ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ସାମଗାଯ ଶିଵୋଦ୍ଦେଶାତ୍ପ୍ରଦଦ୍ଯାତ୍କଲଧୌତକମ୍ । ଯମୋଦ୍ଦେଶାତ୍ତିଲାଂଲ୍ଲୋହଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍

ସାମବେଦ ଗାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ କଳି ଦ୍ୱାରା ଧୋଇଥିବା ପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ୍; ଯମଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ ତିଳ ଓ ଲୋହା ଦେବା ଦରକାର, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ପଶ୍ଚାତ୍ପୁତ୍ତଲକଂ କାର୍ଯଂ ସର୍ଵୌଷଧିସମନ୍ଵିତମ୍ । ପଲାଶସ୍ଯ ଚ ଵୃନ୍ତାନାଂ ଵିଭାଗଂ ଶୃଣୁ କାଶ୍ଯପ

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ଏକଟି ପୁତୁଳି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍; ଏବେ, କାଶ୍ୟପ, ପଳାଶ ଗଛର ଡ଼ାଳ ଭାଗ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।

କୃଷ୍ଣାଜିନଂ ସମାସ୍ତୀର୍ଯ କୁଶୈଶ୍ଚ ପୁରୁଷାକୃତିମ୍ । ଶତତ୍ରଯେଣ ଷଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ଵୃନ୍ତୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋଽସ୍ଥିସଞ୍ଚଯଃ

କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଛାଡ଼ି ଓ କୁଶ ଦେଇ ମଣିଷ ଆକୃତି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍; ଅସ୍ଥି ସଂଚୟ ପାଇଁ ତିନି ଶହ ଷଠିଟି ପଳାଶ ଡ଼ାଳ ଦେବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି।

ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ତାନି ଵୃନ୍ତାନି ଅଙ୍ଗେଷ୍ଵେଷୁ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ । ଚତ୍ଵାରିଂଶଚ୍ଛିରୋଦେଶେ ଗ୍ରୀଵାଯାଂ ଦଶ ଵିନ୍ଯସେତ୍

ଏହି ଡ଼ାଳଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ମୁଣ୍ଡରେ ଚାଳିଶିଟି ଓ ଗଳାରେ ଦଶଟି ରଖିବା ଦରକାର।

ଵିଂଶତ୍ଯୁରଃ ସ୍ଥଲେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିଂଶତିଂ ଜଠରେଽପି ଚ । ବାହୁଯୁଗ୍ମେ ଶତଂ ଦଦ୍ଯାତ୍କଟି ଦେଶେ ଚ ଵିଂଶତିମ୍

ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଏବଂ ପେଟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନିଶ ଏକେ ଶହ ଡ଼ାଳ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ଦୁଇଟି ବାହୁରେ ଏକ ଶତ ଓ କଟିରେ ଏକେ ଶହ ଡ଼ାଳ ଦେବା ଦରକାର।

ଊରୁଦ୍ଵଯେ ଶତଞ୍ଚାପି ତ୍ରିଂଶଜ୍ଜଙ୍ଘାଦ୍ଵଯେ ନ୍ଯସେତ୍ । ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚତୁଷ୍ଟଯଂ ଶିଶ୍ନେ ଷଡ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୃଷଣଦ୍ଵଯେ । ଦଶ ପାଦାଙ୍ଗୁଲୀଭାଗେ ଏଵମସ୍ଥୀନି ଵିନ୍ଯସେତ୍

ଦୁଇ ଉରୁରେ ଏକ ଶତ ଡ଼ାଳ, ଦୁଇ ଗୋଡ଼ର ଗଣ୍ଡରେ ତିରିଶ ଡ଼ାଳ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ଲିଙ୍ଗରେ ଚାରିଟି, ଦୁଇ ଶୁକ୍ରାଣୁରେ ଛଅଟି, ଏବଂ ପାଦ ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ଦଶଟି ଡ଼ାଳ ଦେବା ଦରକାର।

ନାରିକେଲଂ ଶିରଃ ସ୍ଥାନେ ତୁମ୍ବଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ତାଲୁକେ । ପଞ୍ଚରତ୍ନଂ ମୁଖେ ଦଦ୍ଯାଜ୍ଜିହ୍ଵାଯାଂ କଦଲୀଫଲମ୍

ମୁଣ୍ଡରେ ନାରିକେଳ, ତାଲୁରେ କୁମ୍ଭ, ମୁଖରେ ପାଞ୍ଚଟି ରତ୍ନ ଓ ଜିହ୍ବାରେ କଦଳୀ ଫଳ ରଖିବା ଉଚିତ୍।

ଅନ୍ତ୍ରେଷୁ ନାଲକଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବାଲକଂ ପ୍ରାଣ ଏଵ ଚ । ଵସାଯୀଂ ମେଦକଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୋମୂତ୍ରେଣ ତୁ ମୂତ୍ରକମ୍

ଆନ୍ତ୍ରରେ ନଳ, ପ୍ରାଣରେ ବାଳ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ମେଦରେ ମାଞ୍ଜା ଓ ମୁତ୍ରରେ ଗୋମୁତ୍ର ଦେବା ଦରକାର।

ଗନ୍ଧକଂ ଧାତଵୋ ଦେଯୋ ହରିତାଲଂ ମନଃ ଶିଲା । ରେତଃ ସ୍ଥାନେ ପାରଦଞ୍ଚ ପୁରୀଷେ ପିତ୍ତଲଂ ତଥା

ଗନ୍ଧକ ଓ ଧାତୁ ଦେବା ଉଚିତ୍, ହରିତାଳ ଓ ମନଶିଳା ଦେବା ଦରକାର; ଶୁକ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପାରଦ ଓ ପୂରିଷ ସ୍ଥାନରେ ପିତଳ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ମନଃ ଶିଲାଂ ତଥା ଗାତ୍ରେ ତିଲକଲ୍କଞ୍ଚ ସନ୍ଧିଷୁ । ଯଵପିଷ୍ଟଂ ତଥା ମାଂସେ ମଧୁ ଵୈ କ୍ଷୌଦ୍ରମେଵ ଚ

ମନଶିଳା ଦେହରେ, ତିଳ ମାଟି ଯୋଡ଼ି ଅସ୍ଥି ସଂଧିରେ, ଯବ ମାଟି ମାଂସରେ, ମଧୁ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।

କେଶେଷୁ ଵୈ ଵଟଜଟା ତ୍ଵଚି ଦଦ୍ଯାନ୍ମୃଗତ୍ଵଚମ୍ । କର୍ଣଯୋସ୍ତାଲପତ୍ତ୍ରଞ୍ଚ ସ୍ତନଯୋଶ୍ଚୈଵ ଗୁଞ୍ଜିକାଃ

କେଶ ପାଇଁ ବଟ ଜଟା, ଚମଡ଼ ପାଇଁ ମୃଗ ଚର୍ମ, କାନରେ ତାଳ ପତ୍ର ଓ ସ୍ତନରେ ଗୁଞ୍ଜିକା ଦେବା ଉଚିତ୍।

ନାସାଯାଂ ଶତପତ୍ତ୍ରଂ ଚ କମଲଂ ନାଭିମଣ୍ଡଲେ । ଵୃନ୍ତାକଂ ଵୃଷଣଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵେ ଲିଙ୍ଗେ ସ୍ଯାଦ୍ଗୃଞ୍ଜନଂ ଶୁଭମ୍

ନାକରେ ଶତପତ୍ର କମଳ, ନାଭିରେ କମଳ ଫୁଲ, ଦୁଇ ଶୁକ୍ରାଣୁରେ ବିଗୁନ ଓ ଲିଙ୍ଗରେ ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଘୃତଂ ନାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଦେଯଂ ସ୍ଯାତ୍କୌପୀନେ ଚ ତ୍ରପୁ ସ୍ମୃତମ୍ । ମୌକ୍ତିକଂ ସ୍ତନଯୋର୍ମୂର୍ଧ୍ନି କୁଙ୍କୁମେନ ଵିଲେପନମ୍

ନାଭିରେ ଘିଅ, କଉପିନରେ ତାସା, ସ୍ତନ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକ୍ତା, ଦେହରେ କୁଙ୍କୁମ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ୍।

କର୍ପୂରାଗୁରୁଧୂପୈଶ୍ଚ ଶୁଭୈର୍ମାଲ୍ଯୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ । ପରିଧାନଂ ପଟ୍ଟସୂତ୍ରଂ ହୃଦଯେ ରୁକ୍ମକଂ ନ୍ଯସେତ୍

କର୍ପୁର, ଅଗରୁ ଧୂପ ଓ ଶୁଭ ମାଲା ଦେଇ, ଏକ ପାଟ ଜମା ଓ ସୁନା ଗହଣା ମନରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଋଦ୍ଧିଵୃଦ୍ଧୀ ଭୁଜୌ ଦ୍ଵୌ ଚ ଚକ୍ଷୁଷୋଶ୍ଚ କପର୍ଦକୌ । ସିନ୍ଦୂରଂ ନେତ୍ରକୋଣେ ଚ ତାମ୍ବୂଲାଦ୍ଯୁପହାରକୈଃ

ଦୁଇ ହାତରେ ଧନ ଓ ବୃଦ୍ଧିର ଚିହ୍ନ ରଖିବା, ଚକ୍ଷୁରେ ଶଙ୍ଖ ଆକାର ଗହଣା ଓ ନେତ୍ର କୋଣରେ ସିନ୍ଦୁର ଦେଇ, ପାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵୌଷଧିଯୁତଂ ପ୍ରେତଂ କୃତ୍ଵା ପୂଜା ଯଥୋଦିତା । ସାଗ୍ନିକେ (କୈଶ୍ଚା) ଚାପି ଵିଧିନା ଯଜ୍ଞପାତ୍ରଂ ନ୍ଯସେତ୍କ୍ରମାତ୍

ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଦେଇ ପ୍ରେତକୁ ତୟାରି କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ଆଗ୍ନି ସହିତ ଯଜ୍ଞ ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ।

ଶିରୋମେ ଶ୍ରୀରିତି ଋଚା ପୁନନ୍ତୁ ଵରୁଣେତି ଚ । ପ୍ରେତସ୍ଯ ପାଵନଂ କୃତ୍ଵା ଶାଲିଶାଲଶିଲୋଦକୈଃ

ମୁଣ୍ଡରେ 'ଶ୍ରୀ' ଓ 'ପବମାନ ଭାରୁଣ' ମନ୍ତ୍ର ପଠି, ପ୍ରେତକୁ ଚାଉଳ, ଜଉ ଓ ପଥର ପାତ୍ରର ଜଳ ଦେଇ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଷ୍ଣୁମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦାତଵ୍ଯା ସୁଶୀଲାଗୌଃ ପଯସ୍ଵିନୀ

ଉତ୍ତମ ଓ ଦୟାଳୁ ଦୁହୁଁଥିବା ଗାଉଁକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

(ତିଲା ଲୋହଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ କାର୍ପାସଂ ଲଵଣଂ ତଥା । ସପ୍ତଧାନ୍ଯଂ କ୍ଷିତିର୍ଗାଵ ଏକୈକଂ ପାନଂ ସମୃତମ୍

ତିଳ, ଲୋହା, ସୁନା, କାପାସ, ଲୁଣ, ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ, ମାଟି, ଗାଉଁ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାତ୍ର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ମହାଦାନାନି ଦେଯାନି ତିଲପାତ୍ରଂ ତଥେତି ଚ । ତତୋ ଵୈତରଣୀ ଦେଯା ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା

ବଡ଼ ଦାନ ଦେବା ସହିତ ତିଳର ପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ; ପରେ ସମସ୍ତ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିବା ବୈତରଣୀ ଗାଉଁ ଦେବା ଉଚିତ।

କର୍ତଵ୍ଯଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପ୍ରେତମୁକ୍ତ୍ଯର୍ଥ ମାତ୍ମଵାନ୍ । ପ୍ରେତଂମୋକ୍ଷଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଧୃଦି ଵିଷ୍ଣୁଂ ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯ ଚ

ପ୍ରେତର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ବୈଷ୍ଣବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ମନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ପ୍ରେତର ମୁକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ।

ଓଂ ଵିଷ୍ଣୁରିତି ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ପ୍ରେତଂ ତନ୍ମୃତ୍ଯୁମେଵ ଚ । ଅଗ୍ନିଦାହଂ ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ସୂତକନ୍ତୁ ଦିନତ୍ରଯମ୍

'ଓଁ ବିଷ୍ଣୁ' ଓ ପ୍ରେତର ମୃତ୍ୟୁକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ପରେ ଅଗ୍ନିଦାହ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ସୂତକ ତିନି ଦିନ ରହିଥାଏ।

ଦଶାହକର୍ତ୍ରା ପିଣ୍ଡାଶ୍ଚ କର୍ତଵ୍ଯାଃ ପ୍ରେତଭୁକ୍ତଯେ । ସର୍ଵଂ ଵର୍ଷଵିଧିଂ କୁର୍ଯାଦେଵଂ ପ୍ରେତଶ୍ଚ ମୁକ୍ତିଭାକ୍

ଦଶ ଦିନ ଯାଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରେତର ଭୋଗ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ବାର୍ଷିକ ନିୟମ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୪୧ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ । ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଵିଧିପୂର୍ଵଂ ଖଗେଶ୍ଵର । କାର୍ତିକାଦିଷୁ ମାସେଷୁ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଶୁଭେ ଦିନେ ॥ ୨,୪୧.

ଶ୍ରୀ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: କାର୍ତିକ ଆଦି ଶୁଭ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବୃଷ ମୁକ୍ତି ନିବାହ କରିବା ଉଚିତ, ଖଗେଶ୍ୱର।

ଵିଵାହୋତ୍ସର୍ଜନଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନାନ୍ଦୀମୁଖମୁପକ୍ରମେତ୍ । କୁର୍ଯାଦ୍ଭୁଵଶ୍ଚ ସଂସ୍କାରାନଗ୍ନିସ୍ଥାପନମେଵ ଚ ॥ ୨,୪୧.

ବିବାହ ମୁକ୍ତି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନାନ୍ଦୀମୁଖ କରି ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ; ଭୂମିର ଶୁଦ୍ଧି ଓ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

ଵାପ୍ଯାଂ କୂପେ ଗଵାଂ ଗୋଷ୍ଠେ ସ୍ଥାପ୍ଯାଗ୍ନିଂ ଵିଧିଵତ୍ତତଃ । ଵିଵାହଵିଧିନା ସର୍ଵଂ କୁର୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଵାଚନମ୍ ॥ ୨,୪୧.

ପୋକରି, କୂଆଁ କିମ୍ବା ଗାଉଁ ଶାଳାରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି, ବିବାହ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ କାମ କରିବା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାଠ କରାଯିବା ଉଚିତ।

ପାତ୍ରାସାଦନଂ ଶ୍ରପଣମୁପଯମନକୁଶାଦିକମ୍ । ପୁର୍ଯୁକ୍ଷଣାନ୍ତେ ହୋମଂ ଚ କର୍ଯା ଦ୍ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ତୁ ॥ ୨,୪୧.

ପାତ୍ର ତୟାରି, ଉତ୍ତପନ, କୁଶ ଆଣିବା ଓ ଅନ୍ୟ କାମଗୁଡିକ, ଉକ୍ଷଣ ଶେଷରେ ହୋମ ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ।

ଆଘାରାଵାଜ୍ଯଭାଗୌ ଚ ଚକ୍ଷୁଷୀ ଚ ପ୍ରଦା ପଯେତ୍ । ପ୍ରଥମେଽହରିତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ହୋତଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଷଡାହୁତୀଃ (ତଯଃ) ॥ ୨,୪୧.

ଆଘାର ଓ ଆଜ୍ୟ ଭାଗ, ଚକ୍ଷୁରେ ଅର୍ପଣ, 'ପ୍ରଥମ ଦିନ' ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଛଅ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

ଆଘାରାଵାଜ୍ଯଭାଗୌ ତୁ ପାଯସେନାଙ୍ଗଦେଵତାଃ । ଅଗ୍ନଯେ ରୁଦ୍ରାଯ ଶର୍ଵାଯ ପଶୁପତଯେ ଉଗ୍ରାଯ ଶିଵାଯ । ଭଵାଯ ମହାଦେଵାଯେଶାନାଯ ଯମାଯ ଚ ॥ ୨,୪୧.

ଆଘାର ଓ ଆଜ୍ୟ ଭାଗ ଦେବା ସହିତ ପାୟସ ଦେଇ ଅଙ୍ଗ ଦେବତାଙ୍କୁ: ଅଗ୍ନି, ରୁଦ୍ର, ଶର୍ବ, ପଶୁପତି, ଉଗ୍ର, ଶିବ, ଭବ, ମହାଦେବ, ଈଶାନ ଓ ଯମଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।