ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ମଣିମୁକ୍ତାମଯେ ଦିଵ୍ଯେ ଆସନେ ପରମାଦ୍ଭୁତେ । ତତ୍ରସ୍ଥୋ ଗଣଯତ୍ଯାଯୁର୍ମାନୁଷେଷ୍ଵିତରେଷୁ ଚ ॥ ୨,୩୩.

ମଣି ଓ ମୁକ୍ତାରେ ତିଆରି ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଆସନରେ ବସି, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ଆୟୁ ଗଣନା କରନ୍ତି ।

ନ ମୁହ୍ଯତି କଦାଚିତ୍ସ ସୁକୃତେ ଦୁଷ୍କୃତେଽପି ଵା । ଯଦ୍ଯେନୋପାର୍ଜିତଂ ଯାଵତ୍ତାଵଦ୍ଵୈ ଵେତ୍ତି ତସ୍ଯ ତତ୍ ॥ ୨,୩୩.

ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କର୍ମ ଯେଉଁଠି ହେଉ, ଯେଉଁଠି ଯେତେ ଉପାର୍ଜନ ହୋଇଛି, ସେ ସବୁକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି ।

ଦଶାଷ୍ଟଦୋଷରହିତଂ କୃତ କର୍ମ ଲିଖତ୍ଯସୌ । ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତାଲଯାତାଚ୍ଯାଂ ଜ୍ଵରସ୍ଯାସ୍ତି ମହାଗୃହମ୍ ॥ ୨,୩୩.

ସେ ଦଶ ଓ ଅଷ୍ଟ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ କର୍ମ ଲେଖନ୍ତି; ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ଘରରେ ଜ୍ୱର ପାଇଁ ବଡ଼ ଘର ଅଛି ।

ଦକ୍ଷିଣେ ଚାପି ଶୂଲସ୍ଯ ଲତାଵିସ୍ଫୋଟକସ୍ଯ ଚ । ପଶ୍ଚିମେ କାଲ ପାଶସ୍ଯ ଅଜୀର୍ଣସ୍ଯାରୁଚେସ୍ତଥା ॥ ୨,୩୩.

ଦକ୍ଷିଣ ପଟେ ଶୂଳ ଓ ଲତା ଫାଟିବା ଘର ଅଛି; ପଶ୍ଚିମ ପଟେ କାଳର ପାଶ, ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ରୁଚି ନ ଥିବା ଘର ଅଛି ।

ମଧ୍ଯପୀଠୋତ୍ତରେ ଜ୍ଞେଯୋ ତଥା ଚାନ୍ଯା ଵିଷଚିକା । ଐଶନ୍ଯାଂ ଵୈ ଶିରୋଽର୍ତିଶ୍ଚ ଆଗ୍ନେଯ୍ଯାଞ୍ଚୈଵ ମୃକତା ॥ ୨,୩୩.

ମଧ୍ୟ ଆସନର ଉତ୍ତର ପଟେ ବିଷ ଜ୍ୱରର ଘର ଅଛି; ଇଶାନ କୋଣରେ ମୁଣ୍ଡ ବେଦନା ଓ ଅଗ୍ନିକୋଣରେ କୁଷ୍ଠ ରୋଗର ଘର ଅଛି ।

ଅତିସାରଶ୍ଚ ନୈରୃତ୍ଯାଂ ଵାଯଵ୍ଯାଂ ଦାହସଂଜ୍ଞକଃ । ଏଭିଃ ପରିଵୃତୋ ନିତ୍ଯଂ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଃ ସ ତିଷ୍ଠତି ॥ ୨,୩୩.

ନୈୃତ୍ୟ କୋଣରେ ଅତିସାର ଓ ବାୟବ୍ୟ କୋଣରେ ଦାହ ରୋଗର ଘର ଅଛି; ଏମିତି ଘରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ସବୁବେଳେ ଘିରି ରହନ୍ତି ।

ଯତ୍କର୍ମ କୁରୁତେ କଶ୍ଚିତ୍ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଲଖତ୍ଯସୌ । ଧର୍ମରାଜଗୃହଦ୍ଵାରି ଦୂତାସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ତଥା ନିଶି । ତିଷ୍ଠନ୍ତି ପାପକର୍ମାଣଃ ପଚ୍ଯମାନା ନରାଧମାଃ ॥ ୨,୩୩.

ଯେଉଁ କାମ କେହି କରନ୍ତି, ସେ ସବୁ କାମ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଲେଖି ରଖନ୍ତି; ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଘର ଦ୍ୱାରରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଦୂତମାନେ ରାତିରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଦାଉଡ଼ି ରହନ୍ତି, ଏଉଁଥିରେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳରେ ତାପି ହେଉଛନ୍ତି ।

ଯମଦୂତୈର୍ମହାପାଶୈର୍ହନ୍ଯମାନାଶ୍ଚ ମୁଦ୍ଗରୈଃ । ଵଧ୍ଯନ୍ତେ ଵିଵିଧୈଃ ପାପୈଃ ପୂର୍ଵକର୍ମକୃତୈର୍ନରାଃ ॥ ୨,୩୩.

ଯମଦୂତମାନେ ବଡ଼ ପାଶ ଓ ମୁସଳ ଦ୍ୱାରା ମାନବମାନେକୁ ମାଡ଼ି, ପୂର୍ବ କର୍ମର ଦୁଷ୍ଫଳରେ ବିଭିନ୍ନ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥାନ୍ତି ।

ନାନାପ୍ରହାରଣାଗ୍ରୈଶ୍ଚ ନାନାଯନ୍ତ୍ରୈସ୍ତଥା ପରେ । ଛିଦ୍ଯନ୍ତେ ପାପକର୍ମାଣଃ କ୍ରକଚୈଃ କାଷ୍ଠଵଦ୍ଦ୍ଵିଧା ॥ ୨,୩୩.

ଅନ୍ୟମାନେ ନାନା ପ୍ରକାର ଧାର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, କଠ ଚିରିବା ଦରକାରେ କ୍ରକଚ ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍କର୍ମୀମାନେକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରାଯାଉଛି ।

ଅନ୍ଯେ ଜ୍ଵଲଦ୍ଭିରଙ୍ଗାରୈର୍ଵେଷ୍ଟିତାଃ ପରିତୋ ଭୃଶମ୍ । ପୂର୍ଵକର୍ମଵିପାକେନ ଧ୍ମାଯନ୍ତେ ଲୋହପିଣ୍ଡଵତ୍ ॥ ୨,୩୩.

କିଛି ଲୋକ ଚାରିପଟେ ଜଳୁଥିବା ଅଙ୍ଗାର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳରେ ଲୋହା ଗଠା ଭଳି ତାପି ହେଉଛନ୍ତି ।

କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵାନ୍ଯେ ଚ ଧରାପୃଷ୍ଠେ କୁଠାରେଣାଵକର୍ତିତାଃ । କ୍ରନ୍ଦମାନାଶ୍ଚ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ପୂର୍ଵକର୍ମଵିପାକତଃ ॥ ୨,୩୩.

ଅନ୍ୟମାନେ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗାଯାଇ, କୁଠାର ଦ୍ୱାରା କଟାଯାଉଛନ୍ତି; ସେମାନେ କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଛନ୍ତି, ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳରେ ଏହି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି ।

କେଚିଦ୍ଗୁଡମଯୈଃ ପାକୈସ୍ତୈଲପାକୈସ୍ତଥା ପରେ । ପୀଡ୍ଯନ୍ତେ ଯମଦୂତୈଶ୍ଚ ପାପିଷ୍ଠାଃ ସୁଭୃଶଂ ନରାଃ ॥ ୨,୩୩.

କିଛି ଲୋକ ଗୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ପିଠା ଦ୍ୱାରା, ଅନ୍ୟମାନେ ତେଲ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ପିଠା ଦ୍ୱାରା ଯମଦୂତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି ।

କ୍ଷଣାହ୍ନି ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ଦେହିଦେହୀତି କୋଟିଶଃ । ଯମଲୋକେ ମଯା ଦୃଷ୍ଟା ମମସ୍ଵଂ ଭକ୍ଷିତଂ ତ୍ଵଯା ॥ ୨,୩୩.

ଅନେକ ଲୋକ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ 'ମୋତେ ଦେହ ଦିଅ, ମୋତେ ଦେହ ଦିଅ' ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି; ଯମ ଲୋକରେ ମୁଁ ଦେଖିଛି, ଅନେକ ଲୋକ ତୁମେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିଦେଇଛ ।

ଇତ୍ଯେଵଂ ବହୁଶସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ନରକାଃ ପାପିନାଂ ସ୍ମୃତାଃ । କର୍ମଭିର୍ବହୁଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ତୈଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ଭାଷିତୈଃ । ଦାନୋପକାରଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥା ତତ୍ର ସୁଖଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୩.

ଏଭଳି, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ପାପୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁ ପ୍ରକାର ନରକର ବର୍ଣ୍ଣନା ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହାଯାଇଛି। ଏବେ ମୁଁ ଦାନ ଓ ଉପକାର କଥା କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ସୁଖ ମିଳେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୩୪ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଶୃଣୁ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଧର୍ମାଧର୍ମ୍ସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍ । ସୁକୃତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ନୄଣାମଗ୍ରେ ଧାଵତି ଧାଵତାମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ସଠିକ୍ ଲକ୍ଷଣ ଶୁଣ। ଲୋକଙ୍କର ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କାମ ସମୟ ଆସିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୃତ ଅନୁସରଣ କରେ।

କୃତେ ତପଃ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ତ୍ରେତାଯାଂ ଜ୍ଞାନସାଧନମ୍ । ଦ୍ଵାପରେ ଯଜ୍ଞଦାନେ ଚ ଦାନମେକଂ କଲୌ ଯୁଗେ ॥ ୨,୩୪.

ସତ୍ୟଯୁଗରେ ତପସ୍ୟାକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମନାଯାଏ, ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ଜ୍ଞାନ ଅଭ୍ୟାସକୁ, ଦ୍ୱାପରରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନକୁ, ଏବଂ କଳିଯୁଗରେ କେବଳ ଦାନକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ।

ଗୃହସ୍ଥାନାଂ ସ୍ମୃତୋ ଧର୍ମ ଉତ୍ତମାନାଂ ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ । ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତେ ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ହି କୁର୍ଵତାଂ ନାସ୍ତି ପାତକମ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞ ଓ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରିବା। ଏହିପରି କାମ କରିଥିଲେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ।

ଵୃକ୍ଷସ୍ତୁ ରୋପିତୋ ଯେନ ଖନିକୂପଜଲାଶଯାଃ । ଯମମାର୍ଗେ ସୁଖଂ ତସ୍ଯ ଵ୍ରଜତୋ ନିତରାଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୪.

ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଗଛ ଲାଗାଏ, କିମ୍ବା କୁଆଁ, ପୋଖରୀ, ଜଳାଶୟ ଖୋଦେ, ସେ ଯମପଥରେ ଯିବାବେଳେ ଅତ୍ୟଧିକ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ।

ଅଗ୍ନିତାପପ୍ରଦାତାରେ ଯୈଃ ଶୀତପୀଡିତେ ଦ୍ଵିଜେ । ତପ୍ଯମାନାଃ ସୁଖଂ ଯାନ୍ତି ସର୍ଵ କାମୈଃ ପ୍ରପୂରିତାଃ ॥ ୨,୩୪.

ଯେଉଁମାନେ ଥଣ୍ଡାରେ ପୀଡିତ ଲୋକ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ଅଗ୍ନି ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜେ ଯେତେବେଳେ କଷ୍ଟ ଭୋଗନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସୁଖରେ ଯାନ୍ତି।

ସୁଵର୍ଣମଣିମୁକ୍ତାଦି ଵସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯାଭରଣାନି ଚ । ତେନ ସର୍ଵମିଦଂ ଦତ୍ତଂ ଯେନ ଦତ୍ତା ଵସୁନ୍ଧରା ॥ ୨,୩୪.

ଯିଏ ସୁନା, ମଣି, ମୁକ୍ତା, ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଆଭୂଷଣ ଦାନ କରେ, ସେ ଏହା ସହିତ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରିଥିବା ପରି ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଇଦେଇଛି।

ଯାନିଯାନି ଚ ଭୂତାନି ଦତ୍ତାନି ଭୁଵି ମାନଵୈଃ । ଯମଲୋକପଥେ ତାନି ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯେଷାଂ ସମୀପତଃ ॥ ୨,୩୪.

ମଣିଷମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେଗୁଡିକ ଯମଲୋକକୁ ଯିବାବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଥାଏ।

ଵ୍ଯଞ୍ଜନାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାନି ଯାନି ଚ । ଦଦାତି ଵିଧିନା ପୁତ୍ର ପ୍ରେତେ ତଦୁ ପତିଷ୍ଠତି ॥ ୨,୩୪.

ପୁଅ ଯେଉଁଯେଉଁ ପ୍ରକାର ଲୁଣ, ଭୋଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ବିଧିମତ ଦାନ କରେ, ସେଗୁଡିକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପିତୃଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚେ।

ଆତ୍ମା ଵୈ ପୁତ୍ରନାମାସ୍ତି ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ରାତା ଯମାଲଯେ । ତାରଯେତ୍ପିତରଂ ଘୋରାତ୍ତେନ ପୁତ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯତେ ॥ ୨,୩୪.

ଆତ୍ମାକୁ 'ପୁଅ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପୁଅ ଯମଲୋକରେ ରକ୍ଷା କରେ। ଯେଉଁଠି ସେ ପିତାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ସେହିପାଇଁ ତାକୁ 'ପୁଅ' କୁହାଯାଏ।

ଅତୋ ଦେଯଞ୍ଚ ପୁତ୍ରେଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧମାଜୀ ଵିତାଵଧି । ଅତିଵାହସ୍ତଦା ପ୍ରେତୋ ଭୋଗାନ୍ ଵୈ ଲଭତେ ହି ସଃ ॥ ୨,୩୪.

ସେହିପାଇଁ, ପୁଅ ମୃତ୍ୟୁରୁ ଯାତ୍ରାର ସେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରେ ପିତୃ ଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭୋଗ ଲାଭ କରନ୍ତି।

ଦହ୍ଯମାନସ୍ଯ ପ୍ରେତସ୍ଯ ସ୍ଵଜନୈର୍ଯୋ ଜଲାଞ୍ଜଲିଃ । ଦୀଯତେ ପ୍ରେତରୂପୋଽସୌ ପ୍ରୀତୋ ଯାତି ଯମାଲଯେ ॥ ୨,୩୪.

ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ପିତୃ ଦାହ ହେଉଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସ୍ବଜନମାନେ ଯେ ଜଳଞ୍ଜଳି ଦିଅନ୍ତି, ସେ ପିତୃ ଆତ୍ମା ଖୁସି ହୋଇ ଯମଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି।

ଅପକ୍ଵେ ମୃନ୍ମଯେ ପାତ୍ରେ ଦୁଗ୍ଧଂ ଦତ୍ତଂ ଦିନତ୍ରଯମ୍ । କାଷ୍ଠତ୍ରଯଂ ଗୁଣୈର୍ବଦ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରୀତ୍ଯୈ ରାତ୍ରୌ ଚତୁଷ୍ପଥେ ॥ ୨,୩୪.

କାଚି ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ତିନି ଦିନ ଧରି ଦୁଧ ରଖି, ତିନିଟି କାଠିରେ ବାନ୍ଧି, ରାତିରେ ଚଉମୁଖା ରାସ୍ତାରେ ପିତୃଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ।

ପ୍ରଥମେଽହ୍ନି ଦ୍ଵିତୀଯେ ଚ ତୃତୀଯେ ଚ ତଥା ଖଗ । ଆକାଶସ୍ଥଂ ପିବେଦ୍ଦୁଗ୍ଧଂ ପ୍ରେତୋ ଵାଯୁଵପୁର୍ଧରଃ ॥ ୨,୩୪.

ପ୍ରଥମ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ଦିନରେ, ହେ ପକ୍ଷୀ, ପିତୃ ହଳୁକା ଶରୀର ଧାରଣ କରି ଆକାଶରେ ରଖା ଦୁଧ ପିଅନ୍ତି।

ଚତୁର୍ଥେ ସଞ୍ଚଯଃ କାର୍ଯଃ ଚତୁର୍ଥେ?ଵାପି ସାଗ୍ନିକେ । ଅସ୍ଥିସଞ୍ଚଯନଂ କାର୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦାପାଞ୍ଜଲିଂ ତତଃ ॥ ୨,୩୪.

ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ଅସ୍ଥି ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ। ଏହା ପରେ ଜଳଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ।

ନ ପୂର୍ଵାହ୍ନେ ନ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ନାପରାହ୍ନେ ନ ସନ୍ଧିଷୁ । ଯାତେ ପ୍ରଥମଯାମେ ତୁ ଦଦ୍ଯାଦାପଜଲାଞ୍ଜଂଲୀନ୍ ॥ ୨,୩୪.

ପ୍ରଭାତ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ, ସଞ୍ଧ୍ୟା କିମ୍ବା ସନ୍ଧିବେଳାରେ ନୁହେଁ; ରାତିର ପ୍ରଥମ ପାହାଡ଼ ଯିବା ପରେ ଜଳଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ।