ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପୂର୍ଵେ ତୁ ଶ୍ରୀଧରଂ ଦେଵଂ ଦକ୍ଷିଣେ ମଧୁସୂଦନମ୍ । ପଶ୍ଚିମେ ଵାନମଂ ଦେଵମୁତ୍ତରେ ଚ ଗଦାଧରମ୍ ॥ ୨,୨୭.

ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କୁ, ଦକ୍ଷିଣରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ, ପଶ୍ଚିମରେ ବାନମଙ୍କୁ, ଉତ୍ତରରେ ଗଦାଧରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ମଧ୍ଯେ ପିତାମହଂ ପୂଜ୍ଯ ତଥା ଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ପୂଜଯେଚ୍ଚ ଵିଧାନେନ ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦିଭିଃ ପୃଥକ୍ ॥ ୨,୨୭.

ମଧ୍ୟରେ ପିତାମହ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା।

ତତଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଅଗ୍ନୌ ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ଦେଵତାଃ । ଘୃତେନ ଦଧ୍ନା କ୍ଷୀରେଣ ଵିଶ୍ଵାନ୍ଦେଵାଂସ୍ତଥା ନୃପ ॥ ୨,୨୭.

ପରେ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଅଗ୍ନିରେ ଦେବତାମାନେ ଘୃତ, ଦହି ଓ କ୍ଷୀର ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ।

ତତଃ ସ୍ନାତୋ ଵିନୀତାତ୍ମା ଯଜମାନଃ ସମାହିତଃ । ନାରାଯଣାଗ୍ରେ ଵିଧିଵତ୍ସ୍ଵକ୍ରିଯାମୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକୀମ୍ ॥ ୨,୨୭.

ପରେ, ସ୍ନାନ କରି ନିଜକୁ ଶାନ୍ତ ରଖି, ଯଜମାନ ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ଠାରେ ନିଜ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଦେହିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ।

ଆରଭେତ ଵିନୀତାତ୍ମା କ୍ରୋଧଲୋଭଵିଵର୍ଜିତଃ । ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି କୁର୍ଯାତ୍ସର୍ଵାଣି ଵୃଷସ୍ଯୋତ୍ସର୍ଜନଂ ତଥା ॥ ୨,୨୭.

ବିନୀତ ମନ ରଖି, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ ଛାଡି, ସମସ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବୃଷ ମୁକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ତ୍ରଯୋଦଶାନାଂ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଵସ୍ତ୍ରଚ୍ଛତ୍ରାଣ୍ଯୁପାନହୌ । ଅଙ୍ଗୁଲୀଯକମୁକ୍ତାନି ଭାଜନାସନଭୋଜନୈଃ ॥ ୨,୨୭.

ତେର ଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୋଷାକ, ଛତା, ଚପଲ, ଆଙ୍ଗୁଠି, ମୁକ୍ତା, ଭାଜନ, ଆସନ ଓ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।

ସାନ୍ନାଶ୍ଚ ସୋଦକା ଦେଯା ଘଟାଃ ପ୍ରେତହିତାଯ ଵୈ । ଶଯ୍ଯାଦାନମଥୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ଘଟଂ ପ୍ରେତସ୍ଯ ନିର୍ଵପେତ୍ ॥ ୨,୨୭.

ପକା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଦେବା, ପ୍ରେତର ଉପକାର ପାଇଁ ଘଟ ଦେବା; ଶଯ୍ୟା ଦେଇ ପରେ ପ୍ରେତ ପାଇଁ ଘଟ ରଖିବା।

ନାରାଯଣେତି ସନ୍ନାମ ସଂପୁଟସ୍ଥଂ ସମର୍ଚଯେତ୍ । ଏଵଂ କୃତ୍ଵାଥ ଵିଧିଵଚ୍ଛୁଭାଶୁଭଫଲଂ ଲଭେତ୍ ॥ ୨,୨୭.

ନାରାୟଣ ନାମ ଘଟର ଭିତରେ ରଖି, ଏହାକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଠିକ୍ ଭାବରେ କରିଲେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ।

ରାଜୋଵାଚ । କଥଂ ପ୍ରେତଘଟଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଦଦ୍ଯାତ୍କେନ ଵିଧାନତଃ । ବ୍ରୂହି ସର୍ଵାନୁକମ୍ପାର୍ଥଂ ଘଟଂ ପ୍ରେତଵିମୁକ୍ତିଦମ୍ ॥ ୨,୨୭.

ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ପ୍ରେତଘଟ କିପରି ତିଆରି କରିବା ଏବଂ କିପରି ଦେବା ଉଚିତ? ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ପ୍ରେତ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ଘଟ ବିଷୟରେ କହ।

ପ୍ରେତ ଉଵାଚ । ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ମହାରାଜ କଥଯାମି ନିବୋଧ ତେ । ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ନ ଭଵେଦ୍ଯେନ ଦାନେନ ସୁଦୃଢେନ ଚ ॥ ୨,୨୭.

ପ୍ରେତ କହିଲେ: ମହାରାଜ, ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ; ମୁଁ କହିବି, ଶୁଣ: କେଉଁ ଦୃଢ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ଦେହ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଦାନଂ ପ୍ରେତଘଟଂ ନାମ ସର୍ଵାଶୁଭଵିନାଶନମ୍ । ଦୁର୍ଲଭଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ଦୁର୍ଗତିକ୍ଷଯକାରକମ୍ ॥ ୨,୨୭.

ପ୍ରେତଘଟ ନାମକ ଦାନ ସମସ୍ତ ଅଶୁଭକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ଏହା ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଦୁଃଖ ନାଶ କରେ।

ସନ୍ତପ୍ତହାଟକମଯଂ ତୁ ଘଟଂ ଵିଧାଯ ବ୍ରହ୍ମୋଶକେଶଵଯୁତଂ ସହ ଲୋକପାଲୈଃ । କ୍ଷୀରାଜ୍ଯପୂର୍ଣଵିଵରଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିପ୍ରାଯ ଦେହି ତଵ ଦାନଶତୈଃ କିମନ୍ଯୈଃ ॥ ୨,୨୭.

ଶୁଧ୍ଧ ସୁନାରେ ଏକ ଘଡ଼ା ତିଆରି କରି, ତାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଚାରି ଦିଗର ଦେବତାଙ୍କ ଚିହ୍ନରେ ସଜାଇ, ଘଡ଼ାର ମୁହଁକୁ ଦୁଧ ଓ ଘିଅରେ ପୂରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ନମସ୍କାର କରି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉ। ଏହା ଦେଲେ ଅନ୍ୟ ଶଂଖ ଦାନର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।

ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ଯେ ତଥା ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶଙ୍କରଃ ଶଙ୍କରୋଽଵ୍ଯଯଃ । ପ୍ରାଚ୍ଯାଦିଷୁ ଚ ତତ୍କଣ୍ଠେ ଲୋକପାଲାନ୍କ୍ରମେଣ ତୁ ॥ ୨,୨୭.

ଘଡ଼ାର ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅବିନାଶୀ ଶିବଙ୍କୁ ରଖ। ତାଙ୍କ ଗଳା ଚାରି ଦିଗରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଦିଗପାଳମାନେକୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ରଖ।

ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ରାଜନ୍ଧୂପୈଃ କୁସୁମଚନ୍ଦନୈଃ । ତତୋ ଦୁଗ୍ଧାଜ୍ଯସହିତଂ ଘଟଂ ଦେଯଂ ହିରଣ୍ମଯମ୍ ॥ ୨,୨୭.

ଏହି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଧୂପ, ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ପରେ, ଦୁଧ ଓ ଘିଅରେ ପୂରିଥିବା ସୁନା ଘଡ଼ା ଦେବାକୁ ଉଚିତ।

ସର୍ଵଦାନାଧିକଞ୍ଚୈତନ୍ମହାପାତକନାଶନମ୍ । କର୍ତଵ୍ଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ରାଜନ୍ପ୍ରେତତ୍ଵଵିନିଵୃତ୍ତଯେ ॥ ୨,୨୭.

ଏହି ଦାନ ସମସ୍ତ ଦାନରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ମହାପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ଏହାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା, ପ୍ରେତତ୍ୱ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ।

ଶ୍ରୀଭାଗଵାନୁଵାଚ । ଏଵଂ ସଂଜଲ୍ଷତସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରେତେନ ନିଯତାତ୍ମନଃ । ସେନାଜଗାମାନୁପଦଂ ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥସଂକୁଲା ॥ ୨,୨୭.

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ନିୟମିତ ମନ ଥିବା ପ୍ରେତର ପଛରେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ଭରିଥିବା ସେନା ଚାଲିଗଲା।

ତତୋ ବଲେ ସମାଯାତେ ଦତ୍ତ୍ଵା ରାଜ୍ଞେ ମହାମଣିମ୍ । ନମସ୍କୃତ୍ଯ ପୁନଃ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯ ପ୍ରେତୋଽଦର୍ଶନମୀଯିଵାନ୍ ॥ ୨,୨୭.

ତାପରେ, ସେନା ଆସିଲାପରେ, ପ୍ରେତ ରାଜାଙ୍କୁ ଏକ ମହାମଣି ଦେଇ, ନମସ୍କାର କରି, ପୁନି ଅନୁରୋଧ କରି, ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବରେ ଚାଲିଗଲା।

ତସ୍ମାଦ୍ଵନାଦ୍ଵିନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ରାଜାପି ସ୍ଵପୁରଂ ଯଯୌ । ସ୍ଵପୁରଂ ସ ସମାସାଦ୍ଯ ସର୍ଵଂ ତତ୍ପ୍ରେତଭାଷିତମ୍ ॥ ୨,୨୭.

ସେ ଜଙ୍ଗଲ ଛାଡି ରାଜା ନିଜ ସହରକୁ ଗଲେ। ସହରକୁ ପହଞ୍ଚି, ପ୍ରେତ କହିଥିବା ସମସ୍ତ କଥାକୁ ପାଳନ କଲେ।

ଚକାର ଵିଧିଵତ୍ପକ୍ଷିନ୍ନୌର୍ଧ୍ଵଦେହାଦିକଂ ଵିଧିମ୍ । ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଦାନେନ ପ୍ରେତୋ ମୁକ୍ତୋ ଦିଵଂ ଯଯୌ ॥ ୨,୨୭.

ସେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପକ୍ଷି ଓ ଉର୍ଧ୍ୱଦେହ ଆଦିକୁ ନିମିତ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଦାନରେ ପ୍ରେତ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲା।

ଶ୍ରାଦ୍ଧେନ ପରଦତ୍ତେନ ଗତଃ ପ୍ରେତୋଽପି ସଦ୍ଗତିମ୍ । କିଂ ପୁନଃ ପୁତ୍ରଦତ୍ତେନ ପିତା ଯାତୀତି ଚାତ୍ଭୁତମ୍ ॥ ୨,୨୭.

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ସୁଭଳ ଗତି ପାଇଲା। ତେବେ, ପୁଅ ଦେଲେ ପିତା କେତେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତି ପାଇବେ — ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।

ଇତିହାସମିମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶୃଣୋତି ଶ୍ରାଵଯେଚ୍ଚ ଯଃ । ନ ତୌ ପ୍ରେତତ୍ଵମାଯାତଃ ପାପାଚାରଯୁତାଵପି ॥ ୨,୨୭.

ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଇତିହାସ କିଏ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଶୁଣାଏ, ସେମାନେ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ହେବେ ନାହିଁ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୮ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ସର୍ଵେପାମନୁକମ୍ପାର୍ଥଂ ବ୍ରୂହି ମେ ମଧୁସୂଦନ । ପ୍ରେତତ୍ଵାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ଯେନ ଦାନେନ ସୁକୃତେନ ଵା ॥ ୨,୨୮.

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୟା ପାଇଁ, ମଧୁସୂଦନ, କହ, କେଉଁ ଦାନ କିମ୍ବା ନିକ ମାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରେତତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ?

ଶୃକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଶୃଣୁ ଦାନଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସର୍ଵାଶୁ ଭଵିନାଶନମ୍ । ସନ୍ତପ୍ତହାଟକମଯଂ ଘଟକଂ ଵିଧାଯ ବ୍ରହ୍ମେଶକେଶଵଯୁତଂ ସହ ଲୋକପାଲୈଃ । କ୍ଷୀରାଜ୍ଯପୂର୍ଣଵିଵିରଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିପ୍ରାଯ ଦେହି ତଵ ଦାନଶତୈଃ କିମନ୍ଯୈଃ ॥ ୨,୨୮.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଶୁଣ, ମୁଁ ଏହି ଦାନ କଥା କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଶୀଘ୍ର ଦୂର କରେ। ଶୁଧ୍ଧ ସୁନାରେ ଏକ ଘଡ଼ା ତିଆରି କରି, ତାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଦିଗପାଳମାନେଙ୍କ ଚିହ୍ନରେ ସଜାଇ, ଘଡ଼ାର ମୁହଁକୁ ଦୁଧ ଓ ଘିଅରେ ପୂରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ନମସ୍କାର କରି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉ। ଏହା ଦେଲେ ଅନ୍ୟ ଦାନର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । କିମେତ୍କଥିତଂ ଦେଵ ଵିସ୍ତରେଣ ଵଦସ୍ଵ ମେ । ଆମୁଷ୍ମିକୀଂ କ୍ରୀଯାଂ ଦେଵ ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତିସମଯାଦନୁ ॥ ୨,୨୮.

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ଦେବ, ଏହି କଥା କଣ? ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କହ, ଏହି ଲୋକ ଛାଡିବା ସମୟରେ କେଉଁ କ୍ରିୟା କରାଯାଏ?

ସଂସାରେ ସାଧୁ ମେ ନାଥ ବ୍ରୂହି କୃତ୍ଯଂ ଜନାର୍ଦନ । ଯଥା କାର୍ଯା ନରୈଃ ସମ୍ଯକ୍କ୍ରିଯା ଚୈଵୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକୀ ॥ ୨,୨୮.

ଏହି ସଂସାରରେ, ନାଥ, ଜନାର୍ଦନ, କହ, ଲୋକମାନେ କିପରି ଉର୍ଧ୍ୱଦେହିକ କ୍ରିୟା ସଠିକ୍ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ?

କଥଂ ପ୍ରେତା ମହାକାଯା ରୌଦ୍ରରୂପା ଭଯାନକାଃ । କମ୍ଭଵନ୍ତି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମଭିଃ କୈଃ ଶୁଭାଶୁଭୈଃ ॥ ୨,୨୮.

ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେମିତି ପ୍ରେତମାନେ, ବଡ଼ ଆକାରର, ଭୟଙ୍କର ଓ ରୌଦ୍ର ରୂପରେ ହୁଅନ୍ତି? କେଉଁ ଶୁଭ ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏମିତି ହୁଏ?

ପିଶାଚାଃ ସମ୍ଭଵନ୍ତୀହ କସ୍ଯେଦଂ କର୍ମଣଃ ଫଲମ୍ । ତନ୍ମେ କଥଯ ଦେଵେଶ ଅହମିଚ୍ଛାମି ଵେଦିତୁମ୍ ॥ ୨,୨୮.

ପିଶାଚମାନେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ ଏଠାରେ ହୁଅନ୍ତି? ଦେବେଶ, ଏହା କିଏର କାରଣରେ ହୁଏ, ମୋତେ କହ, ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ।

ଭୂମ୍ଯାଂ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯତେ କସ୍ମାତ୍ପଞ୍ଚରତ୍ନଂ କୁତୋ ମୁଖେ । ଅଧସ୍ତାଚ୍ଚ ତିଲା ଦର୍ଭାଃ ପାଦୌ ଯାମ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ॥ ୨,୨୮.

ପଞ୍ଚ ମଣି ଭୂମିରେ କିଏ ପକେଇ ଦେଉଛି, ମୁହଁରେ କିଏ ଦେଉଛି? ପାଦ ତଳେ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ, ତିଳ ଓ ଦର୍ଭା କାହିଁକି ରଖାଯାଏ?

କିମର୍ଥଂ ମଣ୍ଡଲଂ ଭୂମୌ ଗୋମଯେନୋପଲିପ୍ଯତେ । କିମର୍ଥଂ ସ୍ମର୍ଯତେ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଵିଷ୍ଣୁସୂକ୍ତଞ୍ଚ ପଠ୍ଯତେ ॥ ୨,୨୮.

ଗୋମୟରେ ଭୂମିରେ ମଣ୍ଡଳ କାହିଁକି ଲିପାଯାଏ? ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କାହିଁକି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ବିଷ୍ଣୁ ସୂକ୍ତ କାହିଁକି ପଢ଼ାଯାଏ?