ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

କେଶେଷୁ ଵୈ ଵଟଜଟା ତ୍ଵଚି ଦଦ୍ଯାନ୍ମୃଗତ୍ଵଚମ୍ । କର୍ଣଯୋସ୍ତାଲପତ୍ତ୍ରଞ୍ଚ ସ୍ତନଯୋଶ୍ଚୈଵ ଗୁଞ୍ଜିକାଃ

କେଶ ପାଇଁ ବଟ ଜଟା, ଚମଡ଼ ପାଇଁ ମୃଗ ଚର୍ମ, କାନରେ ତାଳ ପତ୍ର ଓ ସ୍ତନରେ ଗୁଞ୍ଜିକା ଦେବା ଉଚିତ୍।

ନାସାଯାଂ ଶତପତ୍ତ୍ରଂ ଚ କମଲଂ ନାଭିମଣ୍ଡଲେ । ଵୃନ୍ତାକଂ ଵୃଷଣଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵେ ଲିଙ୍ଗେ ସ୍ଯାଦ୍ଗୃଞ୍ଜନଂ ଶୁଭମ୍

ନାକରେ ଶତପତ୍ର କମଳ, ନାଭିରେ କମଳ ଫୁଲ, ଦୁଇ ଶୁକ୍ରାଣୁରେ ବିଗୁନ ଓ ଲିଙ୍ଗରେ ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଘୃତଂ ନାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଦେଯଂ ସ୍ଯାତ୍କୌପୀନେ ଚ ତ୍ରପୁ ସ୍ମୃତମ୍ । ମୌକ୍ତିକଂ ସ୍ତନଯୋର୍ମୂର୍ଧ୍ନି କୁଙ୍କୁମେନ ଵିଲେପନମ୍

ନାଭିରେ ଘିଅ, କଉପିନରେ ତାସା, ସ୍ତନ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକ୍ତା, ଦେହରେ କୁଙ୍କୁମ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ୍।

କର୍ପୂରାଗୁରୁଧୂପୈଶ୍ଚ ଶୁଭୈର୍ମାଲ୍ଯୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ । ପରିଧାନଂ ପଟ୍ଟସୂତ୍ରଂ ହୃଦଯେ ରୁକ୍ମକଂ ନ୍ଯସେତ୍

କର୍ପୁର, ଅଗରୁ ଧୂପ ଓ ଶୁଭ ମାଲା ଦେଇ, ଏକ ପାଟ ଜମା ଓ ସୁନା ଗହଣା ମନରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଋଦ୍ଧିଵୃଦ୍ଧୀ ଭୁଜୌ ଦ୍ଵୌ ଚ ଚକ୍ଷୁଷୋଶ୍ଚ କପର୍ଦକୌ । ସିନ୍ଦୂରଂ ନେତ୍ରକୋଣେ ଚ ତାମ୍ବୂଲାଦ୍ଯୁପହାରକୈଃ

ଦୁଇ ହାତରେ ଧନ ଓ ବୃଦ୍ଧିର ଚିହ୍ନ ରଖିବା, ଚକ୍ଷୁରେ ଶଙ୍ଖ ଆକାର ଗହଣା ଓ ନେତ୍ର କୋଣରେ ସିନ୍ଦୁର ଦେଇ, ପାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵୌଷଧିଯୁତଂ ପ୍ରେତଂ କୃତ୍ଵା ପୂଜା ଯଥୋଦିତା । ସାଗ୍ନିକେ (କୈଶ୍ଚା) ଚାପି ଵିଧିନା ଯଜ୍ଞପାତ୍ରଂ ନ୍ଯସେତ୍କ୍ରମାତ୍

ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଦେଇ ପ୍ରେତକୁ ତୟାରି କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ଆଗ୍ନି ସହିତ ଯଜ୍ଞ ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ।

ଶିରୋମେ ଶ୍ରୀରିତି ଋଚା ପୁନନ୍ତୁ ଵରୁଣେତି ଚ । ପ୍ରେତସ୍ଯ ପାଵନଂ କୃତ୍ଵା ଶାଲିଶାଲଶିଲୋଦକୈଃ

ମୁଣ୍ଡରେ 'ଶ୍ରୀ' ଓ 'ପବମାନ ଭାରୁଣ' ମନ୍ତ୍ର ପଠି, ପ୍ରେତକୁ ଚାଉଳ, ଜଉ ଓ ପଥର ପାତ୍ରର ଜଳ ଦେଇ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଷ୍ଣୁମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦାତଵ୍ଯା ସୁଶୀଲାଗୌଃ ପଯସ୍ଵିନୀ

ଉତ୍ତମ ଓ ଦୟାଳୁ ଦୁହୁଁଥିବା ଗାଉଁକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

(ତିଲା ଲୋହଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ କାର୍ପାସଂ ଲଵଣଂ ତଥା । ସପ୍ତଧାନ୍ଯଂ କ୍ଷିତିର୍ଗାଵ ଏକୈକଂ ପାନଂ ସମୃତମ୍

ତିଳ, ଲୋହା, ସୁନା, କାପାସ, ଲୁଣ, ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ, ମାଟି, ଗାଉଁ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାତ୍ର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ମହାଦାନାନି ଦେଯାନି ତିଲପାତ୍ରଂ ତଥେତି ଚ । ତତୋ ଵୈତରଣୀ ଦେଯା ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା

ବଡ଼ ଦାନ ଦେବା ସହିତ ତିଳର ପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ; ପରେ ସମସ୍ତ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବା ବୈତରଣୀ ଗାଉଁ ଦେବା ଉଚିତ।

କର୍ତଵ୍ଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପ୍ରେତମୁକ୍ତ୍ଯର୍ଥ ମାତ୍ମଵାନ୍ । ପ୍ରେତଂମୋକ୍ଷଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଧୃଦି ଵିଷ୍ଣୁଂ ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯ ଚ

ପ୍ରେତର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ବୈଷ୍ଣବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ମନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ପ୍ରେତର ମୁକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ।

ଓଂ ଵିଷ୍ଣୁରିତି ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ପ୍ରେତଂ ତନ୍ମୃତ୍ଯୁମେଵ ଚ । ଅଗ୍ନିଦାହଂ ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ସୂତକନ୍ତୁ ଦିନତ୍ରଯମ୍

'ଓଁ ବିଷ୍ଣୁ' ଓ ପ୍ରେତର ମୃତ୍ୟୁକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ପରେ ଅଗ୍ନିଦାହ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ସୂତକ ତିନି ଦିନ ରହିଥାଏ।

ଦଶାହକର୍ତ୍ରା ପିଣ୍ଡାଶ୍ଚ କର୍ତଵ୍ଯାଃ ପ୍ରେତଭୁକ୍ତଯେ । ସର୍ଵଂ ଵର୍ଷଵିଧିଂ କୁର୍ଯାଦେଵଂ ପ୍ରେତଶ୍ଚ ମୁକ୍ତିଭାକ୍

ଦଶ ଦିନ ଯାଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରେତର ଭୋଗ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ବାର୍ଷିକ ନିୟମ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୪୧ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ । ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଵିଧିପୂର୍ଵଂ ଖଗେଶ୍ଵର । କାର୍ତିକାଦିଷୁ ମାସେଷୁ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଶୁଭେ ଦିନେ ॥ ୨,୪୧.

ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: କାର୍ତିକ ଆଦି ଶୁଭ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବୃଷ ମୁକ୍ତି ନିବାହ କରିବା ଉଚିତ, ଖଗେଶ୍ୱର।

ଵିଵାହୋତ୍ସର୍ଜନଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନାନ୍ଦୀମୁଖମୁପକ୍ରମେତ୍ । କୁର୍ଯାଦ୍ଭୁଵଶ୍ଚ ସଂସ୍କାରାନଗ୍ନିସ୍ଥାପନମେଵ ଚ ॥ ୨,୪୧.

ବିବାହ ମୁକ୍ତି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନାନ୍ଦୀମୁଖ କରି ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ; ଭୂମିର ଶୁଦ୍ଧି ଓ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

ଵାପ୍ଯାଂ କୂପେ ଗଵାଂ ଗୋଷ୍ଠେ ସ୍ଥାପ୍ଯାଗ୍ନିଂ ଵିଧିଵତ୍ତତଃ । ଵିଵାହଵିଧିନା ସର୍ଵଂ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଵାଚନମ୍ ॥ ୨,୪୧.

ପୋକରି, କୂଆଁ କିମ୍ବା ଗାଉଁ ଶାଳାରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି, ବିବାହ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ କାମ କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାଠ କରାଯିବା ଉଚିତ।

ପାତ୍ରାସାଦନଂ ଶ୍ରପଣମୁପଯମନକୁଶାଦିକମ୍ । ପୁର୍ଯୁକ୍ଷଣାନ୍ତେ ହୋମଂ ଚ କର୍ଯା ଦ୍ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ତୁ ॥ ୨,୪୧.

ପାତ୍ର ତୟାରି, ଉତ୍ତପନ, କୁଶ ଆଣିବା ଓ ଅନ୍ୟ କାମଗୁଡିକ, ଉକ୍ଷଣ ଶେଷରେ ହୋମ ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ।

ଆଘାରାଵାଜ୍ଯଭାଗୌ ଚ ଚକ୍ଷୁଷୀ ଚ ପ୍ରଦା ପଯେତ୍ । ପ୍ରଥମେଽହରିତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ହୋତଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଷଡାହୁତୀଃ (ତଯଃ) ॥ ୨,୪୧.

ଆଘାର ଓ ଆଜ୍ୟ ଭାଗ, ଚକ୍ଷୁରେ ଅର୍ପଣ, 'ପ୍ରଥମ ଦିନ' ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଛଅ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

ଆଘାରାଵାଜ୍ଯଭାଗୌ ତୁ ପାଯସେନାଙ୍ଗଦେଵତାଃ । ଅଗ୍ନଯେ ରୁଦ୍ରାଯ ଶର୍ଵାଯ ପଶୁପତଯେ ଉଗ୍ରାଯ ଶିଵାଯ । ଭଵାଯ ମହାଦେଵାଯେଶାନାଯ ଯମାଯ ଚ ॥ ୨,୪୧.

ଆଘାର ଓ ଆଜ୍ୟ ଭାଗ ଦେବା ସହିତ ପାୟସ ଦେଇ ଅଙ୍ଗ ଦେବତାଙ୍କୁ: ଅଗ୍ନି, ରୁଦ୍ର, ଶର୍ବ, ପଶୁପତି, ଉଗ୍ର, ଶିବ, ଭବ, ମହାଦେବ, ଈଶାନ ଓ ଯମଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପିଷ୍ଟକେନ ସକୃଦ୍ଧୋମଂ ପୂଷାଗା ଇତି ମନ୍ତ୍ରତଃ । ଉଭଯୋଃ ସ୍ଵିଷ୍ଟିକୂଦ୍ଧୋମଶ୍ଚରୁଣା ପାଯସେନ ଚ ॥ ୨,୪୧.

ପିଠା ଦେଇ 'ପୂଷାଗା' ମନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ହୋମ କରିବା; ଉଭୟ ପାଇଁ ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ ହୋମ ଚାରୁ ଓ ପାୟସ ଦେଇ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଥମଂ ଵ୍ଯାହୃତିହୋମଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ପ୍ରଜାପତିଃ । ସଂସ୍ତ୍ରଵପ୍ରାଶନଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଣୀତାପରିମୋକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୨,୪୧.

ପ୍ରଥମେ ବ୍ୟାହୃତି ହୋମ, ପରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଅର୍ପଣ; ପରେ ଜଳ ପିଇ ଉପନୟନ ମୁକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ।

ପଵିତ୍ରପ୍ରତିପତ୍ତିଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦକ୍ଷୈଣା ତତଃ । ଷଡଙ୍ଗରୁଦ୍ରଜାପ୍ଯେନ ପ୍ରୋତୋ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୨,୪୧.

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିବା, ନିୟମିତ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଏବଂ ଷଡଅଙ୍ଗ ରୁଦ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ପିତୃଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।

ଏକଵର୍ଣଂ ଵୃଷଞ୍ଚୈଵ ସକୃଦ୍ଵତ୍ସତରୀଂ ଖଗ । ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ସର୍ଵାଲଙ୍କାରଭୂଷିତମ୍ ॥ ୨,୪୧.

ଏକ ରଙ୍ଗର ବୃଷ ଏବଂ ଦୁହିଁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦୁହିଁ ଗାଈକୁ ଭଲଭାବେ ସ୍ନାନ କରାଇ, ସମସ୍ତ ଗହଣା ଓ ଭୂଷଣ ଦେଇ ସଜାଇବା ଉଚିତ ।

ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଚ ତଦ୍ଯୁଗ୍ମଂ ପ୍ରେତୋ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ପୁଚ୍ଛେଚ ତର୍ପଣଂ କାର୍ଯମୁଚ୍ଛ୍ରିତେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵକମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯେତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଭିଶ୍ଚ ତୋଷଯେତ୍ ॥ ୨,୪୧.

ଏହି ଦୁଇଟି ପଶୁକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଲେ, ପିତୃଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ । ପଶୁର ପୁଛରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ତର୍ପଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ ।

ତତଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟମେକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଯଥାଵିଧି । ଜଲମନ୍ନଂ ତଥା ଦେଯଂ ପ୍ରେତୋଦ୍ଧରଣହେତଵେ ॥ ୨,୪୧.

ତାପରେ, ଏକ ପିତୃ ପାଇଁ ଯେପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ସେପରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ । ପିତୃଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ଜଳ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଦ୍ଵାଦଶାହେ ତତଃ କୁର୍ଯାନ୍ମାସେମାସେ ପୃଥକ୍ପଥକ୍ । ଏଵଂ ଵିଧିଃ ସମାଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରେତମୋକ୍ଷେ କରୋତି ହି ॥ ୨,୪୧.

ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ପରେ, ପ୍ରତି ମାସରେ ଅଲଗା ଭାବରେ ନିୟମିତ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ । ଏପରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ କରିଲେ, ପିତୃଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୪୨ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ । ଯଥା ଧେନୁସହସ୍ରେଷୁ ଵତ୍ସୋ ଵିନ୍ଦତି ମାତରମ୍ । ତଥା ପୂର୍ଵକୃତଂ କର୍ମ କର୍ତାରମନୁଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୪୨.

ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ଯେପରି ହଜାର ଗାଈ ମଧ୍ୟରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗାଈ ନିଜ ମାକୁ ଚିହ୍ନି ନେଇ, ସେପରି ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମ ତାହାର କର୍ତ୍ତାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ ।

ଆଦିତ୍ଯୋ ଵରୁଣୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ବ୍ରହ୍ମା ସୋମୋ ହୁତାଶନଃ । ଶୂଲପାଣିଶ୍ଚ ଭଗଵାନଭିନନ୍ଦତି ଭୂମିଦମ୍ ॥ ୨,୪୨.

ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବରୁଣ, ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ସୋମ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭଗବାନ ଭୂମି ଦାନରେ ଆନନ୍ଦ ପାନ୍ତି ।

ନାସ୍ତି ଭୂମିସମଂ ଦାନଂ ନାସ୍ତି ଭୂମିସମୋ ନିଧିଃ । ନାସ୍ତି ସତ୍ଯସମୋ ଧର୍ମୋ ନାନୃତାତ୍ପାତକଂ ପରମ୍ ॥ ୨,୪୨.

ଭୂମି ଦାନ ପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦାନ ନାହିଁ, ଭୂମି ପରି ଧନ ନାହିଁ; ସତ୍ୟ ପରି ଧର୍ମ ନାହିଁ, ମିଥ୍ୟା ପରି ମହାପାପ ନାହିଁ ।