ପୁତ୍ତ୍ରେଣ ଦତ୍ତେ ତେ ସର୍ଵେ ଗୋତ୍ରିଣୋ ହିତବାନ୍ଧଵାଃ । ସ୍ଵଜାତ୍ଯୈଃ ପରଜାତ୍ଯୈଶ୍ଚ ଦେଯୋ ନଦ୍ଯାଂ ଜଲାଞ୍ଜଲିଃ ॥ ୨,୩୪.
ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିଲେ ସମସ୍ତ ବଂଶଜ ଓ ନିକଟାତ୍ମୀୟ ଉପକୃତ ହୁଅନ୍ତି। ନିଜ ଜାତି ଓ ଅନ୍ୟ ଜାତି ଲୋକମାନେ ନଦୀରେ ଜଳଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ।
ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ନୈଵ ଵିପ୍ରେଣ ଦାତୁଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଜଲାଞ୍ଜଲିମ୍ । ନିଵୃତ୍ତାଶ୍ଚ ଯଦା ନାର୍ଯୋ ଲୋକାଚାରଃ ସଦାଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୪.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ଜଳଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେତେବେଳେ ଜଣାଣୀମାନେ ଯାଇଯିବେ, ସେତେବେଳେ ସାଧାରଣ ଚଳିତ ପ୍ରଥା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚତ୍ଵଞ୍ଚ ଗତେ ଶୂଦ୍ରେ ଯଃ କାଷ୍ଠଂ ନଯତେ ଚିତାମ୍ । ଅନୁଵ୍ରଜେଦ୍ଯଦା ଵିପ୍ରସ୍ତ୍ରିରାତ୍ରମଶୁଚିର୍ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୪.
ଯେତେବେଳେ ଏକ ଶୂଦ୍ର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ ଏବଂ କେହି ଅଗ୍ନିଶ୍ମଶାନକୁ କାଠ ନେଇଯାଏ, ସେଥିରେ ଯଦି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ତିନି ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଶୁଚି ରହେ।
ତ୍ରିରାତ୍ରେ ଚ ତତଃ ପୂର୍ଣେ ନଦୀଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ସମୁଦ୍ରଗାମ୍ । ପ୍ରାଣାଯାମଶତଂ କୃତ୍ଵା ଘୃତଂ ପ୍ରାଶ୍ଯ ଵିଶୁଧ୍ଯତି ॥ ୨,୩୪.
ତିନି ରାତି ପରେ, ସେ ଏକ ସମୁଦ୍ରକୁ ବହୁଥିବା ନଦୀକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଏକ ଶତ ପ୍ରାଣାୟାମ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଘିଅ ଖାଇଲେ ସେ ପୁନି ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଶୂଦ୍ରୋ ଗଚ୍ଛତି ସର୍ଵତ୍ର ଵୈଶ୍ଯସ୍ତ୍ରିଷୁ ଦ୍ଵଯୋଃ ପରଃ । ଗଚ୍ଛତି ସ୍ଵୀଯଵର୍ଣେଷୁ ଦାତୁଂ ପ୍ରେତେ ଜଲାଞ୍ଜଲିମ୍ ॥ ୨,୩୪.
ଶୂଦ୍ର ସମସ୍ତଠାରେ ଯାଇପାରେ; ବୈଶ୍ୟ ତିନି ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାଇପାରେ; ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ଜନ ତାଙ୍କର ନିଜ ଜାତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୃତକ ପାଇଁ ଜଳଅଞ୍ଜଳି ଦେବାକୁ ଯାନ୍ତି।
ଦତ୍ତେ ଜଲାଞ୍ଜଲୌ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିଦଧ୍ଯାଦ୍ଦନ୍ତଧାଵନମ୍ । ତ୍ଯଜନ୍ତି ଗୋତ୍ରିଣଃ ସର୍ଵେ ଦିନାନି ନଵ କାଶ୍ଯପ ॥ ୨,୩୪.
ଜଳଅଞ୍ଜଳି ଦେଇସାରି, ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ଉଚିତ। ହେ କାଶ୍ୟପ, ସମସ୍ତ ସ୍ବଜନ ନଉ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।
ଜଲାଞ୍ଜଲିଂ ତଥା ଦାତୁଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ । ଯତ୍ର ସ୍ଥାନେ ମୃତୋ ଯସ୍ତୁ ଅଧ୍ଵନ୍ଯପି ଗୃହେଽପି ଵା । ଵିଶ୍ଲେଷସ୍ତୁ ତତଃ ସ୍ଥାନାନ୍ନ କ୍ଵଚିଦ୍ଵିହିତୋ ବୁଧୈଃ ॥ ୨,୩୪.
ଏଭଳି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି, ସେଠାରେ, ରାସ୍ତାରେ ହେଉ କି ବା ଘରେ ହେଉ, ଜଳଅଞ୍ଜଳି ଦେବାକୁ ଯାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେଠାରୁ ଦୂରେ ଯିବାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ନିଷିଦ୍ଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସ୍ତ୍ରୀଜନଶ୍ଚାଗ୍ରତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ପୃଷ୍ଠତୋ ନଵସଞ୍ଚଯଃ । ଆଚମନଂ ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ପାଷାଣୋପରି ସଂସ୍ଥିତୈଃ ॥ ୨,୩୪.
ମହିଳାମାନେ ଆଗରେ ଯିବେ, ନୂତନ ଶୋକାକୁଳମାନେ ପଛରେ ଯିବେ; ପାଥର ଉପରେ ଦଢ଼ିଥିବାମାନେ ଆଚମନ କରି ପବିତ୍ର ହେବେ।
ଯଵାଂଶ୍ଚ ସର୍ଷପାନ୍ ଦୂର୍ଵାଃ ପୂର୍ଣପାତ୍ରେ ଵିଲୋକଯେତ୍ । ପ୍ରାଶଯେନ୍ନିମ୍ବପତ୍ରାଣି ସ୍ନେହସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍ ॥ ୨,୩୪.
ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ଯବ, ସରଷେ ଓ ଦୂର୍ବା ଦେଖିବା ଉଚିତ; ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଚବାଇବା ଓ ତେଲ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୋତ୍ରିଭିର୍ନ ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଗୃହାନ୍ନଞ୍ଚ ନ ଭୋଜଯେତ୍ । ଭୁଞ୍ଜୀତ ମୃନ୍ମଯେ ପାତ୍ରେ ଉତ୍ତାନଞ୍ଚ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.
ସ୍ବଜନମାନେ ରାନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଘରେ ଅନ୍ୟକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ଖାଇବା ଓ ଏହାକୁ ଉଲଟାଇ ରଖିବା ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ।
ମୃତକସ୍ଯ ଗୁଣା ଗ୍ରାହ୍ଯା ଯମଗାଥାଂ ସମୁଦ୍ଗିରେତ୍ । ଶୁଭାଶୁଭେ ଚ ଧ୍ଯାତଵ୍ଯେ ପୂର୍ଵକର୍ମୋପସଞ୍ଚିତେ ॥ ୨,୩୪.
ମୃତକଙ୍କର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ କହିବା ଓ ଯମଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବରୁ ସଞ୍ଚିତ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଲବ୍ଧେନୈଵ ଚ ଦେହେନ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସୁକୃତଦୁଷ୍କୃତେ । ଵାଯୁରୂପୋ ଭ୍ରମତ୍ଯେଵ ଵାଯୁରୂର୍ଧ୍ଵଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୩୪.
ଏହି ଦେହ ପାଇଁ, ମଣିଷ ନିଜର ଭଲ ଓ ଖରାପ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଭୋଗ କରେ; ପ୍ରାଣ ବାୟୁ ଭାବେ ଘୁରେ ଏବଂ ପରେ ବାୟୁ ଭାବେ ଉପରକୁ ଯାଏ।
ଦଶାହକର୍ମକ୍ରିଯଯା କୁଟୀ ନିଷ୍ପାଦ୍ଯତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ନଵକୈଃ ଷୋଡଶଶ୍ରାଦ୍ଧୈଃ ପ୍ରଯାତି ହି କୁଟୀଂ ନରଃ ॥ ୨,୩୪.
ଦଶାହ କ୍ରିୟା କରିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏକ କୁଟି ତିଆରି ହୁଏ; ନଉ କିମ୍ବା ଷୋଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ ମଣିଷ ସେଇ କୁଟିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ତିଲୈର୍ଦର୍ଭୈଶ୍ଚ ଭୂମ୍ଯାଂ ଵୈ କୁଟୀ ଧାତୁମଯୀ ଭଵେତ୍ । ପଞ୍ଚ ରତ୍ନାନି ଵକ୍ତ୍ରେ ତୁ ଯେନ ଜୀଵଃ ପ୍ରରୋହତି ॥ ୨,୩୪.
ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା ମାଟିରେ ରଖିଲେ, କୁଟି ପଞ୍ଚ ଧାତୁରେ ତିଆରି ହୁଏ; ଏହାର ମୁଖରେ ପଞ୍ଚ ମଣି ରଖାଯାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ଯଦା ପୁଷ୍ପଂ ପ୍ରନଷ୍ଟଂ ହି ତଦା ଗର୍ଭଂ ନ ଧାରଯେତ୍ । ଆଦରାଚ୍ଚ ତତୋ ଭୂମୌ ତିଲଦର୍ଭାନ୍ଵିନିଃ କ୍ଷିପେତ୍ ॥ ୨,୩୪.
ଯେତେବେଳେ ଫୁଲ ହରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଗର୍ଭଧାରଣ ହୁଏ ନାହିଁ; ତେଣୁ, ଯତ୍ନରେ ମାଟିରେ ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ପଶୁତ୍ଵେ ସ୍ଥାଵରତ୍ଵେ ଚ ଯତ୍ର କ୍ଵାପି ସ ଜାଯତେ । ତତ୍ରୈଵ ଜନ୍ତୁରୁତ୍ପନ୍ନଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ରୋପତିଷ୍ଠତି ॥ ୨,୩୪.
ପଶୁ କିମ୍ବା ଉଦ୍ଭିଦ ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ସେଠି ସେ ଜନ୍ମିତ ହୁଏ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ସେଠି ପହଞ୍ଚେ।
ଧନ୍ଵିନା ଲକ୍ଷ୍ଯମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ମୁକ୍ତୋ ବାଣସ୍ତଦାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଯଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଯମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ କୃତଂ ତସ୍ଯୋପତିଷ୍ଠତି ॥ ୨,୩୪.
ଧନୁର୍ବାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଛାଡ଼ିଲେ ଯେପରି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚେ, ତେଣୁ ଯାହା ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ସେଠାକୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପହଞ୍ଚେ।
ଯାଵନ୍ନୋତ୍ପାଦିତୋ ଦେହସ୍ତାଵଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧୈର୍ନ ପ୍ରୀଣନମ୍ । କ୍ଷୁଧାଵିଭ୍ରମମାପନ୍ନୋ ଦଶାହେନ ଚ ତର୍ପିତଃ ॥ ୨,୩୪.
ନୂତନ ଦେହ ନ ମିଳିଲେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ଭୋକରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ଦଶାହ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ପିଣ୍ଡଦାନଂ ନ ଯସ୍ଯାଭୂଦାକାଶେ ଭ୍ରମତେ ତୁ ସଃ । ଦିନତ୍ରଯଂ ଵସଂସ୍ତୋଯେ ଅଗ୍ନାଵପି ଦିନତ୍ରଯମ୍ । ଆକାଶେ ଵସତେ ତ୍ରୀଣି ଦିନମେକନ୍ତୁ ଵାସକେ ॥ ୨,୩୪.
ଯାହାଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡଦାନ ମିଳିନାହିଁ, ସେ ଆକାଶରେ ଭ୍ରମଣ କରେ; ସେ ତିନି ଦିନ ପାଣିରେ, ତିନି ଦିନ ଅଗ୍ନିରେ, ତିନି ଦିନ ଆକାଶରେ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଦିନ ବସ୍ତ୍ରରେ ବସେ।
ଦଗ୍ଧେ ଦେହେ ଚ ଵହ୍ନୌ ଚ ଜଲେନୈଵ ତୁ ତର୍ପିତଃ । ସ୍ନେହସ୍ନାନଂ ଜଲେନୈଵ ପୂପକୈଃ କୃଶରୈର୍ଗୃହେ ॥ ୨,୩୪.
ଦେହ ଅଗ୍ନିରେ ଦାହ କରାଗଲେ, ପାଣି ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ମିଳେ; ତେଲ ଓ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରେ, ଘରେ ପିଠା ଓ ଖିରି ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ପାଏ।
ପ୍ରଥମେଽହ୍ନି ତୃତୀଯେ ଚ ପଞ୍ଚମେ ସପ୍ତମେଽପି ଵା । ନଵମୈକାଦଶେ ଚୈଵ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନଵକମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୩୪.
ପ୍ରଥମ, ତୃତୀୟ, ପଞ୍ଚମ, ସପ୍ତମ, ନବମ ଓ ଏକାଦଶ ଦିନରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ତାକୁ 'ନବକ' ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଗୃହଦ୍ଵାରେ ଶ୍ମଶାନେ ଵା ତୀର୍ଥେ ଦେଵାଲଯେଽପି ଵା । ଯତ୍ରାଦ୍ଯୋ ଦୀଯତେ ପିଣ୍ଡସ୍ତତ୍ର ସର୍ଵାନ୍ ସମାପଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.
ଘର ଦ୍ୱାର, ଶ୍ମଶାନ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ଦେଉଳ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଥମ ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଏକାଦଶାହେ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ସାମାନ୍ଯମୁଦାହୃତମ୍ । ଚତୁର୍ଣାମେକଵର୍ଣାନାଂ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ସ୍ନାନମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୩୪.
ଏକାଦଶ ଦିନରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ସାଧାରଣ କ୍ରିୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତ ଚାରି ଜାତିର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବା ନିୟମ।
କୃତ୍ଵା ଚୈକାଦଶାହଞ୍ଚ ପୁନଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶୁଚିର୍ଭଵେତ୍ । ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଯ ଯଃ ଶଯ୍ଯାଂ ଯଥୋକ୍ତଂ ପ୍ରେତମୋକ୍ଷଦାମ୍ ॥ ୨,୩୪.
ଏକାଦଶ ଦିନ ସମାପ୍ତ କରି ସ୍ନାନ କଲେ ପବିତ୍ର ହେବା ଉଚିତ। ପରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶଯ୍ୟା ଦେଇବା ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ନ ଭଵେତ୍ଯଦା ସ ଗୋତ୍ରୋ ପରୋଽପି ଵିଧିମାଚରେତ୍ । ଭାର୍ଯା ଵା ପୁରୁଷଃ କଶ୍ଚିତ୍ତୁଷ୍ଟଶ୍ଚ କୁରୁତେ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ ୨,୩୪.
ଯଦି ଗୋତ୍ରର କେହି ନାହାନ୍ତି, ତେବେ ଅନ୍ୟ କେହି ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ରିୟା କରିପାରିବେ। ଭାର୍ଯ୍ୟା, କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନାରୀ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ।
ପ୍ରଥମେଽହନି ଯଃ ପିଣ୍ଡୋ ଦୀଯତେ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ । ଅନ୍ନାଦ୍ଯେନ ଚ ତେନୈଵ ସର୍ଵଶ୍ରାଦ୍ଧାନି କାରଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.
ପ୍ରଥମ ଦିନ ଯେଉଁ ପିଣ୍ଡ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦିଆଯାଏ, ସେଇ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ଅମନ୍ତ୍ରଂ କାରଯେଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦଶାହଂ ନାମଗୋତ୍ରତଃ । ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୃତନ୍ତୁ ଯୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈସ୍ତାନି ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଗୃହଂ ଵିଶେତ୍ ॥ ୨,୩୪.
ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ବିନା, କେବଳ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମାପ୍ତ କରି, ଯେଉଁ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ସେଗୁଡିକୁ ଛାଡ଼ି ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।
ଅସଗୋତ୍ରଃ ସଗୋତ୍ରୋ ଵା ଯଦି ସ୍ତ୍ରୀ ଯଦି ଵା ପୁମାନ୍ । ପ୍ରଥମେଽହନି ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ସ ଦଶାହଂ ସମାପଯେତ୍ ॥ ୨,୩୪.
ସେଇ ବ୍ୟକ୍ତି ସମାନ ଗୋତ୍ରର ହେଉ କି ନ ହେଉ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଯିଏ ପ୍ରଥମ ଦିନ କ୍ରିୟା କରେ, ସେ ଦଶ ଦିନର କ୍ରମ ନିଷ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।
ଜୀଵସ୍ଯ ଦଶଭିଃ ପିଣ୍ଡୈର୍ଦେହୋ ନିଷ୍ପାଦ୍ଯତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଵୃଦ୍ଧିଶ୍ଚ ଦଶଭିର୍ମାସୈର୍ଗର୍ଭସ୍ଥସ୍ଯ ଯଥା ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୪.
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଦଶଟି ପିଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ୍ତ ଦେହ ତିଆରି ହୁଏ, ଯେପରି ଗର୍ଭରେ ଦଶ ମାସ ଧରି ଶିଶୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ଆଶୌଚଂ ଯାଵଦେତସ୍ଯ ତାଵତ୍ପିଣ୍ଡୋଦକକ୍ରିଯା । ଚତୁର୍ଣାମପି ଵର୍ଣାନାମେଷ ଏଵ ଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୨,୩୪.
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଶୌଚ ଅବଧି ରହିଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିଣ୍ଡ ଓ ପାଣି ଦେବା କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ନିୟମ ସମସ୍ତ ଚାରି ଜାତି ପାଇଁ ଲାଗୁ।