ନାମ ଗୋତ୍ରଂ ସ୍ମରେତ୍ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଶବ୍ଦଂ ପ୍ରକୀର୍ତଯେତ୍ । ନମସ୍କାରଶିରସ୍କନ୍ତୁ ପଞ୍ଚମଂ ପିଣ୍ଡମୁଦ୍ଧରେତ୍ ॥ ୨,୪୪.
ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ସ୍ମରଣ କରି, 'ବିଷ୍ଣୁ' ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶିର ନମାଇ ପଞ୍ଚମ ପିଣ୍ଡ ଉଠାଇବା ଉଚିତ।
ଗୋଭୂମିପିଣ୍ଡଦାନାଦ୍ଯୈଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରେତଂ ସ୍ମରଂଶ୍ଚ ତମ୍ । ତିଲୈସ୍ତିଲାଂସ୍ତୁ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଦର୍ଭଯୁକ୍ତେଷୁ ପାଣିଷୁ ॥ ୨,୪୪.
ପ୍ରେତକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ନିଜ ସମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଗଈ, ଜମି, ପିଣ୍ଡ ଓ ଏପରି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଦର୍ଭା ସହିତ ହାତରେ ତିଳ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦଦ୍ଯାଦନ୍ନଂ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଚ ତାମ୍ବୂଲଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ ତଥା । ଏଵଂ ଶିଷ୍ଟତମଂ ଵିପ୍ରଂ ହରିଣ୍ଯେନ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ ॥ ୨,୪୪.
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଅନ୍ନ, ତାମ୍ବୁଳ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ହରିଣ ଚର୍ମ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ନାମ ଗୋତ୍ରଂ ସ୍ମରନ୍ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରୀତୋସ୍ତ୍ଵିତି ବ୍ରୁଵନ୍ । ଅନୁଵ୍ରଜ୍ଯ ଦ୍ଵିଜାନ୍ ପଶ୍ଚାତ୍ତ୍ଯକ୍ତାମ୍ଭୋ ଦକ୍ଷିଣାମୁଖଃ ॥ ୨,୪୪.
ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ସ୍ମରଣ କରି, 'ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ' ବୋଲି ଦେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଯାଇ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଜଳ ପ୍ରତ୍ୟାଗତ କରିବା ଉଚିତ।
କୀର୍ତଯନ୍ନାମଗୋତ୍ରେ ତୁ ଭୁଵି ପ୍ରୀତୋସ୍ତ୍ଵିତି କ୍ଷିପେତ୍ । ମିତ୍ରବନ୍ଧୁଜନୈଃ ସାର୍ଧଂ ଶେଷଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ ଵାଗ୍ଯତଃ । ପ୍ରତିସଂଵତ୍ସରାଦି ସ୍ଯାଦେକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଵିଧାନତଃ ॥ ୨,୪୪.
ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, 'ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ' ବୋଲି ଭୂମିରେ ଫେଙ୍ଗିବା ଉଚିତ; ମିତ୍ର ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଶେଷ ଭାଗ ଚୁପଚାପ ଖାଇବା ଉଚିତ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିବର୍ଷ ନିୟମାନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ କୃତେ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ସ୍ଵର୍ଲୋକଂ ପାପକର୍ମିଣଃ । ସପିଣ୍ଡୀକରଣାଦୌ ତୁ କୃତେ ଚୈଵାପ୍ନୁଵନ୍ତିତେ ॥ ୨,୪୪.
ଏଭଳି କରିଲେ ଦୋଷୀ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ବର୍ଗ ଲୋକକୁ ଯିବେ; ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଓ ଅନ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିଲେ ସେମାନେ ଏହି ଫଳ ପାଇବେ।
ଅଥ କଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରମାଦେନ ମ୍ରିଯତେ ହ୍ଯୁଦକାଦିଭିଃ । ସଂସାରପ୍ରମୁଖସ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାଵିଧି ॥ ୨,୪୪.
ଯଦି କେହି ଜଳ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ଅପରାଧବଶତଃ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥାଏ, ତେବେ ପରିବାରର ମୁଖ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ନିୟମିତ କ୍ରିୟା ସଠିକ୍ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରମାଦାଦିଚ୍ଛଯା ମର୍ତ୍ଯୋ ନ ଗଚ୍ଛେତ୍ସର୍ପସଂମୁଖଃ । ପକ୍ଷଯୋରୁଭଯୋର୍ନାଗଂ ପଞ୍ଚମୀଷୁ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ ॥ ୨,୪୪.
ମାନବ ଜଣେ ଅସାବଧାନତା କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାରେ ସାପ ପାଖକୁ ସିଧାସିଧି ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ସାପକୁ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
କୁର୍ଯାତ୍ପିଷ୍ଟମଯୀଂ ଲେଖାଂ ନାଗାନାମାକୃତିଂ ଭୁଵି । ଅର୍ଚଯେତ୍ତାଂ ସିତୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ସୁଗନ୍ଧୈଶ୍ଚନ୍ଦନେନଚ ॥ ୨,୪୪.
ସେ ମାଟିରେ ପିଠା ଦ୍ୱାରା ଏକ ସାପର ଆକୃତି ତିଆରି କରି, ଏହାକୁ ଧଳା ଫୁଲ, ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ଧୂପଦୀପନ୍ତୁ ତଣ୍ଡୁଲାଂଶ୍ଚ ସିତାନ୍ କ୍ଷିପେତ୍ । ଆମପିଷ୍ଟଂ ତଥୈଵାନ୍ନଂ କ୍ଷୀରଞ୍ଚ ଵିନିଵେଦଯେତ୍ ॥ ୨,୪୪.
ସେ ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦେଇ, ଧଳା ଚାଉଳ ଚିଁଟି, ପିଠା ରସି, ପକା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଦୁଧ ଉପହାର ଭାବରେ ଦେବା ଉଚିତ।
ଉପସ୍ଥାଯ ଵଦେଦେଵଂ ମୁଞ୍ଚନ୍ମୁଦ୍ରାଂଶୁକାନି ଚ । ମଧୁରଂ ତଦ୍ଦିନେଽଶ୍ରୀଯାଦ୍ଦେଵଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସମାପଯେତ୍ ॥ ୨,୪୪.
ସମ୍ମୁଖରେ ଗଲାପରେ ଉଚିତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମୁଦ୍ରା ଓ ଶୁକାପଟ ଦେଇ, ସେ ଦିନ ମିଠା ଖାଇବା ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରିବା ଦରକାର।
ସୌଵର୍ଣଂ ଶକ୍ତିତୋ ନାଗଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମେ । ଧେନୁଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତତୋ ବ୍ରୂଯାତ୍ପ୍ରୀଯତାଂ ନାଗରାଡିତି ॥ ୨,୪୪.
ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ସୁନା ସାପ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେବା ଉଚିତ, ଏହା ପରେ ଏକ ଗାଁ ଦେଇ, 'ନାଗରାଜ ଖୁସି ହେଉନ୍' ବୋଲି କହିବା ଦରକାର।
ଯଥାଵିଭଵ୍ଯଂ କୁର୍ଵୀତ କର୍ମାଣ୍ଯନ୍ଯାନି ପୂର୍ଵଵତ୍ । ସ୍ଵଶାଖୋକ୍ତଵିଧାନେନ ଇତ୍ଥଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାତଥମ୍ । ପ୍ରେତତ୍ଵାନ୍ମୋଚଯେତ୍ତାଂସ୍ତୁ ସ୍ଵର୍ଗମାର୍ଗଂ ନଯେତ୍ଚ ॥ ୨,୪୪.
ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟାଗୁଡିକୁ ନିଜ ଶାଖାର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ପୂର୍ବର ଭଳି, ଯଥାଯଥ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଠିକ୍ ଭାବରେ କରିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ କରି, ସ୍ୱର୍ଗ ଦିଗରେ ନେଇଯିବା ହୁଏ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୪୫ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ । ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମେଵଂ ତେ କଥଯାମି ଖଗେଶ୍ଵର । ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦଂ ପାର୍ଵଣେନୈଵ କୁର୍ଯାତାଂ କ୍ଷେତ୍ରଜୋରସୌ ॥ ୨,୪୫.
ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ଖଗେଶ୍ୱର, ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଷୟରେ କହିବି; ପ୍ରତିବର୍ଷ କ୍ଷେତ୍ରଜ ପୁତ୍ର ପାର୍ବଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଧିନାଚେତରୈରେଵମେକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ନ ପାର୍ଵଣମ୍ ॥ ୨,୪୫.
ଅନ୍ୟମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, ପାର୍ବଣ ନୁହେଁ।
ଅନଗ୍ନେଶ୍ଚ ସୁତୌ ସ୍ଯାତାମନଗ୍ନୀ କ୍ଷେତ୍ରଜୋରସୌ । ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ନ କୁର୍ଯାତାଂ ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦଂ ତୌ ତୁ ପାର୍ଵଣମ୍ ॥ ୨,୪୫.
ଯଦି ପୁତ୍ର ଓ ପିତା ଦୁଇଜଣେ ଅଗ୍ନିହୀନ, ତେବେ କ୍ଷେତ୍ରଜ ପୁତ୍ର ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ପାର୍ବଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର।
ଯଦା ତ୍ଵନ୍ଯତରଃ ସାଗ୍ନିଃ ପୁତ୍ରୋ ଵାପ୍ଯଥଵା ପିତା । ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦଂ ପାର୍ଵଣଂ ତତ୍ର କୁର୍ଯାତାଂ କ୍ଷେତ୍ରଜୌରସୌ ॥ ୨,୪୫.
ଯଦି ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ପିତା ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଅଗ୍ନିଧାରୀ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ କ୍ଷେତ୍ରଜ ପୁତ୍ର ପ୍ରତିବର୍ଷ ପାର୍ବଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନଗ୍ନଯଃ ସାଗ୍ନଯୋ ଵା ପୁତ୍ରା ଵା ପିତରୋଽପି ଵା । ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ସୁତୈଃ କାର୍ଯଂ କ୍ଷଯାହ ଇତି କେଚନ ॥ ୨,୪୫.
କିଛି ଲୋକ କହନ୍ତି, ଅଗ୍ନିହୀନ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିଧାରୀ, ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ପିତା ଯେହେଉଁ ନାହିଁ, ଚନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୟ ସମୟରେ ପୁତ୍ରମାନେ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର।
ଦର୍ଶକାଲେ କ୍ଷଯୋ ଯସ୍ଯ ପ୍ରେତପକ୍ଷେଽଥ ଵା ପୁନଃ । ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦଂ ପାର୍ଵଣଂ କାର୍ଯଂ ତସ୍ଯ ସର୍ଵୈଃ ସୁତୈରପି ॥ ୨,୪୫.
ଯଦି କ୍ଷୟ ସମୟ ଅମାବାସ୍ୟା କିମ୍ବା ପିତୃପକ୍ଷରେ ପଡ଼େ, ତେବେ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ରମାନେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପାର୍ବଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟମପୁତ୍ରାଣାଂ ପୁଂସାଂ ସ୍ଯାଦ୍ଯୋପିତାମପି । ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟେ କୁଶା ଗ୍ରାହ୍ଯାଃ ସମୂଲା ଯଜ୍ଞକର୍ମଣି । ବହିର୍ଲୂନାଃ ସକୃଲ୍ଲନାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵୃଦ୍ଧିମୃତେ ସଦା ॥ ୨,୪୫.
ପୁତ୍ର ନଥିବା ପୁରୁଷମାନେ, ତାଙ୍କ ଜୀବନ୍ତା ଜନାନୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର। ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ମୂଳ ସହିତ କୁଶ ନେବା ଦରକାର, ଆମ୍ବଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ବାହାରେ କଟା ଏବଂ ଏକଥର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦରକାର, ବୃଦ୍ଧି ଅବସ୍ଥା ଛଡ଼ି।
କର୍ତଵ୍ଯେ ପାର୍ଵଣେ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଆଶୌଚଂ ଯଦି ଜାଯତେ । ଆଶୌଚାଵଗମେ କୁର୍ଯାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ହି ତଦନନ୍ତରମ୍ ॥ ୨,୪୫.
ପାର୍ବଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ସମୟରେ ଯଦି ଅଶୌଚ ଆସିଯାଏ, ତେବେ ଅଶୌଚ ଶେଷ ହେଲାପରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ତୁରନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟେ ତୁ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଯଦି ଵିଘ୍ନଃ ପ୍ରଜାଯତେ । ମାସେନ୍ଯସ୍ମିନ୍ ତିଥୌ ତସ୍ଯାଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ତଦୈଵ ହି ॥ ୨,୪୫.
ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଆସିଲାବେଳେ ଯଦି ବାଧା ଆସିଯାଏ, ତେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସର ଏହି ତିଥିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ତୂଷ୍ଣୀଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ତୁ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଯାସ୍ତତ୍ସୁତସ୍ଯ ଚ । କନ୍ଯାଯାଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜାତୀନାମନୁପେତଦ୍ଵିଜସ୍ଯ ଚ ॥ ୨,୪୫.
ତୂଷ୍ଣୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଶୂଦ୍ର, ତାଙ୍କ ଜନାନୀ, ପୁତ୍ର, କନ୍ୟା ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଉପନୟନ ହୋଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ।
ଏକକାଲେ ଗତା ସୂନାଂ ବହୂନାମଥ ଵା ଦ୍ଵଯୋଃ । ତନ୍ତ୍ରେଣ ଶ୍ରପଣଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାତ୍ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ॥ ୨,୪୫.
ଯଦି ଏକ ସମୟରେ ଅନେକ କିମ୍ବା ଦୁଇଜଣ ଜନାନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ତେବେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରାପଣ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅଲଗା ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଦଦ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଵଂ ମୃତସ୍ଯାଦୌ ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯ ତତଃ ପୁନଃ । ତୃତୀଯସ୍ଯ ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ସଂନିପାତେ ତ୍ଵଯଂ ଵିଧିଃ (କ୍ରମଃ) ॥ ୨,୪୫.
ଯେଉଁଠି ଅନେକ ଜଣ ଏକସাথে ଚଳିଗଲେ, ପ୍ରଥମେ ଯେଉଁଜଣ ପ୍ରଥମେ ଚଳିଗଲେ, ସେଠି ଆଦିରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜଣଙ୍କୁ, ତାପରେ ତୃତୀୟ ଜଣଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଅନୁକ୍ରମ ଅନୁସରିବା ଦରକାର।
ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦମେଵଂ ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାତଥମତନ୍ଦ୍ରିତଃ । ତାରଯିତ୍ଵା ପିତୄନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ ॥ ୨,୪୫.
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏଭଳି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଶକ୍ୟ ଏବଂ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ, ସେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ନ ଜ୍ଞାଯତେ ମୃତାହଶ୍ଚେତ୍ପ୍ରସ୍ଥାନଦିନମେଵ ଚ । ମାସଶ୍ଚେତ୍ସ୍ଯାତ୍ପରିଜ୍ଞାତସ୍ତଦ୍ଦର୍ଶେ ସ୍ଯାନ୍ମୃତାହିକମ୍ ॥ ୨,୪୫.
ଯଦି ମୃତ୍ୟୁର ତିଥି କିମ୍ବା ବିଦାୟ ଦିନ ଜଣା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମାସ ଜଣା ଅଛି, ତେବେ ସେହି ମାସ ଆସିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଯଦା ମାସୋ ନ ଵିଜ୍ଞାତୋ ଵିଜ୍ଞାତଂ ଦିନମେଵ ଚ । ତଦା ମାର୍ଗଶିରେ ମାସି ମାଘେ ଵା ତଦ୍ଦିନଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୪୫.
ଯଦି ମାସ ଜଣା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦିନ ଜଣା ଅଛି, ତେବେ ସେହି ଦିନ ମାର୍ଗଶିରା କିମ୍ବା ମାଘ ମାସରେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦିନମାସାଵଵିଜ୍ଞାତୌ ମରଣସ୍ଯ ଯଦା ପୁନଃ । ପ୍ରସ୍ଥାନଦିନମାସୌ ତୁ ଗ୍ରାହ୍ଯୌ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ମଯୋଦିତୌ ॥ ୨,୪୫.
ଯଦି ମୃତ୍ୟୁର ଦିନ ଓ ମାସ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟ ଜଣା ନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ ଯେପରି ଶିଖାଇଛି, ବିଦାୟ ଦିନ ଓ ମାସ ନିଆଯିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରସ୍ଥାନସ୍ଯାପି ନ ଜ୍ଞାତୌ ଦିନମାସୌ ଯଦା ପୁନଃ । ମୃତଵାର୍ତାଶ୍ରୁତୌ ଗ୍ରାହ୍ଯୌ ପୂର୍ଵପ୍ରୋକ୍ତକ୍ରମେଣ ତୁ ॥ ୨,୪୫.
ଯଦି ବିଦାୟ ଦିନ ଓ ମାସ ମଧ୍ୟ ଜଣା ନାହିଁ, କେବଳ ମୃତ୍ୟୁର ସମ୍ବାଦ ଶୁଣିଲେ, ତେବେ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ଅନୁକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍।