ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଵସ୍ତ୍ରୋପାନହସଂଯୁକ୍ତଂ ଦଦ୍ଯାଦଷ୍ଟଵିଧଂ ପଦମ୍ । ଦାପଯେତ୍ସର୍ଵଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ନ କୁର୍ଯାତ୍ପଙ୍କ୍ତିବନ୍ଧନମ୍

ସେ ଅଠ ପ୍ରକାର ଦାନ, ଜେଉଁଥିରେ ପୋଶାକ ଓ ଚପଲ ଅଛି, ଦେବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଏକ ଶାରୀ ରେ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଭୂମୌ ସ୍ଥିତେଷୁ ପିଣ୍ଡେଷୁ ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାକ୍ଷତାନ୍ଵିତମ୍ । ଶଙ୍ଖପାତ୍ରେ ତଥା ତାମ୍ରେ ତର୍ପଣଞ୍ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍

ଭୂମିରେ ପିଣ୍ଡ ରଖିବା ପରେ, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଅକ୍ଷତ ଲଗାଇ, ସେ ଶଙ୍ଖ ଓ ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ପୃଥକ ପୃଥକ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଧ୍ଯାନଧାରଣସଂଯୁକ୍ତୋ ଜାନୁଭ୍ଯାମଵନିଂ ଗତଃ । ଦାତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରଵିଧାନତଃ

ଧ୍ୟାନ ଓ ଧାରଣା ସହିତ, ଗୁଡି ହୋଇ ଭୂମିରେ ଯାଇ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଦେବା ଉଚିତ।

ଋଚା ଵୈ ଦାପଯେଦର୍ଘ୍ଯମେକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟେ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ । ଆପୋଦେଵୀର୍ମଧୁମତୀରାଦିପୀଠେ ପ୍ରକଲ୍ପିତମ୍

ଋଚ୍ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିତୃ ପାଇଁ ପୃଥକ ପୃଥକ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ମଧର ସ୍ୱାଦ ଥିବା ପାଣି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଆସନରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଉପଯାମଗୃହୀତୋଽସି ଦ୍ଵିତୀଯେଽର୍ଘଂ ନିଵେଦଯେତ୍ । ଯେନାପାଵକଚକ୍ଷୁଷା ତୃତୀଯେ ଚ ସକଲ୍ପିତମ୍

‘ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କରିଛ’ ବୋଲି କହି, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ଯାହାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଅଗ୍ନି, ତୃତୀୟ ଅର୍ଘ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାବେ ଦେବା ଉଚିତ।

ଯେ ଦେଵାସଶ୍ଚତୁର୍ଥେ ତୁ ସମୁଦ୍ରଂ ଗଚ୍ଛ ପଞ୍ଚମେ । ଅଗ୍ନିର୍ଜ୍ଯୋତି ସ୍ତଥା ଷଷ୍ଠେ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଃ ସପ୍ତମେ

ଚତୁର୍ଥ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ, ପଞ୍ଚମ ଅର୍ଘ୍ୟ ସମୁଦ୍ରକୁ, ଷଷ୍ଠ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଓ ଜ୍ୟୋତିକୁ, ସପ୍ତମ ଅର୍ଘ୍ୟ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭକୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ଯମାଯ ତ୍ଵାଷ୍ଟମେ ଜ୍ଞେଯଂ ଯଜ୍ଜଗ୍ରନ୍ନଵମେ ତଥା । ଦଶମେ ଯାଃ ଫଲିନୀତି ପିଣ୍ଡେ ଚୈକାଦଶେ ତତଃ

ଅଷ୍ଟମ ଅର୍ଘ୍ୟ ଯମକୁ, ନବମ ଅର୍ଘ୍ୟ ଯାହା ଖାଇଯାଏ ତାହାକୁ, ଦଶମ ଅର୍ଘ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥିବାକୁ, ଏବଂ ଏକାଦଶ ପିଣ୍ଡ ପରେ ଦେବା ଉଚିତ।

ଭଦ୍ରଂ କର୍ଣେଭିରିତି ଚ କୁର୍ଯାତ୍ପିଣ୍ଡଵିସର୍ଜନମ୍ । କୃତ୍ଵୈକାଦଶଦେଵତ୍ଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାତ୍ପରେଽହନି

‘ଭଦ୍ର କର୍ଣ୍ଣେଭିରି’ ବୋଲି ପାଠ କରି, ପିଣ୍ଡ ବିସର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ; ଏକାଦଶ ଦେବତା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମାପ୍ତ କରି, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିପ୍ରାନାଵାହଯେତ୍ପଞ୍ଚ ଚତୁର୍ଵେଦଵିଶାରଦାନ୍ । ଵିଦ୍ଯାଶୀଲଗୁଣୋପେତାନ୍ସ୍ଵ କୀଯାଞ୍ଛୀଲସତ୍ତମାନ୍ । ଅବ୍ଯଙ୍ଗାନ୍ସପ୍ରଶସ୍ତାଂଶ୍ଚ ନ ତ୍ଵର୍ଜ୍ଯାନ୍କଦାଚନ

ସେ ପଞ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ଚାରି ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଜ୍ଞାନ, ଶୀଳ ଓ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ଶୀଳରେ ଉତ୍ତମ, ଅପଙ୍ଗ ଓ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ କେବେ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ଵର୍ଣମଯଃ କାର୍ଯୋ ରୁଦସ୍ତାମ୍ରମଯସ୍ତଥା । ବ୍ରହ୍ମା ରୂପ୍ଯମଯସ୍ତଦ୍ଵଦ୍ଯମୋ ଲୋହମଯୋ ଭଵେତ୍

ବିଷ୍ଣୁ ସୁନାରେ, ରୁଦ୍ର ତାମ୍ବାରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଚାନ୍ଦିରେ, ଯମ ଲୋହାରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ସୀସକଂ ତୁ ଭଵେତ୍ପ୍ରେତଂ ତ୍ଵଥ ଵା ଦର୍ଭକଂ ତଥା । ଶନ୍ନୋଦେଵୀତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ପଶ୍ଚିମେ ନ୍ଯସେତ୍

ପ୍ରେତ ଶିସାରେ କିମ୍ବା ଦର୍ଭା ଘାସରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ‘ଶନ୍ନୋ ଦେବୀ’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଗୋବିନ୍ଦକୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଅଗ୍ନ ଆଯାହୀତି ରୁଦ୍ରମୁତ୍ତରତ୍ରୈଵ ଵିନ୍ଯସେତ୍ । ଅଗ୍ନିମୀଳେତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ପୂର୍ଵେଣୈଵ ପ୍ରଜାପତିମ୍

‘ଅଗ୍ନ ଆୟାହି’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ‘ଅଗ୍ନିମୀଳେ’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାପତିକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଇଷେତ୍ଵୋର୍ଜୋତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ଦକ୍ଷିଣେ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ଯମମ୍ । ମଧ୍ଯେ ମଣ୍ଡଲକଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଥାପ୍ଯୋ ଦର୍ଭମଯୋ ନରଃ

‘ଇଷେତ୍ୱୋର୍ଜେ’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯମକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମଣ୍ଡଳ କରି, ଦର୍ଭା ଘାସରେ ତିଆରି ଏକ ମାନବ ରଖିବା ଉଚିତ।

ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଥା ରୁଦ୍ରୋ ଯମଃ ପ୍ରେତଶ୍ଚ ପଞ୍ଚମଃ । ପୃଥକ୍କୁମ୍ଭେ ତତଃ ସ୍ଥାପ୍ଯାଃ ପଞ୍ଚରତ୍ନସମନ୍ଵିତାଃ

ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଯମ ଓ ପ୍ରେତ ପଞ୍ଚମ ଭାବେ, ପୃଥକ କୁମ୍ଭରେ ପଞ୍ଚ ରତ୍ନ ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଵସ୍ତ୍ରଯଜ୍ଞୋପଵୀତାନି ପୃଥଙ୍ମୁଦ୍ରାପରାଣି ଚ । ଜପଂ କର୍ଯାତ୍ପୃଥକ୍ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଦୌ ଦେଵତାସୁ ଚ

ବସ୍ତ୍ର, ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଓ ପୃଥକ ମୁଦ୍ରା ଦେବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥକ ପୃଥକ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ପଞ୍ଚ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି କୁର୍ଵୀତ ଦେଵତାନାଂ ଯଥାଵିଧି । ଜଲଧାରାଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯତ୍ପୀଠେପୀଠେ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍

ଯଥାବିଧି ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍; ତାପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆସନରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।

ଶଙ୍ଖେ ଵା ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ଵା ଅଲାଭେ ମୃନ୍ମଯେଽପି ଵା । ତିଲୋଦକଂ ସମାଦାଯ ସର୍ଵୌଷଧିସମନ୍ଵିତମ୍

ଶଙ୍ଖ, କାଉଁସା ପାତ୍ର କିମ୍ବା ଏହା ମିଳିନାହିଁ ହେଲେ ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ତିଳ ଓ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ମିଶା ଜଳ ନେବା ଉଚିତ୍।

ଆସନୋପାନହୌ ଚ୍ଛତ୍ରଂ ମୁଦ୍ରିକା ଚ କମଣ୍ଡଲୁଃ । ଭାଜନଂ ଭାଜନାଧାରଂ ଵସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯଷ୍ଟଵିଧଂ ପଦମ୍

ଏକଟି ଆସନ, ପାଦାବରଣ, ଛତା, ଅଙ୍ଗୁଠି, କମଣ୍ଡଳୁ, ପାତ୍ର, ପାତ୍ର ଧାରଣ କରିବା ସାଧନ, ଏବଂ ଆଠ ପ୍ରକାର ଜମା କପଡ଼ — ଏହି ଆଠଟି ଜିନିଷ ଦେବା ଦରକାର।

ତାମ୍ରପାତ୍ରଂ ତିଲୈଃ ପୂର୍ଣଂ ସହିରଣ୍ଯଂ ସଦକ୍ଷିଣମ୍ । ଦଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣମୁଖ୍ଯାଯ ଵିଧିଯୁକ୍ତଂ ଖଗେଶ୍ଵର

ତିଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କାଉଁସା ପାତ୍ର, ସହିତ ସୁନା ଓ ଯଥାଯଥ ଦକ୍ଷିଣା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଖଗେଶ୍ବର।

ଋଗ୍ଵେଦପାରଗେ ଦଦ୍ଯାଜ୍ଜାତସସ୍ଯାଂ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍ । ଯଜୁର୍ଵେଦମଯେ ଵିପ୍ରେ ଗାଞ୍ଚ ଦଦ୍ଯାତ୍ପଯସ୍ଵିନୀମ୍

ଋଗ୍ବେଦ ଜଣା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନୂତନ ଫସଲ ଥିବା ଜମି ଦେବା ଉଚିତ୍; ଯଜୁର୍ବେଦ ଜଣା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈ ଦେବା ଦରକାର।

ସାମଗାଯ ଶିଵୋଦ୍ଦେଶାତ୍ପ୍ରଦଦ୍ଯାତ୍କଲଧୌତକମ୍ । ଯମୋଦ୍ଦେଶାତ୍ତିଲାଂଲ୍ଲୋହଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍

ସାମବେଦ ଗାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ କଳି ଦ୍ୱାରା ଧୋଇଥିବା ପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ୍; ଯମଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ ତିଳ ଓ ଲୋହା ଦେବା ଦରକାର, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ପଶ୍ଚାତ୍ପୁତ୍ତଲକଂ କାର୍ଯଂ ସର୍ଵୌଷଧିସମନ୍ଵିତମ୍ । ପଲାଶସ୍ଯ ଚ ଵୃନ୍ତାନାଂ ଵିଭାଗଂ ଶୃଣୁ କାଶ୍ଯପ

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ଏକଟି ପୁତୁଳି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍; ଏବେ, କାଶ୍ୟପ, ପଳାଶ ଗଛର ଡ଼ାଳ ଭାଗ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।

କୃଷ୍ଣାଜିନଂ ସମାସ୍ତୀର୍ଯ କୁଶୈଶ୍ଚ ପୁରୁଷାକୃତିମ୍ । ଶତତ୍ରଯେଣ ଷଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ଵୃନ୍ତୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋଽସ୍ଥିସଞ୍ଚଯଃ

କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଛାଡ଼ି ଓ କୁଶ ଦେଇ ମଣିଷ ଆକୃତି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍; ଅସ୍ଥି ସଂଚୟ ପାଇଁ ତିନି ଶହ ଷଠିଟି ପଳାଶ ଡ଼ାଳ ଦେବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି।

ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ତାନି ଵୃନ୍ତାନି ଅଙ୍ଗେଷ୍ଵେଷୁ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ । ଚତ୍ଵାରିଂଶଚ୍ଛିରୋଦେଶେ ଗ୍ରୀଵାଯାଂ ଦଶ ଵିନ୍ଯସେତ୍

ଏହି ଡ଼ାଳଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ମୁଣ୍ଡରେ ଚାଳିଶିଟି ଓ ଗଳାରେ ଦଶଟି ରଖିବା ଦରକାର।

ଵିଂଶତ୍ଯୁରଃ ସ୍ଥଲେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିଂଶତିଂ ଜଠରେଽପି ଚ । ବାହୁଯୁଗ୍ମେ ଶତଂ ଦଦ୍ଯାତ୍କଟି ଦେଶେ ଚ ଵିଂଶତିମ୍

ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଏବଂ ପେଟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନିଶ ଏକେ ଶହ ଡ଼ାଳ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ଦୁଇଟି ବାହୁରେ ଏକ ଶତ ଓ କଟିରେ ଏକେ ଶହ ଡ଼ାଳ ଦେବା ଦରକାର।

ଊରୁଦ୍ଵଯେ ଶତଞ୍ଚାପି ତ୍ରିଂଶଜ୍ଜଙ୍ଘାଦ୍ଵଯେ ନ୍ଯସେତ୍ । ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚତୁଷ୍ଟଯଂ ଶିଶ୍ନେ ଷଡ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୃଷଣଦ୍ଵଯେ । ଦଶ ପାଦାଙ୍ଗୁଲୀଭାଗେ ଏଵମସ୍ଥୀନି ଵିନ୍ଯସେତ୍

ଦୁଇ ଉରୁରେ ଏକ ଶତ ଡ଼ାଳ, ଦୁଇ ଗୋଡ଼ର ଗଣ୍ଡରେ ତିରିଶ ଡ଼ାଳ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ଲିଙ୍ଗରେ ଚାରିଟି, ଦୁଇ ଶୁକ୍ରାଣୁରେ ଛଅଟି, ଏବଂ ପାଦ ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ଦଶଟି ଡ଼ାଳ ଦେବା ଦରକାର।

ନାରିକେଲଂ ଶିରଃ ସ୍ଥାନେ ତୁମ୍ବଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ତାଲୁକେ । ପଞ୍ଚରତ୍ନଂ ମୁଖେ ଦଦ୍ଯାଜ୍ଜିହ୍ଵାଯାଂ କଦଲୀଫଲମ୍

ମୁଣ୍ଡରେ ନାରିକେଳ, ତାଲୁରେ କୁମ୍ଭ, ମୁଖରେ ପାଞ୍ଚଟି ରତ୍ନ ଓ ଜିହ୍ବାରେ କଦଳୀ ଫଳ ରଖିବା ଉଚିତ୍।

ଅନ୍ତ୍ରେଷୁ ନାଲକଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବାଲକଂ ପ୍ରାଣ ଏଵ ଚ । ଵସାଯୀଂ ମେଦକଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୋମୂତ୍ରେଣ ତୁ ମୂତ୍ରକମ୍

ଆନ୍ତ୍ରରେ ନଳ, ପ୍ରାଣରେ ବାଳ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ମେଦରେ ମାଞ୍ଜା ଓ ମୁତ୍ରରେ ଗୋମୁତ୍ର ଦେବା ଦରକାର।

ଗନ୍ଧକଂ ଧାତଵୋ ଦେଯୋ ହରିତାଲଂ ମନଃ ଶିଲା । ରେତଃ ସ୍ଥାନେ ପାରଦଞ୍ଚ ପୁରୀଷେ ପିତ୍ତଲଂ ତଥା

ଗନ୍ଧକ ଓ ଧାତୁ ଦେବା ଉଚିତ୍, ହରିତାଳ ଓ ମନଶିଳା ଦେବା ଦରକାର; ଶୁକ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପାରଦ ଓ ପୂରିଷ ସ୍ଥାନରେ ପିତଳ ଦେବା ଉଚିତ୍।