ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଏକାଦଶାହପ୍ରଭୃତି ପୁରତଃ ପ୍ରତିଵତ୍ସରମ୍ । ଵିଶ୍ଵେଦେଵାଂସ୍ତୁ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ପିଣ୍ଡମେକଞ୍ଚ ନିର୍ଵପେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଏକାଦଶୀ ଠାରୁ ପ୍ରତି ବର୍ଷ, ବିଶ୍ୱଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଗୋଟିଏ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଯଥା ତାରାଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଚ୍ଛାଦ୍ଯନ୍ତେ ରଵିରଶ୍ମିଭିଃ । ଏଵଂ ପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ଯତେ ସର୍ଵଂ ନ ପ୍ରେତୋ ଭଵତି କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଯେପରି ସମସ୍ତ ତାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ ଢାକିଯାଏ, ସେପରି ସବୁ ଲୁଚିଯାଏ; ପିତୃ କେବେଁ ମଧ୍ୟ କୌଣସିଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ନାହିଁ।

ଶଯ୍ଯାଦାନଂ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ସର୍ଵଦୈଵ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ । ଅନିତ୍ଯଂ ଜୀଵନଂ ଯ୍ସମାତ୍ପଶ୍ଚାତ୍କୋ ନୁ ପ୍ରଦାସ୍ଯତି ॥ ୨,୩୪.

ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସବୁବେଳେ ଶୟ୍ୟା ଦାନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଜୀବନ ଅସ୍ଥାୟୀ, ପରେ କିଏ ଏହା ଦେବେ?

ତାଵଦ୍ଵନ୍ଧୁଃ ପିତା ତାଵଦ୍ଯାଵଜ୍ଜୀଵତି ମାନଵଃ । ମୃତେ ମୃତ ଇତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା କ୍ଷଣାତ୍ସ୍ନେହୋ ନିଵର୍ତତେ ॥ ୨,୩୪.

ମଣିଷ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ପିତା। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, 'ମୃତ' ବୋଲି ଜାଣି, ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସ୍ନେହ ଶେଷ ହୁଏ।

ଆତ୍ମୈଵ ହ୍ଯାତ୍ମନୋ ବନ୍ଧୁରେଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ । ଜୀଵନ୍ନପୀତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ସ୍ଵୀଯଂ ହିତମନୁସ୍ତମରେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ନିଜେ ନିଜର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ। ଏହି କଥା ବାରମ୍ବାର ଭାବି, ଯେଉଁଯେଉଁ ଯିଏ ଜୀବନ୍ତ, ସେ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ମୃତାନାଂ କଃ ସୁତୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଜେଶଯ୍ଯାଂ ସତୂଲିକାମ୍ । ଏଵଂ ଜାନନ୍ନିଦଂ ସର୍ଵଂ ସ୍ଵହସ୍ତେନୈଵ ଦାପଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ମୃତ ପିତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ କିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶୟନ ପାଇଁ ଶଯ୍ୟା ଓ ତୁଳିକା ଦେବେ? ଏହି ସବୁ ଜାଣି, ନିଜ ହାତରେ ଦେବା ଉଚିତ।

ତସ୍ମାଚ୍ଛଯ୍ଯାଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସାରଦାରୁମର୍ଯୋ ଦୃଢାମ୍ । ଦନ୍ତାଦିରୁଚିରାଂ ରମ୍ଯାଂ ହେମପଟ୍ଟୈ ରଲଙ୍କୃତାମ୍ । ତସ୍ଯାଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ହୈମଞ୍ଚ ହରିଂ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସମନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ତେଣୁ ଭଲ କାଠରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଦୃଢ଼ ଶଯ୍ୟା, ଦାନ୍ତ ଓ ସୁନାରେ ସଜାଯିତ ରମ୍ୟ ଶଯ୍ୟା ନେବା ଉଚିତ। ଏହାରେ ସୁନାରେ ତିଆରି ହରି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ।

ଘୃତପୂର୍ଣଞ୍ଚ କଲଶଂ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍ । ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଗରୁଡ ପ୍ରୀତ୍ଯୈ ସ ନିଦ୍ରାକଲଶୋ ବୁଧୈଃ ॥ ୨,୩୪.

ଘୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ କଳଶ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ 'ନିଦ୍ରା କଳଶ' ଭାବରେ ଗରୁଡଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଚିହ୍ନିବାକୁ କହିଛନ୍ତି।

ତାମ୍ବୂଲକୁଙ୍କୁମକ୍ଷୋଦକର୍ପୂରାଗୁରୁଚନ୍ଦନମ୍ । ଦୀପିକୋପାନହଚ୍ଛତ୍ରଚାମରାସନଭାଜନମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ତାମ୍ବୁଳ, କୁଙ୍କୁମ, ଚିନି ପିଠା, କର୍ପୂର, ଅଗୁରୁ, ଚନ୍ଦନ, ଦୀପ, ଚପଲ, ଛତା, ଚାମର, ଆସନ ଓ ଭାଜନ—

ପାର୍ଶ୍ଵେଷୁ ସ୍ଥାପଯେଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ସପ୍ତଧାନ୍ଯାନି ଚୈଵହି । ଶଯନସ୍ଥସ୍ଯ ଭଵତି ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦୁପକାରକମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଶଯ୍ୟାର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଓ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଇଥିବା ପାଇଁ ଯାହା ଦରକାର, ସେସବୁ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଭୃଙ୍ଗାରକରକାଦର୍ଶଂ ପଞ୍ଚଵର୍ଣଂ ଵିତାନକମ୍ । ଶଯ୍ଯାମେଵଂଵିଧାଂ କୃତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ନିଵେଦଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଭୃଙ୍ଗାର, କସ୍ମେଟିକ୍ସ ରଖିବା ପେଟି, ପାଞ୍ଚ ରଙ୍ଗର ଚାଉଣୀ—ଏଭଳି ଶଯ୍ୟା ତିଆରି କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ସପତ୍ନୀକାଯ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଲୋକସୁଖଦାଯିନୀମ୍ । ଵସ୍ତ୍ରୈଃ ସୁଶୋଭନୈଃ ପୂଜ୍ଯ ଚୈଲକଂ ପରିଧାପଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ପତ୍ନୀ ସହିତ ପୂଜା କରି, ଏହାକୁ ସ୍ୱର୍ଗର ସୁଖ ଦେଇଥିବା ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶଯ୍ୟାକୁ ଭଲ ଜମା ଓ ସୁନ୍ଦର ଚାଦରରେ ମୁଡିବା ଉଚିତ।

କର୍ଣକଣ୍ଠାଙ୍ଗୁଲୀବାହୁଭୂଷଣୈଶ୍ଚିତ୍ରଭୂଷଣୈଃ । ଗୃହୋପକରଣୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ଗୃହଂ ଧେନ୍ଵା ସମନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୨,୩୪.

କାନ, ଗଳା, ଆଙ୍ଗୁଠି, ବାହୁ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭୂଷଣ, ଘର ଦେବା ଉପକରଣ ଓ ଏକ ଗାଈ ସହିତ—

ତତୋର୍ଽଘଃ ସମ୍ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଃ ପଞ୍ଚରତ୍ନଫଲାକ୍ଷତୈଃ ॥ ୨,୩୪.

ତାପରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ମଣି ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଧାନ୍ୟ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ।

ଯଥା ନ କୃଷ୍ଣଶଯନଂ ଶୂନ୍ଯଂ ସାଗରକନ୍ଯଯା । ଶଯ୍ଯା ମମାପ୍ଯଶୂନ୍ଯାସ୍ତୁ ତଥା ଜନ୍ମନିଜନ୍ମନି ॥ ୨,୩୪.

ଯେପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶଯ୍ୟା ସାଗରକନ୍ୟା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଛାଡ଼ି କଦାପି ଖାଲି ହୋଇନଥାଏ, ଏପରି ମୋ ଜନ୍ମ ଜନ୍ମରେ ମୋ ଶଯ୍ୟା କଦାପି ଖାଲି ନ ହେଉ।

ଦତ୍ତ୍ଵୈଵଂ ତଲ୍ପମମଲଂ କ୍ଷମାପ୍ଯ ଚ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ । ତଥା ଚୈକାଦଶାହେ ତୁ ଵିଧିରେଷ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ॥ ୨,୩୪.

ଏଭଳି ନିର୍ମଳ ଶଯ୍ୟା ଦେଇ, କ୍ଷମା ଚାହିଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦଶାହ ପରେ ଏକାଦଶୀ ଦିନର ନିୟମ ଏହିପରି।

ଦଦାତି ଯୋ ହି ଧର୍ମାର୍ଥେ ବାନ୍ଧଵୋ ବାନ୍ଧଵେ ମୃତେ । ଵିଶେଷମତ୍ର ପକ୍ଷେ ତୁ କଥ୍ଯମାନଂ ମଯା ଶୃଣୁ ॥ ୨,୩୪.

ଯିଏ ଧର୍ମ ପାଇଁ ମୃତ ବାନ୍ଧବଙ୍କର ଆପ୍ତଜନକୁ ଦେଇଥାଏ, ଏହି ବିଷୟରେ ବିଶେଷ ମନେ ରଖିବାକୁ ମୁଁ କହୁଛି।

ଉପଯୁକ୍ତଞ୍ଚ ତସ୍ଯାସୀତ୍ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍ସ୍ଵଗୃହେ ପୁରା । ତସ୍ଯ ଯଦ୍ଗାତ୍ରସଂ ଲଗ୍ନଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଭାଜନଵାହନମ୍ । ଯଦଭୀଷ୍ଟଞ୍ଚ ତସ୍ଯାସୀତ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଯେଉଁ ସମୟରେ ସେ ନିଜ ଘରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ—ଯାହା ତାଙ୍କ ଶରୀର ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲା, ପୋଷାକ, ଭାଜନ, ଯାନ ଓ ଯାହା ଚାହିଁଥିଲେ—ସେସବୁ ଉଚିତ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଥାପଯେତ୍ପୁରୁଷଂ ହୈମଂ ଶଯ୍ଯୋପରି ଶୁଭଂ ବୁଧଃ । ପୂଜଯିତ୍ଵା ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ମୃତଶଯ୍ଯା ଯଥୋଦିତା ॥ ୨,୩୪.

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏକ ସୁନାରେ ତିଆରି ମଣିଷ ମୂର୍ତ୍ତି ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ପୂଜା କରି, ମୃତ ପାଇଁ ଶଯ୍ୟା ଯଥାବିଧି ଦେବା ଉଚିତ।

ପୁରନ୍ଦରଗୃହେ ସର୍ଵଂ ସୂର୍ଯପୁତ୍ରାଲଯେ ତଥା । ଉପତିଷ୍ଠେତ୍ସୁଖଂ ଜନ୍ତୋଃ ଶଯ୍ଯାଦାନପ୍ରଭାଵତଃ ॥ ୨,୩୪.

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କ ନିବାସରେ, ଶଯ୍ୟା ଦାନର ଫଳରେ ଜୀବ ଏଠାରେ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ।

ପୀଡଯନ୍ତି ନ ତଂ ଯାମ୍ଯାଃ ପୁରୁଷା ଭୀଷଣାନନାଃ । ନ ଘର୍ମେଣ ନ ଶୀତେନ ବାଧ୍ଯତେ ସ ନରଃ କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଯମଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଥିବା ସେବକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇନାହାନ୍ତି। ସେ ଲୋକ କେବେ ତାପ ବା ଶୀତରେ ଦୁଃଖିତ ହୁଏନାହାନ୍ତି।

ଶଯ୍ଯାଦାନପ୍ରଭାଵେଣ ପ୍ରେତୋ ମୁଚ୍ଯତେ ବନ୍ଧନାତ୍ । ଅପିଃ ପାପସମାଯୁକ୍ତଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୩୪.

ଶଯ୍ୟା ଦାନର ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରେତ ଆତ୍ମା ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ଯାଇଥାଏ।

ଵିମାନଵରମାରୂଢଃ ସେଵ୍ଯମାନୋଽପ୍ସରୋଗଣୈଃ । ଆଭୂତସଂପ୍ଲଵଂ ଯାଵତ୍ତିଷ୍ଠେତ୍ପାତକଵର୍ଜିତଃ ॥ ୨,୩୪.

ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିମାନରେ ବସି, ଅପ୍ସରାମାନେ ସେବା କରୁଥିବା, ସେ ଭବ-ସମ୍ପ୍ଲବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ରହିଥାଏ।

ନଵକଂ ଷୋଡଶଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଶଯ୍ଯା ସାଂଵତ୍ସରଂ ତଥା । ଭର୍ତୁର୍ଯା କୁରୁତେ ନାରୀ ତସ୍ଯାଃ ଶ୍ରେଯୋ ହ୍ଯନନ୍ତକମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଯେଉଁ ଜନନୀ ନବଟି କିମ୍ବା ଷୋଳଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥାନ୍ତି, ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ପତିଙ୍କୁ ଶୟ୍ୟା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ଅନେକ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି ।

ଉପକାରାଯ ସା ଭର୍ତୁର୍ଜୀଵନ୍ତୀ ନ ମୃତା ତଥା । ଉଦ୍ଧରେଜ୍ଜୀଵମାନା ସା ସତୀ ସତ୍ଯଵତୀ ପ୍ରିଯମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ପତି ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ଜନନୀ ତାଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ କାମ କରନ୍ତି; ପତି ଚଳିଗଲା ପରେ ମଧ୍ୟ, ସତୀ ଏବଂ ସତ୍ୟବତୀ ଜନନୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପତିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି ।

ସ୍ତ୍ରିଯା ଦଧ୍ଯନ୍ନଶଯନେ ହେମକୁଙ୍କୁମମଞ୍ଜନମ୍ । ଵସ୍ତ୍ରଭୂଷା ତଥା ଶଯ୍ଯା ସର୍ଵମେତଦ୍ଧି ଦାପଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଜନନୀ ଦହିଭାତ, ଶୟ୍ୟା, ସୁନା, କେସର, କାଜଳ, ପୋଷାକ, ଗହନା ଏବଂ ଶୟ୍ୟା — ଏସବୁ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଉପକାରକରଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯଦ୍ଭଵୋଦିହ କିଞ୍ଚନ । ଭୂଷଣଂ ଗାତ୍ରଲଗ୍ନଞ୍ଚ ଵସ୍ତୁ ଭୋଗ୍ଯାଦିକଞ୍ଚ ଯତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଜନନୀମାନେ ପାଇଁ ଉପକାରୀ — ଗହନା, ଶରୀରରେ ପିନ୍ଧିବା ଜିନିଷ, ଭୋଗବସ୍ତୁ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ —

ତତ୍ସର୍ଵଂ ମେଲଯିତ୍ଵା ତୁ ସ୍ଵେସ୍ଵେ ସ୍ଥାନେ ନିଯୋଜଯେତ୍ । ପୂଜଯେଲ୍ଲୋକପାଲାଂଶ୍ଚ ଗ୍ରହାନ୍ ଦେଵୀଂ ଵିନାଯକମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ସେସବୁ ଜିନିଷ ଏକଠା କରି ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ରଖିବା ଉଚିତ; ଲୋକପାଳ, ଗ୍ରହ, ଦେବୀ ଓ ବିନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।

ତତଃ ଶୁକ୍ଲାମ୍ବରଧରୋ ଗୃହୀତକୁସୁମାଞ୍ଜଲିଃ । ଇମମୁଚ୍ଚାରଯେନ୍ମନ୍ତ୍ରଂ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ପୁରତୋ ବୁଧଃ ॥ ୨,୩୪.

ତାପରେ ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଫୁଲ ହାତରେ ନେଇ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ ।