ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଅସ୍ଥାନିକାପି ଯା ଵ୍ଯୂଢା ଵୈଶ୍ଯା ଵା କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯାପି ଵା । ଯାଃ ପତ୍ନ୍ଯୋ ଵୈ ପିତୁଃ କଶ୍ଚିତ୍କୁର୍ଯାତ୍ପୁତ୍ରଃ ସପିଣ୍ଡନମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଯଦି ସ୍ଥାନରେ ନୁହେଁ, ବିବାହିତ, ବୈଶ୍ୟା କିମ୍ବା କ୍ଷତ୍ରିୟା ହେଉଛନ୍ତି, ପିତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀଙ୍କ ପାଇଁ ପୁତ୍ର ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିପ୍ରେଣୈଵ ଯଦା ଶୂଦ୍ରା ପରିଣୀତା ପ୍ରମାଦତଃ । ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟନ୍ତୁ ତଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧ ସା ତୁ ତେନୈଵ ଯୁଜ୍ଯତେ ॥ ୨,୩୪.

ଯେତେବେଳେ ଏକ ଶୂଦ୍ରା ନାରୀକୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଜ୍ଞାନରେ ବିବାହ କରିଥାଏ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଏକ ଦିନର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ସେ ଏହା ସହିତ ଏକାଠି ହୁଏ।

ଅନ୍ଯେ ତୁ ଦଶ ଯେ ପୁତ୍ରା ଜାତା ଵର୍ଣ ଚତୁଷ୍ଟଯେ । ତେ ତାସୁତାସୁ ଯୋକ୍ତ୍ଵଯାଃ ସପିଣ୍ଡୀକରଣେ ସଦା ॥ ୨,୩୪.

ଅନ୍ୟ ଦଶ ପୁତ୍ର ଯେଉଁମାନେ ଚାରି ଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ମାତାଙ୍କ ସହିତ ସପିଣ୍ଡୀକରଣରେ ସଦା ଏକାଠି କରିବା ଉଚିତ।

ଅନ୍ଵଷ୍ଟକାସୁ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵୃଦ୍ଧିହେତୁକମ୍ । ପିତୁଃ ପୃଥକ୍ପ୍ରଦାଵ୍ଯଂ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ ପିଣ୍ଡଂ ସପିଣ୍ଡନେ ॥ ୨,୩୪.

ଅନ୍ୱଷ୍ଟକା ଦିନରେ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ସେଗୁଡିକ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ; ନାରୀଙ୍କ ପିଣ୍ଡ ସପିଣ୍ଡୀକରଣରେ ଏକାଠି କରିବା ଉଚିତ।

ପିତାମହ୍ଯା ସମଂ ମାତୁଃ ପିତୁଃ ସହପିତାମହୈଃ । ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ କାର୍ଯମିତି ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ମତଂ ମମ ॥ ୨,୩୪.

ପିତାମହୀଙ୍କୁ ମାତା ସହିତ ଏବଂ ପିତାଙ୍କୁ ପିତାମହମାନେ ସହିତ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ମତ ମୋର, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ।

ଅପୁତ୍ରାଯାଂ ମୃତାଯାଂ ତୁ ପତିଃ କୁର୍ଯାତ୍ସପିଣ୍ଡନମ୍ । ମାତ୍ରାଦିତିସୃଭିଃ ସାର୍ଧମେଵଂ ଧର୍ମେଣ ଯୋଜଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଯଦି ଏକ ନାରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ନାହିଁ ଏବଂ ସେ ମୃତ, ପତି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କରିବା ଉଚିତ; ମାତା ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଜଣୀଙ୍କ ସହିତ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଏକାଠି କରିବା ଉଚିତ।

ପୁତ୍ରୋ ନାସ୍ତି ନ ଭର୍ତା ଚ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ସପିଣ୍ଡନମ୍ । କାରଯେଦ୍ଵୃଦ୍ଧିସମଯେ ଭ୍ରାତୃଦାଯାଦଦେଵରୈଃ ॥ ୨,୩୪.

ଯଦି ନାରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ନାହିଁ ଏବଂ ପତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ବୃଦ୍ଧି ସମୟରେ ଭାଇ, ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କିମ୍ବା ଦେବର ଦ୍ୱାରା ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପତିପୁତ୍ରଵିହୀନାନାଂ ଗୋତ୍ରୀ ନାସ୍ତି ନ ଦେଵରଃ । ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟେନ ଦାତଵ୍ଯଂ ପରେଣ ସହ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ॥ ୨,୩୪.

ଯେଉଁମାନେ ପତି ଓ ପୁତ୍ର ହୀନ, ଗୋତ୍ରୀ କିମ୍ବା ଦେବର ନାହିଁ, ତେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଏକଦିନର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ, ଭାଇମାନେ ସହିତ।

ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଵିଘ୍ନତୋ ଵାପି ନ କୃତଞ୍ଚେତ୍ସପିଣ୍ଡନମ୍ । ନଵକଂ ଷୋଡଶଶ୍ରାଦ୍ଧମାବ୍ଦିକଂ କାରଯେତ୍ତତଃ ॥ ୨,୩୪.

ଯଦି ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ବାଧା ଦ୍ୱାରା ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ହୋଇନାହିଁ, ତେବେ ନବକ, ଷୋଡଶ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଏବଂ ବାର୍ଷିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପରେ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଦାହେ ନ ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସଦାହେ କାରଯେଦ୍ବୁଧଃ । ଦର୍ଭପୁତ୍ତଲକଂ କୃତ୍ଵା ଵହ୍ନିନା ଦାହଯେଚ୍ଛଵମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଦାହ କରିବା ଯଦି ହେଉନାହିଁ, ତେବେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯେତେବେଳେ ଦାହ କରାଯାଏ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍। ଦର୍ଭା ଘାସରେ ଏକ ପୁତୁଳି ବନେଇ, ଶବକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦାହ କରିବା ଉଚିତ୍।

ପିତୁଃ ପୁତ୍ରେଣ କର୍ତଵ୍ଯଂ ନ କୁର୍ବ୍ଵୀତ ପିତା ସୁତେ । ଅତିସ୍ନେହାନ୍ନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ସତେ ॥ ୨,୩୪.

ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର; ପୁଅ ପାଇଁ ପିତା କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅତି ସ୍ନେହ ଦ୍ୱାରା, ଜୀବିତ ପୁଅ ପାଇଁ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ବହଵୋଽପି ଯଦା ପୁତ୍ରା ଵିଧିମେକଃ ସମାଚରେତ୍ । ନଵଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସପିଣ୍ଡତ୍ଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ଯନ୍ଯାନି ଷୋଡଶ ॥ ୨,୩୪.

ଯଦି ଅନେକ ପୁଅ ଥାଏ, ତଥାପି ଏକ ମାନେ ନିୟମିତ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍: ନଉଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଷୋଳଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ।

ଏକେନୈଵ ତୁ କାର୍ଯାଂଣି ଅଵିଭକ୍ତଧନେଷ୍ଵପି । ଅନ୍ତ୍ଯେଷ୍ଟିଂ କୁରୁତେ ହ୍ଯେକୋ ମୁନିଭୈଃ ସମୁଦାହୃତମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଅଂଶ ବିଭାଜନ ହେଉନାହିଁ, ତଥାପି ଏକ ଲୋକେ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍। ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଅନ୍ତେଷ୍ଟି କେବଳ ଏକ ଲୋକ ଦ୍ୱାରା କରାଯିବ।

ଵିଭକ୍ତୈଶ୍ଚ ପୃଥକ୍କାର୍ଯା କ୍ରିଯା ସାଂଵତ୍ସରାଦିକା । ଏକୈକେନ ଚ କର୍ତଵ୍ଯା ପୁତ୍ରେଣ ଚ ସ୍ଵଯଂସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଅଂଶ ବିଭାଜନ ହେଲେ, ବାର୍ଷିକ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ଅଲଗା ଅଲଗା କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁଅ ନିଜେ ନିଜେ ଏହି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍।

ଯସ୍ଯୈତାନି ନ ଦତ୍ତାନି ପ୍ରେତଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶ । ପିଶାଚତ୍ଵଂସ୍ଥିରଂ ତସ୍ଯ କୃତୈଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଶତୈରପି ॥ ୨,୩୪.

ଯିଏ ଏହି ଷୋଳଟି ପିତୃଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେଇନାହାଁନ୍ତି, ସେ ଶତଶଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ପିଶାଚ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉନାହାନ୍ତି।

ଭ୍ରାତା ଵା ଭ୍ରାତୃପୁତ୍ରୋ ଵା ସପିଣ୍ଡଃ ଶିଷ୍ଯ ଏଵ ଵା । ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ କୁର୍ଯାତ୍ପୁତ୍ରହୀନେ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୨,୩୪.

ଖଗେଶ୍ୱର, ଯଦି ପୁଅ ନାହିଁ, ତେବେ ଭାଇ, ଭାଇର ପୁଅ, ସପିଣ୍ଡ, କିମ୍ବା ଶିଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କରିପାରିବେ।

ସର୍ଵେଷାଂ ପୁତ୍ରହୀନାନାଂ ପତ୍ରୀ କୁର୍ଯାତ୍ସପିଣ୍ଡନମ୍ । ଋତ୍ଵିଜଂ କରାଯେଦ୍ଵାଥ ପୁରୋହିତମଥାପି ଵା ॥ ୨,୩୪.

ଯେଉଁମାନେ ପୁଅ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆତ୍ମୀୟ ଲୋକେ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କରିବେ। ଏହା ଛାଡ଼ି, ପୂରୋହିତ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି କାମ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ।

ମୃତେ ପିତର୍ଯବ୍ଦମଧ୍ଯେ ହ୍ଯୁପରାଗୋ ଯଦା ଭଵେତ୍ । ପାର୍ଵଣଂ ନ ସୁତୈଃ କାର୍ଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନାନ୍ଦୀମୁଖଂ ନ ଚ ॥ ୨,୩୪.

ପିତା ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅଶୌଚ ଆସିଲେ, ପୁଅମାନେ ପକ୍ଷିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ନାନ୍ଦୀମୁଖ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ତୀର୍ଥଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମନ୍ଯଚ୍ଚ ପୈତୃକମ୍ । ଅବ୍ଦମଧ୍ଯେ ନ କୁର୍ଵୀତ ମହାଗୁରୁଵିପତ୍ତିଷୁ ॥ ୨,୩୪.

ତୀର୍ଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଗୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପୈତୃକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କେବଳ ବଡ଼ ଅପଦ୍ରବ୍ୟ ଘଟିଲେ ଛାଡ଼ି।

ଯମକେ ଚ ଗଜଚ୍ଛାଯାମନ୍ଵାଦିଷୁ ଯୁଗାଦିଷୁ । ପିତୃପିଣ୍ଡୋ ନ ଦାତଵ୍ଯଃ ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ଵିନା ॥ ୨,୩୪.

ଯମ ଉତ୍ସବ ଦିନରେ, ହାତୀର ଛାୟା ତଳେ, ବିଷୁବ ଦିନରେ ଏବଂ ଯୁଗାଦି ଦିନରେ, ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଛାଡ଼ି ପିତୃପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଯଜ୍ଞପୁରୁଷସ୍ଯ ଯଦ୍ଦାନଂ ଦେଵାଦୀନାଞ୍ଚ ଯତ୍ତଥା । ଅପୂର୍ଣେଽପ୍ଯବ୍ଦମଧ୍ଯେପି କର୍ତଵ୍ଯମିତି କେ ଚ ନ ॥ ୨,୩୪.

ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, କିଛି ମତାନୁସାରେ ବର୍ଷ ପୂରା ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍।

ପିତୃଭ୍ଯୋପି ହି ଯଦ୍ଦତ୍ତମର୍ଘପିଣ୍ଡଵିଵର୍ଜିତମ୍ । କର୍ତଵ୍ଯଂ ତଚ୍ଚ ଵୈ ସର୍ଵମେଷ ଏଵ ଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୨,୩୪.

ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପିଣ୍ଡ ଛାଡ଼ି, ସେଗୁଡ଼ିକ ସବୁ କରିବା ଦରକାର; ଏହି ନିୟମ ସମସ୍ତ କାମ ପାଇଁ ମନେ ରଖାଯାଇଛି।

ଦେଵାନାଂ ପିତରୋ ଦେଵା ପିତୄଣାମୃଷଯସ୍ତଥା । ଋଷୀଣାଂ ପିତରୋ ଦେଵାଃ ପିତା ଜଯତି ତେନ ଵୈ ॥ ୨,୩୪.

ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପିତୃମାନେ ଦେବତା, ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଋଷିମାନେ ପିତୃ, ଋଷିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିତୃମାନେ ଦେବତା। ଏହିପରି ଭାବେ ପିତାଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ।

ପିତୃଦେଵମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଯଜ୍ଞନଥୋ ଵିଭୁର୍ଭଵେତ୍ । ଯଜ୍ଞନାଥସ୍ଯ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ତଦ୍ଦତ୍ତଂ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯଜ୍ଞନାଥ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯଜ୍ଞନାଥଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥାଏ।

ମୃତେ ପିତର୍ଯବ୍ଦମଧ୍ଯେ ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କାରଯେତ୍ସୁତଃ । ସପ୍ତଜନ୍ମକୃତା ଧର୍ମାଥୀଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ॥ ୨,୩୪.

ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି ପୁଅ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ସାତଟି ଜନ୍ମର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ପ୍ରେତୀଭୂତାସ୍ତୁ ପିତରୋ ଲୁପ୍ତପିଣ୍ଡୋଦକକ୍ରିଯାଃ । ଭ୍ରମନ୍ତି ଵାଯୁନା ସର୍ଵେ କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଭ୍ଯାଂ ପରିପୀଡିତାଃ ॥ ୨,୩୪.

ପିତୃମାନେ ପ୍ରେତ ହେଲେ ଓ ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ଦାନ ବନ୍ଦ ହେଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବାତାସ ସହିତ ଘୁରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି, ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି।

ପିତରି ପ୍ରେତତାପନ୍ନେ ଲୁପ୍ଯତେ ପୈତୃକୀ କ୍ରିଯା । ଅଥ ମାତୁର୍ଵିପତ୍ତିଃ ସ୍ଯାତ୍ପିତୃକାର୍ଯଂ ନ ଲୁପ୍ଯତେ ॥ ୨,୩୪.

ପିତା ପ୍ରେତ ହେଲେ, ପୈତୃକ କ୍ରିୟା ବନ୍ଦ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ମାଆ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ପିତାଙ୍କ କାମ ବନ୍ଦ ହୁଏ ନାହିଁ।

ମୃତା ମାତା ପିତା ତିଷ୍ଠେଜ୍ଜୀଵନ୍ତୀ ଚ ପିତାମହୀ । ସପିଣ୍ଡନନ୍ତୁ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପିତାମହ୍ଯା ସହୈଵ ତୁ ॥ ୨,୩୪.

ମାଆ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବାପା ଜୀବିତ ରହିଲେ, ଏହି ସହିତ ବଡ଼ମାଁ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ, ତେବେ ବଡ଼ମାଁଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତି ନିୟମ ଅବଶ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ସତ୍ଯଂସତ୍ଯଂ ପୁନଃ ସତ୍ଯଂ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଵଚନଂ ମମ । ନ ପିଣ୍ଡୋ ମିଲିତୋ ଯେଷାଂ ମୃତାନାନ୍ତୁ ନୃଣାଂ ଭୁଵି ॥ ୨,୩୪.

ଏହା ସତ୍ୟ, ଏହା ସତ୍ୟ, ପୁନି ଏହା ସତ୍ୟ—ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଯେଉଁ ମୃତ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ସମ୍ପୃକ୍ତି ନିୟମ ପୃଥିବୀରେ ହୋଇନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ଅର୍ପଣ ଯୋଗ ହୁଏନାହିଁ।