ପୁଣ୍ଯଂ ଵାପ୍ଯଥ ଵାପୁଣ୍ଯଂ ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍ସୁକୃତଂ ତଥା । ନଷ୍ଟେ ଦେହେ କୁତୋ ଯାନ୍ତି ଦାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ॥ ୨,୨୮.
ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ, ଅପୁଣ୍ୟ, ଭଲ କାମ କିମ୍ବା ବିଭିନ୍ନ ଦାନ — ଦେହ ନଷ୍ଟ ହେଲା ପରେ, ସେମାନେ କେଉଁଠିକୁ ଯାନ୍ତି?
ସପିଣ୍ଡନଂ କିମର୍ଥଂ ଚ ପୂର୍ଣେ ସଂଵତ୍ସରେଽପି ଵା । ପ୍ରେତସ୍ଯ ମେଲନଂ ସାର୍ଧଂ କୈଃ ସମଂ ତତ୍ର କୋ ଵିଧିଃ ॥ ୨,୨୮.
ସପିଣ୍ଡା କ୍ରିୟା କିଏଁ ପାଇଁ କରାଯାଏ, ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ କିମ୍ବା ତାହା ପୂର୍ବରୁ? ପ୍ରେତାତ୍ମା କେଉଁଠିକୁ ଯୋଗ ହୁଏ, କେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମିଳେ, ଏଠାରେ କ’ଣ ନିୟମ?
ଯେ ଦଗ୍ଧା ଯେ ତ୍ଵଦଗ୍ଧାଶ୍ଚ ପତିତା ଯେ ନରାଭୁଵି । ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ଭୂତାନି ତେଷାମନ୍ତେ ଭଵେଚ୍ଚ କିମ୍ ॥ ୨,୨୮.
ଯେଉଁ ଲୋକ ଦାହ ହେଲେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଦାହ ହେଲେନି, ଯେଉଁ ଲୋକ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ ହେଲେ, ଅନ୍ୟ ଜୀବଗୁଡିକ — ସେମାନଙ୍କର ଶେଷ ଅବସ୍ଥା କ’ଣ ହୁଏ?
ପାପିନୋ ଯେ ଦୁରାଚାରା ମୁଦ୍ଗଲତ୍ଵଂ ଚ ଯେ ଗତାଃ । ଆତ୍ମଘାତୀ ବ୍ରହ୍ମହା ଚ ସ୍ତେଯୀ ଵିଶ୍ଵାସଘାତକଃ ॥ ୨,୨୮.
ଯେଉଁ ଲୋକ ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣର, ଯେଉଁ ମୁଦ୍ଗଳ ହେଇଛନ୍ତି, ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି, ଚୋରି କରିଛନ୍ତି, ଭରସା ଭଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି — ସେମାନଙ୍କର ଅନ୍ତ ଅବସ୍ଥା କ’ଣ?
କପିଲାଂ ଯଃ ପିବେଚ୍ଛୂଦ୍ରୋ ଯଃ ପଠେଦ୍ଵୈଦିକାକ୍ଷରମ୍ । ଧାରଯେଦ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରଂ କା ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ମାଧଵ ॥ ୨,୨୮.
ଯେଉଁ ଶୂଦ୍ର କପିଳା ଗାଁର ଦୁଧ ପିଉଛି, ବେଦ ଅକ୍ଷର ପଢିଛି କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର ଧାରଣ କରିଛି — ମାଧବ, ସେମାନଙ୍କର ଗତି କ’ଣ?
ଵିପ୍ରସ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଭାର୍ଯା ସଂଗୃହୀ ତା ଯଦା ଭଵେତ୍ । ତସ୍ମାତ୍ପାପାଚ୍ଚ ଭୀତୋଽହଂ ତନ୍ମେ ଵଦ ଜଗତ୍ପତେ । ସର୍ଵମେତନ୍ମଯା ପୃଷ୍ଟୋ ଵଦ ଲୋକହିତାଯ ଵୈ ॥ ୨,୨୮.
ଯେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଜନାନୀ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଅନ୍ୟ କେହି ନେଇଯାଏ, ଏହାର ପାପ କ’ଣ, ହେ ଜଗତ୍ପତି? ମୁଁ ଏହି ପାପକୁ ଭୟ କରୁଛି — ମୋତେ କହନ୍ତୁ। ମୁଁ ଏହି ସବୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି; ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କହନ୍ତୁ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୯ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା ଭଦ୍ର ମାନୁଷାଣାଂ ହିତାଯ ଵୈ । ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵମେଵୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍ ॥ ୨,୨୯.
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମାନବମାନ୍ୟଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ। ଏବେ ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣ, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ବିସ୍ତାରରେ କହିବି।
କମ୍ଯଗ୍ଵିଭେଦରହିତଂ ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିସମୁଦ୍ଧୃତମ୍ । ଯନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟଂ ସୁରୈଃ ସେନ୍ଦ୍ରୈର୍ଯୋଗିଭିର୍ଯୋଗଚିନ୍ତକୈଃ ॥ ୨,୨୯.
ମୁଁ ଯାହା କହିବି, ତାହା କୌଣସି ନିଜସ୍ୱ ଲାଭ ନାହିଁ, ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତିରୁ ନିଆଯାଇଛି, ଏହା ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନରତ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିନାହାନ୍ତି।
ଗୁହ୍ଯାଦ୍ଗୁହ୍ଯତରଂ ଵତ୍ସ ନାଖ୍ଯାତଂ କସ୍ଯଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍ । ଭକ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ହି ମହାଭାଗ ସର୍ଵଂ ତେ କଥଯାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୨,୨୯.
ଏହି ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ରହସ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଗୁପ୍ତ, କେହିଠି କେହିଁଠି ଏହା କହିଯାଇନାହିଁ। ତୁମେ ଭକ୍ତ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେବାରୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା କହିବି।
ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ଗତିର୍ନାସ୍ତି ସ୍ଵର୍ଗୋ ନୈଵ ଚ ନୈଵ ଚ । ଯେନ କେନାପ୍ଯୁପାଯେନ କାର୍ଯଂ ଜନ୍ମ ସୁତସ୍ଯ ଚ ॥ ୨,୨୯.
ଯାହାଙ୍କ ପୁଅ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର କୌଣସି ଗତି ନାହିଁ, ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେନାହିଁ। ଯେପରି ଭାବେ ହେଉ, ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ତାରଯେନ୍ନରକାତ୍ପୁତ୍ରୋ ଯଦି ମୋକ୍ଷୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ଦାହଃ ପୁତ୍ରେଣ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଦେଯଃ ପୌତ୍ରେଣ ପାଵକଃ ॥ ୨,୨୯.
ମୁକ୍ତି ନ ମିଳିଲେ, ପୁଅ ପିତାକୁ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ। ପୁଅ ଦାହ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର, ପଉତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦେବା ଉଚିତ।
ତିଲୈର୍ଦର୍ଭୈଶ୍ଚ ଭୂମ୍ଯାଂ ଵୈ କୁଟୀ ଧାତୁମତୀ ଭଵେତ୍ । ପଞ୍ଚରତ୍ନାନି ଵକ୍ତ୍ରେ ତୁ ଯେନ ଜୀଵଃ ପ୍ରରୋହତି ॥ ୨,୨୯.
ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା ଦେଇ ଭୂମିକୁ ଶୁଧ କରିବା ଉଚିତ, ଧାତୁ ଦେଇ ଏକ କୁଟି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚ ରତ୍ନ ମୁଁହରେ ରଖିଲେ, ଜୀବ ଉତ୍ତରଣ କରେ।
ଲିପ୍ଯାତ୍ତୁ ଗୋମଯୈର୍ଭୂମିଂ ତିଲାନ୍ଦର୍ଭାଂଶ୍ଚ ନିଃ କ୍ଷିପେତ୍ । ତସ୍ଯାମେଵାତୁରୋ ମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵଂ ଦହତି ପାତକମ୍ ॥ ୨,୨୯.
ଗୋମୟ ଦେଇ ଭୂମିକୁ ଲିପିବା, ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା ଛିଟିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁଶୟା ଅବସ୍ଥାରେ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦହିଯାଏ।
ଦର୍ଭମୂଲୀନଯେତ୍ସ୍ଵର୍ଗଂ ସଂସ୍ଥିତଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଦର୍ଭାଂସ୍ତତ୍ର ହି ଯେ ଭୂମ୍ଯାଂ ତିଲଯୁକ୍ତାନ ସଂଶଯଃ ॥ ୨,୨୯.
ଦର୍ଭା ମୂଳରେ ରଖିଲେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ରହିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ — ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଦର୍ଭା ଓ ତିଳ ଭୂମିରେ ରଖିଲେ, ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସର୍ଵତ୍ର ଵସୁଧା ପୂତା ଯତ୍ର ଲେପୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ଯତ୍ର ଲେପଃ ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ର ପୁନର୍ଲେପେନ ଶୁଧ୍ଯତି ॥ ୨,୨୯.
ଯେଉଁଠି ଲିପି ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଭୂମି ସବୁଠି ଶୁଧ। ଯେଉଁଠି ଲିପି ଅଛି, ସେଠାରେ ପୁନଃ ଲିପି କରି ଶୁଧ କରାଯାଏ।
ଯାତୁଧାନାଃ ପିଶାଚାଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସାଃ କ୍ରୂରକର୍ମିଣଃ । ଅଲିପ୍ତେ ଆତୁରଂ ମୁକ୍ତଂ ଵିଶନ୍ତ୍ଯେତେ ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୨,୨୯.
ଯେଉଁ ଯାତୁଧାନ, ପିଶାଚ ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ — ଏମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଲିପ୍ତ ଭୂମିରେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ମୃତ୍ୟୁଶୟା ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ନିତ୍ଯହୋମଂ ତଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵିପ୍ରାଣାଂ ପାଦଶୋଧନମ୍ । ମଣ୍ଡଲେନ ଵିନା ଭୂମ୍ଯାଂ କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯେତଚ୍ଚ ନିଷ୍ଫଲମ୍ ॥ ୨,୨୯.
ପ୍ରତିଦିନ ହୋମ, ପିତୃପୂଜା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦ ପରିଚ୍ଛାଳନ ଯଦି ଭୂମିରେ ମଣ୍ଡଳ ବିନା କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକର କୌଣସି ଫଳ ମିଳେନି।
ଆତୁରୋ ମୁଚ୍ଯତେ ନୈଵ ମଣ୍ଡଲେନ ଵିନା ଭୁଵି । ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଶ୍ରୀର୍ହୁତାଶନ ଏଵ ଚ । ମଣ୍ଡଲେ ଚୋପତିଷ୍ଠନ୍ତସ୍ତସ୍ମାତ୍କୁର୍ଵୀତ ମଣ୍ଡଲମ୍ ॥ ୨,୨୯.
ଏକ ରୋଗୀ ମଣ୍ଡଳ ବିନା ଭୂମିରେ ମୁକ୍ତି ପାଉନାହିଁ; ମଣ୍ଡଳରେ ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅଗ୍ନି ବସିଥାନ୍ତି, ଏହିପରି ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ଯଥା ମ୍ରିଯତେ ଯସ୍ତୁ ବାଲୋ ଵୃଦ୍ଧୋ ଯୁଵାପି ଵା । ଯୋନ୍ଯନ୍ତରଂ ସ ଵୈ ଗଚ୍ଛେତ୍କ୍ରୀଡତେ ଵାଯୁନା ସହ ॥ ୨,୨୯.
ଯଦି ଏହିପରି ନହୁଏ, ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ—ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଯୁବକ—ସେ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମକୁ ଯାଏ କିମ୍ବା ପବନ ସହ ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ।
ମିଶ୍ରିତଂ ଲୋହତାମ୍ରଂ ତୁ ତଥୈଵ ଜନ୍ମ ଜାଯତେ । ତସ୍ମୈଵଂ ଵାଯୁଭୂତସ୍ଯ ନ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନୋଦକ କ୍ରିଯା ॥ ୨,୨୯.
ଲୋହା ଓ ତାମ୍ବା ମିଶିଲେ ନୂତନ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ଏହିପରି, ପବନ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଥିବା ପାଇଁ ପିତୃପୂଜା କିମ୍ବା ଜଳ ଦାନ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ମମ ସ୍ଵେଦସମୁଦ୍ଭୂତାସ୍ତିଲାସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ପଵିତ୍ରକାଃ । ଅସୁରା ଦାନଵା ଦୈତ୍ଯାସ୍ତୃପ୍ଯନ୍ତି ତିଲଦାନତଃ ॥ ୨,୨୯.
ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ମୋର ଘମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ତିଳ ପବିତ୍ର; ଏହି ତିଳ ଦାନରେ ଅସୁର, ଦାନବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ତିଲାଃ ଶ୍ଵେତାସ୍ତିଲାଃ କୃଷ୍ଣାସ୍ତିଲା ଗୋମୂତ୍ରସନ୍ନିଭାଃ । ତେ ମେ ଦହନ୍ତୁ ପାପାନି ଶରୀରେଣ କୃତାନି ଚ ॥ ୨,୨୯.
ଧଳା ତିଳ, କଳା ତିଳ ଓ ଗୋମୂତ୍ର ସଦୃଶ ତିଳ—ଏମାନେ ମୋ ଶରୀରରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପକୁ ଦଗ୍ଧ କରନ୍ତୁ।
ଏକ ଏଵ ତିଲଦ୍ରୋଣୋ ହେମଦ୍ରୋଣତିଲୈଃ ସମଃ । ତର୍ପଣେ ଦାନହୋମେ ଚ ଦତ୍ତୋ ଭଵତି ଚାକ୍ଷଯଃ ॥ ୨,୨୯.
ଏକ ଦ୍ରୋଣ ତିଳ ଫଳରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ରୋଣ ସମାନ; ତିଳ ଦାନ, ତର୍ପଣ କିମ୍ବା ହୋମରେ ଦିଲେ ଏହା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
ଦର୍ଭା ମଲ୍ଲୋମସମ୍ଭୂତାସ୍ତିଲାଃ ସ୍ଵେଦସମୁଦ୍ଭଵାଃ । ତୃପ୍ତାଃ ସ୍ଯୁର୍ଦେଵତା ଦାନୈଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧେନ ପିତରସ୍ତଥା । ପ୍ରଯୋଗଵିଧିନା ବ୍ରହ୍ମା ଵିଶ୍ଵଞ୍ଚାପ୍ଯୁପଜୀଵନାତ୍ ॥ ୨,୨୯.
ମଲ୍ଲଙ୍କ କେଶରୁ ଦର୍ଭା ଓ ଘମରୁ ତିଳ ଉତ୍ପନ୍ନ; ଏହା ଦାନ ଓ ପିତୃପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଉନ୍ତି, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଜୀବନ ଦେଉଛନ୍ତି।
ସଵ୍ଯଯଜ୍ଞୋପଵୀତେନ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାସ୍ତୃପ୍ତିମାନ୍ପୁଯୁଃ । ଅପସଵ୍ଯେନ ତୃପ୍ଯନ୍ତି ପିତରୋ ଦିଵିଦେଵତାଃ ॥ ୨,୨୯.
ସବ୍ୟ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ରଖିଲେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା ତୃପ୍ତି ପାଉନ୍ତି; ଅପସବ୍ୟ ରଖିଲେ ପିତୃମାନେ ଓ ତଳ ଦେବତା ତୃପ୍ତି ପାଉନ୍ତି।
ଅପସଵ୍ଯାଦିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଦର୍ଭମଧ୍ଯେ ତୁ କେଶଵଃ । ଦର୍ଭାଗ୍ରେ ଶଙ୍କରଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ତ୍ରଯୋ ଦେଵାଃ [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php କୁଶେ] ସ୍ଥିତାଃ ॥ ୨,୨୯.
ଦର୍ଭାର ବାମପାଶେ ବ୍ରହ୍ମା, ମଧ୍ୟରେ କେଶବ, ଦର୍ଭାର ଆଗରେ ଶଙ୍କର ଅଛନ୍ତି; ଏହି ତିନି ଦେବତା କୁଶ ତୃଣରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଵିପ୍ରା ମନ୍ତ୍ରାଃ କୁଶା ଵହ୍ନିସ୍ତୁଲସୀ ଚ ଖଗେଶ୍ଵର । ନୈତେ ନିର୍ମାଲ୍ଯତାଂ ଯାନ୍ତି କ୍ରିଯମାଣାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ ॥ ୨,୨୯.
ଖଗେଶ୍ୱର, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମନ୍ତ୍ର, କୁଶ ତୃଣ, ଅଗ୍ନି ଓ ତୁଳସୀ—ଏମାନେ ଯଥାଯଥି ଭାବେ ପୁନଃପୁନ କ୍ରିୟା କଲେ କଦାପି ଅପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତିନି।
କୁଶାଃ ପିଣ୍ଡେଷୁ ନିର୍ମାଲ୍ଯାଃ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପ୍ରେତଭୋଜନେ । ମନ୍ତ୍ରାଃ ଶୂଦ୍ରେଷୁ ପତିତାଶ୍ଚିତାଯାଶ୍ଚ ହୁତାଶନଃ ॥ ୨,୨୯.
କୁଶ ତୃଣ ପିଣ୍ଡ ଦାନରେ ଅପବିତ୍ର ହୁଏ; ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରେତ ଭୋଜନରେ, ମନ୍ତ୍ର ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ମୁଖରେ, ଅଗ୍ନି ଚିତାରେ ଅପବିତ୍ର ହୁଏ।
ତୁଲସୀ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଗାଵୋ ଵିଷ୍ଣୁରେକାଦଶୀ ଖଗ । ପଞ୍ଚ ପ୍ରଵହଣାନ୍ଯେଵ ଭଵାବ୍ଧୌ ମଜ୍ଜତାଂ ସତାମ୍ ॥ ୨,୨୯.
ତୁଳସୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଁ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଏକାଦଶୀ—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ନିଜରେ ଭବସାଗରରେ ଡୁବୁଥିବା ସଜ୍ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ନୌକା ସଦୃଶ।
ଵିଷ୍ଣୁରେକାଦଶୀ ଗୀତା ତୁଲସୀଵିପ୍ରଧେନଵଃ । ଅପାରେ ଦୁର୍ଗସଂକାରେ ଷଟ୍ପଦୀ ମୁକ୍ତିଦାଯିନୀ ॥ ୨,୨୯.
ବିଷ୍ଣୁ, ଏକାଦଶୀ, ଗୀତା, ତୁଳସୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗାଁ—ଏହି ଷଟ୍ଟି ଦୁର୍ଗମ ଭବସାଗର ଅତିକ୍ରମରେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।