ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ଭଯଂ କ୍ଷେମଂ କର୍ମଣୈଵାଭିପଦ୍ଯତେ । ଅଧୋମୁଖଂ ଚୋର୍ଧ୍ଵପାଦଂ ଗର୍ଭାଦ୍ଵାଯୁଃ ପ୍ରକର୍ଷତି ॥ ୨,୩୨.

ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ଭୟ, ନିରାପତ୍ତା—ସବୁ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ ହୁଏ; ମୁଣ୍ଡ ତଳେ ଓ ପାଦ ଉପରେ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ବାୟୁ ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ପ୍ରାଣୀକୁ ଗର୍ଭରୁ ବାହାର କରେ ।

ଜନ୍ମତୋ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ମାଯା ସଂମୋହଯତି ସତ୍ଵରମ୍ । ସ୍ଵକର୍ମକୃତସମ୍ବନ୍ଧୋ ଜନ୍ତୁର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ ॥ ୨,୩୨.

ଜନ୍ମ ସମୟରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପ୍ରାଣୀକୁ ମୋହିତ କରେ; ନିଜ କର୍ମର ବନ୍ଧନରେ ପଡି, ପ୍ରାଣୀ ପୁନି ଜନ୍ମ ନେଉଛି ।

ସୁକୃତାଦୁତ୍ତମୋ ଭୋଗଭୋଗ୍ଯଵାନ୍ ସୁକୁଲେ ଭଵେତ୍ । ଯଥାଯଥା ଦୁଷ୍କୃତଂ ତତ୍କୁଲେ ହୀନେ ପ୍ରଜାଯତେ ॥ ୨,୩୨.

ଯିଏ ନିକ ମନ୍ଦ କର୍ମ କରେ, ସେ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ସୁଖ ଭୋଗ କରେ; ଯେତେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ନିମ୍ନ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ ।

ଦରିଦ୍ରୋ ଵ୍ଯାଧିତୋ ମୂର୍ଖଃ ପାପକୃଦ୍ଦୁଃଖଭାଜନମ୍ । ଅତଃ ପରଂ କିମର୍ଥଂ ତେ କଥଯାମି ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୨,୩୨.

ଦରିଦ୍ର, ରୋଗୀ, ମୂର୍ଖ, ପାପ କରୁଥିବା ଏବଂ ଦୁଃଖ ପାଇଥିବା ପ୍ରାଣୀ—ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଆଉ କଣ କହିବି, ଖଗେଶ୍ୱର?

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୩୩ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଉତ୍ପତ୍ତିଲକ୍ଷଣଂ ଜନ୍ତୋଃ କଥିତଂ ମଯି ପୁତ୍ତ୍ରକେ । ଯମଲୋକଃ କିଯନ୍ମାତ୍ରସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ । ଵିସ୍ତରଂ ତସ୍ଯ ମେ ବ୍ରୂହି ଅଧ୍ଵା ଚୈଵ କିଯାନ୍ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୨,୩୩.

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ପିତା, ଜନ୍ତୁର ଉତ୍ପତ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ ଆପଣ ମୋତେ କହିଛନ୍ତି; ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ଚରାଚର ସହିତ ଯମଲୋକ କେତେ ବଡ଼? ତାହାର ବିସ୍ତାର ଏବଂ ଯାତ୍ରାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ କେତେ, ସେଥିରେ ମୋତେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହନ୍ତୁ ।

କୈଶ୍ଚ ପାପୈଃ କୃତୈର୍ଦେଵ କେନ ଵା ଶୁଭକର୍ମଣା । ଗଚ୍ଛନ୍ତି ମାନଵାସ୍ତତ୍ର କଥଯସ୍ଵ ଵିଶେଷତଃ ॥ ୨,୩୩.

ହେ ଦେବ, କେଉଁ ପାପ କିମ୍ବା କେଉଁ ଶୁଭ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମାନବମାନେ ସେଠାକୁ ଯାନ୍ତି? ଦୟାକରି ଏହାକୁ ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଷଟଶୀତିସହସ୍ରାଣି ଯୋଜନାନାଂ ପ୍ରମାଣତଃ । ଯମଲୋକସ୍ଯ ଚାଧ୍ଵାନମନ୍ତରା ମାନୁଷସ୍ଯ ଚ ॥ ୨,୩୩.

ଭଗବାନ କହିଲେ: ଯମଲୋକର ଦୂରତା ମାପରେ ଛଅ ହଜାର ଛଅ ହଜାର ଯୋଜନା, ଏହା ମାନବ ଲୋକ ଓ ଯମଲୋକ ମଧ୍ୟର ପଥ ।

ଧ୍ମାତତାମ୍ରମିଵାତପ୍ତୋ ଜ୍ଵଲଦ୍ଦୁର୍ଗୋ ମହାପଥଃ । ତତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତି ପାପିଷ୍ଠା ମାନଵା ମୂଢଚେତସଃ ॥ ୨,୩୩.

ଏଠାରେ ତାପରେ ତାପିଥିବା ତାମ୍ବା ଭଳି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଏକ ରାସ୍ତା ଅଛି; ସେଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ଓ ମୂଢ଼ ମନ୍ତି ଲୋକମାନେ ଚାଲିଯାନ୍ତି।

କଣ୍ଟକାଶ୍ଚ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣା ଵୈ ଵିଵିଧା ଘୋରଦର୍ଶନାଃ । ତୈସ୍ତୁଵାଲୁକ୍ଷିତିର୍ଵ୍ଯାପ୍ତା ହୁତାଶଶ୍ଚ ତଥୋଲ୍ବଣଃ ॥ ୨,୩୩.

ସେଠାରେ ବହୁତ ଧରଣର ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯିବା ବେଶି ଧାର ଥୋରା ଅଛି; ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ମାଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଢାକିଯାଇଛି, ଏବଂ ତାଳେ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଜ୍ୱଳିଛି।

ଵୃକ୍ଷଚ୍ଛାଯା ନ ତତ୍ରାସ୍ତି ଯତ୍ର ଵିଶ୍ରମତେ ନରଃ । ଗୃହୀତଃ କାଲପାଶୈଶ୍ଚ କୃତୈଃ କର୍ମଭିରୁଲ୍ବଣୈଃ ॥ ୨,୩୩.

ସେଠାରେ କୌଣସି ଗଛର ଛାୟା ନାହିଁ ଯେଉଁଠାରେ ମଣିଷ ବିଶ୍ରାମ କରିପାରିବ; ସେ ନିଜ କୁକର୍ମରେ ବନ୍ଧି ଅପରାଧର ଦୌର୍ଭାଗ୍ୟରେ କାଳର ଫାନ୍ଦରେ ପକାଯାଏ।

ତସ୍ମିନ୍ମାର୍ଗେ ନ ଚାନ୍ନାଦ୍ଯଂ ଯେନ ପ୍ରାଣାନ୍ ପ୍ରପୋଷଯେତ୍ । ନ ଜଲଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ତତ୍ର ତୃଷା ଯେନ ଵିଲୀଯତେ ॥ ୨,୩୩.

ସେଇ ପଥରେ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ପାନୀୟ ନାହିଁ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚିପାରିବ; ତାହାଁରେ କୌଣସି ପାଣି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଶମିପାରିବ।

କ୍ଷୁଧଯା ପୀଡିତୋ ଯାତି ତୃଷ୍ଣଯା ଚ ମହାପଥେ । ଶୀତେନ କମ୍ପତେ କ୍ଵାପି ଯମମାର୍ଗେଽତିଦୁର୍ଗମେ ॥ ୨,୩୩.

ଉଭୁକା ହୋଇ ଭୋକରେ ପୀଡିତ, ତୀବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସେ ଭୟଙ୍କର ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିଯାଏ; କେଉଁଠି ଯମଙ୍କ ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ ପଥରେ ସେ ତିବ୍ର ଶୀତରେ କମ୍ପିଉଥାଏ।

ଯଦ୍ଯସ୍ଯ ଯାଦୃଶଂ ପାପଂ ସ ପନ୍ଥାସ୍ତସ୍ଯ ତାଦୃଶଃ । ସୁଦୀନାଃ କୃପଣା ମୂଢା ଦୁଃ ଖୈର୍ଵ୍ଯାପ୍ତାସ୍ତରନ୍ତି ତମ୍ ॥ ୨,୩୩.

ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ପାପ ଥାଏ, ସେଉଁଠି ସେହି ପ୍ରକାରରେ ରାସ୍ତା ମିଳେ; ଦୁଃଖରେ ଭରିଯାଇଥିବା, ଦୟନୀୟ ଓ ମୂଢ଼ ଲୋକମାନେ ସେହି ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ ପଥକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି।

ରୁଦନ୍ତି ଦାରୁଣଂ କେଚିତ୍କେଚିଦ୍ଦ୍ରୋହଂ ଵଦନ୍ତି ଚ । ଆତ୍ମକର୍ମକୃତୈର୍ଦେଷୈଃ ପଚ୍ଯମାନା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ॥ ୨,୩୩.

କିଛି ଲୋକ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ କାନ୍ଦନ୍ତି, କିଛିଏ ଦ୍ରୋହର କଥା କହନ୍ତି; ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ପୁନିପୁନି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି।

ଈଦୃଗ୍ଵିଧଃ ସ ଵୈ ପନ୍ଥା ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଦାରୁଣଃ ଖଗ । ଵିତୃଷ୍ଣା ଯେ ନରା ଲୋକେ ସୁଖଂ ତସ୍ମିନ୍ ଵ୍ରଜନ୍ତି ତେ ॥ ୨,୩୩.

ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ପଥ, ହେ ପକ୍ଷୀ, ବୁଝିବା ଉଚିତ୍; ଏହି ସଂସାରରେ ଯେଉଁମାନେ ତୃଷ୍ଣାରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ସେହି ପଥରେ ସହଜରେ ଯାଆନ୍ତି।

ଯାନିଯାନି ଚ ଦାନାନି ଦତ୍ତାନି ଭୁଵି ମାନଵୈଃ । ତାନିତାନ୍ଯୁପତିଷ୍ଠନ୍ତି ଯମଲୋକେ ପୁରଃ ପଥି ॥ ୨,୩୩.

ମଣିଷମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଯେଉଁ ଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଇ ସମସ୍ତ ଦାନଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କୁ ଯମଲୋକରେ, ଯମଙ୍କ ପଥରେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଆସିଥାଏ।

ପାପିନୋ ନୋପତିଷ୍ଠନ୍ତି ଦାହଶ୍ରାଦ୍ଧଜଲାଞ୍ଜଲି । ଭ୍ରମନ୍ତି ଵାଯୁଭୂତାସ୍ତେ ଯେ କ୍ଷୁଦ୍ରାଃ ପାପକର୍ମିଣଃ ॥ ୨,୩୩.

ପାପୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦାହଶ୍ରାଦ୍ଧ ବା ଜଳଅଞ୍ଜଳି ମିଳେନାହିଁ; ସେମାନେ ଛୋଟ ଛୋଟ ପାପ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ବାୟୁରେ ଭୂତରୂପେ ଘୁରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।

ଈଦୃଶଂ ଵର୍ତ୍ମ ତଦ୍ରୌଦ୍ରଂ କଥିତଂ ତଵ ସୁଵ୍ରତ । ପୁନଶ୍ଚ କଥଯିଷ୍ଯାମି ଯମମାର୍ଗସ୍ଯ ଯା ସ୍ଥିତିଃ ॥ ୨,୩୩.

ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ପଥର କଥା ତୁମକୁ କହିଲି, ହେ ସୁବ୍ରତ; ଏବେ ମୁଁ ପୁଣି ଯମଙ୍କ ପଥର ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ କହିବି।

ଯାମ୍ଯନୈରୃତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ପୁରଂ ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯ ତୁ । ସର୍ଵଂ ଵଜ୍ରମଯଂ ଦିଵ୍ଯମଭେଦ୍ଯଂ ତତ୍ସୁରାସୁରୈଃ ॥ ୨,୩୩.

ଯମ ଓ ନିରୃତି ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠାରେ ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ସହର ଅଛି, ସେ ସହର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୀରାରେ ତିଆରି, ଦେବତାମୟ ଏବଂ ଦେବତା-ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିପାରିବେନି।

ଚତୁରଶ୍ରଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଵାରଂ ସପ୍ତପ୍ରାକାରତୋରଣମ୍ । ସ୍ଵଯଂ ତିଷ୍ଠତି ଵୈ ଯସ୍ଯାଂ ଯମୋ ଦୂତୈଃ ସମନ୍ଵିତଃ ॥ ୨,୩୩.

ସେହି ସ୍ଥାନଟି ଚାରିକୋଣା, ଚାରୋଟି ଦ୍ୱାର ଅଛି, ସାତଟି ପ୍ରାଚୀର ଓ ତୋରଣ ଦ୍ୱାରରେ ଘିରିଛି। ସେଠାରେ ଯମଦେବ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର ଦୂତମାନେ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି।

ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରଂ ଵୈ ପ୍ରମାଣେନ ତଦୁଚ୍ଯତେ । ସର୍ଵରତ୍ନମଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜ୍ଵାଲାର୍କତୈଜସମ୍ ॥ ୨,୩୩.

ଏହାର ଆକାର ହଜାର ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମଣିମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ବିଜୁଳି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜମୟ।

ତଦ୍ଗୁହଂ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ କାଞ୍ଚନପ୍ରଭମ୍ । ଯୋଜନାନାଂ ପଞ୍ଚଶତପ୍ରମାଣେନ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତମ୍ ॥ ୨,୩୩.

ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ସେହି ମହଳ ବହୁତ ବଡ଼, ସୁନା ପରି ଚମକୁଛି, ଏବଂ ପାଞ୍ଚଶେ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚତାକୁ ଉଠିଛି।

ଵୃତଂ ସ୍ତମ୍ଭସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ଵୈଦୂର୍ଯମଣିମଣ୍ଡିତମ୍ । ମୁକ୍ତାଜାଲଗଵାକ୍ଷଂ ଚ ପତାକାଶତଭୂଷିତମ୍ ॥ ୨,୩୩.

ସେହି ମହଳ ହଜାରଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା, ବୈଦୂର୍ୟ ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ମୁକ୍ତା ଝାଲର ଜାଲି ଜାନେଲ ଓ ଶତଶତ ପତାକାରେ ଶୁଭାୟମାନ।

ଘଣ୍ଟାଶତନିନାଦାଢ୍ଯଂ ତୋରଣାନାଂ ଶତୈର୍ଵୃତମ୍ । ଏଵମାଦିଭିରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଭୂଷଣୈର୍ଭୂଷିତଂ ସଦା ॥ ୨,୩୩.

ସେଠାରେ ଶତଶଖ ଘଣ୍ଟାର ଧ୍ୱନି ଗୁଞ୍ଜିଥାଏ, ଶତଶଖ ତୋରଣ ଦ୍ୱାରରେ ଘେରାଯାଇଛି। ଏପରି ଅନେକ ଅଲଙ୍କାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ସେ ସଦା ଶୋଭିତ।

ତତ୍ରସ୍ଥୋ ଭଗଵାନ୍ ଧର୍ମ ଆସନେ ତୁ ସମେ ଶୁଭେ । ଦଶଯୋ ଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣେ ନୀଲଜୀମୂତସନ୍ନିଭେ ॥ ୨,୩୩.

ସେଠି ଭଗବାନ୍ ଧର୍ମ ଏକ ସମ ଓ ଶୁଭ ଆସନ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯାହା ଦଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଗାଢ଼ ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ।

ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ଧର୍ମଶୀଲଶ୍ଚ ଧର୍ମଯୁକ୍ତୋ ହିତୋ ଯମଃ । ଭଯଦଃ ପାପଯୁକ୍ତାନାଂ ଧାର୍ମିକାଣାଂ ସୁଖପ୍ରଦଃ ॥ ୨,୩୩.

ଯମ ଧର୍ମକୁ ଭଲଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଧର୍ମମୟ, ସେ ସବୁବେଳେ ନ୍ୟାୟରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କାମ କରନ୍ତି । ଦୁଷ୍କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଯମ ଭୟ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ନ୍ୟାୟରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି ସେମାନେ ତାଙ୍କଠାରୁ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି ।

ମନ୍ଦମାରୁ ତସଂଯୋଗୈରୁତ୍ସଵୈର୍ଵିଵିଧୈସ୍ତଥା । ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଯୁକ୍ତଃ ଶଙ୍ଖଵାଦିତ୍ରନିଃ ସ୍ଵନୈଃ ॥ ୨,୩୩.

ସେ ମୃଦୁ ପବନ, ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏବଂ ଶଂଖ ଓ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନି ସହିତ ଘିରି ରହନ୍ତି ।

ପୁରମଧ୍ଯପ୍ରଵେଶେ ତୁ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତସ୍ଯ ଵୈ ଗୃହମ୍ । ପଞ୍ଚଵିଂଶତିସଂଖ୍ଯାନାଂ ଯୋଜନାନାଂ ସୁଵିସ୍ତରମ୍ ॥ ୨,୩୩.

ସେହି ସହରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କର ବଡ଼ ଘର ଅଛି, ଯାହା ପ୍ରସ୍ତର ଏବଂ ପଚିଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ ।

ଦଶୋଚ୍ଛ୍ରିତଂ ମହାଦିଵ୍ଯଂ ଲୋହପ୍ରାକାରଵୋଷ୍ଟିତମ୍ । ପ୍ରତୋଲୀଶତସଂଚାରଂ ପତତାକାଶତଶୋଭିତମ୍ ॥ ୨,୩୩.

ଏହି ଘର ଦଶ ମାନ୍ଚ ଉଚ୍ଚ, ଅତି ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ଲୋହାର ପ୍ରାକାର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ଶତାଧିକ ଦ୍ୱାର ଓ ଶତାଧିକ ପତାକାରେ ଶୋଭିତ ।