ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପୀଡଯନ୍ତି ନ ତଂ ଯାମ୍ଯାଃ ପୁରୁଷା ଭୀଷଣାନନାଃ । ନ ଘର୍ମେଣ ନ ଶୀତେନ ବାଧ୍ଯତେ ସ ନରଃ କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଯମଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଥିବା ସେବକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇନାହାନ୍ତି। ସେ ଲୋକ କେବେ ତାପ ବା ଶୀତରେ ଦୁଃଖିତ ହୁଏନାହାନ୍ତି।

ଶଯ୍ଯାଦାନପ୍ରଭାଵେଣ ପ୍ରେତୋ ମୁଚ୍ଯତେ ବନ୍ଧନାତ୍ । ଅପିଃ ପାପସମାଯୁକ୍ତଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୩୪.

ଶଯ୍ୟା ଦାନର ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରେତ ଆତ୍ମା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ଯାଇଥାଏ।

ଵିମାନଵରମାରୂଢଃ ସେଵ୍ଯମାନୋଽପ୍ସରୋଗଣୈଃ । ଆଭୂତସଂପ୍ଲଵଂ ଯାଵତ୍ତିଷ୍ଠେତ୍ପାତକଵର୍ଜିତଃ ॥ ୨,୩୪.

ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିମାନରେ ବସି, ଅପ୍ସରାମାନେ ସେବା କରୁଥିବା, ସେ ଭବ-ସମ୍ପ୍ଲବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ରହିଥାଏ।

ନଵକଂ ଷୋଡଶଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଶଯ୍ଯା ସାଂଵତ୍ସରଂ ତଥା । ଭର୍ତୁର୍ଯା କୁରୁତେ ନାରୀ ତସ୍ଯାଃ ଶ୍ରେଯୋ ହ୍ଯନନ୍ତକମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଯେଉଁ ଜନନୀ ନବଟି କିମ୍ବା ଷୋଳଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥାନ୍ତି, ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ପତିଙ୍କୁ ଶୟ୍ୟା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ଅନେକ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି ।

ଉପକାରାଯ ସା ଭର୍ତୁର୍ଜୀଵନ୍ତୀ ନ ମୃତା ତଥା । ଉଦ୍ଧରେଜ୍ଜୀଵମାନା ସା ସତୀ ସତ୍ଯଵତୀ ପ୍ରିଯମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ପତି ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ଜନନୀ ତାଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ କାମ କରନ୍ତି; ପତି ଚଳିଗଲା ପରେ ମଧ୍ୟ, ସତୀ ଏବଂ ସତ୍ୟବତୀ ଜନନୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପତିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି ।

ସ୍ତ୍ରିଯା ଦଧ୍ଯନ୍ନଶଯନେ ହେମକୁଙ୍କୁମମଞ୍ଜନମ୍ । ଵସ୍ତ୍ରଭୂଷା ତଥା ଶଯ୍ଯା ସର୍ଵମେତଦ୍ଧି ଦାପଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଜନନୀ ଦହିଭାତ, ଶୟ୍ୟା, ସୁନା, କେସର, କାଜଳ, ପୋଷାକ, ଗହନା ଏବଂ ଶୟ୍ୟା — ଏସବୁ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଉପକାରକରଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯଦ୍ଭଵୋଦିହ କିଞ୍ଚନ । ଭୂଷଣଂ ଗାତ୍ରଲଗ୍ନଞ୍ଚ ଵସ୍ତୁ ଭୋଗ୍ଯାଦିକଞ୍ଚ ଯତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଜନନୀମାନେ ପାଇଁ ଉପକାରୀ — ଗହନା, ଶରୀରରେ ପିନ୍ଧିବା ଜିନିଷ, ଭୋଗବସ୍ତୁ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ —

ତତ୍ସର୍ଵଂ ମେଲଯିତ୍ଵା ତୁ ସ୍ଵେସ୍ଵେ ସ୍ଥାନେ ନିଯୋଜଯେତ୍ । ପୂଜଯେଲ୍ଲୋକପାଲାଂଶ୍ଚ ଗ୍ରହାନ୍ ଦେଵୀଂ ଵିନାଯକମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ସେସବୁ ଜିନିଷ ଏକଠା କରି ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ରଖିବା ଉଚିତ; ଲୋକପାଳ, ଗ୍ରହ, ଦେବୀ ଓ ବିନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।

ତତଃ ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଧରୋ ଗୃହୀତକୁସୁମାଞ୍ଜଲିଃ । ଇମମୁଚ୍ଚାରଯେନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ପୁରତୋ ବୁଧଃ ॥ ୨,୩୪.

ତାପରେ ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଫୁଲ ହାତରେ ନେଇ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ ।

ପ୍ରେତସ୍ଯ ପ୍ରତିମା ହ୍ଯେଷା ସର୍ଵୋପକରଣୈର୍ଯୁତା । ସର୍ଵରତ୍ନସମାଯୁକ୍ତା ତଵ ଵିପ୍ରନିଵେଦିତା ॥ ୨,୩୪.

ଏହି ପ୍ରତିମା ମୃତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ଓ ରତ୍ନରେ ସଜିତ, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଛି ।

ଆତ୍ମା ଶମ୍ଭୁଃ ଶିଵା ଗୌରୀ ଶକ୍ରଃ ସୁରଗଣୈଃ ସହ । ତସ୍ମାଚ୍ଛଯ୍ଯାପ୍ରଦାନେନ ସୈଷ ଆତ୍ମା ପ୍ରସୀଦତୁ ॥ ୨,୩୪.

ଆତ୍ମା ହେଉଛି ଶମ୍ଭୁ, ଶିବା ହେଉଛି ଗୌରୀ, ଶକ୍ର ଦେବମାନେ ସହିତ; ଏହି ଶୟ୍ୟା ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉ ।

ଆଚାର୍ଯାଯ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ କୁଟୁମ୍ବିନେ । ଗୃହୀତେ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତତ୍ର କୋଽଦାଦିତି ଚ କୀର୍ତଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଏହି ଦାନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଗୃହସ୍ଥ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗ୍ରହଣ କଲେ, 'କିଏ ଦେବେ?' ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିବା ଉଚିତ ।

ତତଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ । ଵିଧିନାନେନ ଵୈ ପକ୍ଷିନ୍ ଦାନମେକସ୍ଯ ଦାପଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ତାପରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ପ୍ରଣାମ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଜଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ ।

ବହୁଭ୍ଯୋ ନ ପ୍ରଦେଯାନି ଗୌର୍ଗୃହଂ ଶଯନଂ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ଵିଭକ୍ତଦକ୍ଷିଣା ହ୍ଯେତେ ଦାତାରଂ ପାତଯନ୍ତି ହି ॥ ୨,୩୪.

ଗାଁ, ଘର, ଶୟ୍ୟା କିମ୍ବା ଜନନୀ — ଏସବୁ ବହୁ ଜଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯଦି ବିଭକ୍ତ ଦାନ ଦିଅନ୍ତି, ଦାତାଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ହୁଏ ।

ଏଵଂ ଯୋ ଵିତରେତ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଶୃଣୁ ତସ୍ଯ ଚ ଯତ୍ଫଲମ୍ । ସାଗ୍ରଂ ଵର୍ଷଶତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ ॥ ୨,୩୪.

ଏଭଳି ଦାନ ଯେଉଁ ଜଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଫଳ ଶୁଣ; ସେ ଶତ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି ।

ଯତ୍ପୁଣ୍ଯନ୍ତୁ ଵ୍ଯତୀପାତେ କାର୍ତିକ୍ଯାମଯନଦ୍ଵଯେ । ଦ୍ଵାରକାଯାନ୍ତୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯଗ୍ରହେ ତଥା ॥ ୨,୩୪.

ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ବ୍ୟତୀପାତ, କାର୍ତିକୀ, ଦୁଇ ଅୟନ, ଦ୍ୱାରକାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ମିଳେ —

ପ୍ରଯାଗେ ନୈମିଷେ ଯଚ୍ଚ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ତର୍ଥାବୁଦେ । ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଯମୁନାଯାଞ୍ଚ ସିନ୍ଧୁସାଗରସଂଗମେ ॥ ୨,୩୪.

ପ୍ରୟାଗ, ନୈମିଷ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ପୁଷ୍କର, ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମିଶିବା ସ୍ଥାନ, କିମ୍ବା ସିନ୍ଧୁ ସାଗର ସଂଗମରେ —

ତେଷୁ ଯଦ୍ଦୀଯତେ ଦାନଂ ତସ୍ମାଦପ୍ଯଧିକନ୍ତ୍ଵିଦମ୍ । ଏତଚ୍ଛଯ୍ଯାପ୍ରଦାନସ୍ଯ ନାପ୍ନୋତି ଷୋଡଶୀଂ କଲାମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ସେସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଅଯାଏ, ଏହି ଶୟ୍ୟା ଦାନ ସେସବୁଠାରୁ ଅଧିକ; ଏହି ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ଷୋଳଟି ଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ ।

ଯତ୍ରାସୌ ଜାଯତେ ପ୍ରାଣୀ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ତତ୍ରୈଵ ତତ୍ଫଲମ୍ । କର୍ମକ୍ଷଯେ କ୍ଷିତୌ ଯାତି ମାନୁଷଃ ଶୁଭଦର୍ଶନଃ ॥ ୨,୩୪.

ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ସେଉଁଠାରେ ସେ ଫଳ ଭୋଗ କରେ; କର୍ମ ଶେଷ ହେଲେ, ଭୂମିରେ ଶୁଭ ଦେଖାର ମନୁଷ୍ୟ ହେଇ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ ।

ମହାଧନୀ ଚ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ । ପୁନଃ ସ ଯାତି ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ମୃତୋଽସୌ ନରପୁଙ୍ଗଵଃ ॥ ୨,୩୪.

ସେ ଅତି ଧନୀ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୁଅନ୍ତି; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇ ପୁନି ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଆନ୍ତି ।

ଦିଵ୍ଯଂ ଵିମାନମାରୁହ୍ଯ ଅପ୍ସରୋଭିଃ ସମାଵୃତଃ । ଅହୋଽସୌ ହଵ୍ଯକଵ୍ଯେଷୁ ପିତୃଭିଃ ସହ ମୋଦତେ ॥ ୨,୩୪.

ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଚଢ଼ି, ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ, ସେ ତାଙ୍କ ପିତୃମାନେ ସହିତ ହବି ଓ କବ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି ।

ଅଷ୍ଟକାସୁ କୃତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମମାଵାସ୍ଯାଦିନେ ତଥା । ମଘାସୁ ପିତୃପର୍ଵାଣି ଯାନିଯାନି ଚ ତେଷୁ ଚ ॥ ୨,୩୪.

ଅଷ୍ଟକା ଦିନରେ, ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ, ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପିତୃପର୍ବ ଦିନଗୁଡିକରେ ଏବଂ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ସମୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ସେଗୁଡିକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।

ଶୃଣୁ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପ୍ରେତତ୍ଵେ ପିତରୋ ଯଦି । ନୋପତିଷ୍ଠନ୍ତି ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ଵିନା ॥ ୨,୩୪.

ତୁମେ ଶୁଣ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଯଥାଯଥିକ ଅନୁସାରେ — ଯଦି ପିତୃଗଣ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ନ ହେଲେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ କାର୍ଯଂ ପୂର୍ଣେ ଵର୍ଷେ ନ ସଂଶଯଃ । ଆଦ୍ଯନ୍ତୁ ଶଵଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ କୃତ୍ଵା ଚୈଵାକ୍ଷ ଷୋଡଶୀମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଏକ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କରିବା ଅତି ଆବଶ୍ୟକ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଆଦିରେ ଶବ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଷୋଡଶ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ପିତୃପାଙ୍କ୍ତିଵିଶୁର୍ଧ୍ଯଂ ଶତାର୍ଧେନ? ତୁ ଯୋଜଯେତ୍ । ଵୃଦ୍ଧିଂ ପ୍ରାପ୍ଯାଗ୍ରତଃ କୁର୍ଯାଚ୍ଛୂଦ୍ରସ୍ଯ ସ୍ଵଚ୍ଛଯୈଵ ହି ॥ ୨,୩୪.

ପିତୃପାଙ୍କ୍ତି ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ପଚାଶ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ପ୍ରଥମେ କରିବା ଉଚିତ; ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସେମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ।

ସାମ୍ପ୍ରତଂ ସାଗ୍ନିକେ କାର୍ଯଂ ଦ୍ଵାଦଶାହେ ସପିଣ୍ଡନମ୍ । ନ ଚାସୌ କୁରୁତେ ଯାଵତ୍ପ୍ରେତ ଏଵ ସ ଵହ୍ନିମାନ୍ । ଦ୍ଵାଦଶାହେ ତତଃ କାର୍ଯଂ ସାଗ୍ନିକେନ ସପିଣ୍ଡନମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଏବେ ଦ୍ୱାଦଶାହ ଦିନରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ, ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ରହିଥାଏ; ଦ୍ୱାଦଶାହ ପରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଅସ୍ଥିପୋକ୍ଷେ ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଞ୍ଚାପରପକ୍ଷିକମ୍ । ଅବ୍ଦମଧ୍ଯେ ନ କୁର୍ଵୀତ ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ଵିନା ॥ ୨,୩୪.

ଅସ୍ଥିପକ୍ଷରେ, ଗୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବର୍ଷ ଭିତରେ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ନ ହେଲେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ସପତ୍ନ୍ଯୋ ଯଦି ବହ୍ଵ୍ଯଃ ସ୍ଯୁରେକା ପୁତ୍ରଵତୀ ଭଵେତ୍ । ସର୍ଵାସ୍ତାଃ ପୁତ୍ରଵତ୍ଯଃ ସ୍ଯୁସ୍ତେନୈକେନାତ୍ମଜେନ ହି ॥ ୨,୩୪.

ଯଦି ଅନେକ ସପତ୍ନୀ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଏକ ଜଣୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଛି, ତେବେ ସେହି ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସପତ୍ନୀଙ୍କୁ ପୁତ୍ରବତୀ ମନାଯିବ।

ନାସପିଣ୍ଡୋଗ୍ନିମାନ୍ ପୁତ୍ରଃ ପିତୃଯଜ୍ଞଂ ସମାଚରେତ୍ । ସମାଚାରାଦ୍ଭଵେତ୍ପାପୀ ପିତୃହା ଚାପି ଜାଯତେ ॥ ୨,୩୪.

ଯିଏ ସପିଣ୍ଡ ନୁହେଁ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଅଛି, ସେ ପିତୃଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅନୁଚିତ ଭାବରେ କରିଲେ, ସେ ପାପୀ ହୁଏ ଏବଂ ପିତୃହନ୍ତା ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ।