ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ନାଦଚକ୍ରେ ସ୍ଥିତଃ ସୂର୍ଯୋ ବିନ୍ଦୁଚକ୍ରେ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ । ଲୋଚନସ୍ଥଃ କୁଜୋ ଜ୍ଞେଯୋ ହୃଦଯେ ଚ ବୁଧଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୨,୩୨.

ନାଦଚକ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବସିଛନ୍ତି, ବିନ୍ଦୁଚକ୍ରରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଅଛନ୍ତି; ଚକ୍ଷୁରେ ମଙ୍ଗଳ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ, ହୃଦୟରେ ବୁଧ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

ଵିଷ୍ଣୁସ୍ଥାନେ ଗୁରୁଂ ଵିଦ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରୁକ୍ରେ ଶୁକ୍ରୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ । ନାଭିସ୍ଥାନେ ସ୍ଥିତୋ ମନ୍ଦୋ ମୁଖେ ରାହୁଃ ସ୍ଥିତଃ ସଦା ॥ ୨,୩୨.

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଥାନରେ ବୃହସ୍ପତି ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ, ଶୁକ୍ରରେ ଶୁକ୍ର ଅଛନ୍ତି; ନାଭିରେ ଶନି ବସିଛନ୍ତି, ମୁହଁରେ ସଦା ରାହୁ ଅଛନ୍ତି ।

ପାଯୁ (ଦ) ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥିତଃ କେତୁଃ ଶରୀରେ ଗ୍ରହମଣ୍ଡଲମ୍ । ଵିଭକ୍ତଞ୍ଚ ସମାଖ୍ଯାତମାପାଦତଲମସ୍ତକମ୍ ॥ ୨,୩୨.

ପାୟୁ ଅଞ୍ଚଳରେ କେତୁ ବସିଛନ୍ତି, ଶରୀରରେ ଗ୍ରହମଣ୍ଡଳ ବିସ୍ତାରିତ ଅଛି, ପାଦ ତଳୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ।

ଉତ୍ପନ୍ନା ଯେ ହି ସଂସାରେ ମ୍ରିଯନ୍ତେ ତେ ନ ସଂଶଯଃ । ବୁଭୁକ୍ଷା ଚ ତୃଷା ରୌଦ୍ରା ଦାହୋଦ୍ଭୂତା ଚ ମୂର୍ଛନା ॥ ୨,୩୨.

ଏହି ସଂସାରରେ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଭୋକ, ତିଆସ, ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ତାପରୁ ମୂର୍ଛା ମଧ୍ୟ ହୁଏ ।

ଯତ୍ର ପୀଡାସ୍ତ୍ଵିମା ରୌଦ୍ରାସ୍ତା ଵୈ ଵୃଶ୍ଚିକଦଂଶଜାଃ । ଵିନାଶଃ ପୂର୍ଣକାଲେ ଚ ଜାଯତେ ସର୍ଵଦେହିନାମ୍ ॥ ୨,୩୨.

ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ, ସେଗୁଡିକ ବିଛୁଆ କାମୁରିବା ପରି ଅନୁଭବ ଦେଉଛି; ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ନାଶ ହୁଏ ।

ଅଗ୍ରେ ଅଗ୍ରେ ହି ଧାଵନ୍ତି ଯମଲୋକଗତସ୍ଯଵୈ । ତପ୍ତଵାଲୁକମଧ୍ଯେନ ପ୍ରଜ୍ଵଲଦ୍ଵହ୍ନିମଧ୍ଯତଃ ॥ ୨,୩୨.

ଯମଲୋକକୁ ଯାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଆଗକୁ ଧାଉଛନ୍ତି, ତାପୁଥିବା ବାଲି ଓ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ଦେଉଁଥିବା ପଥରେ ।

କେଶଗ୍ରାହୈଃ ସମାକ୍ରାନ୍ତା ନୀଯନ୍ତେ ଯମକିଙ୍କରୈଃ । ପାପିଷ୍ଠାସ୍ତ୍ଵଧମାସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଦଯାଧର୍ମଵିଵିର୍ଜିତାଃ ॥ ୨,୩୨.

ଯମର ଦୂତମାନେ ଚୁଲି ଧରି ଦୁଷ୍ଟ, ଅଧମ, ଦୟା ଓ ଧର୍ମ ଶୂନ୍ୟ ଲୋକମାନେକୁ ଟାଣି ନେଇଯାନ୍ତି, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ।

ଯମଲୋକେ ଵସନ୍ତ୍ଯେତେ କୁଟ୍ଯାଂ ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ଏଵଂ ସଞ୍ଜାଯତେ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ମର୍ତ୍ଯେ ଜନ୍ତୁଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ॥ ୨,୩୨.

ସେମାନେ ଯମଲୋକରେ ଏମିତି ଏକ ଘରରେ ବସନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମ ନାହିଁ; ଏଭଳି, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀ ନିଜ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ମାନବ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ ।

ଉତ୍ପନ୍ନା ଯେ ହି ସଂସାରେ ମ୍ରିଯନ୍ତେ ତେ ନ ସଂଶଯଃ । ଆଯୁଃ କର୍ମ ଚ ଵିତ୍ତଞ୍ଚ ଵିଦ୍ଯା ନିଧନମେଵ ଚ ॥ ୨,୩୨.

ଏହି ସଂସାରରେ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଆୟୁ, କର୍ମ, ଧନ, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ—

ପଞ୍ଚୈତାନି ହି ସୃଜ୍ଯନ୍ତେ ଗର୍ଭସ୍ଥସ୍ଯୈଵ ଦେହିନଃ । କର୍ମଣା ଜାଯତେ ଜନ୍ତୁଃ କର୍ମଣୈଵ ପ୍ରଲୀଯତେ ॥ ୨,୩୨.

ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଜିନିଷ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଜୀବ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ; ପ୍ରାଣୀ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଉଛି ଏବଂ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶେଷ ହୁଏ ।

ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ଭଯଂ କ୍ଷେମଂ କର୍ମଣୈଵାଭିପଦ୍ଯତେ । ଅଧୋମୁଖଂ ଚୋର୍ଧ୍ଵପାଦଂ ଗର୍ଭାଦ୍ଵାଯୁଃ ପ୍ରକର୍ଷତି ॥ ୨,୩୨.

ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ଭୟ, ନିରାପତ୍ତା—ସବୁ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ ହୁଏ; ମୁଣ୍ଡ ତଳେ ଓ ପାଦ ଉପରେ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ବାୟୁ ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ପ୍ରାଣୀକୁ ଗର୍ଭରୁ ବାହାର କରେ ।

ଜନ୍ମତୋ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ମାଯା ସଂମୋହଯତି ସତ୍ଵରମ୍ । ସ୍ଵକର୍ମକୃତସମ୍ବନ୍ଧୋ ଜନ୍ତୁର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ ॥ ୨,୩୨.

ଜନ୍ମ ସମୟରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପ୍ରାଣୀକୁ ମୋହିତ କରେ; ନିଜ କର୍ମର ବନ୍ଧନରେ ପଡି, ପ୍ରାଣୀ ପୁନି ଜନ୍ମ ନେଉଛି ।

ସୁକୃତାଦୁତ୍ତମୋ ଭୋଗଭୋଗ୍ଯଵାନ୍ ସୁକୁଲେ ଭଵେତ୍ । ଯଥାଯଥା ଦୁଷ୍କୃତଂ ତତ୍କୁଲେ ହୀନେ ପ୍ରଜାଯତେ ॥ ୨,୩୨.

ଯିଏ ନିକ ମନ୍ଦ କର୍ମ କରେ, ସେ ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ସୁଖ ଭୋଗ କରେ; ଯେତେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ନିମ୍ନ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ ।

ଦରିଦ୍ରୋ ଵ୍ଯାଧିତୋ ମୂର୍ଖଃ ପାପକୃଦ୍ଦୁଃଖଭାଜନମ୍ । ଅତଃ ପରଂ କିମର୍ଥଂ ତେ କଥଯାମି ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୨,୩୨.

ଦରିଦ୍ର, ରୋଗୀ, ମୂର୍ଖ, ପାପ କରୁଥିବା ଏବଂ ଦୁଃଖ ପାଇଥିବା ପ୍ରାଣୀ—ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଆଉ କଣ କହିବି, ଖଗେଶ୍ୱର?

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୩୩ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଉତ୍ପତ୍ତିଲକ୍ଷଣଂ ଜନ୍ତୋଃ କଥିତଂ ମଯି ପୁତ୍ତ୍ରକେ । ଯମଲୋକଃ କିଯନ୍ମାତ୍ରସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ । ଵିସ୍ତରଂ ତସ୍ଯ ମେ ବ୍ରୂହି ଅଧ୍ଵା ଚୈଵ କିଯାନ୍ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୨,୩୩.

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ପିତା, ଜନ୍ତୁର ଉତ୍ପତ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ ଆପଣ ମୋତେ କହିଛନ୍ତି; ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ଚରାଚର ସହିତ ଯମଲୋକ କେତେ ବଡ଼? ତାହାର ବିସ୍ତାର ଏବଂ ଯାତ୍ରାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ କେତେ, ସେଥିରେ ମୋତେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହନ୍ତୁ ।

କୈଶ୍ଚ ପାପୈଃ କୃତୈର୍ଦେଵ କେନ ଵା ଶୁଭକର୍ମଣା । ଗଚ୍ଛନ୍ତି ମାନଵାସ୍ତତ୍ର କଥଯସ୍ଵ ଵିଶେଷତଃ ॥ ୨,୩୩.

ହେ ଦେବ, କେଉଁ ପାପ କିମ୍ବା କେଉଁ ଶୁଭ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମାନବମାନେ ସେଠାକୁ ଯାନ୍ତି? ଦୟାକରି ଏହାକୁ ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଷଟଶୀତିସହସ୍ରାଣି ଯୋଜନାନାଂ ପ୍ରମାଣତଃ । ଯମଲୋକସ୍ଯ ଚାଧ୍ଵାନମନ୍ତରା ମାନୁଷସ୍ଯ ଚ ॥ ୨,୩୩.

ଭଗବାନ କହିଲେ: ଯମଲୋକର ଦୂରତା ମାପରେ ଛଅ ହଜାର ଛଅ ହଜାର ଯୋଜନା, ଏହା ମାନବ ଲୋକ ଓ ଯମଲୋକ ମଧ୍ୟର ପଥ ।

ଧ୍ମାତତାମ୍ରମିଵାତପ୍ତୋ ଜ୍ଵଲଦ୍ଦୁର୍ଗୋ ମହାପଥଃ । ତତ୍ର ଗଚ୍ଛନ୍ତି ପାପିଷ୍ଠା ମାନଵା ମୂଢଚେତସଃ ॥ ୨,୩୩.

ଏଠାରେ ତାପରେ ତାପିଥିବା ତାମ୍ବା ଭଳି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଏକ ରାସ୍ତା ଅଛି; ସେଠି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ଓ ମୂଢ଼ ମନ୍ତି ଲୋକମାନେ ଚାଲିଯାନ୍ତି।

କଣ୍ଟକାଶ୍ଚ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣା ଵୈ ଵିଵିଧା ଘୋରଦର୍ଶନାଃ । ତୈସ୍ତୁଵାଲୁକ୍ଷିତିର୍ଵ୍ଯାପ୍ତା ହୁତାଶଶ୍ଚ ତଥୋଲ୍ବଣଃ ॥ ୨,୩୩.

ସେଠାରେ ବହୁତ ଧରଣର ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯିବା ବେଶି ଧାର ଥୋରା ଅଛି; ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ମାଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଢାକିଯାଇଛି, ଏବଂ ତାଳେ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଜ୍ୱଳିଛି।

ଵୃକ୍ଷଚ୍ଛାଯା ନ ତତ୍ରାସ୍ତି ଯତ୍ର ଵିଶ୍ରମତେ ନରଃ । ଗୃହୀତଃ କାଲପାଶୈଶ୍ଚ କୃତୈଃ କର୍ମଭିରୁଲ୍ବଣୈଃ ॥ ୨,୩୩.

ସେଠାରେ କୌଣସି ଗଛର ଛାୟା ନାହିଁ ଯେଉଁଠାରେ ମଣିଷ ବିଶ୍ରାମ କରିପାରିବ; ସେ ନିଜ କୁକର୍ମରେ ବନ୍ଧି ଅପରାଧର ଦୌର୍ଭାଗ୍ୟରେ କାଳର ଫାନ୍ଦରେ ପକାଯାଏ।

ତସ୍ମିନ୍ମାର୍ଗେ ନ ଚାନ୍ନାଦ୍ଯଂ ଯେନ ପ୍ରାଣାନ୍ ପ୍ରପୋଷଯେତ୍ । ନ ଜଲଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ତତ୍ର ତୃଷା ଯେନ ଵିଲୀଯତେ ॥ ୨,୩୩.

ସେଇ ପଥରେ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ପାନୀୟ ନାହିଁ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚିପାରିବ; ତାହାଁରେ କୌଣସି ପାଣି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଶମିପାରିବ।

କ୍ଷୁଧଯା ପୀଡିତୋ ଯାତି ତୃଷ୍ଣଯା ଚ ମହାପଥେ । ଶୀତେନ କମ୍ପତେ କ୍ଵାପି ଯମମାର୍ଗେଽତିଦୁର୍ଗମେ ॥ ୨,୩୩.

ଉଭୁକା ହୋଇ ଭୋକରେ ପୀଡିତ, ତୀବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସେ ଭୟଙ୍କର ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିଯାଏ; କେଉଁଠି ଯମଙ୍କ ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ ପଥରେ ସେ ତିବ୍ର ଶୀତରେ କମ୍ପିଉଥାଏ।

ଯଦ୍ଯସ୍ଯ ଯାଦୃଶଂ ପାପଂ ସ ପନ୍ଥାସ୍ତସ୍ଯ ତାଦୃଶଃ । ସୁଦୀନାଃ କୃପଣା ମୂଢା ଦୁଃ ଖୈର୍ଵ୍ଯାପ୍ତାସ୍ତରନ୍ତି ତମ୍ ॥ ୨,୩୩.

ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ପାପ ଥାଏ, ସେଉଁଠି ସେହି ପ୍ରକାରରେ ରାସ୍ତା ମିଳେ; ଦୁଃଖରେ ଭରିଯାଇଥିବା, ଦୟନୀୟ ଓ ମୂଢ଼ ଲୋକମାନେ ସେହି ଅତି କଷ୍ଟଦାୟକ ପଥକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି।

ରୁଦନ୍ତି ଦାରୁଣଂ କେଚିତ୍କେଚିଦ୍ଦ୍ରୋହଂ ଵଦନ୍ତି ଚ । ଆତ୍ମକର୍ମକୃତୈର୍ଦେଷୈଃ ପଚ୍ଯମାନା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ॥ ୨,୩୩.

କିଛି ଲୋକ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ କାନ୍ଦନ୍ତି, କିଛିଏ ଦ୍ରୋହର କଥା କହନ୍ତି; ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ପୁନିପୁନି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି।

ଈଦୃଗ୍ଵିଧଃ ସ ଵୈ ପନ୍ଥା ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଦାରୁଣଃ ଖଗ । ଵିତୃଷ୍ଣା ଯେ ନରା ଲୋକେ ସୁଖଂ ତସ୍ମିନ୍ ଵ୍ରଜନ୍ତି ତେ ॥ ୨,୩୩.

ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ପଥ, ହେ ପକ୍ଷୀ, ବୁଝିବା ଉଚିତ୍; ଏହି ସଂସାରରେ ଯେଉଁମାନେ ତୃଷ୍ଣାରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ସେହି ପଥରେ ସହଜରେ ଯାଆନ୍ତି।

ଯାନିଯାନି ଚ ଦାନାନି ଦତ୍ତାନି ଭୁଵି ମାନଵୈଃ । ତାନିତାନ୍ଯୁପତିଷ୍ଠନ୍ତି ଯମଲୋକେ ପୁରଃ ପଥି ॥ ୨,୩୩.

ମଣିଷମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଯେଉଁ ଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଇ ସମସ୍ତ ଦାନଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କୁ ଯମଲୋକରେ, ଯମଙ୍କ ପଥରେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଆସିଥାଏ।

ପାପିନୋ ନୋପତିଷ୍ଠନ୍ତି ଦାହଶ୍ରାଦ୍ଧଜଲାଞ୍ଜଲି । ଭ୍ରମନ୍ତି ଵାଯୁଭୂତାସ୍ତେ ଯେ କ୍ଷୁଦ୍ରାଃ ପାପକର୍ମିଣଃ ॥ ୨,୩୩.

ପାପୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦାହଶ୍ରାଦ୍ଧ ବା ଜଳଅଞ୍ଜଳି ମିଳେନାହିଁ; ସେମାନେ ଛୋଟ ଛୋଟ ପାପ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ବାୟୁରେ ଭୂତରୂପେ ଘୁରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।

ଈଦୃଶଂ ଵର୍ତ୍ମ ତଦ୍ରୌଦ୍ରଂ କଥିତଂ ତଵ ସୁଵ୍ରତ । ପୁନଶ୍ଚ କଥଯିଷ୍ଯାମି ଯମମାର୍ଗସ୍ଯ ଯା ସ୍ଥିତିଃ ॥ ୨,୩୩.

ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ପଥର କଥା ତୁମକୁ କହିଲି, ହେ ସୁବ୍ରତ; ଏବେ ମୁଁ ପୁଣି ଯମଙ୍କ ପଥର ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ କହିବି।

ଯାମ୍ଯନୈରୃତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ପୁରଂ ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯ ତୁ । ସର୍ଵଂ ଵଜ୍ରମଯଂ ଦିଵ୍ଯମଭେଦ୍ଯଂ ତତ୍ସୁରାସୁରୈଃ ॥ ୨,୩୩.

ଯମ ଓ ନିରୃତି ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠାରେ ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ସହର ଅଛି, ସେ ସହର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୀରାରେ ତିଆରି, ଦେବତାମୟ ଏବଂ ଦେବତା-ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିପାରିବେନି।