ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପ୍ରାତଃ ପ୍ରାତଃ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତି ନର୍ମଦାଂ ମତ୍ସ୍ଯଘାତିନଃ । ନ ତେ ଶିଵପୁରୀଂ ଯାନ୍ତି ଚିତ୍ତଵୃତ୍ତିର୍ଗରୀଯସୀ ॥ ୨,୩୮.

ଯେମାନେ ପ୍ରଭାତେ ପ୍ରଭାତେ ନର୍ମଦା ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମାଛ ମାରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିବପୁରୀକୁ ପହଞ୍ଚି ପାରନ୍ତିନାହିଁ; ସେମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଭାରୀ ଅଟୁଟ ରହିଯାଏ।

ଯାଦୃକ୍ଚିତ୍ତପ୍ରତୀତିଃ ସ୍ଯାତ୍ତାଦୃକ୍କର୍ମଫଲଂ ନୃଣାମ୍ । ପରଲୋକଗତିସ୍ତାଦୃକ ସୂଚୀସୂତ୍ରଵିଚାରଵତ୍ ॥ ୨,୩୮.

ମନର ଯେପରି ନିଶ୍ଚୟ, ମଣିଷର କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ସେପରି; ପରଲୋକର ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି, ଯେପରି ସୁଇରେ ସୂତା ପ୍ରବେଶ କରେ।

ବ୍ରାହ୍ମଣାର୍ଥେ ଗଵାର୍ଥେ ଚ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ବଲଵଧେଷୁ ଚ । ପ୍ରାଣତ୍ଯାଗପରୋ ଯସ୍ତୁ ସ ଵୈ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୨,୩୮.

ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ କିମ୍ବା ଜଣେ ଜଣାଣୀଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଜୀବନ ଦେଇଦିଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଅନାଶକେ ମୃତୌ ଯସ୍ତୁ ସ ଵୈ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଅନାଶକେ ମୃତୋ ଯସ୍ତୁ ସ ମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵବନ୍ଧନୈଃ ॥ ୨,୩୮.

ଯେଉଁଠି ଆଶା ଛାଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଯେଉଁଠି ଆଶା ନଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନାନି ଵିପ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତତୋ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଏତେ ଵୈ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗାଶ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଗମାର୍ଗାସ୍ତଥୈଵ ଚ ॥ ୨,୩୮.

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ, ପରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏହିମାନେ ମୁକ୍ତିର ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ପଥ।

ଗୋଗ୍ରହେ ଦେଶଵିଧ୍ଵଂସେ ମରଣଂ ରଣତୀର୍ଥଯୋଃ । ଉତ୍ତମାଧମମଧ୍ଯସ୍ଯ ବାଧ୍ଯମାନସ୍ଯ ଦେହିନଃ । ଆତ୍ମାନଂ ତତ୍ର ସନ୍ତ୍ଯଜ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଵାସଂ ଲଭେଚ୍ଚିରମ୍ ॥ ୨,୩୮.

ଗାଈ ଚୋରି, ଦେଶ ଧ୍ଵଂସ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ ତୀର୍ଥରେ ମୃତ୍ୟୁ, ଉଚ୍ଚ, ମଧ୍ୟମ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ଯିଏ ହେଉ, ଦେହୀ ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖ ପାଇ ଆତ୍ମାକୁ ଛାଡ଼େ, ସେଠି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ।

ଜୀଵିତଂ ମରଣଞ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵଯଂ ଶିକ୍ଷେତ ପଣ୍ଡିତଃ । ଜୀଵିତଂ ଦାନଭୋଗାଭ୍ଯାଂ ମରଣଂ ରଣତୀର୍ଥଯୋଃ ॥ ୨,୩୮.

ପଣ୍ଡିତ ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଦୁହିଁ ଶିଖିବା ଉଚିତ; ଜୀବନ ଦାନ ଓ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା, ମୃତ୍ୟୁ ଯୁଦ୍ଧ ତୀର୍ଥରେ।

ହରିକ୍ଷେତ୍ରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଭୃଗୁକ୍ଷେତ୍ରେ ତଥୈଵ ଚ । ପ୍ରଭାସେ ଶ୍ରୀସ୍ଥଲେ ଚୈଵ ଅର୍ବୁଦେ ଚ ତ୍ରିପୁଷ୍କରେ ॥ ୨,୩୮.

ହରିକ୍ଷେତ୍ର, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଭୃଗୁକ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରଭାସ, ଶ୍ରୀସ୍ଥଳ, ଅର୍ବୁଦ ଓ ତ୍ରିପୁଷ୍କର ତୀର୍ଥରେ—

ଭୂତେଶ୍ଵରେ ମୃତୋ ଯସ୍ତୁ ସ୍ଵର୍ଗେ ଵସତି ମାନଵଃ । ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦିଵସଂ ଯାଵତ୍ତତଃ ପତତି ଭୂତଲେ ॥ ୨,୩୮.

ଭୂତେଶ୍ୱରରେ ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ମାନବ ଏକ ବ୍ରହ୍ମା ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ, ତାପରେ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିଯାଏ।

ଵର୍ଷଵୃତ୍ତିନ୍ତୁ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦୋଷଵର୍ଜିତେ । ସର୍ଵଂ କଲଂ ସ ମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ ॥ ୨,୩୮.

ଯିଏ ଦୋଷରହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବର୍ଷିକ ଦାନ ଦିଏ, ସେ ସମସ୍ତ କଳି ଦୂର କରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ।

କନ୍ଯାଂ ଵିଵାହଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵେଦପାରଗମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକେ ଵସେତ୍ସୋଽପି ସ୍ଵକୁଲୈଃ ପରିଵେଷ୍ଟିତଃ ॥ ୨,୩୮.

ଯିଏ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ବେଦ ଜଣା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିବାହ ଦିଏ, ସେ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ବାସ କରେ।

ମହାଦାନାନି ଦତ୍ଵା ଚ ନରସ୍ତତ୍ଫଲମାମୁଯାତ୍ ॥ ୨,୩୮.

ଯିଏ ମହାଦାନ ଦିଏ, ସେ ତାହାର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭୋଗ କରେ।

ଵାପୀ କୂପତଡାଗାନାମାରାମସୁରସଦ୍ମନାମ୍ । ଜୀର୍ଣୋଦ୍ଧାରଂ ପ୍ରକୁର୍ଵାଣଃ ପୂର୍ଵକର୍ତୁଃ ଫଲଂ ଲଭେତ୍ । ଜୀର୍ଣୋଦ୍ଧାରେଣ ଵା ତେଷାଂ ତତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୮.

ଯିଏ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା କୁଆଁ, ପୋଖରୀ, ତାଳ, ବଗିଚା କିମ୍ବା ଦେଉଳକୁ ପୁନଃ ନବୀକରଣ କରେ, ସେ ପୂର୍ବ ନିର୍ମାତାଙ୍କ ଫଳ ପାଏ; ଏହିପରି କାମ କଲେ ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ଦୁଇଗୁଣା ହୁଏ।

ଶୀତଵା ତାତପହରମପି ପର୍ଣକୁଟୀରକମ୍ । କୃତ୍ଵା ଵିପ୍ରାଯ ଵିଦୁଷେ ପ୍ରଦଦାତି କୁଟୁମ୍ବିନେ ॥ ୨,୩୮.

ଯେଉଁଜଣ ଶୀତ ଓ ତାପରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ପତ୍ରର ଛାଉଣି ତିଆରି କରି, ଏହାକୁ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପରିବାର ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ,

ତିସ୍ରଃ କୋଟ୍ଯୋର୍ଧକୋଟୀ ଚ ନରଃ ସ୍ଵର୍ଗେ ମହୀଯତେ ॥ ୨,୩୮.

ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ତିନି କୋଟି ଓ ଅଧା କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

ଯା ସ୍ତ୍ରୀ ସଵର୍ଣା ସଂଶୁବା ମୃତଂ ପତିମନୁଵ୍ରଜେତ୍ । ସା ମୃତା ସ୍ଵର୍ଗମାପ୍ନୋତି ଵର୍ଷାଣାଂ ରୋମସଂଖ୍ଯତା ॥ ୨,୩୮.

ଯେଉଁ ସମ୍ବିଧାନ ଶ୍ରୀମତୀ ନାରୀ, ନିଜ ପତି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥାଏ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନିଜ ଦେହର ରୋମ ଗଣନା ଯେତେ ବର୍ଷ ଅଛି, ସେତିକି ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଉପଲବ୍ଧ କରେ।

ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଦିକଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵପତିଂ ଯାନୁଗଚ୍ଛତି । ସ୍ଵର୍ଗଂ ଲଭେତାଂ ତୌ ଚୋଭୌ ଦିଵ୍ଯସ୍ତ୍ରୀଭିରଲଙ୍କୃତୌ ॥ ୨,୩୮.

ଯେଉଁ ଜଣେ ନାରୀ ନିଜ ପୁଅ, ପୁଅପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ଛାଡି, ପତିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଥାଏ, ସେ ଦୁଇଜଣେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନେ ସହିତ ଶୋଭିତ ହୁଅନ୍ତି।

କୃତ୍ଵା ପାପାନ୍ଯନେକାନି ଭର୍ତୃଦ୍ରୋହମତିଃ ସଦା । ପ୍ରକ୍ଷାଲଯତି ସର୍ଵାଣି ଯା ସ୍ଵଂ ପତିମନୁଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୩୮.

ଯଦି ଏକ ନାରୀ ଅନେକ ପାପ କରିଥାଏ ଓ ପତିଙ୍କୁ ଦ୍ରୋହ କରିବା ଚିନ୍ତା ସଦା କରିଥାଏ, ତଥାପି ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଲେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଧୋଇ ଦେଇଥାଏ।

ମହାପାପସମାଚାରୋ ଭର୍ତା ଚେଦ୍ଦୁଷ୍କୃତୀ ଭଵେତ୍ । ତସ୍ଯାପ୍ଯନୁଵ୍ରତା ନାରୀ ନାରାଯେତ୍ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷମ୍ ॥ ୨,୩୮.

ଯଦି ପତି ମହାପାପ କରିଥାଏ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ, ତଥାପି ନାରୀ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଲେ, ସେ ପତିଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦୋଷକୁ ଦୂର କରିଥାଏ।

ଗ୍ରାସମାତ୍ରଂ ନିଯମତୋ ନିତ୍ଯଦାନଂ କରୋତି ଯଃ । ଚତୁଶ୍ଚାମରସଂଯୁକ୍ତଵିମାନେନାଧିଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୩୮.

ଯେଉଁଜଣ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଏକ ମୁଠି ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରିଥାଏ, ସେ ଚାରି ଚାମର ସହିତ ଶୋଭିତ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ବସିବା ଅଧିକାର ପାଏ।

ଯତ୍କୃତଂ ହି ମନୁଷ୍ଯେଣ ପାପମାମରଣାନ୍ତିକମ୍ । ତତ୍ସର୍ଵଂ ନାଶମାଯାତି ଵର୍ଷଵୃତ୍ତିପ୍ରଦାନତଃ ॥ ୨,୩୮.

ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ଦାନ କରିବାରେ ବର୍ଷ ଅନୁସାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ଭୂତଂ ଭଵ୍ଯଂ ବଵିଷ୍ଯଞ୍ଚ ପାପଂ ଜନ୍ମତ୍ରଯାର୍ଜିତମ୍ । ପକ୍ଷାଲଯତି ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିପ୍ରକନ୍ଯୋପନାଯନାତ୍ ॥ ୨,୩୮.

ପୂର୍ବ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ତିନି ଜନ୍ମରେ ଆର୍ଜିତ ପାପ ସମସ୍ତ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ କନ୍ୟାର ଉପନୟନ କରିବାରେ ପ୍ରକ୍ଷାଳିତ ହୋଇଯାଏ।

ଦଶକୂପସମା ଵାପି ଦଶଵାପୀସମଂ ସରଃ । ସରୋ ଭିର୍ଦଶଭିସ୍ତୁଲ୍ଯା ଯା ପ୍ରପା ନିର୍ଜଲେ ଵନେ ॥ ୨,୩୮.

ଏକ ଆଉ ଦଶ କୂପ ସମାନ ହୁଏ, ଦଶ ଆଉ ଦଶ ଆଉ ସମାନ ହୁଏ, ଏକ ଆଉ ଦଶ ଆଉ ସମାନ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଜଳହୀନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ପ୍ରପା ସମସ୍ତ ଏହାଠାରୁ ବଡ଼।

ଯା ଵାପୀ ନିର୍ଜଲେ ଦେଶେ ଯଦ୍ଦାନଂ ନିର୍ଧନେ ଦ୍ଵିଜେ । ପ୍ରାଣିନାଂ ଯୋ ଦଯାଂ ଧତ୍ତେ ସ ଭଵେନ୍ନାକନାଯକଃ ॥ ୨,୩୮.

ଜଳହୀନ ଦେଶରେ ଏକ ଆଉ, ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦାନ, ଓ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପ୍ରତି ଦୟା—ଯେଉଁଜଣ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ନାୟକ ହୁଏ।

ଏଵମାଦିଭିରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ସୁକୃତୈଃ ସ୍ଵର୍ଗଭାଗ୍ଭଵେତ୍ । ସ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ପରମାଂ ଲଭେତ୍ ॥ ୨,୩୮.

ଏପରି ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଜଣେ ସ୍ୱର୍ଗର ଫଳ ଭାଗୀ ହୁଏ; ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଇବା ପରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ଲଭିଥାଏ।

ଫଲ୍ଗୁ କାର୍ଯଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସତତଂ ଧର୍ମଵାନ୍ ଭଵେତ୍ । ଦାନଂ ଦମୋ ଦଯା ଚେତି ସାରମେତତ୍ତ୍ରଯଂ ଭୁଵି ॥ ୨,୩୮.

ନିର୍ଥକ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡି, ସଦା ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ହେବା ଉଚିତ; ଦାନ, ଦମ, ଦୟା—ଏହି ତିନିଟି ଏହି ପୃଥିବୀର ମୂଳ ସାର।

ଦାନଂ ସାଧୋର୍ଦରିଦ୍ରସ୍ଯ ଶୂନ୍ଯଲିଙ୍ଗସ୍ଯ ପୂଜନମ୍ । ଅନାଥପ୍ରେତସଂସ୍କାରଃ କୋଟିଯଜ୍ଞଫଲପ୍ରଦଃ ॥ ୨,୩୮.

ସଦ୍ଗୁଣୀ ଦରିଦ୍ରଙ୍କୁ ଦାନ, ଶୂନ୍ୟ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା, ଓ ଅନାଥ ମୃତଦେହର ସଂସ୍କାର—ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କୋଟି ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୩୯ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଉଵାଚ । ସୂତକାନାଂ ଵିଧିଂ ବ୍ରୂହି ଦଯାଂ କୃତ୍ଵା ମଯିପ୍ରଭୋ । ଵିଵେକାଯ ହି ଚିତ୍ତସ୍ଯ ମାନଵାନାଂ ହିତାଯ ଚ ॥ ୨,୩୯.

ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ: ମହାପ୍ରଭୁ, ଦୟା କରି ମୋ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଆସୁଥିବା ଅଶୁଚିତାର ନିୟମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ; ଏହା ଚିତ୍ତର ବିବେକ ଓ ମାନବଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ମୃତେ ଜନ୍ମନୀ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର ସୂତକଂ ସ୍ଯାଚ୍ଚତୁର୍ଵିଧମ୍ । ଚତୁର୍ଣାମପି ଵର୍ଣାନାଂ ସାମାନ୍ଯତେ ଵିଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୨,୩୯.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ପକ୍ଷୀରାଜ, ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଆସୁଥିବା ଅଶୁଚିତା ଚାରି ପ୍ରକାରର, ଏହା ଚାରି ଜାତିରେ ସାଧାରଣ ନୁହେଁ।