ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ହସ୍ତାଭ୍ଯାମୁଦ୍ଧୃତୈର୍ଦର୍ଭୈସ୍ତୋଯେନ ପ୍ରୋକ୍ଷଯେଦ୍ଭୁଵମ୍ । ମୃତ୍ଯୁକାଲେ କ୍ଷିପେଦ୍ଦର୍ଭାନାତୁରସ୍ଯ କରଦ୍ଵଯେ ॥ ୨,୨୯.

ଦୁଇ ହାତରେ ଦର୍ଭା ନେଇ ଜଳ ଭୂମିରେ ଛିଟିବା ଉଚିତ; ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଆତୁର ଲୋକଙ୍କ ଦୁଇ ହାତରେ ଦର୍ଭା ରଖିବା ଉଚିତ।

ଦର୍ଭେଷୁ କ୍ଷିପ୍ଯତେ ଯୋଽସୌ ଦଭସ୍ତୁ ପରିଵେଷ୍ଟିତଃ । ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ସ ଵୈ ଯାତି ମନ୍ତ୍ରହୀନୋଽପି ମାନଵଃ ॥ ୨,୨୯.

ଯେଉଁଠି ଦର୍ଭାରେ ରଖାଯାଏ କିମ୍ବା ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୁଏ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ବିନା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯାଏ।

ଦର୍ଭମୂଲୀଗତୋ ଭୂମୌ ଦର୍ଭପାଣିସ୍ତୁ ଯୋ ମୃତଃ । ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଵିଶୁଦ୍ଧୋଽସୌ ସଂସାରେପାରସାଗରେ ॥ ୨,୨୯.

ଯେଉଁଠି ଦର୍ଭା ମୂଳ ଭୂମିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ କିମ୍ବା ଦର୍ଭା ହାତରେ ରଖି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ସେ ଭବସାଗରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।

ଗୋମଯେନୋପଲିପ୍ତେ ତୁ ଦର୍ଭସ୍ଯାସ୍ତରଣେ ସ୍ଥିତଃ । ତତ୍ର ଦତ୍ତେନ ଦାନେନ ସର୍ଵଂ ପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତି ॥ ୨,୨୯.

ଗୋମୟରେ ମାଟି ଲେପି, ତାପରେ ଦର୍ଭା ଶଯ୍ୟା ରେ ଉଭା ହେଇ ଯେଉଁଠି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।

ଲଵଣଂ ତଦ୍ରସଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମପ୍ରଦଂ ନୃଣାମ୍ । ଯସ୍ମାଦନ୍ନରସାଃ ସର୍ଵେ ନୋତ୍କଟା ଲଵଣଂ ଵିନା ॥ ୨,୨୯.

ଲୁଣର ନିଜର ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱାଦ ଅଛି, ଏହା ଲୋକଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ; ଲୁଣ ଛଡ଼ା ଖାଦ୍ୟର ସ୍ୱାଦ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏନାହିଁ।

ପିତୄଣାଂ ଚ ପ୍ରିଯଂ ଭଵ୍ଯଂ ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵର୍ଗପ୍ରଦଂ ଭଵେତ୍ । ଵିଷ୍ଣୁଦେହସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଯତୋଽଯଂ ଲଵଣୋ ରସଃ ॥ ୨,୨୯.

ଲୁଣ ପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଶୁଭ, ଏହିପରି ଏହା ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାଏ; କାରଣ ଏହି ଲୁଣର ସ୍ୱାଦ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ଵିଶେଷାଲ୍ଲଵଣଂ ଦାନଂ ତେନ ଶଂସନ୍ତି ଯୋଗିନଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯଵିଶାଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଶୂଦ୍ରଜନସ୍ଯ ଚ ॥ ୨,୨୯.

ଏହିପରି, ଯୋଗୀମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଜନାନୀମାନେ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ପାଇଁ ଲୁଣ ଦାନକୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।

ଆତୁରାଣାଂ ଯଦା ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରଯାନ୍ତି ଵସୁଧାତଲେ । ଲଵଣଂ ତୁ ତଦା ଦେଯଂ ଦ୍ବାରସ୍ଯୋଦ୍ଧାଟନଂ ଦିଵଃ ॥ ୨,୨୯.

ଯେତେବେଳେ ରୋଗୀଙ୍କର ପ୍ରାଣ ମାଟିରେ ଛାଡ଼ିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଲୁଣ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏହା ଦିବ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଦେଇଥାଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୩୦ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଶୃଣୁ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ପରଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଦାନାନାଂ ଦାନମୁତ୍ତମମ୍ । ପରମଂ ସର୍ଵଦାନାନାଂ ପରଂ ଗୋପ୍ଯଂ ଦିଵୌକସାମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଦାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଶୁଣ।

ଦେଯମେକଂ ମହାଦାନଂ କାର୍ପାସଂ ଚୋତ୍ତମୋତ୍ତମମ୍ । ଯେନ ଦତ୍ତେନ ପ୍ରୀଯନ୍ତେ ଭୂର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵରିତି କ୍ରମାତ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାପାସ ଦାନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦିଆଯିବାରେ ଭୂ, ଭୁଵ, ସ୍ୱର ତିନି ଲୋକ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ଦେଵତାଃ ସର୍ଵାଃ କାର୍ଯାଚ୍ଚ ପ୍ରୀତିମାପ୍ନୁଯୁଃ । ଦେଯମେତନ୍ମହାଦାନଂ ପ୍ରେତୋଦ୍ଧରଣହେତଵେ ॥ ୨,୩୦.

ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ପ୍ରେତମାନେ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏହି ମହାଦାନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।

ଚିରଂ ଵସେଦ୍ରୁଦ୍ରଲୋକେ ତତୋ ରାଜା ଭଵେଦିହ । ରୂପଵାନ୍ସୁଭଗୋ ଵାଗ୍ମୀ ଶ୍ରୀମାନତୁଲ ଵିକ୍ରମଃ । ଯମଲୋକଂ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଂ ତାକ୍ଷ୍ଯ ସ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୩୦.

ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ବସିଥାଏ, ପରେ ଏଠାରେ ରାଜା ହୁଅନ୍ତି; ରୂପବାନ, ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମଧୁର କଥା କହିବା, ଧନୀ ଓ ଅପୂର୍ବ ପ୍ରତାପୀ। ଯମଲୋକକୁ ଜିତି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ।

ଗାଂ ତିଲାଂଶ୍ଚ କ୍ଷିତଂ ହେମ ଯୋ ଦଦାତି ଦ୍ଵିଜନ୍ମନେ । ତସ୍ଯ ଜନ୍ମାର୍ଜିର୍ତ ପାପଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵନଶ୍ଯତି ॥ ୨,୩୦.

ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗାଁ, ତିଳ, ଜମି ଓ ସୁନା ଦିଅନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଜନ୍ମର ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

ତିଲା ଗାଵୋ ମହାଦାନଂ ମହାପାତକନାଶନମ୍ । ତଦ୍ଦ୍ଵଯଂ ଦୀଯତେ ଵିପ୍ରେ ନାନ୍ଯଵର୍ଣେ କଦାଚନ ॥ ୨,୩୦.

ଗାଁ ଓ ତିଳ ମହାଦାନ, ଏହି ଦୁଇ ଭୟଙ୍କର ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ; ଏହି ଦୁଇ ଦାନ କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କୁଳକୁ କଦାପି ନୁହେଁ।

କଲ୍ପିତଂ ଦୀଯତେ ଦାନଂ ତିଲା ଗାଵଶ୍ଚମେଦିନୀ । ଅନ୍ଯେଷୁ ନୈଵ ଵର୍ଣେଷୁ ପୋଷ୍ଯଵର୍ଗେ କଦାଚନ ॥ ୨,୩୦.

ତିଳ, ଗାଁ ଓ ଜମି ଦାନ କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କୁଳ ଓ ପୋଷ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀକୁ କଦାପି ନୁହେଁ।

ପୋଷ୍ଯଵର୍ଗେ ତଥା ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ଦାନଂ ଦେଯମକଲ୍ପିତମ୍ । ଆତୁରେ ଵୋପରାଗେ ଚ ଦ୍ଵଯଂ ଦାନଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ । ଆତୁରେ ଦୀଯତେ ଦାନଂ ତତ୍କାଲେ ଚୋପତିଷ୍ଠତି ॥ ୨,୩୦.

ପୋଷ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ ଓ ଜନାନୀମାନେ ପାଇଁ ଦାନ ଅନିୟମିତ ଭାବରେ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ; ଆତୁର ଓ ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ଏହି ଦୁଇ ଦାନ ବିଶେଷ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଆତୁରଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଦାନ ସେ ସମୟରେ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଜୀଵତସ୍ତୁ ପୁନର୍ଦତ୍ତମୁପତିଷ୍ଠତ୍ଯସଂସ୍କୃତମ୍ । ସତ୍ଯଂସତ୍ଯଂ ପୁନଃ ସତ୍ଯଂ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଵିକଲେନ୍ଦ୍ରିଯେ ॥ ୨,୩୦.

ଜୀବନରେ ପୁନଃ ଦାନ ଦିଆଯିବା ଅନିୟମିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ପୁନଃ ସତ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅସ୍ଥିର ହେବାବେଳେ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଫଳଦାୟୀ।

ଯଚ୍ଚାନୁ ମୋଦତେ ପୁତ୍ରସ୍ତଚ୍ଚ ଦାନମନନ୍ତକମ୍ । ଅତୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ସ ପୁତ୍ରୋ ଵା ଯାଵଜ୍ଜୀଵତ୍ସସୌ ଚିରମ୍ । ଅତିଵାହସ୍ତଥା ପ୍ରେତୋ ଭୋଗାଂଶ୍ଚ ଲଭତେ ଯତଃ ॥ ୨,୩୦.

ପୁଅ ଯେଉଁ ଦାନରେ ଖୁସି ହୁଏ, ସେ ଦାନ ଅନନ୍ତ; ଏହିପରି, ପୁଅ କିମ୍ବା ନିଜେ ଜୀବନ ଯାଏଯାଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ଏହାର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ।

ଅସ୍ଵସ୍ଥା ତୁରକାଲେ ତୁ ଦେହପାତେ କ୍ଷିତିସ୍ଥିତେ । ଦେହେ ତଥାତିଵାହସ୍ଯ ପରତଃ ପ୍ରୀଣନଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଅସ୍ୱସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ଦେହ ପୃଥିବୀରେ ଥିବାବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ, ଦାନ ଦିଆଯିବାରେ ପ୍ରେତ ଆତ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ।

ପଙ୍ଗାଵନ୍ଧେ ଚ କାଣେ ଚ ହ୍ଯର୍ଧୋନ୍ମୀଲିତଲୋଚନେ । ତିଲେଷୁ ଦର୍ଭାନ୍ସଂସ୍ତୀର୍ଯ ଦାନମୁକ୍ତଂ ତଦକ୍ଷଯମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଯେଉଁଠି ଲଙ୍ଗଡ଼ା, ଅନ୍ଧ, କାଣା କିମ୍ବା ଅଧଉ ଖୋଲା ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦର୍ଭା ଉପରେ ତିଳ ରଖି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେ ଦାନ ଅବିନାଶୀ।

ତିଲା ଲୌହଂ ହିରଣ୍ଯଞ୍ଚ କାର୍ପାସଂ ଲଵଣଂ ତଥା । ସପ୍ତଧାନ୍ଯଂ କ୍ଷିତିର୍ଗାଵ ଏକୈକଂ ପାଵନଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ତିଳ, ଲୋହା, ସୁନା, କାପାସ, ଲୁଣ, ସାତ ଧାନ୍ୟ, ଜମି ଓ ଗାଁ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦାନ ପବିତ୍ର କରିବା ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।

ଲୋହଦାନାଦ୍ଯମସ୍ତୁଷ୍ଯେଦ୍ଧର୍ମ ରାଜସ୍ତିଲାର୍ପଣାତ୍ । ଲଵଣେ ଦୀଯମାନେ ତୁ ନ ଭଯଂ ଵିଦ୍ଯତେ ଯମାତ୍ ॥ ୨,୩୦.

ଲୋହା ଓ ଏହା ସହ ଦିଆଯାଉଥିବା ଦାନ, ତିଳ ଦାନ କରିଲେ ଧର୍ମରାଜା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଲୁଣ ଦାନ କରିଲେ ଯମରୁ ଭୟ ନଥାଏ।

କର୍ପାସସ୍ଯ ତୁ ଦାନେନ ନ ଭୂତେଭ୍ଯୋ ଭଯଂ ଭଵେତ୍ । ତାରଯନ୍ତି ନରଂ ଗାଵସ୍ତ୍ରିଵିଧାଶ୍ଚୈଵ ପାତକାତ୍ ॥ ୨,୩୦.

କପାସ ଦାନ କରିଲେ ଭୂତ-ପ୍ରେତରୁ କୌଣସି ଭୟ ନଥାଏ; ତିନି ପ୍ରକାର ଗାଁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।

ହେମଦାନାତ୍ସୁଖଂ ସ୍ଵର୍ଗେ ଭୂମିଦାନାନ୍ନୃପୋ ଭଵେତ୍ । ହେମଭୂମିପ୍ରଦାନାଚ୍ଚ ନ ପୀଡା ନରକେ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୩୦.

ସୁନା ଦାନ କରିଲେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସୁଖ ମିଳେ; ଜମି ଦାନ କରିଲେ ରାଜା ହେବାର ଅବସର ମିଳେ; ସୁନା ଓ ଜମି ଦୁଇଁଟି ଦାନ କରିଲେ ନରକରେ କଷ୍ଟ ନଥାଏ।

ସର୍ଵେଽପି ଯମଦୂତାଶ୍ଚ ଯମରୂପା ଵିଭୀଷଣାଃ । ସର୍ଵେ ତେ ଵରଦା ଯାନ୍ତି ସପ୍ତଧାନ୍ଯେନ ପ୍ରୀଣିତାଃ ॥ ୨,୩୦.

ଯମର ସମସ୍ତ ଦୂତ, ଭୟଙ୍କର ଯମ ରୂପରେ ଥିବା ଦୂତମାନେ, ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ ଦାନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ପରମା ଗତିଃ । ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ମର୍ତ୍ଯୈର୍ଯା ଗତିରାପ୍ଯତେ ॥ ୨,୩୦.

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମନେ କରିଲେ ଉଚ୍ଚତମ ଗତି ମିଳେ; ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି—ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହିପରି ଗତି ପାଆନ୍ତି।

ତସ୍ମାତ୍ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ଦଦାତି ପିତୁରାଜ୍ଞଯା । ଭୂମିଷ୍ଠଂ ପିତରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହ୍ଯର୍ଧୋନ୍ମୀଲିତଲୋଚନମ୍ ॥ ୨,୩୦.

ସେଥିପାଇଁ, ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପୁଅ ଦାନ କରିଥିଲେ, ଭୂମିରେ ଅର୍ଧ ଖୋଲା ଚକ୍ଷୁ ଦେଖି ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏପରି ପୁଅକୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ।

ତସ୍ମିନ୍ କାଲେ ସୁତୋ ଯସ୍ତୁ ସର୍ଵଦାନାନି ଦାପଯେତ୍ । ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧାଦ୍ଵିଶିଷ୍ଯେତ ସ ପୁତ୍ରଃ କୁଲନନ୍ଦନଃ ॥ ୨,୩୦.

ସେ ସମୟରେ, ଯେ ପୁଅ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଦାନ କରାଇଥାଏ, ସେ ଗୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ; ଏପରି ପୁଅ କୁଳର ଆନନ୍ଦ।

ସ୍ଵସ୍ଥାନାଚ୍ଚଲିତଶ୍ଚାସୌ ଵିକଲସ୍ଯ ପିତୁସ୍ତଦା । ପୁତ୍ରୈର୍ଯତ୍ନେନ କର୍ତଵ୍ଯା ପିତରଂ ତାରଯନ୍ତି ତେ ॥ ୨,୩୦.

ପିତା ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ନିଜ ସ୍ଥାନ ଛାଡି ଚାଲିଗଲେ, ପୁଅମାନେ ଉଦ୍ୟମ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନିଅନ୍ତି; ସେମାନେ ପିତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।