ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଗୃହଦ୍ଵାରେ ଶ୍ମଶାନେ ଵା ତୀର୍ଥେ ଦେଵାଲଯେଽପି ଵା । ଯତ୍ରାଦ୍ଯୋ ଦୀଯତେ ପିଣ୍ଡସ୍ତତ୍ର ସର୍ଵାନ୍ ସମାପଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଘର ଦ୍ୱାର, ଶ୍ମଶାନ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ଦେଉଳ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଥମ ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଏକାଦଶାହେ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ସାମାନ୍ଯମୁଦାହୃତମ୍ । ଚତୁର୍ଣାମେକଵର୍ଣାନାଂ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ସ୍ନାନମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୩୪.

ଏକାଦଶ ଦିନରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ସାଧାରଣ କ୍ରିୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତ ଚାରି ଜାତିର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବା ନିୟମ।

କୃତ୍ଵା ଚୈକାଦଶାହଞ୍ଚ ପୁନଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶୁଚିର୍ଭଵେତ୍ । ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଯ ଯଃ ଶଯ୍ଯାଂ ଯଥୋକ୍ତଂ ପ୍ରେତମୋକ୍ଷଦାମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଏକାଦଶ ଦିନ ସମାପ୍ତ କରି ସ୍ନାନ କଲେ ପବିତ୍ର ହେବା ଉଚିତ। ପରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶଯ୍ୟା ଦେଇବା ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ନ ଭଵେତ୍ଯଦା ସ ଗୋତ୍ରୋ ପରୋଽପି ଵିଧିମାଚରେତ୍ । ଭାର୍ଯା ଵା ପୁରୁଷଃ କଶ୍ଚିତ୍ତୁଷ୍ଟଶ୍ଚ କୁରୁତେ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ ୨,୩୪.

ଯଦି ଗୋତ୍ରର କେହି ନାହାନ୍ତି, ତେବେ ଅନ୍ୟ କେହି ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ରିୟା କରିପାରିବେ। ଭାର୍ଯ୍ୟା, କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନାରୀ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ।

ପ୍ରଥମେଽହନି ଯଃ ପିଣ୍ଡୋ ଦୀଯତେ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ । ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନ ଚ ତେନୈଵ ସର୍ଵଶ୍ରାଦ୍ଧାନି କାରଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ପ୍ରଥମ ଦିନ ଯେଉଁ ପିଣ୍ଡ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦିଆଯାଏ, ସେଇ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।

ଅମନ୍ତ୍ରଂ କାରଯେଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦଶାହଂ ନାମଗୋତ୍ରତଃ । ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୃତନ୍ତୁ ଯୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈସ୍ତାନି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗୃହଂ ଵିଶେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ବିନା, କେବଳ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମାପ୍ତ କରି, ଯେଉଁ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ସେଗୁଡିକୁ ଛାଡ଼ି ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।

ଅସଗୋତ୍ରଃ ସଗୋତ୍ରୋ ଵା ଯଦି ସ୍ତ୍ରୀ ଯଦି ଵା ପୁମାନ୍ । ପ୍ରଥମେଽହନି ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ସ ଦଶାହଂ ସମାପଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ସେଇ ବ୍ୟକ୍ତି ସମାନ ଗୋତ୍ରର ହେଉ କି ନ ହେଉ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଯିଏ ପ୍ରଥମ ଦିନ କ୍ରିୟା କରେ, ସେ ଦଶ ଦିନର କ୍ରମ ନିଷ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।

ଜୀଵସ୍ଯ ଦଶଭିଃ ପିଣ୍ଡୈର୍ଦେହୋ ନିଷ୍ପାଦ୍ଯତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଵୃଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଦଶଭିର୍ମାସୈର୍ଗର୍ଭସ୍ଥସ୍ଯ ଯଥା ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଦଶଟି ପିଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ୍ତ ଦେହ ତିଆରି ହୁଏ, ଯେପରି ଗର୍ଭରେ ଦଶ ମାସ ଧରି ଶିଶୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

ଆଶୌଚଂ ଯାଵଦେତସ୍ଯ ତାଵତ୍ପିଣ୍ଡୋଦକକ୍ରିଯା । ଚତୁର୍ଣାମପି ଵର୍ଣାନାମେଷ ଏଵ ଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୨,୩୪.

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଶୌଚ ଅବଧି ରହିଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିଣ୍ଡ ଓ ପାଣି ଦେବା କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ନିୟମ ସମସ୍ତ ଚାରି ଜାତି ପାଇଁ ଲାଗୁ।

ଯତ୍ର ତ୍ରିରାତ୍ରମାଶୌଚଂ ତତ୍ରାଦୌ ତ୍ରୀନ୍ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ । ଚତୁରସ୍ତୁ ଦ୍ଵିତୀଯେଽହ୍ନି ତୃତୀଯେ ତ୍ରୀଂଶ୍ତଥୈଵ ଚ ॥ ୨,୩୪.

ଯେଉଁଠି ତିନି ରାତି ଅଶୌଚ ରହିଥାଏ, ସେଠି ପ୍ରଥମେ ତିନିଟି ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ଚାରିଟି ଓ ତୃତୀୟ ଦିନ ମଧ୍ୟ ତିନିଟି ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।

ପୃଥକ୍ଶରାଵଯୋର୍ଦଦ୍ଯାଦେକାହଂ କ୍ଷୀରମମ୍ବୁ ଚ । ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟନ୍ତୁ ଵୈ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଚତୁର୍ଥେଽହନି କାରଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଏକ ଦିନ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ ଓ ପାଣି ଦେବା ଉଚିତ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଥମେଽହନି ଯଃ ପିଣ୍ଡସ୍ତେନ ମୂର୍ଧା ପ୍ରଜାଯତେ । ଚକ୍ଷୁଃ ଶ୍ରୋତ୍ରଞ୍ଚ ନାସା ଚ ଦ୍ଵିତୀଯେଽହ୍ନି ପ୍ରଜାଯତେ ॥ ୨,୩୪.

ପ୍ରଥମ ଦିନ ଯେଉଁ ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ତାହାରେ ମୁଣ୍ଡ ତିଆରି ହୁଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ଚକ୍ଷୁ, କାନ ଓ ନାକ ତିଆରି ହୁଏ।

ଗଣ୍ଡୌ ଵକ୍ତ୍ରଂ ତଥା ଗ୍ରୀଵା ତୃତୀଯେଽହନି ଜାଯତେ । ହୃଦଯଂ କୁକ୍ଷିରୁଦରଂ ଚତୁର୍ଥେ ତଦ୍ଵଦେଵ ହି ॥ ୨,୩୪.

ତୃତୀୟ ଦିନ ଗଣ୍ଡ, ମୁଁହ, ଗଳା ତିଆରି ହୁଏ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ହୃଦୟ, ପାଶ୍ୱ ଓ ପେଟ ତିଆରି ହୁଏ।

କଟିପୃଷ୍ଠଂ ଗୁଦଞ୍ଚାପି ପଞ୍ଚମେଽହନି ଜାଯତେ । ଷଷ୍ଠେ ଊରୂ ଚ ଵିଜ୍ଞେଯେ ସପ୍ତମେ ଗୁଲ୍ଫସମ୍ଭଵଃ ॥ ୨,୩୪.

ପଞ୍ଚମ ଦିନ କଟି, ପିଠି ଓ ଗୁଦ ତିଆରି ହୁଏ। ଷଷ୍ଠ ଦିନ ଉରୁ ଓ ସପ୍ତମ ଦିନ ଗୁଁଫ ତିଆରି ହୁଏ।

ଅଷ୍ଟମେ ଦିଵସେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଜଙ୍ଘେ ଚ ଭଵତୋଽଣ୍ଡଜ । ପାଦୌ ଚ ନଵମେ ଜ୍ଞେଯୌ ଦଶମେ ବଲଵତ୍କ୍ଷୁଧା ॥ ୨,୩୪.

ଅଷ୍ଟମ ଦିନ ଗୋଡ଼ର ନିମ୍ନ ଅଂଶ ତିଆରି ହୁଏ, ନବମ ଦିନ ପାଦ ତିଆରି ହୁଏ, ଦଶମ ଦିନ ଭଳି ଭଳି ଭୋକ ଲାଗେ।

ଏକାଦଶାହେ ଯଃ ପିଣ୍ଡସ୍ତଂ ଦଦ୍ଯାଦାମିଷେଣ ତୁ । ସିଦ୍ଧାନ୍ନଂ ତସ୍ଯ ଦାତଵ୍ଯଂ କୃଶରାଃ ପୂପକାଃ ପଯଃ । ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଵିପ୍ରଚରଣାଵର୍ଘ୍ଯଂ ଧୂପଞ୍ଚ ଦୀପକ୍ରମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଏକାଦଶ ଦିନରେ ପିଣ୍ଡ ମାଂସ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ। ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ଖିଚୁଡ଼ି, ପିଠା ଓ ଦୁଧ ଦେବା ଉଚିତ। ପାଦ ଧୋଇ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଅନୁକ୍ରମରେ ଦେବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵାଦଶ ପ୍ରତିମାସ୍ଯାନି ଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ଯୈକାଦଶେ ତଥା । ତ୍ରିପକ୍ଷଞ୍ଚାପି ଷଣ୍ମାସେ ଦ୍ଵେ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଚ ଷୋଡଶ ॥ ୨,୩୪.

ବାରଟି ପ୍ରତିମା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, ଏକାଦଶ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ। ଏହାସହିତ ଛଅ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତି ପକ୍ଷରେ ଗୋଟିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଏଭଳି ସୋଳଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ନିୟମ।

ପ୍ରତି ମାସଂ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ମୃତାହେ ଯା ତିଥିର୍ଭଵେତ୍ । ସ ମାସଃ ପ୍ରଥମୋ ଜ୍ଞେଯ ଇତି ଵେଦଵିଦୋ ଵିଦୁଃ ॥ ୨,୩୪.

ମୃତ୍ୟୁ ଯେଉଁ ତିଥିରେ ହେଉଛି, ପ୍ରତି ମାସ ଏହି ତିଥିରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ପ୍ରଥମ ମାସ ବୋଲି ବେଦ ଜଣା ଲୋକେ କହନ୍ତି।

ଶଵହସ୍ତେ ଚ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ମୃତିସ୍ଥାନେ ଦ୍ଵିଜାସନେ । ତଦେଵ ପ୍ରଥମଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ସ୍ଯାଦେକାଦଶେଽହନି ॥ ୨,୩୪.

ମୃତଦେହ ପାଖରେ, ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ଥାନରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବସିଥିବାବେଳେ ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ସେଇ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରାଦ୍ଧ। ଏହା ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ କରିବା ଉଚିତ୍।

ସା ତିଥିର୍ମାସିକେ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ମୃତୋ ଯସ୍ମିନ୍ ଦିନେ ନରଃ । ରିକ୍ତଯୋଶ୍ଚ ତ୍ରିପକ୍ଷେ ଚ ସା ତିଥିର୍ନାଦ୍ରିଯେତ ଵୈ ॥ ୨,୩୪.

ମାସିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ, ଯେ ଦିନ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା, ସେଇ ତିଥି ନିଆଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେ ତିଥି ରିକ୍ତ ଦିନ କିମ୍ବା ତିନି ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼େ, ତେବେ ସେ ତିଥିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ମୃତୋ ଯୋଽସୌ ଚତୁର୍ଥୀ ତସ୍ଯ ଚୋନକା । ଚତୁର୍ଥ୍ଯାନ୍ତୁ ମୃତୋ ଯସ୍ତୁ ନଵମୀ ତସ୍ଯ ଚୋନକା ॥ ୨,୩୪.

ଯଦି କେହି ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ଚତୁର୍ଥୀ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରିକ୍ତ ଦିନ। ଯଦି ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ତେବେ ନବମୀ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରିକ୍ତ ଦିନ।

ନଵମ୍ଯାଞ୍ଚ ମୃତୋ ଯଶ୍ଚ ରିକ୍ତା ତସ୍ଯ ଚତୁର୍ଦଶୀ । ଏତା ରିକ୍ତାଶ୍ଚ ଵିଜ୍ଞେଯା ଅନ୍ତ୍ଯେଷ୍ଟୌ କୁଶଲେନ ଚ ॥ ୨,୩୪.

ଯଦି କେହି ନବମୀ ଦିନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରିକ୍ତ ଦିନ। ଏହି ରିକ୍ତ ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତିମ କ୍ରିୟାରେ ଜଣାଶିଳ୍ପୀ ଲୋକେ ଜାଣିବା ଉଚିତ୍।

ଏକାଦଶାହେ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ନଵକଂ ତତ୍ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍ । ଚତୁଷ୍ପଥେ ତ୍ଯଜେଦନ୍ନଂ ପୁନଃ ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ନବକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଚଉରାହାରେ ଭୋଜନ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍, ପୁନି ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର।

ଏକାଦଶାହାଦାରଭ୍ଯ ଘଟସ୍ଯାନ୍ନଂ ଜଲାନ୍ଵିତମ୍ । ଦିନେଦିନେ ଚ ଦାତଵ୍ଯମବ୍ଦଂ ଯାଵଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମେ ॥ ୨,୩୪.

ଏକାଦଶୀ ଦିନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ବାଟିରେ ଜଳ ସହିତ ଭୋଜନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଏହା ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ।

ମାନୁଷସ୍ଯ ଶରୀରେ ତୁ ଵିଦ୍ଯତେ ହ୍ଯସ୍ଥିସଞ୍ଚଯଃ । ତତ୍ସଂଖ୍ଯଃ ସର୍ଵଦେହେଷୁ ଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଶତତ୍ରଯମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ମଣିଷ ଶରୀରରେ ଅସ୍ଥି ଜମା ରହିଥାଏ। ସମସ୍ତ ଦେହରେ ଏହାର ସଂଖ୍ୟା ଏକ ଶତ ଛଅ ଓ ସାଠି, ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ଶତ ଛଅଷ୍ଠି।

ଉଦକୁମ୍ଭେନ ପୁଷ୍ଟାନି ତାନ୍ଯସ୍ଥୀନି ଭଵନ୍ତି ହି । ଏତସ୍ମାଦ୍ଦୀଯତେ କୁମ୍ଭଃ ପ୍ରୀତିଃ ପ୍ରେତସ୍ଯ ଜାଯତେ ॥ ୨,୩୪.

ଏହି ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଜଳ ଭରା କୁମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ପୁଷ୍ଟି ମିଳେ। ଏହିକାରଣରୁ କୁମ୍ଭ ଦାନ କରାଯାଏ, ଏବଂ ପିତୃଙ୍କୁ ସନ୍ତୋଷ ମିଳେ।

ଯସ୍ମିନ୍ ଦିନେ ମୃତୋ ଜନ୍ତୁରଟଵ୍ଯାଂ ଵିଷମେଽପି ଵା । ଯଦା ତଦା ଭଵେଦ୍ଦାହଃ ସୂତକଂ ମୃତଵାସରାତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଯେଉଁ ଦିନ ଜୀବ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ଚାହେଁ ଜଙ୍ଗଲରେ କିମ୍ବା କଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ହେଉ, ସେ ଦିନେ ଦାହ କରିବା ଉଚିତ୍। ମୃତ୍ୟୁ ଦିନଠାରୁ ଅଶୁଚି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।

ତିଲପାତ୍ରଂ ତଥାନ୍ନାଦ୍ଯଂ ଗନ୍ଧଧପାଦିକଞ୍ଚ ଯତ୍ । ଏକାଦଶାହେ ଦାତଵ୍ଯଂ ତେନ ଶୂଦ୍ଧୋ ଦ୍ଵିଜୋ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ତିଳପତ୍ର, ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏକାଦଶୀ ଦିନେ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।

କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯୋ ଦ୍ଵାଦଶାହେ ତୁ ଵୈଶ୍ଯଃ ପଞ୍ଚଦଶେ ତଥା । ଶୁଦ୍ଧିଃ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ମାସେନ ମୃତକେ ଜାତସୂତକେ ॥ ୨,୩୪.

କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ, ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ପନ୍ଦର ଦିନରେ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମାସ ପରେ, ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ଅଶୁଚି ଶେଷ ହୁଏ।