ପୁନଶ୍ଚିରାଯୁଷୋ ଭୂତ୍ତ୍ଵା ଜାଯନ୍ତେ ଵିପୁଲେ କୁଲେ । ପତିଵ୍ରତା ଯଥା ନାରୀ ଭର୍ତୃଦୁଃଖଂ ନ ଵିନ୍ଦତି ॥ ୨,୨୬.
ପରେ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ନେଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ; ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ପତିଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭୋଗେନାହିଁ।
ସର୍ଵମେତଦ୍ଧି କଥିତଂ ମଯା ତଵ ଖଗେଶ୍ଵର । ଵିଶେଷଂ କଥଯିଷ୍ଯାମି ମୃତସ୍ଯୈଵ ସୁଖପ୍ରଦମ୍ ॥ ୨,୨୬.
ଏସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ଖଗେଶ୍ବର; ଏବେ ମୁଁ ମୃତ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥିବା ବିଶେଷ କଥା କହିବି।
ଦ୍ଵାଦଶାହେ କୃତଂ ସର୍ଵଂ ଵର୍ଷଂ ଯାଵତ୍ସପିଣ୍ଡନମ୍ । ପୁନଃ କୁର୍ଯାତ୍ସଦା ନିତ୍ଯଂ ଘଟାନ୍ନଂ ପ୍ରତିମାସିକମ୍ ॥ ୨,୨୬.
ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ଯାହା କରାଯାଏ ଏବଂ ବାର୍ଷିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ମାସରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଦେଇ ପୁନଃ କରିବା ଉଚିତ।
କୃତସ୍ଯ କରଣଂ ନାସ୍ତି ପ୍ରେତକାର୍ଯାଦୃତେ ଖଗ । ଯଃ କରୋତି ନରଃ କଶ୍ଚିତ୍କୃତ୍ପୂର୍ଵଂ ଵିନଶ୍ଯତି ॥ ୨,୨୬.
ଖଗ, ମୃତ ଆତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଛଡ଼ି, ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ପୁନଃ କରିବାର କୌଣସି ଫଳ ନାହିଁ; ଯେଉଁ ଲୋକ ପୂର୍ବରୁ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପୁନଃ କରେ, ସେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ମୃତସ୍ଯୈଵ ପୁନଃ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରେତୋଽକ୍ଷଯ୍ଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ପ୍ରତିମାସଂ ଘଟା ଦେଯା ସୋଦନା ଜଲପୂରିତାଃ ॥ ୨,୨୬.
ମୃତ ଆତ୍ମା ପାଇଁ ପୁନଃ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି କରିଲେ, ପ୍ରେତ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ପାଏ। ପ୍ରତି ମାସରେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ।
ଅର୍ଵାକ୍ଚ ଵୃଦ୍ଧେଃ କରଣାଚ୍ଚ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ସପିଣ୍ଡନଂ ଯଃ କୁରୁତେ ହି ପୁତ୍ରଃ । ତଥାପି ମାସଂ ପ୍ରତିପିଣ୍ଡମେକମନ୍ନଂ ଚ କୁମ୍ଭଂ ସଜଲଂ ଚ ଦଦ୍ଯାତ୍ ॥ ୨,୨୬.
ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଯଦି ପୁତ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପରେ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ ସପିଣ୍ଡ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ତଥାପି ପ୍ରତି ମାସରେ ଏକ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୭ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଉଵାଚ । କଥଂ ପ୍ରେତା ଵସନ୍ତ୍ଯତ୍ର କୀଦୃଗ୍ରୂପା ଭଵନ୍ତି ତେ । ମହାପ୍ରେତାଃ ପିଶାଚାଶ୍ଚ କୈଃକୈଃ କର୍ମଫଲୈର୍ଵିଭୋ । ସର୍ଵେଷାମନୁକମ୍ପାର୍ଥଂ ବ୍ରୂହି ମେ ମଧୁସୂଦନ ॥ ୨,୨୭.
ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ପଚ୍ଛା: ଏଠାରେ ପ୍ରେତମାନେ କିପରି ରହନ୍ତି, ସେମାନେ କେଉଁ ରୂପ ନେଉନ୍ତି? ମହାପ୍ରେତ ଓ ପିଶାଚମାନେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ ଏପରି ହୋଇଯାନ୍ତି? ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦୟାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ମଧୁସୂଦନ, ମୋତେ କହ।
ପ୍ରେତତ୍ଵାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ଯେନ ଦାନେନ ଚ ଶୁଭେ ନ ଚ । ତନ୍ମେ କଥଯ ଦେଵେଶ ମମ ଚେଦିଚ୍ଛସି ପ୍ରିଯମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ପ୍ରେତ ଦଶାରୁ କେଉଁ ଦାନରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, କେଉଁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମିଳେ? ଦେବେଶ, ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଉପକାର କରିବାକୁ ଚାହାଁ, ଏହା କହ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ମାନୁଷାଣାଂ ହିତାଯ ଵୈ । ଶୃଣୁଚାଵହିତୋ ଭୂତ୍ଵା ଯଦ୍ଵଚ୍ମି ପ୍ରେତଲକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ — ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ମାନବମାନଙ୍କର ଉପକାର ପାଇଁ। ଏବେ ମନ ଦେଇ ଶୁଣ, ମୁଁ ପ୍ରେତର ଚିହ୍ନ ବିଷୟରେ କହିବି।
ଗୁହ୍ଯଦ୍ଗୁହ୍ଯତରଂ ହ୍ଯେତନ୍ନାଖ୍ଯେଯଂ ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍ । ଭକ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ହି ମହାବାହୋ ତେନ ତେ କଥଯାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ଏହା ଅତି ଗୁପ୍ତ, ଗୁପ୍ତରୁ ଅଧିକ ଗୁପ୍ତ; ଏହା କାହାକୁ ମଧ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଭକ୍ତ, ବଳଶାଳୀ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
ପୁରା ତ୍ରେତାଯୁଗେ ତାତ ରାଜାସୀଦ୍ବଭ୍ରୁଵାହନଃ । ମହୋଦଯପୁରେ ରମ୍ଯେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠୋ ମହାବଲଃ ॥ ୨,୨୭.
ପୁର୍ବେ, ତ୍ରେତାଯୁଗରେ, ପ୍ରିୟ, ମହୋଦୟ ନାମକ ସୁନ୍ଦର ନଗରରେ ବଭ୍ରୁବାହନ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼, ବଳଶାଳୀ।
ଯଜ୍ଵା ଦାନପତିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ସାଧୁସଂମତଃ । ଶୀଲାଚାରଗୁଣୋପେତୋ ଦଯାଦାକ୍ଷିଣ୍ଯସଂଯୁତଃ ॥ ୨,୨୭.
ସେ ବହୁ ଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ଦାନର ମାଲିକ, ଧନୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କର ଆଦର୍ଶ, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ଆଚରଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୟା ଓ ଉଦାରତାରେ ଅନ୍ୟ।
ପ୍ରଜାଃ ପାଲଯତେ ନିତ୍ଯଂ ପୁତ୍ରାନିଵ ମହାବଲଃ । କ୍ଷତ୍ତ୍ରଧର୍ମରତୋ ନିତ୍ଯଂ ସ ଦଣ୍ଡ୍ଯାନ୍ଦଣ୍ଡଯନ୍ନୃପଃ ॥ ୨,୨୭.
ସେ ବଳଶାଳୀ ରାଜା ସର୍ବଦା ପ୍ରଜାମାନେକୁ ନିଜ ପୁଅମାନେ ପରି ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ଲଗି ରହୁଥିଲେ, ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ।
ସ କଦାଚିନ୍ମହାବାହୁଃ ସସୈନ୍ଯୋମୃଗଯାଂ ଗତଃ । ଵନଂ ଵିଵେଶ ଗହନଂ ନାନାଵୃକ୍ଷସମନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ଏକ ଦିନ, ସେ ବଳଶାଳୀ ରାଜା ସେନା ସହ ଶିକାରକୁ ଯାଇ, ବହୁ ପ୍ରକାର ଗଛରେ ଭରିଥିବା ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଶାର୍ଦୂଲଶତସଂଜୁଷ୍ଟଂ ନାନାପକ୍ଷିନିନାଦିତମ୍ । ଵନମଧ୍ଯେ ତଦା ରାଜା ମୃଗଂ ଦୂରାଦପଶ୍ଯତ ॥ ୨,୨୭.
ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶତାଧିକ ବାଘ ଥିଲେ, ବହୁ ପକ୍ଷୀର ଚିତ୍କାର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଜଙ୍ଗଲର ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ଦୂରରୁ ଏକ ମୃଗକୁ ଦେଖିଲେ।
ତେନ ଵିଦ୍ଧୋ ମୃଗୋଽତୀଵ ବାଣେନ ସୁଦୃଢେନ ଚ । ବାଣମାଦାଯ ତଂ ତସ୍ଯ ସ ଵନେଽଦର୍ଶନଂ ଯଯୌ ॥ ୨,୨୭.
ସେ ଦୃଢ଼ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ, ମୃଗଟି ବାଣକୁ ନେଇ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା।
କକ୍ଷେ ତଚ୍ଛୋଣିତସ୍ତ୍ରାଵାତ୍ସ ରାଜାନୁଜଗାମ ତମ୍ । ତତୋ ମୃଗପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଵନମନ୍ଯଦ୍ଵିଵେଶ ସଃ ॥ ୨,୨୭.
ମୃଗର ରକ୍ତ ଚିହ୍ନ ଦେଖି ରାଜା ତାହାକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଏବଂ ମୃଗ ପଛରେ ଅନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
କ୍ଷୁତ୍କ୍ଷାମକଣ୍ଠୋ ନୃପତିଃ ଶ୍ରମସନ୍ତାପମୂର୍ଛିତଃ । ଜଲସ୍ଥାନଂ ସମାସାଦ୍ଯ ସାଶ୍ଵ ଏଵାଵଗାହତ ॥ ୨,୨୭.
ଭୋକ ଓ ପିପାସାରେ ଗଳା ଶୁଖି, କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ରାଜା ଜଳ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଘୋଡା ସହିତ ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ପୀତ୍ଵା ତଦୁ ଦକଂ ଶୀତଂ ପଦ୍ମଗନ୍ଧାଧିଵାସିତମ୍ । ତତ ଉତ୍ତୀର୍ଯ ସଲିଲାଦ୍ଵିମଲାଦ୍ବଭ୍ରୁଵାହନଃ ॥ ୨,୨୭.
ସେ ଶୀତଳ, ପଦ୍ମର ଗନ୍ଧ ଥିବା ଜଳ ପିଇ, ବଭ୍ରୁବାହନ ଶୁଧ୍ଧ ଜଳରୁ ବାହାରିଲେ।
ନ୍ଯଗ୍ରୋଧଵୃକ୍ଷମାସାଦ୍ଯ ଶୀତଚ୍ଛାଯଂ ମନୋହରମ୍ । ମହାଵିଟପିନଂ ହୃଦ୍ଯଂ ପକ୍ଷିସଙ୍ଘାତନାଦିତମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ସେ ଏକ ବଡ଼ ବଟଗଛକୁ ଆସିଲେ, ଶୀତଳ ଛାୟା, ମନୋହର, ବଡ଼ ଶାଖା, ହୃଦୟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା, ପକ୍ଷୀମାନେର ଚିତ୍କାରରେ ଭରିଥିଲା।
ଵନସ୍ଯ ତସ୍ଯ ସର୍ଵସ୍ଯ କେତୁଭୂତମିଵୋଚ୍ଛ୍ରିତମ୍ । ତଂ ମହାତରୁମାସାଦ୍ଯ ନିଷସାଦ ମହୀପତିଃ ॥ ୨,୨୭.
ସେ ବଡ଼ ଗଛଟି ସମଗ୍ର ଜଙ୍ଗଲରେ ଚିହ୍ନର ଭଳି ଉଠିଥିଲା; ଏହି ମହାତରୁ ତଳେ ରାଜା ବସିଗଲେ।
ଅଥ ପ୍ରେତଂ ଦଦର୍ଶାସୌ କ୍ଷୁତ୍ତୃଷ୍ଣାଵ୍ଯାକୁଲେନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ । ଉତ୍କଚଂ ମଲିନଂ କୁବ୍ଜଂ (ରୂକ୍ଷଂ) ନିର୍ମାଂସଂ ଭୀମଦର୍ଶନମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ସେଠାରେ ରାଜା ଏକ ପ୍ରେତକୁ ଦେଖିଲେ, ଭୋକ ଓ ପିପାସାରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ, ବିକାର ହୋଇଥିବା, ମେଲା, ଚୁଲିକା ହୋଇଥିବା, ହାଞ୍ଚି ଥିବା, ଶରୀର ଶୁଖି, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର।
ସ୍ନାଯୁବଦ୍ଧାସ୍ଥିଚରଣଂ ଧାଵମାନମିତସ୍ତତଃ । ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ବହୁଭିଃ ପ୍ରେତୈଃ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଵାରିତମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ତାହାର ପାଦ ହାଡ଼ ଓ ନସରେ ବନ୍ଧା, ଏପାଖେ ଓପାଖେ ଦୌଡ଼ୁଥିଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବହୁ ପ୍ରେତମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଘିରିଥିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିକୃତଂ ଘୋରଂ ଵିସ୍ମିତୋ ବଭ୍ରୁଵାହନଃ । ପ୍ରେତୋଽପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ଘୋରାମଟଵୀମାଗତଂ ନୃପମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ସେ ଭୟଙ୍କର, ବିକୃତ ପ୍ରେତକୁ ଦେଖି ବଭ୍ରୁବାହନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ପ୍ରେତଟି ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲରେ ରାଜାକୁ ଆସିବା ଦେଖି ତାକି ରହିଲା।
ତଦା ହୃଷ୍ଟମନା ଭୂତ୍ଵା ତସ୍ଯାନ୍ତିକମୁପାଗତଃ । ଅବ୍ରଵୀତ୍ସ ତଦା ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରେତରାଜୋ ନୃପଂ ଵଚଃ ॥ ୨,୨୭.
ତାପରେ, ହୃଷ୍ଟ ହୃଦୟ ହୋଇ, ପ୍ରେତମାନଙ୍କର ରାଜା ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରେତଭାଵୋ ମଯା ତ୍ଯକ୍ତଃ ପ୍ରାପ୍ତୋଽସ୍ମି ପରମାଂ ଗତିମ୍ । ତ୍ଵତ୍ସଂଯୋଗାନ୍ମହାବାହୋ ନାସ୍ତିଧନ୍ଯତରୋ ମମ ॥ ୨,୨୭.
ମୁଁ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଛାଡ଼ି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିକୁ ପାଇଛି। ତୁମ ସାଙ୍ଗ ମିଳିବା ଦ୍ୱାରା, ବଳଶାଳୀ, ମୋତେ ଚାଏଁ ଅଧିକ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ କେହି ନାହିଁ।
ନୃପତିରୁଵାଚ । କୃଷ୍ଣଵର୍ଣଃ କରାଲାସ୍ଯସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରେତ ଇଵ ଲକ୍ଷ୍ଯସେ । କଥଯସ୍ଵ ମମ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଯଥୈଵଂ ଚାସି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ॥ ୨,୨୭.
ରାଜା କହିଲେ: ତୁମେ କଳା ରଙ୍ଗର, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଥିଲେ, ଏବଂ ଏକ ପ୍ରେତ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛ। ମୋ ପ୍ରେମ ପାଇଁ, ସତ୍ୟ କହିବାକୁ, ତୁମେ କିଏ ଏବଂ ଏପରି କାହିଁକି ହେଲେ, ମୋତେ ଖୋଲା କହ।
ତଥା ପୃଷ୍ଟଃ ସ ଵୈ ରାଜ୍ଞା ପ୍ରୋଵାଚ ସକଲଂ ସ୍ଵକମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ପରେ, ସେ ନିଜ ବିଷୟରେ ସବୁ କଥା କହିଦେଲେ।
ପ୍ରେତ ଉଵାଚ । କଥଯାମି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ଵମେଵାଦିତସ୍ତଵ । ପ୍ରେତତ୍ଵେ କାରଣଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦଯାଂ କର୍ତୁଂ ମମାର୍ହସି ॥ ୨,୨୭.
ପ୍ରେତ କହିଲେ: ରାଜା ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଆରମ୍ଭରୁ ସବୁ କଥା କହିବି। ମୋ ପ୍ରେତ ହେବାର କାରଣ ଶୁଣି, ତୁମେ ମୋତେ ଦୟା କରିବା ଉଚିତ।
ଵୈଦିଶଂ ନାମ ନଗରଂ ସର୍ଵସମ୍ପତ୍ସମନ୍ଵିତମ୍ । ନାନାଜନପଦାକୀର୍ଣଂ ନାନାରତ୍ନସମାକୁଲମ୍ । ନାନାପୁଣ୍ଯସମାଯୁକ୍ତଂ ନାନାଵୃକ୍ଷସମାକୁଲମ୍ ॥ ୨,୨୭.
ଏକ ନଗର ଅଛି, ନାମ ଭାଇଦିଶା, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଧନ-ସମ୍ପଦ ଅଛି, ଅନେକ ଦେଶର ଲୋକ ଭିଡ଼ ହୋଇଛନ୍ତି, ଅନେକ ରତ୍ନ ରହିଛି, ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ଅଛି, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛ ରହିଛି।