ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

କିଂ ତତ୍ପ୍ରଦୀଯତେ ତସ୍ଯ ପିଣ୍ଡଦାନାଦନନ୍ତରମ୍ । ଅସ୍ଥିସଞ୍ଚଯନଂ ଚୈଵ ଶଯ୍ଯାଦାନଂ କିମର୍ଥକମ୍ ॥ ୨,୨୮.

ପିଣ୍ଡ ଦେଇ ଶେଷ କରି କଣ ଦିଆଯାଏ? ଅସ୍ଥି ସଂଗ୍ରହ ଓ ଶଯ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତି କାହିଁକି କରାଯାଏ?

ଦ୍ଵିତୀଯେଽହ୍ନି କୁତଃ ସ୍ନାନଂ ଚତୁର୍ଥେ ସାଗ୍ନିକେ ଦ୍ଵିଜେ । ଦଶମେ କିଂ ମଲସ୍ନାନଂ କାର୍ଯଂ ସର୍ଵଜନୈଃ ସହ ॥ ୨,୨୮.

ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନେ ସ୍ନାନ କାହିଁକି କରାଯାଏ, ଚତୁର୍ଥ ଦିନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଗ୍ନି ସହିତ କାହିଁକି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି? ଦଶମ ଦିନେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ମଳ ହଟାଇବା ପାଇଁ ସ୍ନାନ କାହିଁକି କରନ୍ତି?

କସ୍ମାତ୍ତୈଲୋଦ୍ଵର୍ତନଂ ଚ ସ୍କନ୍ଧଵାହାନ୍ ଗୃହଂ ନଯେତ୍ । ତୈଃ ସମୁଦ୍ଵର୍ତନଂ ଚାପି ଦଦ୍ଯୁଃ ସ୍ଥଲଜଲାଶ୍ରଯେ ॥ ୨,୨୮.

ତେଲ ଲଗାଇବାର କାରଣ କଣ, ଶବ ବୋହିଥିବା ଲୋକମାନେ ଘରକୁ କାହିଁକି ଆଣାଯାନ୍ତି? ମାଟି ଓ ପାଣି ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସେମାନେ କାହିଁକି ତେଲ ଲଗାନ୍ତି?

ଦେଶମେଽହନି ଯଃ ପିଣ୍ଡସ୍ତଂ ଦଦ୍ଯାଦାମିଷେଣ ତୁ । ପିଣ୍ଡଂ ଚୈକାଦଶେ କସ୍ମାଦ୍ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଃ କଥଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୨୮.

କେଉଁ ଦିନେ ମାଂସ ସହିତ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ? ଏକାଦଶୀ ଦିନେ ପିଣ୍ଡ କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ? ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା କିପରି କରାଯାଏ?

ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶୈତାନି ଅବ୍ଦଂ ଯାଵତ୍କୁତୋ ଵଦ । ଅନ୍ନାଦିଚୋଦକେନୈଵ ଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଶତତ୍ରଯମ୍ ॥ ୨,୨୮.

ଏହି ଷୋଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାହିଁକି କରାଯାଏ? ଏବଂ ଏକଶଠି ଓ ତିନି ଅଧିକ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ?

ଦିନେଦିନେ ଚ ଦାତଵ୍ଯଂ ଘଟାନ୍ନଂ ପ୍ରେତତୃପ୍ତଯେ । ପ୍ରାପ୍ତେ କାଲେ ଚ ମ୍ରିଯତେ ଅନିତ୍ଯୋ ମାନଵଃ ପ୍ରଭୋ ॥ ୨,୨୮.

ପ୍ରତିଦିନ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଘଟରେ ଭାତ ଦେବା କାହିଁକି ଦରକାର? ପ୍ରଭୁ, ସମୟ ଆସିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମରିଯାଏ, କାରଣ ସେ ଅନିତ୍ୟ।

ଛିଦ୍ରଂ ତୁ ନୈଵ ପଶ୍ଯାମି କୁତୋ ଜୀଵଃ ସ ନିର୍ଗତଃ । କୁତୋ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଭୂତାନି ପୃଥିଵ୍ଯାପୋ ମନସ୍ତଥା ॥ ୨,୨୮.

ମୁଁ କୌଣସି ରାସ୍ତା ଦେଖୁନାହିଁ—ତେବେ ଜୀବ କେଉଁଠୁ ବାହାରିଯାଏ? ପୃଥିବୀ, ପାଣି ଓ ମନ—ଏହି ଭୂତମାନେ କେଉଁଠିକୁ ଯାଆନ୍ତି?

ତେଜୋ ଵଦସ୍ଵ ମେ ନାଥ ଵାଯୁରାକାଶମେଵ ଚ । ଵାଯଵଶ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚୈତେ କଥଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଚାପ୍ତଯେ ॥ ୨,୨୮.

ହେ ନାଥ, ଅଗ୍ନି, ପବନ ଓ ଆକାଶ ବିଷୟରେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ଏବଂ ପଞ୍ଚ ପବନ କେମିତି ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଦେହ ଛାଡି ଯାନ୍ତି?

ଲୋଭମୋହାଦଯଃ ପଞ୍ଚ ଶରୀରେ ଚୈଵ ତସ୍କରାଃ । ତୃଷ୍ଣା କାମୋଽପ୍ଯହଙ୍କାରଃ କୁତୋ ଯାନ୍ତି ଜନାର୍ଦନ ॥ ୨,୨୮.

ଶରୀରରେ ଥିବା ପଞ୍ଚ ଚୋର — ଲୋଭ, ମୋହ, ତୃଷ୍ଣା, କାମ ଓ ଅହଂକାର — ହେ ଜନାର୍ଦନ, ସେମାନେ କେଉଁଠିକୁ ଯାନ୍ତି?

ପୁଣ୍ଯଂ ଵାପ୍ଯଥ ଵାପୁଣ୍ଯଂ ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍ସୁକୃତଂ ତଥା । ନଷ୍ଟେ ଦେହେ କୁତୋ ଯାନ୍ତି ଦାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ॥ ୨,୨୮.

ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ, ଅପୁଣ୍ୟ, ଭଲ କାମ କିମ୍ବା ବିଭିନ୍ନ ଦାନ — ଦେହ ନଷ୍ଟ ହେଲା ପରେ, ସେମାନେ କେଉଁଠିକୁ ଯାନ୍ତି?

ସପିଣ୍ଡନଂ କିମର୍ଥଂ ଚ ପୂର୍ଣେ ସଂଵତ୍ସରେଽପି ଵା । ପ୍ରେତସ୍ଯ ମେଲନଂ ସାର୍ଧଂ କୈଃ ସମଂ ତତ୍ର କୋ ଵିଧିଃ ॥ ୨,୨୮.

ସପିଣ୍ଡା କ୍ରିୟା କିଏଁ ପାଇଁ କରାଯାଏ, ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ କିମ୍ବା ତାହା ପୂର୍ବରୁ? ପ୍ରେତାତ୍ମା କେଉଁଠିକୁ ଯୋଗ ହୁଏ, କେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମିଳେ, ଏଠାରେ କ’ଣ ନିୟମ?

ଯେ ଦଗ୍ଧା ଯେ ତ୍ଵଦଗ୍ଧାଶ୍ଚ ପତିତା ଯେ ନରାଭୁଵି । ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ଭୂତାନି ତେଷାମନ୍ତେ ଭଵେଚ୍ଚ କିମ୍ ॥ ୨,୨୮.

ଯେଉଁ ଲୋକ ଦାହ ହେଲେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଦାହ ହେଲେନି, ଯେଉଁ ଲୋକ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ ହେଲେ, ଅନ୍ୟ ଜୀବଗୁଡିକ — ସେମାନଙ୍କର ଶେଷ ଅବସ୍ଥା କ’ଣ ହୁଏ?

ପାପିନୋ ଯେ ଦୁରାଚାରା ମୁଦ୍ଗଲତ୍ଵଂ ଚ ଯେ ଗତାଃ । ଆତ୍ମଘାତୀ ବ୍ରହ୍ମହା ଚ ସ୍ତେଯୀ ଵିଶ୍ଵାସଘାତକଃ ॥ ୨,୨୮.

ଯେଉଁ ଲୋକ ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣର, ଯେଉଁ ମୁଦ୍ଗଳ ହେଇଛନ୍ତି, ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି, ଚୋରି କରିଛନ୍ତି, ଭରସା ଭଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି — ସେମାନଙ୍କର ଅନ୍ତ ଅବସ୍ଥା କ’ଣ?

କପିଲାଂ ଯଃ ପିବେଚ୍ଛୂଦ୍ରୋ ଯଃ ପଠେଦ୍ଵୈଦିକାକ୍ଷରମ୍ । ଧାରଯେଦ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରଂ କା ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ମାଧଵ ॥ ୨,୨୮.

ଯେଉଁ ଶୂଦ୍ର କପିଳା ଗାଁର ଦୁଧ ପିଉଛି, ବେଦ ଅକ୍ଷର ପଢିଛି କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର ଧାରଣ କରିଛି — ମାଧବ, ସେମାନଙ୍କର ଗତି କ’ଣ?

ଵିପ୍ରସ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଭାର୍ଯା ସଂଗୃହୀ ତା ଯଦା ଭଵେତ୍ । ତସ୍ମାତ୍ପାପାଚ୍ଚ ଭୀତୋଽହଂ ତନ୍ମେ ଵଦ ଜଗତ୍ପତେ । ସର୍ଵମେତନ୍ମଯା ପୃଷ୍ଟୋ ଵଦ ଲୋକହିତାଯ ଵୈ ॥ ୨,୨୮.

ଯେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଜନାନୀ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଅନ୍ୟ କେହି ନେଇଯାଏ, ଏହାର ପାପ କ’ଣ, ହେ ଜଗତ୍‌ପତି? ମୁଁ ଏହି ପାପକୁ ଭୟ କରୁଛି — ମୋତେ କହନ୍ତୁ। ମୁଁ ଏହି ସବୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି; ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କହନ୍ତୁ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୯ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା ଭଦ୍ର ମାନୁଷାଣାଂ ହିତାଯ ଵୈ । ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋ ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵମେଵୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍ ॥ ୨,୨୯.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମାନବମାନ୍ୟଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ। ଏବେ ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣ, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ବିସ୍ତାରରେ କହିବି।

କମ୍ଯଗ୍ଵିଭେଦରହିତଂ ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିସମୁଦ୍ଧୃତମ୍ । ଯନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟଂ ସୁରୈଃ ସେନ୍ଦ୍ରୈର୍ଯୋଗିଭିର୍ଯୋଗଚିନ୍ତକୈଃ ॥ ୨,୨୯.

ମୁଁ ଯାହା କହିବି, ତାହା କୌଣସି ନିଜସ୍ୱ ଲାଭ ନାହିଁ, ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତିରୁ ନିଆଯାଇଛି, ଏହା ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନରତ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିନାହାନ୍ତି।

ଗୁହ୍ଯାଦ୍ଗୁହ୍ଯତରଂ ଵତ୍ସ ନାଖ୍ଯାତଂ କସ୍ଯଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍ । ଭକ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ହି ମହାଭାଗ ସର୍ଵଂ ତେ କଥଯାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୨,୨୯.

ଏହି ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ରହସ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଗୁପ୍ତ, କେହିଠି କେହିଁଠି ଏହା କହିଯାଇନାହିଁ। ତୁମେ ଭକ୍ତ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେବାରୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା କହିବି।

ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ଗତିର୍ନାସ୍ତି ସ୍ଵର୍ଗୋ ନୈଵ ଚ ନୈଵ ଚ । ଯେନ କେନାପ୍ଯୁପାଯେନ କାର୍ଯଂ ଜନ୍ମ ସୁତସ୍ଯ ଚ ॥ ୨,୨୯.

ଯାହାଙ୍କ ପୁଅ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର କୌଣସି ଗତି ନାହିଁ, ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେନାହିଁ। ଯେପରି ଭାବେ ହେଉ, ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ତାରଯେନ୍ନରକାତ୍ପୁତ୍ରୋ ଯଦି ମୋକ୍ଷୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ଦାହଃ ପୁତ୍ରେଣ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଦେଯଃ ପୌତ୍ରେଣ ପାଵକଃ ॥ ୨,୨୯.

ମୁକ୍ତି ନ ମିଳିଲେ, ପୁଅ ପିତାକୁ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ। ପୁଅ ଦାହ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର, ପଉତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦେବା ଉଚିତ।

ତିଲୈର୍ଦର୍ଭୈଶ୍ଚ ଭୂମ୍ଯାଂ ଵୈ କୁଟୀ ଧାତୁମତୀ ଭଵେତ୍ । ପଞ୍ଚରତ୍ନାନି ଵକ୍ତ୍ରେ ତୁ ଯେନ ଜୀଵଃ ପ୍ରରୋହତି ॥ ୨,୨୯.

ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା ଦେଇ ଭୂମିକୁ ଶୁଧ କରିବା ଉଚିତ, ଧାତୁ ଦେଇ ଏକ କୁଟି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚ ରତ୍ନ ମୁଁହରେ ରଖିଲେ, ଜୀବ ଉତ୍ତରଣ କରେ।

ଲିପ୍ଯାତ୍ତୁ ଗୋମଯୈର୍ଭୂମିଂ ତିଲାନ୍ଦର୍ଭାଂଶ୍ଚ ନିଃ କ୍ଷିପେତ୍ । ତସ୍ଯାମେଵାତୁରୋ ମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵଂ ଦହତି ପାତକମ୍ ॥ ୨,୨୯.

ଗୋମୟ ଦେଇ ଭୂମିକୁ ଲିପିବା, ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା ଛିଟିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁଶୟା ଅବସ୍ଥାରେ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦହିଯାଏ।

ଦର୍ଭମୂଲୀନଯେତ୍ସ୍ଵର୍ଗଂ ସଂସ୍ଥିତଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଦର୍ଭାଂସ୍ତତ୍ର ହି ଯେ ଭୂମ୍ଯାଂ ତିଲଯୁକ୍ତାନ ସଂଶଯଃ ॥ ୨,୨୯.

ଦର୍ଭା ମୂଳରେ ରଖିଲେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ରହିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ — ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଦର୍ଭା ଓ ତିଳ ଭୂମିରେ ରଖିଲେ, ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ସର୍ଵତ୍ର ଵସୁଧା ପୂତା ଯତ୍ର ଲେପୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ଯତ୍ର ଲେପଃ ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ର ପୁନର୍ଲେପେନ ଶୁଧ୍ଯତି ॥ ୨,୨୯.

ଯେଉଁଠି ଲିପି ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଭୂମି ସବୁଠି ଶୁଧ। ଯେଉଁଠି ଲିପି ଅଛି, ସେଠାରେ ପୁନଃ ଲିପି କରି ଶୁଧ କରାଯାଏ।

ଯାତୁଧାନାଃ ପିଶାଚାଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସାଃ କ୍ରୂରକର୍ମିଣଃ । ଅଲିପ୍ତେ ଆତୁରଂ ମୁକ୍ତଂ ଵିଶନ୍ତ୍ଯେତେ ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୨,୨୯.

ଯେଉଁ ଯାତୁଧାନ, ପିଶାଚ ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ — ଏମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଲିପ୍ତ ଭୂମିରେ ଅସୁରକ୍ଷିତ ମୃତ୍ୟୁଶୟା ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।

ନିତ୍ଯହୋମଂ ତଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵିପ୍ରାଣାଂ ପାଦଶୋଧନମ୍ । ମଣ୍ଡଲେନ ଵିନା ଭୂମ୍ଯାଂ କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯେତଚ୍ଚ ନିଷ୍ଫଲମ୍ ॥ ୨,୨୯.

ପ୍ରତିଦିନ ହୋମ, ପିତୃପୂଜା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦ ପରିଚ୍ଛାଳନ ଯଦି ଭୂମିରେ ମଣ୍ଡଳ ବିନା କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକର କୌଣସି ଫଳ ମିଳେନି।

ଆତୁରୋ ମୁଚ୍ଯତେ ନୈଵ ମଣ୍ଡଲେନ ଵିନା ଭୁଵି । ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଶ୍ରୀର୍ହୁତାଶନ ଏଵ ଚ । ମଣ୍ଡଲେ ଚୋପତିଷ୍ଠନ୍ତସ୍ତସ୍ମାତ୍କୁର୍ଵୀତ ମଣ୍ଡଲମ୍ ॥ ୨,୨୯.

ଏକ ରୋଗୀ ମଣ୍ଡଳ ବିନା ଭୂମିରେ ମୁକ୍ତି ପାଉନାହିଁ; ମଣ୍ଡଳରେ ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅଗ୍ନି ବସିଥାନ୍ତି, ଏହିପରି ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ଅନ୍ଯଥା ମ୍ରିଯତେ ଯସ୍ତୁ ବାଲୋ ଵୃଦ୍ଧୋ ଯୁଵାପି ଵା । ଯୋନ୍ଯନ୍ତରଂ ସ ଵୈ ଗଚ୍ଛେତ୍କ୍ରୀଡତେ ଵାଯୁନା ସହ ॥ ୨,୨୯.

ଯଦି ଏହିପରି ନହୁଏ, ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ—ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଯୁବକ—ସେ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମକୁ ଯାଏ କିମ୍ବା ପବନ ସହ ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ।

ମିଶ୍ରିତଂ ଲୋହତାମ୍ରଂ ତୁ ତଥୈଵ ଜନ୍ମ ଜାଯତେ । ତସ୍ମୈଵଂ ଵାଯୁଭୂତସ୍ଯ ନ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନୋଦକ କ୍ରିଯା ॥ ୨,୨୯.

ଲୋହା ଓ ତାମ୍ବା ମିଶିଲେ ନୂତନ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ଏହିପରି, ପବନ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଥିବା ପାଇଁ ପିତୃପୂଜା କିମ୍ବା ଜଳ ଦାନ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।