ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

କର୍ତଵ୍ଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପ୍ରେତମୁକ୍ତ୍ଯର୍ଥ ମାତ୍ମଵାନ୍ । ପ୍ରେତଂମୋକ୍ଷଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଧୃଦି ଵିଷ୍ଣୁଂ ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯ ଚ

ପ୍ରେତର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ବୈଷ୍ଣବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ମନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ପ୍ରେତର ମୁକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ।

ଓଂ ଵିଷ୍ଣୁରିତି ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ପ୍ରେତଂ ତନ୍ମୃତ୍ଯୁମେଵ ଚ । ଅଗ୍ନିଦାହଂ ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ସୂତକନ୍ତୁ ଦିନତ୍ରଯମ୍

'ଓଁ ବିଷ୍ଣୁ' ଓ ପ୍ରେତର ମୃତ୍ୟୁକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ପରେ ଅଗ୍ନିଦାହ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ସୂତକ ତିନି ଦିନ ରହିଥାଏ।

ଦଶାହକର୍ତ୍ରା ପିଣ୍ଡାଶ୍ଚ କର୍ତଵ୍ଯାଃ ପ୍ରେତଭୁକ୍ତଯେ । ସର୍ଵଂ ଵର୍ଷଵିଧିଂ କୁର୍ଯାଦେଵଂ ପ୍ରେତଶ୍ଚ ମୁକ୍ତିଭାକ୍

ଦଶ ଦିନ ଯାଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରେତର ଭୋଗ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ବାର୍ଷିକ ନିୟମ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୪୧ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ । ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଵିଧିପୂର୍ଵଂ ଖଗେଶ୍ଵର । କାର୍ତିକାଦିଷୁ ମାସେଷୁ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଶୁଭେ ଦିନେ ॥ ୨,୪୧.

ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: କାର୍ତିକ ଆଦି ଶୁଭ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବୃଷ ମୁକ୍ତି ନିବାହ କରିବା ଉଚିତ, ଖଗେଶ୍ୱର।

ଵିଵାହୋତ୍ସର୍ଜନଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନାନ୍ଦୀମୁଖମୁପକ୍ରମେତ୍ । କୁର୍ଯାଦ୍ଭୁଵଶ୍ଚ ସଂସ୍କାରାନଗ୍ନିସ୍ଥାପନମେଵ ଚ ॥ ୨,୪୧.

ବିବାହ ମୁକ୍ତି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନାନ୍ଦୀମୁଖ କରି ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ; ଭୂମିର ଶୁଦ୍ଧି ଓ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

ଵାପ୍ଯାଂ କୂପେ ଗଵାଂ ଗୋଷ୍ଠେ ସ୍ଥାପ୍ଯାଗ୍ନିଂ ଵିଧିଵତ୍ତତଃ । ଵିଵାହଵିଧିନା ସର୍ଵଂ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଵାଚନମ୍ ॥ ୨,୪୧.

ପୋକରି, କୂଆଁ କିମ୍ବା ଗାଉଁ ଶାଳାରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି, ବିବାହ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ କାମ କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାଠ କରାଯିବା ଉଚିତ।

ପାତ୍ରାସାଦନଂ ଶ୍ରପଣମୁପଯମନକୁଶାଦିକମ୍ । ପୁର୍ଯୁକ୍ଷଣାନ୍ତେ ହୋମଂ ଚ କର୍ଯା ଦ୍ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ତୁ ॥ ୨,୪୧.

ପାତ୍ର ତୟାରି, ଉତ୍ତପନ, କୁଶ ଆଣିବା ଓ ଅନ୍ୟ କାମଗୁଡିକ, ଉକ୍ଷଣ ଶେଷରେ ହୋମ ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ।

ଆଘାରାଵାଜ୍ଯଭାଗୌ ଚ ଚକ୍ଷୁଷୀ ଚ ପ୍ରଦା ପଯେତ୍ । ପ୍ରଥମେଽହରିତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ହୋତଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଷଡାହୁତୀଃ (ତଯଃ) ॥ ୨,୪୧.

ଆଘାର ଓ ଆଜ୍ୟ ଭାଗ, ଚକ୍ଷୁରେ ଅର୍ପଣ, 'ପ୍ରଥମ ଦିନ' ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଛଅ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

ଆଘାରାଵାଜ୍ଯଭାଗୌ ତୁ ପାଯସେନାଙ୍ଗଦେଵତାଃ । ଅଗ୍ନଯେ ରୁଦ୍ରାଯ ଶର୍ଵାଯ ପଶୁପତଯେ ଉଗ୍ରାଯ ଶିଵାଯ । ଭଵାଯ ମହାଦେଵାଯେଶାନାଯ ଯମାଯ ଚ ॥ ୨,୪୧.

ଆଘାର ଓ ଆଜ୍ୟ ଭାଗ ଦେବା ସହିତ ପାୟସ ଦେଇ ଅଙ୍ଗ ଦେବତାଙ୍କୁ: ଅଗ୍ନି, ରୁଦ୍ର, ଶର୍ବ, ପଶୁପତି, ଉଗ୍ର, ଶିବ, ଭବ, ମହାଦେବ, ଈଶାନ ଓ ଯମଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପିଷ୍ଟକେନ ସକୃଦ୍ଧୋମଂ ପୂଷାଗା ଇତି ମନ୍ତ୍ରତଃ । ଉଭଯୋଃ ସ୍ଵିଷ୍ଟିକୂଦ୍ଧୋମଶ୍ଚରୁଣା ପାଯସେନ ଚ ॥ ୨,୪୧.

ପିଠା ଦେଇ 'ପୂଷାଗା' ମନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ହୋମ କରିବା; ଉଭୟ ପାଇଁ ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ ହୋମ ଚାରୁ ଓ ପାୟସ ଦେଇ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଥମଂ ଵ୍ଯାହୃତିହୋମଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ପ୍ରଜାପତିଃ । ସଂସ୍ତ୍ରଵପ୍ରାଶନଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଣୀତାପରିମୋକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୨,୪୧.

ପ୍ରଥମେ ବ୍ୟାହୃତି ହୋମ, ପରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଅର୍ପଣ; ପରେ ଜଳ ପିଇ ଉପନୟନ ମୁକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ।

ପଵିତ୍ରପ୍ରତିପତ୍ତିଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦକ୍ଷୈଣା ତତଃ । ଷଡଙ୍ଗରୁଦ୍ରଜାପ୍ଯେନ ପ୍ରୋତୋ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୨,୪୧.

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିବା, ନିୟମିତ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଏବଂ ଷଡଅଙ୍ଗ ରୁଦ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ପିତୃଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।

ଏକଵର୍ଣଂ ଵୃଷଞ୍ଚୈଵ ସକୃଦ୍ଵତ୍ସତରୀଂ ଖଗ । ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ସର୍ଵାଲଙ୍କାରଭୂଷିତମ୍ ॥ ୨,୪୧.

ଏକ ରଙ୍ଗର ବୃଷ ଏବଂ ଦୁହିଁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦୁହିଁ ଗାଈକୁ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରାଇ, ସମସ୍ତ ଗହଣା ଓ ଭୂଷଣ ଦେଇ ସଜାଇବା ଉଚିତ ।

ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଚ ତଦ୍ଯୁଗ୍ମଂ ପ୍ରେତୋ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ପୁଚ୍ଛେଚ ତର୍ପଣଂ କାର୍ଯମୁଚ୍ଛ୍ରିତେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵକମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯେତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଭିଶ୍ଚ ତୋଷଯେତ୍ ॥ ୨,୪୧.

ଏହି ଦୁଇଟି ପଶୁକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଲେ, ପିତୃଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ । ପଶୁର ପୁଛରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ତର୍ପଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ ।

ତତଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟମେକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଯଥାଵିଧି । ଜଲମନ୍ନଂ ତଥା ଦେଯଂ ପ୍ରେତୋଦ୍ଧରଣହେତଵେ ॥ ୨,୪୧.

ତାପରେ, ଏକ ପିତୃ ପାଇଁ ଯେପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ସେପରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ । ପିତୃଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ଜଳ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଦ୍ଵାଦଶାହେ ତତଃ କୁର୍ଯାନ୍ମାସେମାସେ ପୃଥକ୍ପଥକ୍ । ଏଵଂ ଵିଧିଃ ସମାଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରେତମୋକ୍ଷେ କରୋତି ହି ॥ ୨,୪୧.

ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ପରେ, ପ୍ରତି ମାସରେ ଅଲଗା ଭାବରେ ନିୟମିତ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ । ଏପରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିଲେ, ପିତୃଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୪୨ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ । ଯଥା ଧେନୁସହସ୍ରେଷୁ ଵତ୍ସୋ ଵିନ୍ଦତି ମାତରମ୍ । ତଥା ପୂର୍ଵକୃତଂ କର୍ମ କର୍ତାରମନୁଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୪୨.

ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ଯେପରି ହଜାର ଗାଈ ମଧ୍ୟରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗାଈ ନିଜ ମାକୁ ଚିହ୍ନି ନେଇ, ସେପରି ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମ ତାହାର କର୍ତ୍ତାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ ।

ଆଦିତ୍ଯୋ ଵରୁଣୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ବ୍ରହ୍ମା ସୋମୋ ହୁତାଶନଃ । ଶୂଲପାଣିଶ୍ଚ ଭଗଵାନଭିନନ୍ଦତି ଭୂମିଦମ୍ ॥ ୨,୪୨.

ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବରୁଣ, ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ସୋମ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭଗବାନ ଭୂମି ଦାନରେ ଆନନ୍ଦ ପାନ୍ତି ।

ନାସ୍ତି ଭୂମିସମଂ ଦାନଂ ନାସ୍ତି ଭୂମିସମୋ ନିଧିଃ । ନାସ୍ତି ସତ୍ଯସମୋ ଧର୍ମୋ ନାନୃତାତ୍ପାତକଂ ପରମ୍ ॥ ୨,୪୨.

ଭୂମି ଦାନ ପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦାନ ନାହିଁ, ଭୂମି ପରି ଧନ ନାହିଁ; ସତ୍ୟ ପରି ଧର୍ମ ନାହିଁ, ମିଥ୍ୟା ପରି ମହାପାପ ନାହିଁ ।

ଅଗ୍ନେରପତ୍ଯଂ ପ୍ରଥମଂ ସୁଵର୍ଣଂ ଭୂର୍ଵୈଷ୍ଣଵୀ ସୂର୍ଯସୁତାଶ୍ଚ ଗାଵଃ । ଲୋକତ୍ରଯଂ ତେନ ଭଵେତ୍ପ୍ରଦତ୍ତଂ ଯଃ କାଞ୍ଚନଂ ଗାଂ ଚ ମହୀଂ ଚ ଦଦ୍ଯାତ୍ ॥ ୨,୪୨.

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ନିର ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ, ଭୂମି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର, ଗାଈ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କନ୍ୟା । ଏହିପରି, ଯେ କେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଗାଈ ଓ ଭୂମି ଦାନ କରେ, ସେ ତିନି ଜଗତ୍କୁ ଦାନ କରେ ।

ତ୍ରୀଣ୍ଯାହୁରତିଦାନାନି ଗାଵଃ ପୃଥ୍ଵୀ ସରସ୍ଵତୀ । ନରକାଦୁଦ୍ଧରନ୍ତ୍ଯେତେ ଜପପୂଜନହୋମତଃ ॥ ୨,୪୨.

ଗାଈ, ଭୂମି ଓ ସରସ୍ୱତୀ — ଏହି ତିନିଟି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦାନ ଭାବିତି । ଏହି ଦାନ ଜପ, ପୂଜା ଓ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ ।

କୃତ୍ଵା ବହୂନି ପାପାନି ରୌଦ୍ରାଣି ଵିପୁଲାନି ଚ । ଅପି ଗୋଚର୍ମମାତ୍ରେଣ ଭୂମିଦାନେନ ଶୁଧ୍ଯତି ॥ ୨,୪୨.

ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଅପରାଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗୋଚର୍ମ ପରି ଭୂମି ଦାନ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ ।

ହରନ୍ତମପି ଲୋଭେନ ନିରୁଧ୍ଯୈନଂ ନିଵାରଯେତ୍ । ସ ଯାତି ନରକେ ଘୋରେ ଯସ୍ତଂ ନ ପରିରକ୍ଷତି ॥ ୨,୪୨.

ଯଦି କେହି ଲୋଭରେ ଭୂମି ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ତାହାକୁ ରୋକିବା ଉଚିତ । ଯିଏ ଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷା କରେନାହିଁ, ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ ।

ଅକର୍ତଵ୍ଯଂ ନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରାଣୈଃ କଣ୍ଠଗତୈରପି । କର୍ତଵ୍ଯମେଵ କର୍ତଵ୍ଯମିତି ଧର୍ମଵିଦୋ ଵିଦୁଃ ॥ ୨,୪୨.

ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତାହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ — ଜୀବନ ଜଣ୍ଡରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ । ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍, ତାହା ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ୍ — ଏହିପରି ଧର୍ମ ଜଣା ଲୋକ କହନ୍ତି ।

ଆକାରପ୍ରଵର୍ତନେ ପାପଂ ଗୋସହସ୍ରଵଧୈଃସମମ୍ । ଵୃତ୍ତିଚ୍ଛେଦେ ତଥା ଵୃତ୍ତେଃ କରଣଂ ଲକ୍ଷଧେନୁକମ୍ ॥ ୨,୪୨.

ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଏକ ହଜାର ଗାଈ ମାରିବା ପରି ପାପ । ଅନ୍ୟର ଜୀବିକା ନଷ୍ଟ କରିବା ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ମାରିବା ପରି ପାପ ।

ଵରମେକାପ୍ଯପହୃତା ନ ତୁ ଦତ୍ତଂ ଗଵାଂ ଶତମ୍ । ଏକାଂ ହୃତ୍ଵା ଶତଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ନ ତେନ ସମତା ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୪୨.

ଏକ ଗାଈ ଚୋରି ହେବା ଭଲ, ତେବେ ଶତ ଗାଈ ଦେଇ ପୁନି ତାହା ଫେରାଇ ନେବା ଭଲ ନୁହେଁ । ଦେଇ ଫେରାଇ ନେଲେ, ଦାନର ସମାନ ହୁଏନା ।

ସ୍ଵଯମେଵ ତୁ ଯୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଯମେଵ ପ୍ରବାଧତେ । ସ ପାପୀ ନରକଂ ଯାତି ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍ ॥ ୨,୪୨.

ଯିଏ ନିଜ ହାତରେ ଦାନ କରି, ପରେ ଦାନଗ୍ରହୀତାକୁ ଅସୁବିଧା ଦେଇ, ସେ ପାପୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ରହିଥାଏ ।

ନ ଚାଶ୍ଵମେଧେନ ତଥା ଵିଧିଵଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଵତା । ଅଵୃତ୍ତିକର୍ଶିତେ ଦୀନେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ରକ୍ଷିତେ ଯଥା ॥ ୨,୪୨.

ଯଥାପୂର୍ବକ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜୀବିକା ହରାଇଥିବା ଦୁଃଖୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବାର ଫଳ ସମାନ ହୁଏନା ।

ନ ତଦ୍ଭଵତି ଵେଦେଷୁ ଯଜ୍ଞେ ସୁବହୁଦକ୍ଷିଣେ । ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଦୁର୍ବଲେ ତ୍ରସ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପରିରକ୍ଷିତେ ॥ ୨,୪୨.

ଅଧିକ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ବେଦରେ ମଧ୍ୟ, ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ ଭୟଭୀତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବାର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେନା ।