ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଏକଚିତ୍ଯାଂ ସମାରୂଢୌ ଦମ୍ପତୀ ନିଧନଂ ଗତୌ । ଏକପାକଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ପିଣ୍ଡାନ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ॥ ୨,୨୬.

ପତି-ପତ୍ନୀ ଏକାଠି ଚିତାରେ ରଖାଯାନ୍ତି ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଏକାଠି ରନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍, କିନ୍ତୁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ ଅଲଗା ଅଲଗା କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଏକାଦଶେ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ପ୍ରେତଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶ । ଘଟାଦିପଦଦାନାନି ମହାଦାନାନି ଯାନି ଚ । ଵର୍ଷଂ ଯାଵତ୍ପୃଥକ୍କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରେତସ୍ତୃପ୍ତିଂ ଵ୍ରଜେଚ୍ଚିରମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା, ଷୋଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଘଟାଦି ଦାନ, ମହାଦାନ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ବର୍ଷ ଭରି ଅଲଗା ଅଲଗା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ପରଲୋକୀ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି ।

ଏକଗୋତ୍ରେ ମୃତାନାଂ ତୁ ସ୍ତ୍ରିଯା ଵା ପୁରୁଷସ୍ଯ ଵା । ସ୍ଥଣ୍ଡିଲଂ ଚୈକତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଧୋମଂ କୁର୍ଯାତ୍ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଏକ ଗୋତ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ପାଇଁ, ଶବଦାହ ସ୍ଥଳ ଏକାଠି କରିବା ଉଚିତ୍, କିନ୍ତୁ ହୋମ ଅଲଗା ଅଲଗା କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଏକାଦଶେଽହ୍ନି ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ପୃଥକ୍ପିଣ୍ଡାଶ୍ଚ ଭୋଜନମ୍ । ପାକୈରେନ ପତିସ୍ତ୍ରୀଣାମନ୍ଯେଷାଂ ଚ ଵିଗର୍ହିତମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଅଲଗା ପିଣ୍ଡ ଓ ଭୋଜନ — ଯଦି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକାଠି ରନ୍ନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଅନୁଚିତ୍ ।

ଏକେନୈଵ ତୁ ପାକେନ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି କୁରୁତେ ସୁତଃ । ଏକଂ ତୁ ଵିକିରଂ କୁର୍ଯାତ୍ପିଣ୍ଡାନ୍ଦଦ୍ଯଦ୍ବହୂନପି । ତୀର୍ଥେ ଚାପରପକ୍ଷେ ଵା ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯଗ୍ରହେଽପି ଵା ॥ ୨,୨୬.

ପୁଅ ଏକାଠି ରନ୍ନ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିପାରେ, ଏକ ଅର୍ପଣ କରି, ବହୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇପାରେ । ତୀର୍ଥ, ଅପରପକ୍ଷ, କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିପାରେ ।

ନାରୀ ଭର୍ତାରମାସାଦ୍ଯ କୁଣପଂ ଦହତେ ଯଦା । ଅଗ୍ନିର୍ଦହତି ଗାତ୍ରାଣି ଆତ୍ମାନଂ ନୈଵ ପୀଡଯେତ୍ ॥ ୨,୨୬.

ନାରୀ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଶବ ଦାହ କରିବାକୁ ଯାଇଲେ, ଅଗ୍ନି ଦେହକୁ ଜଳାଏ, କିନ୍ତୁ ଆତ୍ମାକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇନାହିଁ ।

ଦହ୍ଯତେ ଧ୍ମାଯମାନାନାଂ ଧାତୂନାଂ ହି ଯଥା ମଲମ୍ । ତଥା ନାରୀ ଦହେଦ୍ଦେହଂ ହୁତାଶେ ହ୍ଯମୃତୋପମେ ॥ ୨,୨୬.

ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଧାତୁର ମଳକୁ ଦହି ଶୁଦ୍ଧ କରେ, ସେପରି ନାରୀ ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ନିଜ ଦେହକୁ ଦହିଥାଏ, ଯାହା ଅମୃତ ସମାନ ।

ଦିଵ୍ଯାଦୌ ଦିଵ୍ଯଦେହସ୍ତୁ ଶୁଦ୍ଧୋ ଭଵତି ପୂରୁଷଃ । ତପ୍ତତୈଲେନ ଲୋହେନ ଵହ୍ନିନା ନୈଵ ଦହ୍ଯତେ ॥ ୨,୨୬.

ଦିବ୍ୟ ଅବସ୍ଥାର ଆରମ୍ଭରେ, ପୁରୁଷ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ପାଇ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି । ତାପିତ ତେଲ, ଲୋହା କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ସେ ଦହିଯାଏ ନାହିଁ ।

ତଥା ସା ପତିସଂଯୁକ୍ତା ଦହ୍ଯତେ ନ କଦାଚନ । ଅନ୍ତରାତ୍ମା ମୃତେ ତସ୍ମିନ୍ମୃତୋଽପ୍ଯେକତ୍ଵମାଗତଃ ॥ ୨,୨୬.

ସେପରି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ଏକତାରେ ଥିଲେ, ନାରୀ କଦାଚିତ୍ ଦହିଯାଏ ନାହିଁ । ସ୍ୱାମୀ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ, ଏକତା ପାଇ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଅବିକଳ ରହିଥାଏ ।

ଭର୍ତୃସଂଗଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଅନ୍ଯତ୍ର ମ୍ରିଯତେ ଯଦି । ଭର୍ତୃଲୋକଂ ନ ସା ଯାତି ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଯଦି ଜନେ ନିଜ ପତିକୁ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ପତିଙ୍କର ଲୋକକୁ ମିଳିପାରେନି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଜଗତର ବିନାଶ ହେଉନାହିଁ।

ଲକ୍ଷ୍ମୀଯୁତାନ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ମାତରଂ ପିତରଂ ତଥା । ମୃତଂ ପତିମନୁଵ୍ରଜ୍ଯ ସା ଚିରଂ ସୁଖମେଧତେ ॥ ୨,୨୬.

ଏହିପରି, ନିଜ ଧନୀ ମାତାପିତାକୁ ଛାଡି ମୃତ ପତିଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଯାଏ, ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଶୁଭ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରେ।

ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷପ୍ରମାଣେନ ତିସ୍ରଃ କୋଟ୍ଯୋର୍ଽଦ୍ଧକୋଟଯଃ । ତାଵତ୍କାଲଂ ଵସେତ୍ସ୍ଵର୍ଗେ ନକ୍ଷତ୍ରୈଃ ସହ ସର୍ଵଦା ॥ ୨,୨୬.

ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷର ତିନି କୋଟି ଏବଂ ଏହାର ଡେଢ଼ କୋଟି ଗୁଣା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ସଦା ବସିଥାଏ।

ତଦନ୍ତେ ଚରତେ ଲୋକେ କୁଲେ ଭଵତି ଭୋଗିନାମ୍ । ସା ହି ଲବ୍ଧମହାପ୍ରୀତିର୍ଭର୍ତ୍ରା ସହ ପତିଵ୍ରତା ॥ ୨,୨୬.

ଏହା ପରେ, ସେ ଜଗତରେ ଚଳାଯାଏ, ଭୋଗବାନ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ, ଏବଂ ପତିଙ୍କ ସହ ପତିବ୍ରତା ଭାବରେ ବଡ଼ ସନ୍ତୋଷ ଉପଭୋଗ କରେ।

ଏଵଂ ନ କୁରୁତେ ନାରୀ ଧର୍ମୋଢା ପତିସଂଗମମ୍ । ଜନ୍ମଜନ୍ମନି ଦୁଃ ଖାର୍ତାଦୁଃ ଶୀଲାପ୍ରିଯଵାଦିନୀ ॥ ୨,୨୬.

ଯଦି ବିବାହିତ ନାରୀ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେନାହିଁ, ସେ ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗେ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଓ କଠୋର କଥା କହି ଦୁଃଖରେ ରହେ।

ଵଲ୍ଗୁଲୀ ଗୃହସୋଧା ଵା ଗୋଧା ଵା ଦ୍ଵିମୁଖୀ ଭଵେତ୍ । ସ୍ଵଭର୍ତାରଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପରପୁଂସୋନୁଵର୍ତିନୀ ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁ ନାରୀ ନିଜ ପତିକୁ ଛାଡି ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷର ପଛରେ ଚାଲିଯାଏ, ସେ ବାନର, ଘର ଚିପି, ଗୋଧା କିମ୍ବା ଦୁଇମୁହା ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ।

ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସ୍ଵପତିଂ ସ୍ତ୍ରୀ ନିଷେଵତେ । ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା ମୃତଂ ଜୀଵନ୍ତମେଵ ଵା ॥ ୨,୨୬.

ଏହିପରି, ଏକ ନାରୀ ନିଜ ପତିକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସେବା କରିବା ଉଚିତ—ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉଚ୍ଚାରଣରେ, ପତି ଜୀବନ୍ତ କିମ୍ବା ମୃତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

ଜୀଵମାନେ ମୃତେ ଵାପି କିଲ୍ବିଷଂ କୁରୁତେ ତୁ ଯା । ସ ଚ ଵୈଧଵ୍ଯମାପ୍ନୋତି ଜନ୍ମଜନ୍ମନି ଦୁର୍ଭଗା ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁ ନାରୀ ଜୀବନ୍ତ କିମ୍ବା ମୃତ ପତି ସମୟରେ ପାପ କରେ, ସେ ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ ବିଧବା ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ।

ଯଦ୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଯତ୍ପିତୃଭ୍ଯଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯୈଵ ପ୍ରଦୀଯତେ । ତତ୍ଫଲଂ ଭର୍ତୃପୂଜାତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଭର୍ତ୍ରର୍ଚନଂ ତତଃ ॥ ୨,୨୬.

ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ସେହି ଫଳ ପତିଙ୍କ ଉପାସନାରେ ମିଳେ; ତେଣୁ ପତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ କୃତେ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତୃଲୋକେ ଚିରଂ ଵସେତ୍ । ଯାଵଦାଦିତ୍ଯଚନ୍ଦ୍ରୌ ଚ ତାଵଦ୍ଦେଵସମା ଦିଵି ॥ ୨,୨୬.

ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ଖଗମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଦୀର୍ଘକାଳ ପିତୃଲୋକରେ ବସିଥାଏ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ ହୋଇ ଦିବି ରହିଥାଏ।

ପୁନଶ୍ଚିରାଯୁଷୋ ଭୂତ୍ତ୍ଵା ଜାଯନ୍ତେ ଵିପୁଲେ କୁଲେ । ପତିଵ୍ରତା ଯଥା ନାରୀ ଭର୍ତୃଦୁଃଖଂ ନ ଵିନ୍ଦତି ॥ ୨,୨୬.

ପରେ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ନେଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ; ପତିବ୍ରତା ନାରୀ ପତିଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭୋଗେନାହିଁ।

ସର୍ଵମେତଦ୍ଧି କଥିତଂ ମଯା ତଵ ଖଗେଶ୍ଵର । ଵିଶେଷଂ କଥଯିଷ୍ଯାମି ମୃତସ୍ଯୈଵ ସୁଖପ୍ରଦମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଏସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ଖଗେଶ୍ବର; ଏବେ ମୁଁ ମୃତ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥିବା ବିଶେଷ କଥା କହିବି।

ଦ୍ଵାଦଶାହେ କୃତଂ ସର୍ଵଂ ଵର୍ଷଂ ଯାଵତ୍ସପିଣ୍ଡନମ୍ । ପୁନଃ କୁର୍ଯାତ୍ସଦା ନିତ୍ଯଂ ଘଟାନ୍ନଂ ପ୍ରତିମାସିକମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ଯାହା କରାଯାଏ ଏବଂ ବାର୍ଷିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ମାସରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଦେଇ ପୁନଃ କରିବା ଉଚିତ।

କୃତସ୍ଯ କରଣଂ ନାସ୍ତି ପ୍ରେତକାର୍ଯାଦୃତେ ଖଗ । ଯଃ କରୋତି ନରଃ କଶ୍ଚିତ୍କୃତ୍ପୂର୍ଵଂ ଵିନଶ୍ଯତି ॥ ୨,୨୬.

ଖଗ, ମୃତ ଆତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଛଡ଼ି, ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ପୁନଃ କରିବାର କୌଣସି ଫଳ ନାହିଁ; ଯେଉଁ ଲୋକ ପୂର୍ବରୁ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପୁନଃ କରେ, ସେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ମୃତସ୍ଯୈଵ ପୁନଃ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରେତୋଽକ୍ଷଯ୍ଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ । ପ୍ରତିମାସଂ ଘଟା ଦେଯା ସୋଦନା ଜଲପୂରିତାଃ ॥ ୨,୨୬.

ମୃତ ଆତ୍ମା ପାଇଁ ପୁନଃ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି କରିଲେ, ପ୍ରେତ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ପାଏ। ପ୍ରତି ମାସରେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ।

ଅର୍ଵାକ୍ଚ ଵୃଦ୍ଧେଃ କରଣାଚ୍ଚ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ସପିଣ୍ଡନଂ ଯଃ କୁରୁତେ ହି ପୁତ୍ରଃ । ତଥାପି ମାସଂ ପ୍ରତିପିଣ୍ଡମେକମନ୍ନଂ ଚ କୁମ୍ଭଂ ସଜଲଂ ଚ ଦଦ୍ଯାତ୍ ॥ ୨,୨୬.

ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଯଦି ପୁତ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପରେ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ ସପିଣ୍ଡ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ତଥାପି ପ୍ରତି ମାସରେ ଏକ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୭ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଉଵାଚ । କଥଂ ପ୍ରେତା ଵସନ୍ତ୍ଯତ୍ର କୀଦୃଗ୍ରୂପା ଭଵନ୍ତି ତେ । ମହାପ୍ରେତାଃ ପିଶାଚାଶ୍ଚ କୈଃକୈଃ କର୍ମଫଲୈର୍ଵିଭୋ । ସର୍ଵେଷାମନୁକମ୍ପାର୍ଥଂ ବ୍ରୂହି ମେ ମଧୁସୂଦନ ॥ ୨,୨୭.

ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ପଚ୍ଛା: ଏଠାରେ ପ୍ରେତମାନେ କିପରି ରହନ୍ତି, ସେମାନେ କେଉଁ ରୂପ ନେଉନ୍ତି? ମହାପ୍ରେତ ଓ ପିଶାଚମାନେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ ଏପରି ହୋଇଯାନ୍ତି? ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦୟାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ମଧୁସୂଦନ, ମୋତେ କହ।

ପ୍ରେତତ୍ଵାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ଯେନ ଦାନେନ ଚ ଶୁଭେ ନ ଚ । ତନ୍ମେ କଥଯ ଦେଵେଶ ମମ ଚେଦିଚ୍ଛସି ପ୍ରିଯମ୍ ॥ ୨,୨୭.

ପ୍ରେତ ଦଶାରୁ କେଉଁ ଦାନରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, କେଉଁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମିଳେ? ଦେବେଶ, ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଉପକାର କରିବାକୁ ଚାହାଁ, ଏହା କହ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ମାନୁଷାଣାଂ ହିତାଯ ଵୈ । ଶୃଣୁଚାଵହିତୋ ଭୂତ୍ଵା ଯଦ୍ଵଚ୍ମି ପ୍ରେତଲକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୨,୨୭.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ — ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ମାନବମାନଙ୍କର ଉପକାର ପାଇଁ। ଏବେ ମନ ଦେଇ ଶୁଣ, ମୁଁ ପ୍ରେତର ଚିହ୍ନ ବିଷୟରେ କହିବି।

ଗୁହ୍ଯଦ୍ଗୁହ୍ଯତରଂ ହ୍ଯେତନ୍ନାଖ୍ଯେଯଂ ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍ । ଭକ୍ତସ୍ତ୍ଵଂ ହି ମହାବାହୋ ତେନ ତେ କଥଯାମ୍ଯହମ୍ ॥ ୨,୨୭.

ଏହା ଅତି ଗୁପ୍ତ, ଗୁପ୍ତରୁ ଅଧିକ ଗୁପ୍ତ; ଏହା କାହାକୁ ମଧ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଭକ୍ତ, ବଳଶାଳୀ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।