ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ଦେଵତାଃ ସର୍ଵାଃ କାର୍ଯାଚ୍ଚ ପ୍ରୀତିମାପ୍ନୁଯୁଃ । ଦେଯମେତନ୍ମହାଦାନଂ ପ୍ରେତୋଦ୍ଧରଣହେତଵେ ॥ ୨,୩୦.

ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ପ୍ରେତମାନେ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏହି ମହାଦାନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।

ଚିରଂ ଵସେଦ୍ରୁଦ୍ରଲୋକେ ତତୋ ରାଜା ଭଵେଦିହ । ରୂପଵାନ୍ସୁଭଗୋ ଵାଗ୍ମୀ ଶ୍ରୀମାନତୁଲ ଵିକ୍ରମଃ । ଯମଲୋକଂ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଂ ତାକ୍ଷ୍ଯ ସ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୩୦.

ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ବସିଥାଏ, ପରେ ଏଠାରେ ରାଜା ହୁଅନ୍ତି; ରୂପବାନ, ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମଧୁର କଥା କହିବା, ଧନୀ ଓ ଅପୂର୍ବ ପ୍ରତାପୀ। ଯମଲୋକକୁ ଜିତି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ।

ଗାଂ ତିଲାଂଶ୍ଚ କ୍ଷିତଂ ହେମ ଯୋ ଦଦାତି ଦ୍ଵିଜନ୍ମନେ । ତସ୍ଯ ଜନ୍ମାର୍ଜିର୍ତ ପାପଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵନଶ୍ଯତି ॥ ୨,୩୦.

ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗାଁ, ତିଳ, ଜମି ଓ ସୁନା ଦିଅନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଜନ୍ମର ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

ତିଲା ଗାଵୋ ମହାଦାନଂ ମହାପାତକନାଶନମ୍ । ତଦ୍ଦ୍ଵଯଂ ଦୀଯତେ ଵିପ୍ରେ ନାନ୍ଯଵର୍ଣେ କଦାଚନ ॥ ୨,୩୦.

ଗାଁ ଓ ତିଳ ମହାଦାନ, ଏହି ଦୁଇ ଭୟଙ୍କର ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ; ଏହି ଦୁଇ ଦାନ କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କୁଳକୁ କଦାପି ନୁହେଁ।

କଲ୍ପିତଂ ଦୀଯତେ ଦାନଂ ତିଲା ଗାଵଶ୍ଚମେଦିନୀ । ଅନ୍ଯେଷୁ ନୈଵ ଵର୍ଣେଷୁ ପୋଷ୍ଯଵର୍ଗେ କଦାଚନ ॥ ୨,୩୦.

ତିଳ, ଗାଁ ଓ ଜମି ଦାନ କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କୁଳ ଓ ପୋଷ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀକୁ କଦାପି ନୁହେଁ।

ପୋଷ୍ଯଵର୍ଗେ ତଥା ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଦାନଂ ଦେଯମକଲ୍ପିତମ୍ । ଆତୁରେ ଵୋପରାଗେ ଚ ଦ୍ଵଯଂ ଦାନଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ । ଆତୁରେ ଦୀଯତେ ଦାନଂ ତତ୍କାଲେ ଚୋପତିଷ୍ଠତି ॥ ୨,୩୦.

ପୋଷ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ ଓ ଜନାନୀମାନେ ପାଇଁ ଦାନ ଅନିୟମିତ ଭାବରେ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ; ଆତୁର ଓ ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ଏହି ଦୁଇ ଦାନ ବିଶେଷ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଆତୁରଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଦାନ ସେ ସମୟରେ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଜୀଵତସ୍ତୁ ପୁନର୍ଦତ୍ତମୁପତିଷ୍ଠତ୍ଯସଂସ୍କୃତମ୍ । ସତ୍ଯଂସତ୍ଯଂ ପୁନଃ ସତ୍ଯଂ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଵିକଲେନ୍ଦ୍ରିଯେ ॥ ୨,୩୦.

ଜୀବନରେ ପୁନଃ ଦାନ ଦିଆଯିବା ଅନିୟମିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ପୁନଃ ସତ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅସ୍ଥିର ହେବାବେଳେ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଫଳଦାୟୀ।

ଯଚ୍ଚାନୁ ମୋଦତେ ପୁତ୍ରସ୍ତଚ୍ଚ ଦାନମନନ୍ତକମ୍ । ଅତୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ସ ପୁତ୍ରୋ ଵା ଯାଵଜ୍ଜୀଵତ୍ସସୌ ଚିରମ୍ । ଅତିଵାହସ୍ତଥା ପ୍ରେତୋ ଭୋଗାଂଶ୍ଚ ଲଭତେ ଯତଃ ॥ ୨,୩୦.

ପୁଅ ଯେଉଁ ଦାନରେ ଖୁସି ହୁଏ, ସେ ଦାନ ଅନନ୍ତ; ଏହିପରି, ପୁଅ କିମ୍ବା ନିଜେ ଜୀବନ ଯାଏଯାଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ଏହାର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ।

ଅସ୍ଵସ୍ଥା ତୁରକାଲେ ତୁ ଦେହପାତେ କ୍ଷିତିସ୍ଥିତେ । ଦେହେ ତଥାତିଵାହସ୍ଯ ପରତଃ ପ୍ରୀଣନଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଅସ୍ୱସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ଦେହ ପୃଥିବୀରେ ଥିବାବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ, ଦାନ ଦିଆଯିବାରେ ପ୍ରେତ ଆତ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ।

ପଙ୍ଗାଵନ୍ଧେ ଚ କାଣେ ଚ ହ୍ଯର୍ଧୋନ୍ମୀଲିତଲୋଚନେ । ତିଲେଷୁ ଦର୍ଭାନ୍ସଂସ୍ତୀର୍ଯ ଦାନମୁକ୍ତଂ ତଦକ୍ଷଯମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଯେଉଁଠି ଲଙ୍ଗଡ଼ା, ଅନ୍ଧ, କାଣା କିମ୍ବା ଅଧଉ ଖୋଲା ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦର୍ଭା ଉପରେ ତିଳ ରଖି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେ ଦାନ ଅବିନାଶୀ।

ତିଲା ଲୌହଂ ହିରଣ୍ଯଞ୍ଚ କାର୍ପାସଂ ଲଵଣଂ ତଥା । ସପ୍ତଧାନ୍ଯଂ କ୍ଷିତିର୍ଗାଵ ଏକୈକଂ ପାଵନଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ତିଳ, ଲୋହା, ସୁନା, କାପାସ, ଲୁଣ, ସାତ ଧାନ୍ୟ, ଜମି ଓ ଗାଁ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦାନ ପବିତ୍ର କରିବା ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।

ଲୋହଦାନାଦ୍ଯମସ୍ତୁଷ୍ଯେଦ୍ଧର୍ମ ରାଜସ୍ତିଲାର୍ପଣାତ୍ । ଲଵଣେ ଦୀଯମାନେ ତୁ ନ ଭଯଂ ଵିଦ୍ଯତେ ଯମାତ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଲୋହା ଓ ଏହା ସହ ଦିଆଯାଉଥିବା ଦାନ, ତିଳ ଦାନ କରିଲେ ଧର୍ମରାଜା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଲୁଣ ଦାନ କରିଲେ ଯମରୁ ଭୟ ନଥାଏ।

କର୍ପାସସ୍ଯ ତୁ ଦାନେନ ନ ଭୂତେଭ୍ଯୋ ଭଯଂ ଭଵେତ୍ । ତାରଯନ୍ତି ନରଂ ଗାଵସ୍ତ୍ରିଵିଧାଶ୍ଚୈଵ ପାତକାତ୍ ॥ ୨,୩୦.

କପାସ ଦାନ କରିଲେ ଭୂତ-ପ୍ରେତରୁ କୌଣସି ଭୟ ନଥାଏ; ତିନି ପ୍ରକାର ଗାଁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।

ହେମଦାନାତ୍ସୁଖଂ ସ୍ଵର୍ଗେ ଭୂମିଦାନାନ୍ନୃପୋ ଭଵେତ୍ । ହେମଭୂମିପ୍ରଦାନାଚ୍ଚ ନ ପୀଡା ନରକେ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୦.

ସୁନା ଦାନ କରିଲେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସୁଖ ମିଳେ; ଜମି ଦାନ କରିଲେ ରାଜା ହେବାର ଅବସର ମିଳେ; ସୁନା ଓ ଜମି ଦୁଇଁଟି ଦାନ କରିଲେ ନରକରେ କଷ୍ଟ ନଥାଏ।

ସର୍ଵେଽପି ଯମଦୂତାଶ୍ଚ ଯମରୂପା ଵିଭୀଷଣାଃ । ସର୍ଵେ ତେ ଵରଦା ଯାନ୍ତି ସପ୍ତଧାନ୍ଯେନ ପ୍ରୀଣିତାଃ ॥ ୨,୩୦.

ଯମର ସମସ୍ତ ଦୂତ, ଭୟଙ୍କର ଯମ ରୂପରେ ଥିବା ଦୂତମାନେ, ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଦାନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ପରମା ଗତିଃ । ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ମର୍ତ୍ଯୈର୍ଯା ଗତିରାପ୍ଯତେ ॥ ୨,୩୦.

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମନେ କରିଲେ ଉଚ୍ଚତମ ଗତି ମିଳେ; ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି—ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହିପରି ଗତି ପାଆନ୍ତି।

ତସ୍ମାତ୍ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ଦଦାତି ପିତୁରାଜ୍ଞଯା । ଭୂମିଷ୍ଠଂ ପିତରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହ୍ଯର୍ଧୋନ୍ମୀଲିତଲୋଚନମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ସେଥିପାଇଁ, ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପୁଅ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଭୂମିରେ ଅର୍ଧ ଖୋଲା ଚକ୍ଷୁ ଦେଖି ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏପରି ପୁଅକୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ।

ତସ୍ମିନ୍ କାଲେ ସୁତୋ ଯସ୍ତୁ ସର୍ଵଦାନାନି ଦାପଯେତ୍ । ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧାଦ୍ଵିଶିଷ୍ଯେତ ସ ପୁତ୍ରଃ କୁଲନନ୍ଦନଃ ॥ ୨,୩୦.

ସେ ସମୟରେ, ଯେ ପୁଅ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦାନ କରାଇଥାଏ, ସେ ଗୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ; ଏପରି ପୁଅ କୁଳର ଆନନ୍ଦ।

ସ୍ଵସ୍ଥାନାଚ୍ଚଲିତଶ୍ଚାସୌ ଵିକଲସ୍ଯ ପିତୁସ୍ତଦା । ପୁତ୍ରୈର୍ଯତ୍ନେନ କର୍ତଵ୍ଯା ପିତରଂ ତାରଯନ୍ତି ତେ ॥ ୨,୩୦.

ପିତା ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ନିଜ ସ୍ଥାନ ଛାଡି ଚାଲିଗଲେ, ପୁଅମାନେ ଉଦ୍ୟମ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନିଅନ୍ତି; ସେମାନେ ପିତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।

କିଂ ଦତ୍ତୈର୍ବହୁଭିର୍ଦାନୈଃ ପିତୁରନ୍ତ୍ଯେଷ୍ଟିମାଚରେତ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧୋ ମହାଯଜ୍ଞଃ କଲାଂ ନାର୍ହତି ଷୋଡଶୀମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ କ୍ରିୟା କରିବା ନଥିଲେ, ଅନେକ ଦାନ କରିଲେ କଣ ଉପକାର? ଅଶ୍ୱମେଧ ମହାଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଏକ ଶୋଳାଂଶକୁ ସମାନ ନୁହେଁ।

ଧର୍ମାତ୍ମା ସ ନୁ ପୁତ୍ରୋ ଵୈଦେଵୈରପି ସୁପୂଜ୍ଯତେ । ଦାପଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଦାନାନି ହ୍ଯାତୁରଂ ପିତରଂ ଭୁଵି ॥ ୨,୩୦.

ଯେ ପୁଅ ଏହି ଭୂମିରେ ଅସୁସ୍ଥ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦାନ କରାଇଥାଏ, ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇ, ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତି।

ଲୋହଦାନଞ୍ଚ ଦାତଵ୍ଯଂ ଭୂମିଯୁକ୍ତେନ ପାଣିନା । ଯମଂ ଭୀମଞ୍ଚ ନାପ୍ନୋତି ନ ଗଚ୍ଛେତ୍ତସ୍ଯ ଵେଶ୍ମନି ॥ ୨,୩୦.

ଲୋହା ଦାନ ଭୂମି ସ୍ପର୍ଶ କରି ହାତରେ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହା କରିଲେ ଭୟଙ୍କର ଯମ ସମ୍ମୁଖିନ ହେବାକୁ ପଡିନାହିଁ, ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

କୁଠାରୋ ମୁସଲୋ ଦଣ୍ଡଃ ଖଡ୍ଗଶ୍ଚ ଚ୍ଛୁରିକା ତଥା । ଏତାନି ଯମହସ୍ତେଷୁ ଦୃଶ୍ଯାନି ପାପକର୍ମିଣାମ୍ ॥ ୨,୩୦.

କୁଠାର, ମୁସଳ, ଦଣ୍ଡ, ଖଡ୍ଗ ଓ ଛୁରୀ—ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଯମଙ୍କ ହାତରେ ଦେଖାଯାଏ, ପାପ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ।

ତସ୍ମାଲ୍ଲୋହସ୍ଯ ଦାନନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯାତୁରୋ ଦଦେତ୍ । ଯମାଯୁଧାନାଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ଦାନମେତଦୁଦାହୃତମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ତେଣୁ ଅସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଲୋହା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଯମଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ପାଇଁ ଏହି ଦାନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

ଗର୍ଭସ୍ଥାଃ ଶିଶଵୋ ଯେ ଚ ଯୁଵାନଃ ସ୍ଥଵିରାସ୍ତଥା । ଏଭିର୍ଦାନଵିଶେଷୈସ୍ତୁ ନିର୍ଦହେଯୁଃ ସ୍ଵପାତକମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ, ଯୁବକ ଓ ବୃଦ୍ଧ—ଏହି ବିଶେଷ ଦାନ ଦେଇ ନିଜ ପାପ ଦଗ୍ଧ କରିପାରନ୍ତି।

ଛୁରିଣଃ ଶ୍ଯାମଶବଲୌ ଷଣ୍ଡାମର୍କା ଉଦୁମ୍ବରାଃ । ଶବଲା ଶ୍ଯାମଦୂତା ଯେ ଲୋହଦାନେନ ପ୍ରୀଣିତାଃ ॥ ୨,୩୦.

ଯେମାନେ କଳା, ଚିହ୍ନିତ, ନପୁଂସକ, ସୂର୍ଯ୍ୟହୀନ, ଉଡୁମ୍ବର ଗଛ, ଏବଂ ଚିହ୍ନିତ ଓ କଳା ଦୂତମାନେ—ଲୋହା ଦାନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ପୁତ୍ରାଃ ପୌତ୍ରାସ୍ତଥା ବନ୍ଧୁଃ ସଗୋତ୍ରାଃ ସୁହହୃଦସ୍ତଥା । ଦଦତେ ନାତୁରେ ଦାନଂ ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନୈସ୍ତୁ ସମା ହି ତେ ॥ ୨,୩୦.

ପୁଅ, ପୁଅର ପୁଅ, ଆତ୍ମୀୟ, ସମ୍ଗୋତ୍ରୀ, ନିକଟ ମିତ୍ର—ଯଦି ଅସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଦାନ କରନାହିଁ, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନକୁ ସମାନ।

ପଞ୍ଚତ୍ଵେ ଭୂମିଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଶୃଣୁ ତସ୍ଯ ଚ ଯା ଗତିଃ । ଅତିଵାହଃ ପୁନଃ ପ୍ରେତୋଵର୍ଷୋର୍ଧ୍ଵଂ ସୁକୃତଂ ଲଭେତ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଭୂମି ସ୍ପର୍ଶ କରି ମୃତ୍ୟୁ ହେବାର ଫଳ ଶୁଣ; ସେ ବୋଝା ବହିବାରେ ଲାଗିଥାଏ, ପ୍ରେତ ଭାବରେ ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ନିଜ ଉତ୍ତମ କର୍ମର ଫଳ ପାଏ।

ଅଗ୍ନିତ୍ରଯଂ ତ୍ରଯୋ ଲୋକାସ୍ତ୍ରଯୋ ଵେଦାସ୍ତ୍ରଯୋଽମରାଃ । କାଲତ୍ରଯଂ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂ ଚ ତ୍ରଯୋ ଵର୍ଣାସ୍ତ୍ରିଶକ୍ତଯଃ ॥ ୨,୩୦.

ତିନି ଅଗ୍ନି, ତିନି ଲୋକ, ତିନି ବେଦ, ତିନି ଅମର, ତିନି କାଳ, ତିନି ସନ୍ଧି, ତିନି ଜାତି, ତିନି ଶକ୍ତି।