ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଆତୁରେ ସତି ଦାତଵ୍ଯଂ ନିର୍ଧନୈରପି ମାନଵୈଃ । ଗାଵସ୍ତିଲା ହିରଣ୍ଯଞ୍ଚ ସପ୍ତଧାନ୍ଯଂ ଵିଶେଷତଃ ॥ ୨,୩୬.

ଯେତେବେଳେ କେହି ରୋଗୀ ହୁଅନ୍ତି, ଗରିବ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ବିଶେଷକରି ଗାଈ, ତିଳ, ସୁନା ଓ ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଦେବା ଉତ୍ତମ।

ଦାନଵନ୍ତଂ ନରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହୃଷ୍ଟାଃ ସର୍ଵେ ଦିଵୌକସଃ । ଋଷିଭିଃ ସହ ଧର୍ମଣ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତେନ ସର୍ଵଦା ॥ ୨,୩୬.

ଯେଉଁ ଲୋକ ଦାନଶୀଳ, ସେଉଁଠାରେ ସବୁ ଦେବତା, ଋଷିମାନେ, ଧର୍ମ ଓ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ସଦା ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।

ଆତ୍ମାଯତ୍ତଂ ଧନଂ ଯାଵତ୍ତାଵଦ୍ଵିପ୍ରେ ସମର୍ପଯେତ୍ । ପରାଧୀନଂ ମୃତେ ସର୍ଵଂ କୃପଯା କଃ ପ୍ରଦାସ୍ଯତି ॥ ୨,୩୬.

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧନ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଦିଅ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏହା ଅନ୍ୟର ହେଲେ, କିଏ କାହିଁକି କୃପା କରି ଦେବ?

ପିତ୍ରୁଦ୍ଦେଶେନ ଯଃ ପୁତ୍ତ୍ରୈର୍ଧନଂ ଵିପ୍ରକରେଽର୍ପିତମ୍ । ଆତ୍ମାନଂ ସଧନଂ ତେନ ଚକ୍ରେ ପୁତ୍ରପ୍ରପୌତ୍ରକୈଃ ॥ ୨,୩୬.

ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଅମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଧନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଥିରେ ପିତା, ତାଙ୍କ ଧନ ସହିତ, ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିର ହୁଅନ୍ତି।

ପିତୁଃ ଶତଗୁଣଂ ଦତ୍ତଂ ସହସ୍ରଂ ମାତୁରୁଚ୍ଯତେ । ଭଗିନ୍ଯା ଶତସାହସ୍ରଂ ସୋଦର୍ଯେ ଦତ୍ତମକ୍ଷଯମ୍ ॥ ୨,୩୬.

ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଶତଗୁଣ ଫଳ ଦେଏ; ମାଆଙ୍କ ପାଇଁ ହେଲେ ହଜାର ଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ; ଏବଂ ଜଣେ ସହୋଦରୀ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଲକ୍ଷ ଗୁଣ ଓ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ।

ଯଦି ଲୋଭାନ୍ନ ଯଚ୍ଛନ୍ତି ପ୍ରମାଦାନ୍ମୋହତୋଽପି ଵା । ମୃତାଃ ଶୋଚନ୍ତି ତେ ସର୍ଵେ କଦର୍ଯାଃ ପାପିନସ୍ତ୍ଵିତି ॥ ୨,୩୬.

ଯଦି ଲୋଭ, ଅବିଚାର କିମ୍ବା ମୂଢତାରୁ ଦାନ ନଦେଇ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସବୁଏ କଞ୍ଜୁଷ ଓ ପାପୀ ଲୋକ ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତି।

ଅତିକ୍ଲେଶେନ ଲବ୍ଧସ୍ଯ ପ୍ରକୃତ୍ଯା ଚଞ୍ଚଲସ୍ଯ ଚ । ଗତିରେକୈଵ ଵିତ୍ତସ୍ଯ ଦାନମନ୍ଯା ଵିପତ୍ତଯଃ ॥ ୨,୩୬.

ଯେଉଁ ଧନ ବହୁ କଷ୍ଟରେ ମିଳେ ଓ ସ୍ୱଭାବତଃ ଅସ୍ଥିର, ତାହାର ଏକମାତ୍ର ଭଲ ପଥ ହେଉଛି ଦାନ; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପଥ ଧ୍ୱଂସକୁ ନେଇଯାଏ।

ମୃତ୍ଯୁଃ ଶରୀଗୋପ୍ତାରଂ ଵସୁରକ୍ଷଂ ଵସୁନ୍ଧରା । ଦୁଶ୍ଚାରିଣୀଵ ହସତି ସ୍ଵପତିଂ ପୁତ୍ରଵତ୍ସଲମ୍ ॥ ୨,୩୬.

ମୃତ୍ୟୁ ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ଧନକୁ ଜମା କରୁଥିବା ଓ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ହସେ, ଯେପରିକି ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ସ୍ନେହଶୀଳ ପତିକୁ ହସେ।

ଉଦାସେ ଧାର୍ମିକଃ ସୌମ୍ଯଃ ପ୍ରାପ୍ଯାପି ଵିପୁଲଂ ଧନମ୍ । ତୃଣଵନ୍ମନ୍ଯତେ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଆତ୍ମାନଂ ଵିତ୍ତମପ୍ଯଥ ॥ ୨,୩୬.

ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଧର୍ମିକ ଓ ସହନଶୀଳ ଲୋକ ବହୁ ଧନ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜକୁ ଓ ଧନକୁ ତୃଣ ସମାନ ମନେ କରନ୍ତି।

ନ ଚୈଵୋପଦ୍ରଵାସ୍ତସ୍ଯ ମୋହଜାଲୋ ନ ଚୈଵ ହି । ମୃତ୍ଯୁକାଲେ ନ ଚ ଭଯଂ ଯମଦୂତସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ॥ ୨,୩୬.

ସେ ଲୋକଙ୍କୁ କୌଣସି ବିପଦ, ମୋହର ଜାଲ ବା ମୃତ୍ୟୁ ବେଳେ ଯମଦୂତଙ୍କ ଭୟ କିଛି ନଥାଏ।

ସମାଃ ସହସ୍ରାଣି ଚ ସପ୍ତ ଵୈ ଜଲେ ଦଶୈକମଗ୍ନୌ ପଵନେ ଚ ଷୋଡଶ । ମହାହଵେ ପଷ୍ଟିରଶୀତିର୍ଗୋଗୃହେ ଅନାଶକେ କାଶ୍ଯପ ଚାକ୍ଷଯା ଗତିଃ ॥ ୨,୩୬.

ପାଣିରେ ସାତ ହଜାର ବର୍ଷ, ଅଗ୍ନିରେ ଏଗାର, ବାୟୁରେ ଷୋଳ, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଛଅସହ ଛଅ ଏବଂ ଗଁଉଘର କିମ୍ବା ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରେ ଅନେକ ବର୍ଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ କାଶ୍ୟପ, ଏହାର ଫଳ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୩୭ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଉଵାଚ । ଉଦକୁମ୍ଭପ୍ରଦାନଂ ମେ କଥଯସ୍ଵ ଯଥାତଥମ୍ । ଵିଧିନା କେନ କର୍ତଵ୍ଯା କୃତିରେଷା ଜନାର୍ଦନ ॥ ୨,୩୭.

ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ପଚାରିଲେ: ମୋତେ ଉଦକୁମ୍ଭ ଦାନ ବିଷୟରେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କହ, କେମିତି ଏହି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଜନାର୍ଦନ?

କିଂଲକ୍ଷଣାଃ କେନ ପୂର୍ଣାଃ କସ୍ଯ ଦେଯା ଜନାର୍ଦନ । କସ୍ମିନ୍ କାଲେ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ପ୍ରେତତୃପ୍ତିପ୍ରସାଧକାଃ ॥ ୨,୩୭.

ଏହାର ଲକ୍ଷଣ କଣ, କେଉଁ ଜିନିଷରେ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ, କାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ କେଉଁ ସମୟରେ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ଏହି ସବୁ କଥା ମୋତେ କହ, ହେ ଜନାର୍ଦନ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ସତ୍ଯଂ ପୁନଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଉଦକୁମ୍ଭପ୍ରଦାନକମ୍ । ପ୍ରେତୋଦ୍ଦେଶେନ ଦାତଵ୍ଯା ଅନ୍ନପାନୀଯସଂଯୁତାଃ । ଵିଶେଷେଣ ମହାପକ୍ଷିନ୍ ପ୍ରେତମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକାଃ ॥ ୨,୩୭.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ମୁଁ ପୁନିଥରେ ଉଦକୁମ୍ଭ ଦାନ ବିଷୟରେ ସତ୍ୟ କଥା କହିବି। ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଭରି ଦେବା ଉତ୍ତମ। ବିଶେଷକରି, ହେ ମହାପକ୍ଷୀ, ଏହି ଦାନ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।

ଦ୍ଵାଦଶାହେ ଚ ପଣ୍ମାସେ ତ୍ରୈପକ୍ଷେ ଵାପି ଵତ୍ସରେ । ଉଦକୁମ୍ଭାଃ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ମାର୍ଗେ ତସ୍ଯ ସୁଖାଯ ଵୈ ॥ ୨,୩୭.

ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ, ଛଅ ମାସ, ପ୍ରତି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷ କିମ୍ବା ବର୍ଷରେ ଏହି ଉଦକୁମ୍ଭ ଦେବା ଉଚିତ, ଯାହା ପିତୃମାନଙ୍କ ଯାତ୍ରାରେ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।

ଅହନ୍ଯହନି ଦାତଵ୍ଯା ଉଦକୁମ୍ଭାସ୍ତିଲୈର୍ଯୁତାଃ । ସୁଲିପ୍ତେ ଭୂମିଭାଗେ ତୁ ପକ୍କାନ୍ନଜଲପୂରିତାଃ ॥ ୨,୩୭.

ପ୍ରତିଦିନ ତିଳ ମିଶାଯାଇଥିବା ଉଦକୁମ୍ଭ ଦେବା ଉଚିତ। ଭଲଭାବେ ଲେପାଯାଇଥିବା ଭୂମିରେ, ପକା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଭରି ଦେବା ଉଚିତ।

ପ୍ରେତସ୍ଯ ତତ୍ର ଦାତଵ୍ଯଂ ଭାଜନଞ୍ଚ ଯଦୃଚ୍ଛଯା । ସୁପ୍ରୀତସ୍ତେନ ଦତ୍ତେନ ପ୍ରେତୋ ଯାମ୍ଯୈଃ ସ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୩୭.

ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଭାଜନ ଦିଆଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଯେପରି ଶକ୍ତି, ସେହି ଦାନରେ ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ଓ ଯମଦୂତଙ୍କ ସହିତ ଯାଆନ୍ତି।

ଦ୍ଵାଦଶାହେ ଵିଶେଷେଣ ଉଦକମ୍ଭାନ୍ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ । ଵିଧିନା ତତ୍ର ସଙ୍କଲ୍ପଯ ଘଟାନ୍ ଦ୍ଵାଦଶସଂଖ୍ଯକାନ୍ ॥ ୨,୩୭.

ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ବିଶେଷ କରି ଜଳଭରା ଘଡ଼ା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସେଠାରେ ବାରଟି ଘଡ଼ା ଦେବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଦରକାର।

ଏକାଷି ବର୍ଧନୀ ତତ୍ର ପକ୍ଵାନ୍ନଫଲପୂରିତା । ଵିଷ୍ଣୁମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦାତଵ୍ଯା ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଶୁଭେ ॥ ୨,୩୭.

ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପାତ୍ରରେ ପକାଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ଓ ଫଳ ଭରି, ଶୁଭ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଏକୋ ଵୈ ଧର୍ମରାଜାଯ ତେନ ତୁଷ୍ଟେନ ମୁକ୍ତିଭାକ୍ । ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତାଯ ଚୈକଂ ତୁ ଗତସ୍ତତ୍ର ସୁଖୀ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୭.

ଏହି ଘଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟିଏ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଆଯିବା ଦରକାର, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏକ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଆଯିବା ଦରକାର, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ସୁଖ ମିଳେ।

ଷୋଡଶାଦ୍ଯାଃ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ମାଷାନ୍ନଜଲପୂରିତାଃ ॥ ୨,୩୭.

ଷୋଳଶ ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ପକାଯାଇଥିବା ଦାଳ ଓ ଜଳ ଭରା ଘଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଉକ୍ତ୍ରାନ୍ତିଶ୍ରାଦ୍ଧମାରଭ୍ଯ ଶ୍ରାଦ୍ଧଷୋଡଷୋଡଶକସ୍ଯ ତୁ । ଷୋଡଶବ୍ରାହ୍ମଣାନାନ୍ତୁ ଏକୈକଂ ଵିନିଵଦଯେତ୍ ॥ ୨,୩୭.

ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତି ଶ୍ରାଦ୍ଧରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଷୋଳଶଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଷୋଳଶ ଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏକ ଏକ ଦିଆଯିବା ଦରକାର।

ଏକାଦଶାହାତ୍ପ୍ରଭୃତି ଦେଯୋ ନିତ୍ଯଂ ଦୃଢାହ୍ଵଯଃ । ପକ୍ଵାନ୍ନଜଲପୂର୍ଣୋ ହି ଯାଵତ୍ସଂଵତ୍ସରଂ ଦିନମ୍ ॥ ୨,୩୭.

ଏକାଦଶ ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଦୃଢ଼ ପାତ୍ରରେ ପକାଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ଓ ଜଳ ଭରି ଦେବା ଉଚିତ୍, ଏହିପରି ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ କରିବା ଦରକାର।

ଜଲପାତ୍ରାଣି ଵୃଦ୍ଧାନି ଦତ୍ତାନିଘଟକାନି ଚ । ଏକା ଵୈ ଵର୍ଧନୀ ତତ୍ର ତସ୍ଯାଂ ପାତ୍ରନ୍ତୁ ଵଂଶଜମ୍ ॥ ୨,୩୭.

ପୁରୁଣା ଜଳପାତ୍ର ଓ ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିବା ଘଡ଼ା, ଏବଂ ଏଠିରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ପାତ୍ର ରହିଥାଏ; ସେଥିରେ ବଂଶର ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ୍।

ଵସ୍ତ୍ରେଣାଚ୍ଛାଦଯେତ୍ତାନ୍ତୁ ପୂଜଯିତ୍ଵା ସୁଗନ୍ଧିଭିଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଵିଶେଷେଣ ଜଲପୂର୍ଣାନି ଦାପଯେତ୍ ॥ ୨,୩୭.

ସେହି ପାତ୍ରକୁ କପଡ଼ା ଦେଇ ଢାକିବା ଦରକାର, ଶୁଭ୍ର ଗନ୍ଧ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଶେଷ କରି ଜଳଭରା ପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଅହନ୍ଯହନି ସଙ୍କଲ୍ପ୍ଯ ଵିଧିପୂର୍ଵଂ ଖଗେଶ୍ଵର । ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ କୁଲୀନାଯ ଵେଦଵୃତ୍ତଯୁତାଯ ଚ ॥ ୨,୩୭.

ପ୍ରତିଦିନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସଂକଳ୍ପ କରି, ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଓ ବେଦ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଦରକାର।

ଵିଦ୍ଯାଵୃତ୍ତଵତେ ଦେଯଂ ମୂର୍ଖେ ତନ୍ନ କଦାଚନ । ସମର୍ଥୋ ଵେଦଵୃତ୍ତାଢ୍ଯସ୍ତାରଣେ ତରଣେଽପି ଚ ॥ ୨,୩୭.

ଏହି ଦାନ ଶିକ୍ଷା ଓ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍, ମୂର୍ଖଙ୍କୁ କେବେ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯିଏ ସମର୍ଥ, ବେଦ ଆଚରଣରେ ପ୍ରବୀଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦୁଃଖ ଦୁର କରିପାରିବେ, ସେମାନେ ଏହି ଦାନ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୩୮ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଉଵାଚ । ଦାନତୀର୍ଥାର୍ଥିତଂ ମୋକ୍ଷଂ ସ୍ଵର୍ଗଞ୍ଚ ଵଦ ମେ ପ୍ରଭୋ । କେନ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୋତି କେନ ସ୍ଵର୍ଗେ ଵସେଚ୍ଚିରମ୍ ॥ ୨,୩୮.

ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ପଚାରିଲେ: ମୁଁ ଦାନ, ତୀର୍ଥ ଓ ତାହାର ଫଳ, ମୋକ୍ଷ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ। କେଉଁ କାରଣରେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ, କେଉଁ କାରଣରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିପାରିବେ, ଏହି କଥା ମୋତେ କହ।

କେନ ଗଚ୍ଛତି ତେଜସ୍ତୁ ସ୍ଵର୍ଲୋକାତ୍ସତ୍ଯଲୋକତଃ । ମାନୁଷ୍ଯଂ କେନ ଲଭତେ ନରକେଶୁ ନିମଜ୍ଜତି ॥ ୨,୩୮.

କେଉଁ କାରଣରୁ ଲୋକେ ତେଜୋଲୋକ କିମ୍ବା ସତ୍ୟଲୋକରୁ ଯାଆନ୍ତି? କେଉଁ କାରଣରେ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ମିଳେ, କିମ୍ବା ନରକରେ ପଡ଼ିଯାଆନ୍ତି?