ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ମସ୍ତକେ ତିଷ୍ଠତୀଶାନୋ ଵ୍ଯକ୍ତାଵ୍ଯକ୍ତୋ ମହେଶ୍ଵରଃ । ଏକମୂର୍ତେସ୍ତ୍ରଯୋ ଭାଗା ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁହେଶ୍ଵରାଃ ॥ ୨,୩୦.

ମୁଣ୍ଡରେ ଇଶାନ, ଦେଖାଯାଉଥିବା ଓ ଦେଖାଯାଉନଥିବା ଦୁଇ ରୂପରେ ମହେଶ୍ୱର ବସିଥାନ୍ତି; ଏକ ଶରୀରରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଇଶ୍ୱର ତିନି ଭାଗରେ ଅଛନ୍ତି।

ଅହଂ ପ୍ରାଣଃ ଶରୀରସ୍ଥୋ ଭୂତଗ୍ରାମଚତୁଷ୍ଟଯେ । ଧର୍ମାଧର୍ମେ ମତିଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ସୁଖଦୁଃଖେ କୃତାକୃତେ ॥ ୨,୩୦.

ମୁଁ ପ୍ରାଣ ଭାବେ ଶରୀରରେ ଅଛି, ଚାରି ପ୍ରକାର ଜୀବ ମଧ୍ୟରେ; ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ, କରାଯାଇଥିବା ଓ ନ କରାଯାଇଥିବା କାମରେ ବିବେକ ଦେଇଥାଏ।

ଜନ୍ତୋର୍ଵୁଦ୍ଧିଂ ସମାସ୍ଥାଯ ପୂର୍ଵମର୍ମାଧିଵାସିତାମ୍ । ଅହମେଵ ତଥା ଜୀଵାନ୍ପ୍ରେରଯାମି ଚ କର୍ମସୁ । ସ୍ଵର୍ଗଂ ଚ ନରକଂ ମୋକ୍ଷଂ ପ୍ରଯାନ୍ତି ପ୍ରାଣିନୋ ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଜୀବର ବୁଦ୍ଧିକୁ ଧରି, ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧି ପୂର୍ବରୁ ଶରୀରର ମୂଳ ସ୍ଥାନରେ ବସିଥିଲା, ସେହିପରି ମୁଁ ଏକା ଜୀବମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାଏ; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ, ନରକ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷକୁ ଯାନ୍ତି।

ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥଂ ନରକସ୍ଥଂ ଵା ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଵାପ୍ଯାଯନଂ ଭଵେତ୍ । ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧାନି କୁର୍ଵୀତ ତ୍ରିଵିଧାନି ଵିଚକ୍ଷଣଃ ॥ ୨,୩୦.

ସ୍ୱର୍ଗରେ, ନରକରେ କିମ୍ବା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଉପଚାର ମିଳେ; ଏହିପରି ଜଣା ଲୋକେ ତିନି ପ୍ରକାର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ମତ୍ସ୍ଯଂ କର୍ମଂ ଚ ଵାରାହଂ ନାରସିଂହଞ୍ଚ ଵାମନମ୍ । ରାମଂ ରାମଂ ଚ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ବୁଦ୍ଧଂ ଚୈଵ ସକଲ୍କିନମ୍ । ଏତାନି ଦଶ ନାମାନି ସ୍ମର୍ତଵ୍ଯାନି ସଦା ବୁଧୈଃ ॥ ୨,୩୦.

ମତ୍ସ୍ୟ, କୂର୍ମ, ବରାହ, ନରସିଂହ, ବାମନ, ରାମ, ରାମ, କୃଷ୍ଣ, ବୁଦ୍ଧ ଓ କଳ୍କି — ଏହି ଦଶ ନାମ ସଦା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵର୍ଗଂ ଜୀଵାଃ ସୁଖଂ ଯାନ୍ତି ଚ୍ଯୁତାଃ ସ୍ଵର୍ଗାଚ୍ଚ ମାନଵାଃ । ଲବ୍ଧ୍ଵା ସୁଖଂ ଚ ଵିତ୍ତଂ ଚ ଦଯାଦାକ୍ଷିଣ୍ଯସଂଯୁତାଃ । ପୁତ୍ରପୌତ୍ରୈର୍ଧନୈରାଢ୍ଯା ଜୀଵେଯୁଃ ଶରଦାଂ ଶତମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଜୀବମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ସୁଖ ପାନ୍ତି; ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପୃଥିବୀରେ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବେ ଆସି, ସୁଖ ଓ ଧନ ଲାଭ କରି, ଦୟା ଓ ଦାନରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ, ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର ଓ ଧନରେ ଧନୀ ହୋଇ, ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ଜୀବନ କରନ୍ତି।

ଆତୁରେ ଚ ଦଦେଦ୍ଦାନଂ ଵିଷ୍ଣୁପୂଜାଞ୍ଚ କାରଯେତ୍ । ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରଂ ତଥା ମନ୍ତ୍ରଂ ଜପେଦ୍ଵା ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷରମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ରୋଗୀଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜଯେଚ୍ଛୁକ୍ଲପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଘୃତପାଚିତୈଃ । ତଥା ଗନ୍ଧୈଶ୍ଚ ଧୂପୈଶ୍ଚ ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିମନୂଦିତୈଃ ॥ ୨,୩୦.

ଶୁଭ୍ର ଫୁଲ, ଘୀରେ ପକାଯାଇଥିବା ନୈବେଦ୍ୟ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଧୂପ ଦ୍ୱାରା, ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତିର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଷ୍ଣୁର୍ମାତା ପିତା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ଵଜନବାନ୍ଧଵାଃ । ଯତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ତେନ ଵାସେନ କିଂ ମମ ॥ ୨,୩୦.

ବିଷ୍ଣୁ ମା, ବିଷ୍ଣୁ ବାପା, ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ଜନ ଓ ଆତ୍ମୀୟ; ଯେଉଁଠି ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁକୁ ଦେଖିନାହିଁ, ସେଉଁଠି ରହିବାର କି ଉପକାର?

ଜଲେ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ଥଲେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ପର୍ଵତମସ୍ତକେ । ଜ୍ଵାଲାମାଲାକୁଲେ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁମଯଂ ଜଗତ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଜଳରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଭୂମିରେ ବିଷ୍ଣୁ, ପାହାଡର ଶିଖରରେ ବିଷ୍ଣୁ; ଜ୍ୱାଳାର ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ବିଷ୍ଣୁରେ ଭରିଯାଇଛି।

ଵଯମାପୋ ଵଯଂ ପୃଥ୍ଵୀ ଵଯଂ ଦର୍ଭା ଵଯଂ ତିଲାଃ । ଵଯଂ ଗାଵୋ ଵଯଂ ରାଜା ଵଯଂ ଵାଯୁର୍ଵଯଂ ପ୍ରଜାଃ ॥ ୨,୩୦.

ଆମେ ଜଳ, ଆମେ ପୃଥିବୀ, ଆମେ ଦର୍ଭା, ଆମେ ତିଳ; ଆମେ ଗାଁ, ଆମେ ରାଜା, ଆମେ ବାୟୁ, ଆମେ ପ୍ରଜା।

ଵଯଂ ହେମ ଵଯଂ ଧାନ୍ଯଂ ଵଯଂ ମଧୁ ଵଯଂ ଘୃତମ୍ । ଵଯଂ ଵିପ୍ରା ଵଯଂ ଦେଵା ଵଯଂ ଶମ୍ଭୁଶ୍ଚ ଭୂର୍ଭୁଵଃ ॥ ୨,୩୦.

ଆମେ ସୁନା, ଆମେ ଧାନ, ଆମେ ମଧୁ, ଆମେ ଘୀ; ଆମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମେ ଦେବତା, ଆମେ ଶମ୍ଭୁ, ଆମେ ଭୂ ଓ ଭୁଃ।

ଅହଂ ଦାତା ଅହଂ ଗ୍ରାହୀ ଅହଂ ଯଜ୍ଵା ଅହଂ କ୍ରତୁଃ । ଅହଂ ହର୍ତା ଅହଂ ଧର୍ମୋ ଅହଂ ପୃଥ୍ଵୀ ହ୍ଯହଂ ଜଲମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ମୁଁ ଦାତା, ମୁଁ ଗ୍ରାହକ, ମୁଁ ଯଜ୍ଞ କରିବା, ମୁଁ କ୍ରତୁ; ମୁଁ ହରିବା, ମୁଁ ଧର୍ମ, ମୁଁ ପୃଥିବୀ, ମୁଁ ଜଳ।

ଧର୍ମାଧର୍ମେ ମତିଂ ଦଦ୍ଯାଂ କର୍ମଭିସ୍ତୁ ଶୁଭାଶୁଭୈଃ । ଯତ୍କର୍ମ କ୍ରିଯତେ କ୍ଵାପି ପୂର୍ଵଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ଖଗ ॥ ୨,୩୦.

ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମରେ ବିବେକ ଦେଇଥାଏ, ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା; ଯେଉଁ କାମ କେଉଁଠି କରାଯାଏ, ଖଗ, ସେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରୁ ଲାଗିଥାଏ।

ଧର୍ମେ ମତିମହଂ ଦଦ୍ଯାମଧର୍ମେଽପ୍ଯହମେଵ ଚ । ଯାତନାଂ କୁରୁତେ ସୋଽପି ଧର୍ମେ ମୁକ୍ତିଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଧର୍ମରେ ମୁଁ ବିବେକ ଦେଇଥାଏ; ଅଧର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଏକା; ସେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ତଥାପି ଧର୍ମରେ ମୁଁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।

ମନୁଜାନାଂ ହିତା ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଅନ୍ତେ ଵୈତରଣୀ ସ୍ମୃତା । ତଯାଵମତ୍ଯ ପାପୌଘଂ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୩୦.

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଶେଷରେ ବୈତରଣୀ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ଏହାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘି, ପାପର ଭାର ଛାଡି, ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।

ବାଲତ୍ଵେ ଯଚ୍ଚ କୌମାରେ ଯଚ୍ଚ ପରିଣତୌ ଚ ଯତ୍ । ସର୍ଵାଵମ୍ଥାକୃତଂ ପାପଂ ଯଚ୍ଚ ଜନ୍ମାନ୍ତରେଷ୍ଵପି ॥ ୨,୩୦.

ଶିଶୁବୟସରେ, ଯୁବାବୟସରେ, ପ୍ରାପ୍ତବୟସରେ ଯେ କାମ କରାଯାଇଛି, ସମସ୍ତ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା।

ଯନ୍ନିଶାଯାଂ ତଥା ପ୍ରାତର୍ଯନ୍ମଧ୍ଯାହ୍ନାପରାହ୍ନଯୋଃ । ସନ୍ଧ୍ଯଯୋର୍ଯତ୍କୃତଂ କର୍ମ କର୍ମଣା ମନସା ଗିରା ॥ ୨,୩୦.

ରାତି, ସକାଳ, ଦିନ ମଧ୍ୟ, ଅପରାହ୍ନ ଓ ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ — ହେଉଁ କି କାମରେ, ମନରେ କିମ୍ବା କଥାରେ — ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ମିଳେ।

ଦତ୍ତ୍ଵା ଵରାଂ ସକୃଦପି କପିଲାଂ ସର୍ଵକାମିକାମ୍ । ଉଦ୍ଧରେଦନ୍ତକାଲେ ସ ଆତ୍ମାନଂ ପାପସଞ୍ଚଯାତ୍ ॥ ୨,୩୦.

ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଯଦି କୌଣସି ଅଭିଲାଷା ପୂରଣ କରୁଥିବା କପିଳା ଗାଁ ଦାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ନିଜ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ।

ଗାଵୋ ମମାଗ୍ରତଃ ସନ୍ତୁ ପୃଷ୍ଠତଃ ପାର୍ଶ୍ଵତସ୍ତଥା । ଗାଵୋ ମେ ହୃଦଯେ ସନ୍ତୁ ଗଵାଂ ମଧ୍ଯେ ଵସାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଗାଁ ମୋର ସାମ୍ନାରେ, ପଛରେ, ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ ରହୁ; ଗାଁ ମୋର ହୃଦୟରେ ରହୁ; ମୁଁ ଗାଁ ମଧ୍ୟରେ ବସିବି।

ଯା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଯା ଚ ଦେଵେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା । ଧେନୁରୂପେଣ ସା ଦେଵୀ ମମ ପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ ॥ ୨,୩୦.

ଯେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଦେବୀ ଗାଁ ରୂପରେ ମୋର ପାପ ଦୂର କରନ୍ତୁ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୩୧ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ । ଯେ ନରାଃ ପାପସଂଯୁକ୍ତାସ୍ତେ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଯମାଲଯମ୍ । ନୃଣାଂ ମତ୍ସାକ୍ଷିକଂ ଦତ୍ତମନନ୍ତଫଲଦଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୧.

ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ଯେ ଲୋକ ପାପରେ ବାନ୍ଧା ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମର ଘରକୁ ଯାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ମୋର ସାକ୍ଷାତ୍କାରରେ ଯେ କିଛି ଦାନ ଦିଅନ୍ତି, ତାହା ଅନେକ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଯାଵଦ୍ରଜଃ ପ୍ରମାଣାବ୍ଦଂସ୍ଵର୍ଗେ ତିଷ୍ଠତି ଭୂମିଦଃ । ଅଶ୍ଵାରୂଢାଶ୍ଚ ତେ ଯାନ୍ତି ଦଦତେ ଯେ ହ୍ଯୁପାନହୌ ॥ ୨,୩୧.

ଯେତେ ଧୂଳି ଅଛି, ସେତେ ବର୍ଷ ଜମିଦାର ସ୍ୱର୍ଗରେ ରହିଥାଏ; ଯେମାନେ ଚପଲା କି ଜୁତା ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଘୋଡାରେ ଚଢି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି।

ଆତପେ ଶ୍ରମଯୋଗେନ ନ ଦହ୍ଯନ୍ତେ ଚ କୁତ୍ରଚିତ୍ । ଛତ୍ତ୍ରଦାନେନ ଵୈ ପ୍ରେତା ଵିଚରନ୍ତି ସୁଖଂ ପଥି ॥ ୨,୩୧.

ଛତା ଦାନ କରିଲେ, ପିତୃମାନେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ତାପ କି କ୍ଳାନ୍ତିରେ ପିଡିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ପଥରେ ସୁଖରେ ଘୁଞ୍ଚିବାରେ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି।

ଯମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦଦାତ୍ଯନ୍ନଂ ତେନ ଚାପ୍ଯାଯିତୋ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୧.

ଯମଙ୍କ ନାମରେ ଯେ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି, ସେ ତାହା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଅନ୍ଧକାରେ ମହାଘୋରେ ଅମୂର୍ତେ ଲକ୍ଷ୍ଯଵର୍ଜିତେ । ଉଦ୍ଦ୍ଯୋତେନୈଵ ତେ ଯାନ୍ତି ଦୀପଦାନେନ ମାନଵାଃ ॥ ୨,୩୧.

ଘନ ଅନ୍ଧାର ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ, ଯେଉଁଠି କିଛି ଚିହ୍ନ କି ଆକୃତି ନାହିଁ, ଦୀପ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢିପାରନ୍ତି।

ଆଶ୍ଵିନେ କର୍ତିକେ ଵାପି ମାଘେ ମୃତତିଥାଵପି । ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଞ୍ଚ ଦୀଯେତ ଦୀପଦାନଂ ସୁଖାଯ ଵୈ ॥ ୨,୩୧.

ଆଶ୍ୱିନ, କାର୍ତ୍ତିକ କିମ୍ବା ମାଘ ମାସରେ, କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ତିଥିରେ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ, ଦୀପ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସୁଖ ମିଳେ।

ପ୍ରତ୍ଯହଞ୍ଚ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ମାର୍ଗେ ସୁଵିଷମେ ନରୈଃ । ଯାଵତ୍ସଂଵତ୍ସରଂ ଵାପି ପ୍ରେତସ୍ଯ ସୁଖଲିପ୍ସଯା ॥ ୨,୩୧.

ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦୀପ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ବିପଦ୍‌ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଥରେ, ପିତୃମାନଙ୍କ ସୁଖ ଆଶା କରି।

କୁଲେ ଦ୍ଯୋତତି ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ପ୍ରକାଶତ୍ଵଂ ସ ଗଚ୍ଛତି । ଜ୍ଯୋତିର୍ମଯୋଽସୌ ପୂଜ୍ଯୋଽସୌ ଦୀପଦାନପ୍ରଦୋ ନରଃ ॥ ୨,୩୧.

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୀପ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପରିବାରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି, ପ୍ରଭା ପାନ୍ତି, ଏବଂ ପୂଜ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।