ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଗୃହସ୍ଥେ ପ୍ରୋଷିତେ ଯଚ୍ଚ କଶ୍ଚିତ୍ତୁ ମ୍ରିଯତେ ଗୃହେ । ଆସୌଚାପଗମେ ଯତ୍ର ପ୍ରାରବ୍ଧେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମଣି ॥ ୨,୪୫.

ଯଦି ଘରମାଳିକ ଘରରେ ନଥିବାବେଳେ କିଏ ଘରେ ଚଳିଗଲେ, ତେବେ ଆଶୌଚ ଶେଷ ହେଲାପରେ ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲାପରେ,

ପ୍ରତ୍ଯାଗତଶ୍ଚେଜ୍ଜାନାତି ତତ୍ର ଵୃତ୍ତଂ ଗୃହୀ ତଥା । ଆଶୌଚଂ ଗୃହିଣସ୍ତେଷାଂ ନ ଦ୍ରଵ୍ଯାଦେସ୍ତଦା ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୪୫.

ଘରମାଳିକ ଫେରି ଆସି ଘଟଣା ବୁଝିଲେ, ତେବେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ସମୟରେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଆଶୌଚ ନଥାଏ।

ପୁତ୍ରାଦିନା ଯଦାରବ୍ଧଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ତ୍ଵେନ ଵାଖିଲମ୍ । ସମାପନୀଯଂ ତତ୍ରାପି ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଗୃହୀତୁ ଦୂରତଃ ॥ ୨,୪୫.

ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଏ ଯେପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଠିକ୍ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଦରକାର; ଘରମାଳିକ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଦାତ୍ରା ବୋକ୍ତ୍ରା ଚ ନ ଜ୍ଞାତଂ ସୂତକଂ ମୃତକଂ ତଥା । ଉଭଯୋରପି ତଦ୍ଦୋଷଂ ନାରୋପଯତି କର୍ହିଚିତ୍ ॥ ୨,୪୫.

ଦାତା କିମ୍ବା ଭୋକ୍ତା ଦୁଇଜଣ ଆଶୌଚ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ବିଷୟରେ ଜଣା ନାହିଁ, ତେବେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଏହି ଦୋଷ ଲାଗେ ନାହିଁ।

ଯଦା ତ୍ଵନ୍ଯତରଜ୍ଞାତଂ ସୂତକଂ ମୃତକଂ ତଥା । ଭୋକ୍ତୁରେଵ ତଦା ଦୋଷୋ ନାନ୍ଯୋ ଦାତା ପ୍ରଦୁଷ୍ଯତି ॥ ୨,୪୫.

କିନ୍ତୁ ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଜଣ ଆଶୌଚ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ବିଷୟରେ ଜଣା ଅଛି, ତେବେ କେବଳ ଭୋକ୍ତାଙ୍କୁ ଦୋଷ ଲାଗେ; ଦାତାଙ୍କୁ ଦୋଷ ଲାଗେ ନାହିଁ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତେନ ପ୍ରକାରେଣ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ମୃତଵାସରମ୍ । ଅଵିଜ୍ଞାତମୃତାହସ୍ଯ ସତତଂ ତାରଯତ୍ଯସୌ ॥ ୨,୪୫.

ଏଭଳି ଉପାୟରେ ଯେଉଁଜଣ ଅଜଣା ମୃତ୍ୟୁ ଦିନ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେ ସଦା ସେ ମୃତ୍ୟୁ ଜଣକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।

ନିତ୍ଯଶ୍ରାଦ୍ଧେଽଥ ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈର୍ଦ୍ଵିଜାନଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ । ସର୍ଵାନ୍ ପିତୃଗଣାନ୍ ସମ୍ଯକ୍ସହୈଵୋଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯୋଜଯେତ୍ ॥ ୨,୪୫.

ନିତ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହ ପୂଜା କରି, ସମସ୍ତ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଏକସাথে ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟା ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଆଵାହନଂ ସ୍ଵଧାକାରୋ ପିଣ୍ଡାଗ୍ନୌକରଣାଦିକମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାଦିନିଯମା ଵିଶ୍ଵଦେଵାସ୍ତଥୈଵ ଚ ॥ ୨,୪୫.

ଆବାହନ, ସ୍ୱଧା ଦାନ, ପିଣ୍ଡ ଅଗ୍ନିରେ ଦେବା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ନିୟମ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱଦେବଙ୍କ ପୂଜା ଏସବୁ ଠିକ୍ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ୍।

ନିତ୍ଯଶ୍ରାଦ୍ଧେ ତ୍ଯଜେଦେତାନ୍ ଭୋଜ୍ଯମନ୍ନଂ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍ । ଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ନମସ୍କାରୈର୍ଵିସର୍ଜଯେତ୍ ॥ ୨,୪୫.

ନିତ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଏସବୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଭୋଜନ ଅନ୍ନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ନମସ୍କାର କରି ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଦେଵାନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଵିଶ୍ଵାଦୀନ୍ ଯଦ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜଭୋଜନମ୍ । ତନ୍ନିତ୍ଯଶ୍ରାଦ୍ଧଵତ୍କାର୍ଯଂ ଦେଵଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୪୫.

ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଦେବତା ଯଥା ବିଶ୍ୱଦେବ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟା ଯେଉଁ ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତି, ସେ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପରି କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହି ଦେବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ।

ମାତୃଶ୍ରାଦ୍ଧନ୍ତୁ ପୂର୍ଵେଣ କର୍ମାଦୌ ପୈତୃକଂ ତଥା । ଉତ୍ତରେଽହନି ଵୃଦ୍ଧୌ ସ୍ଯାନ୍ମାତାମହଗଣସ୍ଯ ତୁ ॥ ୨,୪୫.

ମା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି କରିବା ଉଚିତ୍, ପିତାଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ସେପରି; ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନରେ ବୃଦ୍ଧି କାଳରେ ମାତାମହ ଗଣଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଶ୍ରାଦ୍ଧତ୍ରଯଂ ପ୍ରକୁର୍ର୍ଵୀତ ଵୈଶ୍ଵଦେଵନ୍ତୁତାନ୍ତ୍ରିକମ୍ ॥ ୨,୪୫.

ତିନି ପ୍ରକାରର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ—ଏହାରେ ବୈଶ୍ୱଦେବ ଓ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅନ୍ତର୍ଗତ।

ମାତୃଭ୍ଯଃ କଲ୍ପଯେତ୍ପୂର୍ଵଂ ପିତୃଭ୍ଯସ୍ତଦନନ୍ତରମ୍ । ମାତାମହେଭ୍ଯଶ୍ଚ ତଥା ଦଦ୍ଯାଦିତ୍ଥଂ କ୍ରମେଣ ତୁ ॥ ୨,୪୫.

ପ୍ରଥମେ ମାଆଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ, ତାପରେ ପିତାଙ୍କୁ, ଏବଂ ଏହି କ୍ରମରେ ମାତାମହଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ମାତୃଶ୍ରାଦ୍ଧେ ତୁ ଵିପ୍ରାଣାମଭାଵେ ସୁକୁଲୋଦ୍ଗତାଃ । ପତିପୁତ୍ରାନ୍ଵିତାଃ ସାଧ୍ଵ୍ଯୋ ଯୋଷିତୋଽଷ୍ଟୌ ଚ ଭାଵଯେତ୍ ॥ ୨,୪୫.

ମାଆଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପଲବ୍ଧ ନହେଲେ, ସଠିକ ବଂଶର ଆଠଜଣ ନାରୀ, ତାଙ୍କର ପତି କିମ୍ବା ପୁଅ ସହିତ, ଭଲ ଚରିତ୍ରର ଯୋଗ୍ୟ ଭାବିବା ଉଚିତ।

ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତାଦିକେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାଦାଭ୍ଯୁଦଯଂ ତଥା । ଉତ୍ପାତାଦିନିମିତ୍ତେଷୁ ନିତ୍ଯ ଶ୍ରାଦ୍ଧଵଦେଵ ତୁ ॥ ୨,୪୫.

ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ସବ, ଶୁଭ ଘଟଣା, କିମ୍ବା ଅପଶକୁନ ଓ ଅନ୍ୟ କାରଣରେ ମଧ୍ୟ, ନିୟମିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭଳି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ନିତ୍ଯଂ ଦୈଵଞ୍ଚ ଵୃଦ୍ଧିଞ୍ଚ କାମ୍ଯଂ ନୈମିତ୍ତିକଂ ତଥା । ଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ଯୁକ୍ତପ୍ରକାରେଣ କୁର୍ଵନ୍ ସିଦ୍ଧିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଇତି ତେ କଥିତଂ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ କିମନ୍ଯତ୍ପରିପୃଚ୍ଛସି ॥ ୨,୪୫.

ନିତ୍ୟ, ଦେବତା, ବୃଦ୍ଧି, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଓ ନିମିତ୍ତିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିଲେ ସଫଳତା ମିଳେ। ଏହିପରି ତୁମକୁ କହିଲି, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଆଉ କଣ ପଚାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୪୬ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଉଵାଚ । ସୁକୃତସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେଣ ସ୍ଵର୍ଗୋ ନାନାଵିଧୋ ନଣାମ୍ । ଭୋଗାଃ ସୌଖ୍ଯାତି ରୂପଞ୍ଚ ବଲଂ ବୁଦ୍ଧୈଃ ପରାକ୍ରମଃ ॥ ୨,୪୬.

ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ କହିଲେ: ଭଲ କାମର ଶକ୍ତିରେ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଅନେକ ପ୍ରକାର, ଏହାରୁ ଭୋଗ, ସୁଖ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରତାପ ଉପଜେ।

ସତ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଵତାଂ ଦେଵ ଜାଯତେଽତ୍ର ପରତ୍ର ଚ । ସତ୍ଯଂସତ୍ଯଂ ପୁନଃ ସତ୍ଯଂ ଵେଦଵାକ୍ଯଂ ନ ଚାନ୍ଯଥା ॥ ୨,୪୬.

ହେ ଦେବ, ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ୟ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ଉପଜେ; ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ପୁନି ସତ୍ୟ, ବେଦର କଥା କେବେ ଭୁଲ ନୁହେଁ।

ଧର୍ମୋ ଜଯତି ନାଧର୍ମଃ ସତ୍ଯଂ ଜଯାତେ ନାନୃତମ୍ । କ୍ଷମା ଜଯତି ନ କ୍ରୋଧୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଜଯତି ନାସୁରଃ ॥ ୨,୪୬.

ଧର୍ମ ଜିତିଥାଏ, ଅଧର୍ମ ନୁହେଁ; ସତ୍ୟ ଜିତିଥାଏ, ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ; କ୍ଷମା ଜିତିଥାଏ, କ୍ରୋଧ ନୁହେଁ; ବିଷ୍ଣୁ ଜିତିଥାଏ, ଅସୁର ନୁହେଁ।

ତଦ୍ଵତ୍ସତ୍ଯଂ ମଯା ଜ୍ଞାତଂ ସୁକୃତାଚ୍ଛୋଭନଂ ଭଵେତ୍ । ଯତୋତ୍କୃଷ୍ଟତମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତଥୋତ୍କୃଷ୍ଟତରୋନରଃ ॥ ୨,୪୬.

ଏହିପରି, ମୁଁ ବୁଝିଛି ଯେ ସତ୍ୟ ଭଲ କାମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ; ଯେପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁଣ୍ୟ, ସେପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକ।

ଏଵନ୍ତୁ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଜାଯନ୍ତେ ପାପିନୋ ଯଥା । ଯେନ କର୍ମଵିପାକେନ ଯଥା ନିଯମଭାଗ୍ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୪୬.

ଏହିପରି, ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି—ପାପୀମାନେ କିପରି ଜନ୍ମନ୍ତି, କେଉଁ କର୍ମର ଫଳରେ ସେମାନେ ନିୟମିତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।

ଯାଂଯାଂ ଯୋନିମଵାପ୍ନୋତି ଯଥାରୂପଶ୍ଚ ଜାଯତେ । ତନ୍ମେ ଵଦ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମାସେନାପି କାଙ୍କ୍ଷିତମ୍ ॥ ୨,୪୬.

କେଉଁ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, କିପରି ରୂପରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ—ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ମୋତେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କହ, ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଶୁଭାଶୁଭଫଲୈସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଭୁକ୍ତଭୋଗା ନରାସ୍ତ୍ଵିହ । ଜାଯନ୍ତେ ଲକ୍ଷଣୈର୍ଯୈସ୍ତୁତାନି ମେ ଶୃଣୁ କାଶ୍ଯପ ॥ ୨,୪୬.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଭଲ ଓ ମନ୍ଦ କାମର ଫଳ ଭୋଗ କରିବା ପରେ ଲୋକମାନେ କିଛି ଚିହ୍ନ ସହିତ ଜନ୍ମନ୍ତି; ଏହି ଚିହ୍ନଗୁଡିକ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି, ଶୁଣ, ହେ କାଶ୍ୟପ।

ଗୁରୁରାତ୍ମଵତାଂ ଶାସ୍ତା ରାଜା ଶାସ୍ତା ଦୁରାତ୍ମନାମ୍ । ଇହ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନପାପାନାଂ ଶାସ୍ତା ଵୈଵସ୍ଵତୋ ଯମଃ ॥ ୨,୪୬.

ଯେମାନେ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁ ଶାସକ; ଦୁର୍ଚରିତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ରାଜା ଶାସକ; ଏଠି, ଲୁଚିଥିବା ପାପ କରିଥିବାମାନେ ପାଇଁ ବୈବସ୍ବତ ଯମ ଶାସକ।

ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତେଷ୍ଵଚୀର୍ଣେଷୁ ଯମଲୋକା ହ୍ଯନେକଧା । ଯାତନାଭିର୍ଵିମୁକ୍ତା ଯେ ଯାନ୍ତି ତେ ଜୀଵସନ୍ତତୀମ୍ ॥ ୨,୪୬.

ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିନଥିବାମାନେ ପାଇଁ ଯମର ଅନେକ ଲୋକ ଅଛି; ଯେମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନି ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।

ଗତ୍ଵା ମାନୁଷଭାଵେ ତୁ ପାପଚିହ୍ନା ଭଵନ୍ତି ତେ । ତାନ୍ଯହଂ ତଵ ଚିହ୍ନାନି କଥଯିଷ୍ଯେ ଖଗୋତ୍ତମ ॥ ୨,୪୬.

ମାନବ ଜନ୍ମ ନେଇବା ପରେ, ସେମାନେ ପାପର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଏହି ଚିହ୍ନଗୁଡିକ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ହେ ପକ୍ଷୀମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ସୋଢ୍ଵା ଵୈ ଯାତନାଃ ସର୍ଵା ଗତ୍ଵା ଵୈଵସ୍ଵତକ୍ଷଯମ୍ । ନିସ୍ତୀର୍ଣଯାତନାସ୍ତେ ତୁ ଲୋକମାଯାନ୍ତି ଚିହ୍ନିତାଃ ॥ ୨,୪୬.

ସମସ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ସହିବା ପରେ ବୈବସ୍ବତ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯନ୍ତ୍ରଣା ସମାପ୍ତ ହେଲା ପରେ ସେମାନେ ଚିହ୍ନିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହି ଲୋକକୁ ଆସନ୍ତି।

ଗଦ୍ଗଦୋଽନତଵାଦୀ ସ୍ଯାନ୍ମୂକଶ୍ଚୈଵ ଗଵାନୃତେ । ବ୍ରହ୍ମହା ଜାଯତେ କୁଷ୍ଠୀ ଶ୍ଯାଵଦନ୍ତଶ୍ଚ ମଦ୍ଯପଃ ॥ ୨,୪୬.

ଯେ ଗାଁ ନେଇ ମିଥ୍ୟା କହିଥାଏ, ସେ ଗଦଗଦ କିମ୍ବା ଠିକ୍ ଭାବରେ କହିପାରେ ନାହିଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ କୁଷ୍ଟରୋଗୀ ଭାବେ ଜନ୍ମନ୍ତି; ମଦ୍ୟପାନ କରିଥିବା ଲୋକର ଦାନ୍ତ କଳା ହୁଏ।

କୁନଖୀ ସ୍ଵର୍ଣହରଣାଦ୍ଦୁଶ୍ଚର୍ମା ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ । ସଂଯୋଗୀ ହୀନଯୋନିଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦରିଦ୍ରୋଽଦତ୍ତଦାନତଃ ॥ ୨,୪୬.

ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଚୋରି କରିଥିବା ଲୋକର ନଖ ଅସ୍ଥିର ହୁଏ; ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟନ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଲୋକର ଚର୍ମ ଖରାପ ହୁଏ; ଅପରିଚିତ ଯୋଗ କରିଥିବା ଲୋକ ନିମ୍ନ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମନ୍ତି; ଅନ୍ୟର ଦିଆ ନ ନେଇଥିବା ଲୋକ ଦରିଦ୍ର ହୁଏ।