ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଆନନ୍ତ୍ଯାତ୍କୁଲଧର୍ମାଣାଂ ପୁଂସାଞ୍ଚୈଵାଯୁଷଃ କ୍ଷଯାତ୍ । ଅସ୍ଥିରତ୍ଵାଚ୍ଛରୀରସ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶାହଃ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ ॥ ୨,୨୬.

କୁଳ ଧର୍ମ ଅନନ୍ତ ଓ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟ କମିଯିବା, ଶରୀର ଅସ୍ଥିର ଥିବାରୁ, ବାର ଦିନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଉତ୍ତମ।

ନିରଗ୍ନିକଃ ସାଗ୍ନିକୋ ଵା ଦ୍ଵାଦଶାହେ ସପିଣ୍ଡଯେତ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଅଗ୍ନି ଥାଉ କି ନ ଥାଉ, ବାର ଦିନରେ ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵାଦଶାହେ ତ୍ରିପକ୍ଷେ ଵା ଷଣ୍ମାସେ ଵତ୍ସରେଽପି ଵା । ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତମୃଷିଭିସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ ॥ ୨,୨୬.

ବାର ଦିନ, କିମ୍ବା ତିନି ପକ୍ଷ, ଛଅ ମାସ କିମ୍ବା ବର୍ଷ ପରେ, ଋଷିମାନେ ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି, ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।

ସପୁତ୍ତ୍ରସ୍ଯ ନ କର୍ତଵ୍ଯମେକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ କଦାଚନ । ସପିଣ୍ଡୀକରଣାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ଯତ୍ରଯତ୍ର ପ୍ରଦୀଯତେ ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ପୁଅ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନାମକ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କ୍ରିୟା ହେଇଗଲା ପରେ, ଯେଉଁଠି ଏହା ହେଉଛି, ସେଉଁଠି ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ।

ତତ୍ରତତ୍ର ତ୍ରଯଂ କାର୍ଯମନ୍ଯଥା ପିତୃଘାତକଃ । ତ୍ରିଭିଃ କୁର୍ଯାଦଶକ୍ତଶ୍ଚ ପାର୍ଵଣଂ ମୁନିନୋଦିତମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘଟଣାରେ ତିନିଟି କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର; ଏହା ନ କଲେ ପିତୃଘାତକ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଯଦି କିଏ ଅସମର୍ଥ ହୁଏ, ତେବେ ମୁନିମାନେ ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେହିପରି ପକ୍ଷ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍।

ତଦ୍ଦିନେ ତଦ୍ଦିନେ କୁର୍ଯାତ୍ପିତାମହମୁଖାନ୍ଯତଃ । ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଦିନମାସାନାଂ ତସ୍ମାତ୍ପାର୍ଵଣମିଷ୍ଯତେ ॥ ୨,୨୬.

ଏହି ଦିନରେ ଏହି ଦିନରେ ପିତାମହ ଓ ଅନ୍ୟ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର; କିନ୍ତୁ ଦିନ କିମ୍ବା ମାସ ଜଣା ନଥିଲେ, ପକ୍ଷ କ୍ରିୟା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ମନାଯାଏ।

ଅନୁତ୍ପନ୍ନଶରୀରସ୍ଯ ନ ଦାନଂ ପିତୃଭିଃ ସହ । ଏତୈଃ ଷୋଡଶଭିଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧୈଃ ପ୍ରେତୋ ମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଜାଯତେ ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ଶରୀର ଜନ୍ମ ହୋଇନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ପିତୃମାନେ ସହିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହି ଷୋଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।

ଅପୁତ୍ତ୍ରସ୍ଯ ସପିଣ୍ଡତ୍ଵଂ ନୈଵ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ତ୍ରିଯୋଽପି ଵା । ଯାଵଜ୍ଜୀଵ ଚ ସଦ୍ଭତ୍ର୍ଯା ନ କୁର୍ଯାତ୍ସହପିଣ୍ଡତାମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସପିଣ୍ଡ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଜନାନୀମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସଦ୍ଭାର୍ଯ୍ୟା ଜୀବନ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସହପିଣ୍ଡ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ବ୍ରାହ୍ମାଦିଷୁ ଵିଵାହେଷୁ ଯା ଵଧୂରିହ ସଂସ୍କୃତା । ଭର୍ତୃଗୋତ୍ରେଣ କର୍ତଵ୍ଯାସ୍ତସ୍ଯାଃ ପିଣ୍ଡୋଦକକ୍ରିଯାଃ ॥ ୨,୨୬.

ବ୍ରାହ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ବିବାହ ପ୍ରକାରରେ ଯେଉଁ ବଧୁ ଏଠାରେ ସଂସ୍କାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ କ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟାର ଗୋତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଦରକାର।

ଆସୁରାଦିଵିଵା ହେଷୁ ଯା ଵ୍ଯୂଢା କନ୍ଯକା ଭଵେତ୍ । ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ପିତୃଗୋତ୍ରେଣ କୁର୍ଯାତ୍ପିଣ୍ଡୋଦକକ୍ରିଯାଃ ॥ ୨,୨୬.

ଆସୁର ଓ ଏହା ସମାନ ବିବାହ ପ୍ରକାରରେ ଯେଉଁ କନ୍ୟା ବିବାହିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ କ୍ରିୟା ପିତାର ଗୋତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ୍।

ପିତୁଃ ପୁତ୍ତ୍ରେଣ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ସଦା । ପୁତ୍ତ୍ରାଭାଵେ ତୁ ପତ୍ନୀ ସ୍ଯାତ୍ପତ୍ନ୍ଯଭାଵେ ସହୋଦରଃ ॥ ୨,୨୬.

ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କ୍ରିୟା ସଦା ପୁଅ କରିବା ଦରକାର; ପୁଅ ନଥିଲେ ଭାର୍ଯ୍ୟା କରିବେ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ନଥିଲେ ସହୋଦର କରିବେ।

ଭ୍ରାତା ଵା ଭ୍ରାତୃପୁତ୍ତ୍ରୋ ଵା ସପିଣ୍ଡଃ ଶିଷ୍ଯ ଏଵ ଵା । ସପିଣ୍ଡନକ୍ରିଯାଂ କୃତ୍ଵା କୁର୍ଯାନ୍ନାନ୍ଦୀମୁଖଂ ତତଃ ॥ ୨,୨୬.

ଭାଇ, ଭାଇର ପୁଅ କିମ୍ବା ଶିଷ୍ୟ ଯଦି ସପିଣ୍ଡ ଅଟେ, ସେମାନେ ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା କରିବେ, ପରେ ନାନ୍ଦୀମୁଖ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।

ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯୈଵ କନିଷ୍ଠେନ ଭ୍ରାତୃପୁତ୍ତ୍ରେଣ ଭାର୍ଯଯା । ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ କାର୍ଯଂ ପୁତ୍ରହୀନେ ନରେ ଖଗ ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁ ପୁରୁଷଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ, ଭାଇର ପୁଅ କିମ୍ବା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇର ଭାର୍ଯ୍ୟା ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କ୍ରିୟା କରିବେ।

ଭ୍ରାତୄଣାମେକଜାତାନାମେକଶ୍ଚେତ୍ପୁତ୍ରଵାନ୍ ଭଵେତ୍ । ସର୍ଵେତେ ତେନ ପୁତ୍ରେଣ ପୁତ୍ରିଣୋ ମନୁରବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଏକ ମାଁ ଓ ଏକ ପିତାର ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯଦି କେବଳ ଏକ ଭାଇ ପୁଅ ଅଛି, ତେବେ ମନୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତେ ତାହାର ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରୀ ମନାଯିବେ।

ସର୍ଵେଷାଂ ପୁତ୍ରହୀନାନାଂ ପତ୍ନୀ କୁର୍ଯାତ୍ସପିଣ୍ଡନମ୍ । ଋତ୍ଵିଜା କାରଯେଦ୍ଵାପି ପୁରୋହିତମଥାପି ଵା ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁମାନେ ପୁଅ ହୀନ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା କରିବେ; କିମ୍ବା ଋତ୍ବିଜ କିମ୍ବା ପୁରୋହିତ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ।

କୃତଚୂଡୋପନୀତଶ୍ଚ ପିତୁଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସମାଚରେତ୍ । ଉଚ୍ଚାରଯେତ୍ସ୍ଵଧାକାରଂ ନ ତୁ ଵେଦାକ୍ଷରାଣ୍ଯସୌ ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁ ଲୋକ ଚୂଡା ଓ ଉପନୟନ କ୍ରିୟା କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପିତାଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବେ; ସ୍ୱଧା ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ, କିନ୍ତୁ ବେଦ ଅକ୍ଷର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଭର୍ତ୍ରାଦିଭିସ୍ତ୍ରିଭିଃ କାର୍ଯଂ ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ । ପିତୃଵ୍ଯଭ୍ରାତୃପୁତ୍ରେଣ ସୋଦରେଣ କନୀଯସା ॥ ୨,୨୬.

ଏକ ଜନାନୀ ପାଇଁ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କ୍ରିୟା ତିନିଜଣ କରିବେ: ଭାର୍ଯ୍ୟାର ପତି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ପିତୃବ୍ୟ, ଭାଇର ପୁଅ କିମ୍ବା କନିଷ୍ଠ ଭାଇ।

ଅର୍ଵାକ୍ସଂଵତ୍ସରାତ୍ସନ୍ଧୌ ପୂର୍ଣେ ସଂଵତ୍ସରେଽପି ଵା । ଯେ ସପିଣ୍ଡୀକୃତାଃ ପ୍ରେତାସ୍ତେଷାଂ ନ ସ୍ଯାତ୍ପୃଥକ୍କ୍ରିଯା ॥ ୨,୨୬.

ଏକ ବର୍ଷ ଭିତରେ, ବା ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ପରେ, ଯେଉଁ ପ୍ରେତମାନେ ସପିଣ୍ଡ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଲଗା କ୍ରିୟା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ସପିଣ୍ଡନେ କୃତେ ଵତ୍ସ ପୃଥକ୍ତ୍ଵଂ ତୁ ଵିଗର୍ହିତମ୍ । ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍ପୃଥକ୍ପିଣ୍ଡଂ ପିତୃହା ସୋଽଭିଜାଯତେ ॥ ୨,୨୬.

ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା ହେଇଗଲା ପରେ, ଆଲଗା କ୍ରିୟା କରିବା ନିନ୍ଦିତ; ଯେଉଁ ଲୋକ ଆଲଗା ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ, ସେ ପିତୃଘାତକ ହେଉଛି।

ସପିଣ୍ଡୀକରଣେ ଵୃତ୍ତେ ପୃଥକ୍ତ୍ଵଂ ନୋପପଦ୍ଯତେ । ପୃଥକ୍ପିଣ୍ଡେ କୃତେ ପଶ୍ଚାତ୍ପୁନଃ କୁର୍ଯାତ୍ସପିଣ୍ଡନମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କ୍ରିୟା ହେଲା ପରେ, ଆଲଗା କ୍ରିୟା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଯଦି ଆଲଗା ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି, ପୁନି ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।

ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ କୃତ୍ଵା ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ କରୋତି ଯଃ । ଆତ୍ମାନଂ ଚ ତଥା ପ୍ରେତଂ ସ ନଯେଦ୍ଦମଶାସନମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଯେଉଁ ଲୋକ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କ୍ରିୟା କରିବା ପରେ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା କରେ, ସେ ନିଜେ ଓ ପ୍ରେତକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଦେଶକୁ ନେଇଯାଏ।

ଵର୍ଷଂ ଯାଵକ୍ତ୍ରିଯା କାର୍ଯା ନାମଗୋତ୍ରେଣ ଧୀମତା । ଘଟାଦି ଭୋଜନଂ ନିତ୍ଯଂ ପଦଦାନାନି ଯାନି ଚ । ସପିଣ୍ଡୀକରଣେ ଵୃତ୍ତେ ଏକସ୍ଯୈଵ ତୁ ଦାପଯେତ୍ ॥ ୨,୨୬.

ବର୍ଷ ଭରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ । ପ୍ରତିଦିନ ଖାଦ୍ୟ, ପାଣି, ଘଟାଦି ଦେବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଶେଷ ହେଲେ, ଏହି ଦାନ କେବଳ ଏକ ଜଣ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ।

ଅନ୍ନଂ ପାନୀଯସହିତଂ ସଂଖ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵାବ୍ଦିକସ୍ଯ ଚ । ଦାତଵ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପକ୍ଷିଞ୍ଜଲପୂର୍ଣଘଟାଦିକମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ବାର୍ଷିକ କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଏକାଠି ଗଣି ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ପକ୍ଷୀ ଭର୍ତି ଘଟାଦି ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ।

ପିଣ୍ଡାନ୍ତେ ତସ୍ଯ ସକଲା ଵର୍ଷଵୃତ୍ତିଃ ସ୍ଵଶକ୍ତିତଃ । ଦିଵ୍ଯଦେହୋ ଵିମାନସ୍ଥଃ ସୁଖଂ ଯାତି ଯମାଲଯମ୍ ॥ ୨,୨୬.

ପିଣ୍ଡ ଦାନ ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ଏକ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ, ପରଲୋକୀ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ପାଇ, ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ବସି, ଯମଲୋକକୁ ସୁଖରେ ଯାଆନ୍ତି ।

ଜୀଵମାନେ ଚ ପିତରି ନ ହି ପୁତ୍ତ୍ରେ ସପିଣ୍ଡତା । ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସପିଣ୍ଡନଂ ନାସ୍ତି ତଥା ଭର୍ତରି ଜୀଵତି ॥ ୨,୨୬.

ପିତା ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ, ପୁଅ ସପିଣ୍ଡ ହେବେ ନାହିଁ । ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ, ସ୍ୱାମୀ ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ସପିଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ ।

ହୁତାଶଂ ଯା ସମାରୂଢା ଚତୁର୍ଥେଽହ୍ନି ପତିଵ୍ରତା । ତସ୍ଯା ଭର୍ତୃଦିନେ କାର୍ଯଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗାଦିକଂ ଚ ଯତ୍ ॥ ୨,୨୬.

ଯେ ପତିବ୍ରତା ଚାରିଥ ଦିନରେ ଶବଦାହ କରିଥିଲେ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦିନରେ, ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକ୍ରମ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ପୁତ୍ତ୍ରିକା ପତିଗୋତ୍ରା ସ୍ଯାଦଧସ୍ତାତ୍ପୁତ୍ରଜନ୍ମନଃ । ପୁତ୍ରୋତ୍ପତ୍ତେଃ ପରସ୍ତାତ୍ସା ପିତୃଗୋତ୍ରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ପୁନଃ ॥ ୨,୨୬.

ପୁଅ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବରୁ, ଝିଅ ପତିଙ୍କ ଗୋତ୍ରରେ ଥାଏ । ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେଲା ପରେ, ସେ ପୁଣି ପିତାଙ୍କ ଗୋତ୍ରକୁ ଫେରିଯାଏ ।

ପତିପତ୍ନ୍ଯୋଃ ସଦୈକତ୍ଵଂ ହୁତାଶଂ ଯାଧିରୋହତି । ପୁତ୍ରେଣୈଵ ପୃଥକ୍ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କ୍ଷଯାଖ୍ଯେ ତସ୍ଯ ଵାସରେ ॥ ୨,୨୬.

ସ୍ତ୍ରୀ ଶବଦାହ କରିଲେ, ସେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ସଦା ଏକତାରେ ରହିଥାଏ । କ୍ଷୟ ଦିନରେ, ପୁଅ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଅପୁତ୍ତ୍ରୌ ଚେନ୍ମୃତୌ ସ୍ଯାତାମେକଚିତ୍ଯାଂ ସମେଽହନି । ପୃଥକ୍ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି କୁର୍ଵୀତ ସାପିଡ୍ଯଂ ପତିନା ସହ ॥ ୨,୨୬.

ଯଦି ପତି-ପତ୍ନୀ ଦୁଇଜଣ ଅପୁତ୍ର ଏକ ଦିନରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇ ଏକାଠି ଚିତାରେ ରଖାଯାନ୍ତି, ତେବେ ଅଲଗା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍, କିନ୍ତୁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ ପତିଙ୍କ ସହ ଏକାଠି କରିବା ଉଚିତ୍ ।