ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପିତୁଃ ପୁତ୍ତ୍ରେଣ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ସଦା । ପୁତ୍ତ୍ରାଭାଵେ ତୁ ପତ୍ନୀ ସ୍ଯାତ୍ପତ୍ନ୍ଯଭାଵେ ସହୋଦରଃ ॥ ୨,୨୬.

ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କ୍ରିୟା ସଦା ପୁଅ କରିବା ଦରକାର; ପୁଅ ନଥିଲେ ଭାର୍ଯ୍ୟା କରିବେ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ନଥିଲେ ସହୋଦର କରିବେ।

ଭ୍ରାତା ଵା ଭ୍ରାତୃପୁତ୍ତ୍ରୋ ଵା ସପିଣ୍ଡଃ ଶିଷ୍ଯ ଏଵ ଵା । ସପିଣ୍ଡନକ୍ରିଯାଂ କୃତ୍ଵା କୁର୍ଯାନ୍ନାନ୍ଦୀମୁଖଂ ତତଃ ॥ ୨,୨୬.

ଭାଇ, ଭାଇର ପୁଅ କିମ୍ବା ଶିଷ୍ୟ ଯଦି ସପିଣ୍ଡ ଅଟେ, ସେମାନେ ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା କରିବେ, ପରେ ନାନ୍ଦୀମୁଖ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।

ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯୈଵ କନିଷ୍ଠେନ ଭ୍ରାତୃପୁତ୍ତ୍ରେଣ ଭାର୍ଯଯା । ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ କାର୍ଯଂ ପୁତ୍ରହୀନେ ନରେ ଖଗ ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁ ପୁରୁଷଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ, ଭାଇର ପୁଅ କିମ୍ବା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇର ଭାର୍ଯ୍ୟା ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କ୍ରିୟା କରିବେ।

ଭ୍ରାତୄଣାମେକଜାତାନାମେକଶ୍ଚେତ୍ପୁତ୍ରଵାନ୍ ଭଵେତ୍ । ସର୍ଵେତେ ତେନ ପୁତ୍ରେଣ ପୁତ୍ରିଣୋ ମନୁରବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଏକ ମାଁ ଓ ଏକ ପିତାର ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯଦି କେବଳ ଏକ ଭାଇ ପୁଅ ଅଛି, ତେବେ ମନୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତେ ତାହାର ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରୀ ମନାଯିବେ।

ସର୍ଵେଷାଂ ପୁତ୍ରହୀନାନାଂ ପତ୍ନୀ କୁର୍ଯାତ୍ସପିଣ୍ଡନମ୍ । ଋତ୍ଵିଜା କାରଯେଦ୍ଵାପି ପୁରୋହିତମଥାପି ଵା ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁମାନେ ପୁଅ ହୀନ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା କରିବେ; କିମ୍ବା ଋତ୍ବିଜ କିମ୍ବା ପୁରୋହିତ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ।

କୃତଚୂଡୋପନୀତଶ୍ଚ ପିତୁଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସମାଚରେତ୍ । ଉଚ୍ଚାରଯେତ୍ସ୍ଵଧାକାରଂ ନ ତୁ ଵେଦାକ୍ଷରାଣ୍ଯସୌ ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁ ଲୋକ ଚୂଡା ଓ ଉପନୟନ କ୍ରିୟା କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପିତାଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବେ; ସ୍ୱଧା ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ, କିନ୍ତୁ ବେଦ ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଭର୍ତ୍ରାଦିଭିସ୍ତ୍ରିଭିଃ କାର୍ଯଂ ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ । ପିତୃଵ୍ଯଭ୍ରାତୃପୁତ୍ରେଣ ସୋଦରେଣ କନୀଯସା ॥ ୨,୨୬.

ଏକ ଜନାନୀ ପାଇଁ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କ୍ରିୟା ତିନିଜଣ କରିବେ: ଭାର୍ଯ୍ୟାର ପତି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ପିତୃବ୍ୟ, ଭାଇର ପୁଅ କିମ୍ବା କନିଷ୍ଠ ଭାଇ।

ଅର୍ଵାକ୍ସଂଵତ୍ସରାତ୍ସନ୍ଧୌ ପୂର୍ଣେ ସଂଵତ୍ସରେଽପି ଵା । ଯେ ସପିଣ୍ଡୀକୃତାଃ ପ୍ରେତାସ୍ତେଷାଂ ନ ସ୍ଯାତ୍ପୃଥକ୍କ୍ରିଯା ॥ ୨,୨୬.

ଏକ ବର୍ଷ ଭିତରେ, ବା ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ପରେ, ଯେଉଁ ପ୍ରେତମାନେ ସପିଣ୍ଡ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଲଗା କ୍ରିୟା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ସପିଣ୍ଡନେ କୃତେ ଵତ୍ସ ପୃଥକ୍ତ୍ଵଂ ତୁ ଵିଗର୍ହିତମ୍ । ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍ପୃଥକ୍ପିଣ୍ଡଂ ପିତୃହା ସୋଽଭିଜାଯତେ ॥ ୨,୨୬.

ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା ହେଇଗଲା ପରେ, ଆଲଗା କ୍ରିୟା କରିବା ନିନ୍ଦିତ; ଯେଉଁ ଲୋକ ଆଲଗା ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ, ସେ ପିତୃଘାତକ ହେଉଛି।

ସପିଣ୍ଡୀକରଣେ ଵୃତ୍ତେ ପୃଥକ୍ତ୍ଵଂ ନୋପପଦ୍ଯତେ । ପୃଥକ୍ପିଣ୍ଡେ କୃତେ ପଶ୍ଚାତ୍ପୁନଃ କୁର୍ଯାତ୍ସପିଣ୍ଡନମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କ୍ରିୟା ହେଲା ପରେ, ଆଲଗା କ୍ରିୟା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଯଦି ଆଲଗା ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି, ପୁନି ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।

ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ କୃତ୍ଵା ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ କରୋତି ଯଃ । ଆତ୍ମାନଂ ଚ ତଥା ପ୍ରେତଂ ସ ନଯେଦ୍ଦମଶାସନମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁ ଲୋକ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କ୍ରିୟା କରିବା ପରେ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା କରେ, ସେ ନିଜେ ଓ ପ୍ରେତକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଦେଶକୁ ନେଇଯାଏ।

ଵର୍ଷଂ ଯାଵକ୍ତ୍ରିଯା କାର୍ଯା ନାମଗୋତ୍ରେଣ ଧୀମତା । ଘଟାଦି ଭୋଜନଂ ନିତ୍ଯଂ ପଦଦାନାନି ଯାନି ଚ । ସପିଣ୍ଡୀକରଣେ ଵୃତ୍ତେ ଏକସ୍ଯୈଵ ତୁ ଦାପଯେତ୍ ॥ ୨,୨୬.

ବର୍ଷ ଭରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ । ପ୍ରତିଦିନ ଖାଦ୍ୟ, ପାଣି, ଘଟାଦି ଦେବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଶେଷ ହେଲେ, ଏହି ଦାନ କେବଳ ଏକ ଜଣ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ।

ଅନ୍ନଂ ପାନୀଯସହିତଂ ସଂଖ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵାବ୍ଦିକସ୍ଯ ଚ । ଦାତଵ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପକ୍ଷିଞ୍ଜଲପୂର୍ଣଘଟାଦିକମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ବାର୍ଷିକ କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଏକାଠି ଗଣି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ପକ୍ଷୀ ଭର୍ତି ଘଟାଦି ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ।

ପିଣ୍ଡାନ୍ତେ ତସ୍ଯ ସକଲା ଵର୍ଷଵୃତ୍ତିଃ ସ୍ଵଶକ୍ତିତଃ । ଦିଵ୍ଯଦେହୋ ଵିମାନସ୍ଥଃ ସୁଖଂ ଯାତି ଯମାଲଯମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ପିଣ୍ଡ ଦାନ ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ଏକ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ, ପରଲୋକୀ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ପାଇ, ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ବସି, ଯମଲୋକକୁ ସୁଖରେ ଯାଆନ୍ତି ।

ଜୀଵମାନେ ଚ ପିତରି ନ ହି ପୁତ୍ତ୍ରେ ସପିଣ୍ଡତା । ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସପିଣ୍ଡନଂ ନାସ୍ତି ତଥା ଭର୍ତରି ଜୀଵତି ॥ ୨,୨୬.

ପିତା ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ, ପୁଅ ସପିଣ୍ଡ ହେବେ ନାହିଁ । ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ, ସ୍ୱାମୀ ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ସପିଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ ।

ହୁତାଶଂ ଯା ସମାରୂଢା ଚତୁର୍ଥେଽହ୍ନି ପତିଵ୍ରତା । ତସ୍ଯା ଭର୍ତୃଦିନେ କାର୍ଯଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗାଦିକଂ ଚ ଯତ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଯେ ପତିବ୍ରତା ଚାରିଥ ଦିନରେ ଶବଦାହ କରିଥିଲେ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦିନରେ, ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକ୍ରମ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ପୁତ୍ତ୍ରିକା ପତିଗୋତ୍ରା ସ୍ଯାଦଧସ୍ତାତ୍ପୁତ୍ରଜନ୍ମନଃ । ପୁତ୍ରୋତ୍ପତ୍ତେଃ ପରସ୍ତାତ୍ସା ପିତୃଗୋତ୍ରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ପୁନଃ ॥ ୨,୨୬.

ପୁଅ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବରୁ, ଝିଅ ପତିଙ୍କ ଗୋତ୍ରରେ ଥାଏ । ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେଲା ପରେ, ସେ ପୁଣି ପିତାଙ୍କ ଗୋତ୍ରକୁ ଫେରିଯାଏ ।

ପତିପତ୍ନ୍ଯୋଃ ସଦୈକତ୍ଵଂ ହୁତାଶଂ ଯାଧିରୋହତି । ପୁତ୍ରେଣୈଵ ପୃଥକ୍ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କ୍ଷଯାଖ୍ଯେ ତସ୍ଯ ଵାସରେ ॥ ୨,୨୬.

ସ୍ତ୍ରୀ ଶବଦାହ କରିଲେ, ସେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ସଦା ଏକତାରେ ରହିଥାଏ । କ୍ଷୟ ଦିନରେ, ପୁଅ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଅପୁତ୍ତ୍ରୌ ଚେନ୍ମୃତୌ ସ୍ଯାତାମେକଚିତ୍ଯାଂ ସମେଽହନି । ପୃଥକ୍ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି କୁର୍ଵୀତ ସାପିଡ୍ଯଂ ପତିନା ସହ ॥ ୨,୨୬.

ଯଦି ପତି-ପତ୍ନୀ ଦୁଇଜଣ ଅପୁତ୍ର ଏକ ଦିନରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇ ଏକାଠି ଚିତାରେ ରଖାଯାନ୍ତି, ତେବେ ଅଲଗା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍, କିନ୍ତୁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ ପତିଙ୍କ ସହ ଏକାଠି କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ଚ ପିଣ୍ଡେନ ଦମ୍ପତୀ ପତିନା ସହ । ନ ଲିପ୍ଯତେ ମହାଦୋଷୈରେତତ୍ସତ୍ଯଂ ଵଚୋ ମମ ॥ ୨,୨୬.

ପତି-ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ, ପତିଙ୍କ ସହ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ବଡ଼ ଦୋଷ ଲାଗେ ନାହିଁ । ଏହା ମୋର ସତ୍ୟ କଥା ।

ଏକଚିତ୍ଯାଂ ସମାରୂଢୌ ଦମ୍ପତୀ ନିଧନଂ ଗତୌ । ଏକପାକଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ପିଣ୍ଡାନ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ॥ ୨,୨୬.

ପତି-ପତ୍ନୀ ଏକାଠି ଚିତାରେ ରଖାଯାନ୍ତି ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଏକାଠି ରନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍, କିନ୍ତୁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ ଅଲଗା ଅଲଗା କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଏକାଦଶେ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ପ୍ରେତଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶ । ଘଟାଦିପଦଦାନାନି ମହାଦାନାନି ଯାନି ଚ । ଵର୍ଷଂ ଯାଵତ୍ପୃଥକ୍କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରେତସ୍ତୃପ୍ତିଂ ଵ୍ରଜେଚ୍ଚିରମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା, ଷୋଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଘଟାଦି ଦାନ, ମହାଦାନ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ବର୍ଷ ଭରି ଅଲଗା ଅଲଗା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ପରଲୋକୀ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି ।

ଏକଗୋତ୍ରେ ମୃତାନାଂ ତୁ ସ୍ତ୍ରିଯା ଵା ପୁରୁଷସ୍ଯ ଵା । ସ୍ଥଣ୍ଡିଲଂ ଚୈକତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଧୋମଂ କୁର୍ଯାତ୍ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଏକ ଗୋତ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ପାଇଁ, ଶବଦାହ ସ୍ଥଳ ଏକାଠି କରିବା ଉଚିତ୍, କିନ୍ତୁ ହୋମ ଅଲଗା ଅଲଗା କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଏକାଦଶେଽହ୍ନି ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ପୃଥକ୍ପିଣ୍ଡାଶ୍ଚ ଭୋଜନମ୍ । ପାକୈରେନ ପତିସ୍ତ୍ରୀଣାମନ୍ଯେଷାଂ ଚ ଵିଗର୍ହିତମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଅଲଗା ପିଣ୍ଡ ଓ ଭୋଜନ — ଯଦି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକାଠି ରନ୍ନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଅନୁଚିତ୍ ।

ଏକେନୈଵ ତୁ ପାକେନ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି କୁରୁତେ ସୁତଃ । ଏକଂ ତୁ ଵିକିରଂ କୁର୍ଯାତ୍ପିଣ୍ଡାନ୍ଦଦ୍ଯଦ୍ବହୂନପି । ତୀର୍ଥେ ଚାପରପକ୍ଷେ ଵା ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯଗ୍ରହେଽପି ଵା ॥ ୨,୨୬.

ପୁଅ ଏକାଠି ରନ୍ନ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିପାରେ, ଏକ ଅର୍ପଣ କରି, ବହୁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇପାରେ । ତୀର୍ଥ, ଅପରପକ୍ଷ, କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିପାରେ ।

ନାରୀ ଭର୍ତାରମାସାଦ୍ଯ କୁଣପଂ ଦହତେ ଯଦା । ଅଗ୍ନିର୍ଦହତି ଗାତ୍ରାଣି ଆତ୍ମାନଂ ନୈଵ ପୀଡଯେତ୍ ॥ ୨,୨୬.

ନାରୀ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଶବ ଦାହ କରିବାକୁ ଯାଇଲେ, ଅଗ୍ନି ଦେହକୁ ଜଳାଏ, କିନ୍ତୁ ଆତ୍ମାକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇନାହିଁ ।

ଦହ୍ଯତେ ଧ୍ମାଯମାନାନାଂ ଧାତୂନାଂ ହି ଯଥା ମଲମ୍ । ତଥା ନାରୀ ଦହେଦ୍ଦେହଂ ହୁତାଶେ ହ୍ଯମୃତୋପମେ ॥ ୨,୨୬.

ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଧାତୁର ମଳକୁ ଦହି ଶୁଦ୍ଧ କରେ, ସେପରି ନାରୀ ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ନିଜ ଦେହକୁ ଦହିଥାଏ, ଯାହା ଅମୃତ ସମାନ ।

ଦିଵ୍ଯାଦୌ ଦିଵ୍ଯଦେହସ୍ତୁ ଶୁଦ୍ଧୋ ଭଵତି ପୂରୁଷଃ । ତପ୍ତତୈଲେନ ଲୋହେନ ଵହ୍ନିନା ନୈଵ ଦହ୍ଯତେ ॥ ୨,୨୬.

ଦିବ୍ୟ ଅବସ୍ଥାର ଆରମ୍ଭରେ, ପୁରୁଷ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ପାଇ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି । ତାପିତ ତେଲ, ଲୋହା କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ସେ ଦହିଯାଏ ନାହିଁ ।

ତଥା ସା ପତିସଂଯୁକ୍ତା ଦହ୍ଯତେ ନ କଦାଚନ । ଅନ୍ତରାତ୍ମା ମୃତେ ତସ୍ମିନ୍ମୃତୋଽପ୍ଯେକତ୍ଵମାଗତଃ ॥ ୨,୨୬.

ସେପରି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ଏକତାରେ ଥିଲେ, ନାରୀ କଦାଚିତ୍ ଦହିଯାଏ ନାହିଁ । ସ୍ୱାମୀ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ, ଏକତା ପାଇ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଅବିକଳ ରହିଥାଏ ।