ତତ୍ରାହଂ ନ୍ଯଵସଂ ଭୂଯୋ ଦେଵାର୍ଚନରତଃ ସଦା । ଵୈଶ୍ଯୋ ଜାତ୍ଯା ସୁଦେଵୋଽହଂ ନାମ୍ନା ଵିଦିତମସ୍ତୁ ତେ ॥ ୨,୨୭.
ସେଠି ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଥିଲି, ସଦା ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲଗିଥିଲି। ଜାତିରେ ମୁଁ ବ୍ୟବସାୟୀ, ନାମ ସୁଦେବ — ଏହି କଥା ତୁମେ ଜାଣ।
ହଵ୍ଯେନ ତର୍ପିତା ଦେଵାଃ କଵ୍ଯେନ ପିତରସ୍ତଥା । ଵିଵିଧୈର୍ଦାନଯୋଗୈଶ୍ଚ ଵିପ୍ରାଃ ସନ୍ତର୍ପିତା ମଯା ॥ ୨,୨୭.
ମୁଁ ହବ୍ୟ ଦେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ, କବ୍ୟ ଦେଇ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲି।
ଆଵାହାଶ୍ଚ ଵିଵାହାଶ୍ଚ ମଯା ଵୈ ସୁନିଵେଶିତାଃ । ଦୀନାନାଥଵିଶିଷ୍ଟେଭ୍ଯୋ ମଯା ଦତ୍ତମନେକଧା ॥ ୨,୨୭.
ମୁଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଓ ବିବାହ ଭଲଭାବରେ କରିଥିଲି। ଦୁଃଖୀ, ଅନାଥ ଓ ଗୁଣବତୀଙ୍କୁ ମୁଁ ବହୁ ଦାନ ଦେଇଥିଲି।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଫଲଂ ତାତ ମମ ଦୈଵାଦୁପାଗତମ୍ । ଯଥା ମେ ନିଷ୍ଫଲଂ ଜାତଂ ସୁକୃତଂ ତଦ୍ଵଦାମି ତେ ॥ ୨,୨୭.
ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟ, ଏ ସବୁ କାମ ମୋର ଭାଗ୍ୟରେ ବିଫଳ ହୋଇଗଲା। କିପରି ମୋର ଭଲ କାମ ବିଫଳ ହେଲା, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ନ ମେଽସ୍ତି ସନ୍ତତିସ୍ତାତ ନ ସୁହୃନ୍ନ ଚ ବାନ୍ଧଵଃ । ନ ଚ ମିତ୍ରଂ ହି ମେ ତାଦୃଗ୍ଯଃ କୁର୍ଯାଦୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ମୋର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନାହିଁ, କୌଣସି ମିତ୍ର ନାହିଁ, କୌଣସି ଆତ୍ମୀୟ ନାହିଁ। ମୋ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ସାଥୀ ନାହିଁ।
ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ସୁସ୍ଥିରଂ ତେନ ମମ ଜାତଂ ନୃପୋତ୍ତମ । ଏକାଦଶଂ ତ୍ରିପକ୍ଷଂ ଚ ଷାଣ୍ମାସିକମଥାବ୍ଦିକମ୍ । ପ୍ରତିମାସ୍ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ଏଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶ ॥ ୨,୨୭.
ଏହି କାରଣରୁ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋର ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥା ଏବେ ଦୃଢ଼ ହୋଇଗଲା। ଏକାଦଶୀ, ପକ୍ଷ, ଛଅ ମାସ, ବର୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାସିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ — ଏଭଳି ମୋଟେ ଶୋଳ ଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅଛି।
ଯସ୍ଯୈତାନି ନ ଦୀଯନ୍ତେ ପ୍ରେତଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଭୂପତେ । ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ସୁସ୍ଥିରଂ ତସ୍ଯ ଦତ୍ତୈଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଶତୈରପି ॥ ୨,୨୭.
ଯାହା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରେତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିଆଯାଉନାହିଁ, ରାଜା, ତାଙ୍କର ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥା ଦୃଢ଼ ରହିଥାଏ, ଅନ୍ୟମାନେ ଶତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ମଧ୍ୟ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମହାରାଜ ପ୍ରେତତ୍ଵାଦୁଦ୍ଧରସ୍ଵ ମାମ୍ । ଵର୍ଣାନାଂ ଚାପି ସର୍ଵେଷାଂ ରାଜା ବନ୍ଧୁରିହୋଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୨୭.
ଏହି କଥା ଜାଣି, ମହାରାଜା, ମୋତେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। ଏଠି ସମସ୍ତ ଜାତିର ବନ୍ଧୁ ରାଜାକୁ ହିଁ କୁହାଯାଏ।
ତନ୍ମାଂ ତାରଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମଣିରତ୍ନଂ ଦଦାମି ତେ । ଯଥା ମମ ଶୁଭାଵାପ୍ତିର୍ଭଵେନ୍ନୃପଵରୋତ୍ତମ ॥ ୨,୨୭.
ତେଣୁ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର; ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ମଣି ଦେଇବି। ଯେପରି ମୋର ଭଲ ହେବ, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ତଥା କାର୍ଯଂ ମହାବାହୋ କୃପା ଯଦି ମଯୀଷ୍ଯତେ । ଆତ୍ମନଶ୍ଚ କୁରୁ କ୍ଷିପ୍ରଂ ସର୍ଵମେଵୌର୍ଧ୍ଵେଦୈହିକମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ଏଭଳି କାମ କରିବା ଉଚିତ, ବଳଶାଳୀ, ଯଦି ତୁମେ ମୋପାଇଁ କିଛି ଦୟା ରଖ। ଏବଂ ତୁମେ ନିଜେ ଶୀଘ୍ର ସମସ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ନୃପତିରୁଵାଚ । କଥଂ ପ୍ରେତା ଭଵନ୍ତୀହ କୃତୈରପ୍ଯୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକୈଃ । ପିଶାଚାଶ୍ଚ ଭଵନ୍ତୀହ କର୍ମଭିଃ କୈଶ୍ଚ ତଦ୍ଵଦ ॥ ୨,୨୭.
ରାଜା କହିଲେ: କିପରି ଲୋକ ପ୍ରେତ ହେଇଯାନ୍ତି, ଅପନା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ ମଧ୍ୟ? ଏବଂ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲୋକ ପିଶାଚ ହେଇଯାନ୍ତି? ଏହି କଥା ମୋତେ କହ।
ପ୍ରେତ ଉଵାଚ । ଦେଵଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵଂ ସ୍ତ୍ରୀବାଲଧନସଞ୍ଚଯମ୍ । ଯେ ହରନ୍ତି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରେତଯୋନିଂ ଵ୍ରଜନ୍ତି ତେ ॥ ୨,୨୭.
ପ୍ରେତ କହିଲେ: ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଧନ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଧନ, ନାରୀ ଓ ଶିଶୁଙ୍କ ଧନ ଚୋରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରେତ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି।
ତାପସୀଂ ଚ ସଗୋତ୍ରାଂ ଚ ଅଗମ୍ଯାଂ ଯେ ଭଜନ୍ତି ହି । ଭଵନ୍ତି ତେ ମହାପ୍ରେତା ଅମ୍ବୁଜାନି ହରନ୍ତି ଯେ ॥ ୨,୨୭.
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଗୋତ୍ରର ତାପସିନୀ ଓ ଅଗମ୍ୟା ନାରୀଙ୍କ ସଂଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାପ୍ରେତ ହେଇଯାନ୍ତି; ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ପଦ୍ମ ଚୋରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ହେଇଯାନ୍ତି।
ପ୍ରଵାଲଵଜ୍ରହର୍ତାରୋ ଯେ ଚ ଵସ୍ତ୍ରାପହାରକାଃ । ତଥା ହିରଣ୍ଯହର୍ତାରଃ ସଂଯୁଗେଽସନ୍ମୁଖାଗତାଃ ॥ ୨,୨୭.
ଯେଉଁମାନେ ଭାଲି ଚୋରି କରନ୍ତି, ବଜ୍ର ଚୋରି କରନ୍ତି, ବସ୍ତ୍ର ଚୋରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସଂଯୁଗରେ ସମ୍ମୁଖ ହେଲେ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ଭାଗିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ...
କୃତଘ୍ନା ନାସ୍ତିକା ରୌଦ୍ରାସ୍ତଥା ସାହସିକା ନରାଃ । ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞଵିନିର୍ମୁକ୍ତା ମହାଦାନରତାଶ୍ଚ ଯେ ॥ ୨,୨୭.
ଯେମାନେ କୃତଘ୍ନ, ଅନାସ୍ତିକ, କ୍ରୂର ଏବଂ ଅତି ସାହସିକ, ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ବଡ଼ ଦାନରେ ଲଗ୍ନ ଅଛନ୍ତି—
ସ୍ଵାମିଦ୍ରୋହକରା ମିତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଦ୍ରୋହକରାଶ୍ଚ ଯେ । ତୀର୍ଥପାପକରା ରାଜଞ୍ଜାଯନ୍ତେ ପ୍ରେତଯୋନଯଃ । ଏଵମାଦ୍ଯା ମହାରାଜ ଜାଯନ୍ତେ ପ୍ରେତଯୋନଯଃ ॥ ୨,୨୭.
ଯେମାନେ ମାଲିକଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇଥାନ୍ତି, ମିତ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପାପ କରନ୍ତି, ଏହିପରି ଲୋକମାନେ ପ୍ରେତ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ରାଜୋଵାଚ । କଥଂ ମୁକ୍ତା ଭଵନ୍ତୀହ ପ୍ରେତତ୍ଵାତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ତେଽପି ଚ । କଥଂ ଚାପି ମଯା କାର୍ଯମୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମାତ୍ମନଃ । ଵିଧିନା କେନ ତତ୍କାର୍ଯଂ ସର୍ଵମେତଦ୍ଵଦସ୍ଵ ମେ ॥ ୨,୨୭.
ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ଏମାନେ କିପରି ପ୍ରେତ ଦେହରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି? ଏବଂ ମୁଁ କିପରି ନିଜ ପରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବି? କେଉଁ ପ୍ରକାରେ ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ? ମୋତେ ସବୁ କଥା କହ।
ପ୍ରେତ ଉଵାଚ । ଶୃଣୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସଂକ୍ଷେପାଦ୍ଵିଧିଂ ନାରାଯଣାତ୍ମକମ୍ । ସଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଶ୍ରଵଣଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପୂଜା ସଜ୍ଜନସଂଗତିଃ ॥ ୨,୨୭.
ପ୍ରେତ କହିଲେ: ରାଜା, ନାରାୟଣ ସ୍ୱରୂପ ଏହି ବିଧିକୁ ଛୋଟ ଭାବରେ ଶୁଣ: ସତ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣିବା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୂଜା, ଏବଂ ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ରହିବା।
ପ୍ରେତଯୋନିଵିନାଶାଯ ଭଵନ୍ତୀତି ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍ । ଅତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତେ ଵିଷ୍ଣୁପୂଜାଂ ପ୍ରେତତ୍ଵନାଶିନୀମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଏହି ବିଧି ପ୍ରେତ ଯୋନିକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୂଜା ବିଧି କହିବି, ଯାହା ପ୍ରେତ ଦେହକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ସୁଵର୍ଣଦ୍ଵଯମାହୃତ୍ଯ ମୂର୍ତିଂ ଭୂପ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍ । ନାରାଯଣସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତାମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ଦୁଇ ଟି ସୁନା ନେଇ, ରାଜା ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କର ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।
ପୀତଵସ୍ତ୍ରଯୁଗାଚ୍ଛନ୍ନାଂ ଚନ୍ଦନାଗୁରୁଚର୍ଚିତାମ୍ । ସ୍ନାପଯେଦ୍ଵିଵିଧୈସ୍ତୋଯୈରଧିଵାସ୍ଯ ଯଜେତ୍ତତଃ ॥ ୨,୨୭.
ଦୁଇ ଟି ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁ ଲଗାଯିଥିବା ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ବିଭିନ୍ନ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ, ପରେ ଶୁଭ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା।
ପୂର୍ଵେ ତୁ ଶ୍ରୀଧରଂ ଦେଵଂ ଦକ୍ଷିଣେ ମଧୁସୂଦନମ୍ । ପଶ୍ଚିମେ ଵାନମଂ ଦେଵମୁତ୍ତରେ ଚ ଗଦାଧରମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କୁ, ଦକ୍ଷିଣରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ, ପଶ୍ଚିମରେ ବାନମଙ୍କୁ, ଉତ୍ତରରେ ଗଦାଧରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମଧ୍ଯେ ପିତାମହଂ ପୂଜ୍ଯ ତଥା ଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ପୂଜଯେଚ୍ଚ ଵିଧାନେନ ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦିଭିଃ ପୃଥକ୍ ॥ ୨,୨୭.
ମଧ୍ୟରେ ପିତାମହ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା।
ତତଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଅଗ୍ନୌ ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ଦେଵତାଃ । ଘୃତେନ ଦଧ୍ନା କ୍ଷୀରେଣ ଵିଶ୍ଵାନ୍ଦେଵାଂସ୍ତଥା ନୃପ ॥ ୨,୨୭.
ପରେ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଅଗ୍ନିରେ ଦେବତାମାନେ ଘୃତ, ଦହି ଓ କ୍ଷୀର ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ।
ତତଃ ସ୍ନାତୋ ଵିନୀତାତ୍ମା ଯଜମାନଃ ସମାହିତଃ । ନାରାଯଣାଗ୍ରେ ଵିଧିଵତ୍ସ୍ଵକ୍ରିଯାମୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକୀମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ପରେ, ସ୍ନାନ କରି ନିଜକୁ ଶାନ୍ତ ରଖି, ଯଜମାନ ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ଠାରେ ନିଜ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଦେହିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଆରଭେତ ଵିନୀତାତ୍ମା କ୍ରୋଧଲୋଭଵିଵର୍ଜିତଃ । ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି କୁର୍ଯାତ୍ସର୍ଵାଣି ଵୃଷସ୍ଯୋତ୍ସର୍ଜନଂ ତଥା ॥ ୨,୨୭.
ବିନୀତ ମନ ରଖି, କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭ ଛାଡି, ସମସ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବୃଷ ମୁକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରଯୋଦଶାନାଂ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଵସ୍ତ୍ରଚ୍ଛତ୍ରାଣ୍ଯୁପାନହୌ । ଅଙ୍ଗୁଲୀଯକମୁକ୍ତାନି ଭାଜନାସନଭୋଜନୈଃ ॥ ୨,୨୭.
ତେର ଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୋଷାକ, ଛତା, ଚପଲ, ଆଙ୍ଗୁଠି, ମୁକ୍ତା, ଭାଜନ, ଆସନ ଓ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ସାନ୍ନାଶ୍ଚ ସୋଦକା ଦେଯା ଘଟାଃ ପ୍ରେତହିତାଯ ଵୈ । ଶଯ୍ଯାଦାନମଥୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ଘଟଂ ପ୍ରେତସ୍ଯ ନିର୍ଵପେତ୍ ॥ ୨,୨୭.
ପକା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଦେବା, ପ୍ରେତର ଉପକାର ପାଇଁ ଘଟ ଦେବା; ଶଯ୍ୟା ଦେଇ ପରେ ପ୍ରେତ ପାଇଁ ଘଟ ରଖିବା।
ନାରାଯଣେତି ସନ୍ନାମ ସଂପୁଟସ୍ଥଂ ସମର୍ଚଯେତ୍ । ଏଵଂ କୃତ୍ଵାଥ ଵିଧିଵଚ୍ଛୁଭାଶୁଭଫଲଂ ଲଭେତ୍ ॥ ୨,୨୭.
ନାରାୟଣ ନାମ ଘଟର ଭିତରେ ରଖି, ଏହାକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଠିକ୍ ଭାବରେ କରିଲେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ।
ରାଜୋଵାଚ । କଥଂ ପ୍ରେତଘଟଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଦଦ୍ଯାତ୍କେନ ଵିଧାନତଃ । ବ୍ରୂହି ସର୍ଵାନୁକମ୍ପାର୍ଥଂ ଘଟଂ ପ୍ରେତଵିମୁକ୍ତିଦମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ପ୍ରେତଘଟ କିପରି ତିଆରି କରିବା ଏବଂ କିପରି ଦେବା ଉଚିତ? ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ପ୍ରେତ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ଘଟ ବିଷୟରେ କହ।