ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠମାତ୍ରଃ ପୁରୁଷୋ ଵାଯୁଭୃତଃ କ୍ଷୁଧାନ୍ଵିତଃ । ତସ୍ମାଦ୍ଦେଯାନି ଦାନାନି ମୃତେ ବାଲେ ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍ ॥ ୨,୨୫.
ଅଙ୍ଗୁଠି ପରି ଛୋଟ ଦେହ ଥିବା ପୁରୁଷ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ଓ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ। ଏହି କାରଣରୁ, ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ କାଳରେ ନିଶ୍ଚିତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଜନ୍ମତଃ ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦତ୍ତମସଂସ୍କୃତମ୍ । ପଞ୍ଚଵର୍ଷାଧିକେ ବାଲେ ଵିପତ୍ତିର୍ଯଦି ଜାଯତେ ॥ ୨,୨୫.
ଜନ୍ମରୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଯାହା ଦିଆଯାଏ ତାହା କୌଣସି କ୍ରିୟା ବିନା ଉପଭୋଗ କରେ। ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଦୁଃଖ ଆସେ।
ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗାଦିକଂ କର୍ମ ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ଵିନା । ଦ୍ଵାଦଶେ ହନି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ କୁର୍ଯାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶ ॥ ୨,୨୫.
ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା, ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଛାଡ଼ି, କରିବା ଉଚିତ୍। ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଆସିଲେ, ଷୋଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପାଯସେନ ଗୁଡେନାପି ପିଣ୍ଡାନ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯଥାକ୍ରମମ୍ । ଉଦକୁମ୍ଭପ୍ରଦାନଂ ଚ ପଦ (ଉପ) ଦାନାନି ଯାନି ଚ ॥ ୨,୨୫.
ପାୟସ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ ସହିତ ପିଣ୍ଡ ଯଥାକ୍ରମେ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଜଳକୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଭୋଜନାନି ଦ୍ଵିଜେ ଦଦ୍ଯାନ୍ମହାଦାନାଦି ଶକ୍ତିତଃ । ଦୀପଦାନାଦି ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍ପଞ୍ଚଵର୍ଷାଧିକେ ସଦା ॥ ୨,୨୫.
ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଓ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ମହାଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ ସଦା, ଦୀପ ଦାନ ପରି ଛୋଟ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।
କର୍ତଵ୍ଯଂ ଚ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵ୍ରତାତ୍ପ୍ରାକ୍ପ୍ରେତତୃପ୍ତଯେ । ଯଦା ନକ୍ରିଯତେ ସର୍ଵଂ ମୁଦ୍ଗଲତ୍ଵଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୨୫.
ହେ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବରୁ ଉପବାସ ଆରମ୍ଭରୁ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରେତ ତୃପ୍ତି ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର। କିଛି କରାଯାଇନାହିଁ ହେଲେ, ସେ ମୁଦ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ଵ୍ରତାତ୍ପ୍ରାଙ୍ଗେଵ ଦେଯଂ ତୁ ତତଃ ପିତୃଗଣସ୍ଯ ଚ । ସ୍ଵାହାକାରେଣ ଵୈ କୁର୍ଯାଦେକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟାନି ଷୋଡଶ ॥ ୨,୨୫.
ଉପବାସ ପୂର୍ବରୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍, ତାପରେ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ସ୍ୱାହା ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଷୋଳ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଋଜୁଦର୍ଭୈସ୍ତିଲୈଃ ଶୁକ୍ଲୈଃ ପ୍ରାଚୀନାଵୀତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ । ଅପସଵ୍ଯଂ ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ କୃତେ ଯାନ୍ତି ପରାଂ ଗତିମ୍ ॥ ୨,୨୫.
ସିଧା ଦର୍ଭା ଓ ଧଳା ତିଳ ଦେଇ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବସ୍ତ୍ର ମୁହଁ କରି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍। ଅପସବ୍ୟ ରେ କ୍ରିୟା କଲେ, ସେମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ପୁନଶ୍ଚିରାଯୁଷୋ ଭୂତ୍ଵା ଜାଯନ୍ତେ ସ୍ଵକୁଲେ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ସର୍ଵସୌଖ୍ଯପ୍ରଦଃ ପୁତ୍ରଃ ପିତ୍ରୋଃ ପ୍ରୀତିଵିଵର୍ଧନଃ ॥ ୨,୨୫.
ପୁଣି ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୋଇ ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନିଜ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି । ପୁଅ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ, ମାତାବାପାଙ୍କର ସ୍ନେହ ବଢ଼ାଏ ।
ଆକାଶମେକଂ ହି ଯଥା ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯୌ ଯଥୈକତଃ । ଘଟାଦିଷୁ ପୃଥକ୍ସର୍ଵଂ ପଶ୍ଯ ରୂପଂ ଚ ତତ୍ସମମ୍ ॥ ୨,୨୫.
ଯେପରି ଏକ ଆକାଶ ଅଛି, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଆକାଶରେ ଏକତ୍ର ରହନ୍ତି, ସେପରି ଘଡ଼ି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଆକୃତି ଭିନ୍ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ମୂଳ ଏକ ଅଟୁଟ ଅଛି ।
ଆତ୍ମା ତଥୈଵ ସର୍ଵେଷୁ ପୁତ୍ତ୍ରେଷୁ ଵିଚରେତ୍ସଦା । ଯା ଯସ୍ଯ ପ୍ରକୃତିଃ ପୂର୍ଵଂ ଶୁକ୍ରଶୋଣିତସଙ୍ଗମେ ॥ ୨,୨୫.
ଏହିପରି ଆତ୍ମା ସବୁ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ବିଚରଣ କରେ । ଯେଉଁ ପ୍ରକୃତି ପୂର୍ବରୁ ଥିଲା, ଶୁକ୍ର ଓ ରକ୍ତର ସଂଯୋଗ ସମୟରେ, ସେହି ପ୍ରକୃତି ରହିଯାଏ ।
ସା (ସ) ତେନ ଭାଵଯୋଗେନ ପୁତ୍ତ୍ରାସ୍ତତ୍କର୍ମକାରିଣଃ । ପିତୃରୂପଂ ସମାଦାଯ କସ୍ଯଚିଜ୍ଜାଯତେ ସୁତଃ ॥ ୨,୨୫.
ସେହି ପ୍ରକୃତି ଏହି ସଂଯୋଗର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୁଅମାନଙ୍କୁ ତାହା ଅନୁସାରେ କାମ କରାଏ । ବାପାଙ୍କ ଆକୃତି ନେଇ କେହି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ ।
ପିତୃତଃ କୋଽପି ରୂପାଢ୍ଯୋ ଗୁଣଜ୍ଞୋ ଦାନତତ୍ପରଃ । ସଦୃଶଃ କୋଽପି ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ନ ଭୂତୋ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୨,୨୫.
ବାପାଠାରୁ କେହି ରୂପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୁଣ ଜ୍ଞାନୀ, ଦାନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହୋଇପାରେ । କେହି ସଦୃଶ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ସଂସାରରେ କେବେ ବି ଏକେବାରେ ସମାନ ହୋଇନଥିଲେ ଏବଂ ହେବେ ନାହିଁ ।
ଅନ୍ଧାଦନ୍ଧୋ ନ ଭଵତି ମୂକାନ୍ମୂକୋ ନ ଜାଯତେ । ବଧିରାଦ୍ବଧିରୋ ନୈଵ ଵିଦ୍ଯାଵାନ୍ଵିଦୁଷୋ ନ ହି । ଅନୁରୂପା ନ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ମଦୀଯଂ ଵଚନଂ ଶୃଣୁ ॥ ୨,୨୫.
ଅନ୍ଧ ଠାରୁ ଅନ୍ଧ ଜନ୍ମ ନେଇନଥାଏ, ଗୁଙ୍ଗା ଠାରୁ ଗୁଙ୍ଗା ହୁଏ ନାହିଁ, ବେହେରା ଠାରୁ ବେହେରା ହୁଏ ନାହିଁ, ଶିକ୍ଷିତ ଠାରୁ ଶିକ୍ଷିତ ହୁଏ ନାହିଁ । ସମାନ ଆକୃତି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ମୋ କଥା ଶୁଣ ।
ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଔରସକ୍ଷେତ୍ରଜାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ପୁତ୍ତ୍ରା ଦଶଵିଧାଃ ସ୍ମୃତାଃ । ସଂଗୃହୀତଃ ସୁତୋ ଯସ୍ତୁ ଦାସୀପୁତ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ତେନ କିମ୍ ॥ ୨,୨୫.
ଗରୁଡ଼ ପଚାରିଲେ: ଗର୍ଭଜ, କ୍ଷେତ୍ରଜ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ଦଶ ପ୍ରକାର ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି । ଦତ୍ତକ ପୁଅ ଓ ଦାସୀର ପୁଅ ବିଷୟରେ କଣ କହିବେ?
କାଙ୍କାଂ ଗତିମଵାପ୍ନୋତି ଜାଯୋ ମୃତ୍ଯୁଵଶଂ ଗତଃ । ଭଵେନ୍ନ ଦୁହିତା ଯସ୍ଯ ନ ଦୌହିତ୍ରୋ ନ ଵା ସୁତଃ ॥ ୨,୨୫.
ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବନ ସାଥୀ ମୃତ୍ୟୁବଶରେ ଚାଲିଯାଏ, ସେ ଲୋକ ଆଶା କରିଥିବା ଗତିକୁ ପାଇଥାଏ । ଯାହାଙ୍କର କୌଣସି ଝିଅ, ନାତି କିମ୍ବା ପୁଅ ନାହିଁ, ସେମାନେ...
ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତସ୍ଯ କଥଂ କାର୍ଯଂ ଵିଧିନା କେନ ତଦ୍ଭଵେତ୍ । ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ମୁଖଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ମୁଚ୍ଯତେ ପୈତୃକାଦୃଣାତ୍ ॥ ୨,୨୫.
ତାଙ୍କ ପିଣ୍ଡଦାନ କିପରି କରିବେ? କେଉଁ ବିଧିରେ ଏହା ସମ୍ଭବ? ଭଗବାନ କହିଲେ: ପୁଅଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ପିତୃ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ।
ପୌତ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଦର୍ଶନାଜ୍ଜନ୍ତୁର୍ମୁଚ୍ଯତେ ଚଃ ଋଣତ୍ରଯାତ୍ । ଲୋକାନନ୍ତ୍ଯଂ ଦିଵଃ ପ୍ରାପ୍ତିଃ ପୁତ୍ତ୍ରପୌତ୍ତ୍ର ପ୍ରପୌତ୍ତ୍ରକୈଃ ॥ ୨,୨୫.
ନାତିଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ମଣିଷ ତିନି ପ୍ରକାର ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ । ପୁଅ, ନାତି ଓ ପ୍ରପୌତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଲୋକ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ।
ଅନ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରୋଦ୍ଭଵାଦ୍ଯା ଯେ ଭୁକ୍ତିମାତ୍ରପ୍ରଦାଃ ସୁତାଃ । କୁର୍ଵୀତ ପାର୍ଵଣଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମାରୈସୋ ଵିଧିଵତ୍ସୁତଃ ॥ ୨,୨୫.
ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପୁଅମାନେ କେବଳ ଭୋଗ ଦେଇପାରନ୍ତି । ନିୟମିତ ପୁଅ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ।
କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ସୁତାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧମେ କୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ନ ପାର୍ଵଣମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମୋଢାଜସ୍ତୂନ୍ନଯତି ସଂଗୃହୀତସ୍ତ୍ଵଧୋ ନଯେତ୍ । ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସାଂଵତ୍ସରଂ କୁର୍ଵଞ୍ଜାଯତେ ନରକାଯ ଵୈ ॥ ୨,୨୫.
ଅନ୍ୟ ପୁଅମାନେ କେବଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ବ୍ରାହ୍ମଣୀର ପୁଅ ଉପରକୁ ନେଇଯାଏ, ଦତ୍ତକ ପୁଅ ତଳକୁ ନେଇଯାଏ । ପ୍ରତିବର୍ଷ ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ନରକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ।
ସର୍ଵଦାନାନି ଦେଯାନି ହ୍ଯନ୍ନ ଦାନାଦୃତେ ଖଗ । ସଂଗୃହୀତଃ ସୁତଃ କୁର୍ଯାଦେକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ନ ପାର୍ଵଣମ୍ ॥ ୨,୨୫.
ସମସ୍ତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ନ ଦାନ ବ୍ୟତୀତ, ହେ ପକ୍ଷୀ । ଦତ୍ତକ ପୁଅ କେବଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ ।
ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦଂ ପିତୃମାତୃଭ୍ଯାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ନ ଲିପ୍ଯତେ । ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପାର୍ଵଣଂ କୁରୁତେ ଯଦି ॥ ୨,୨୫.
ପ୍ରତିବର୍ଷ ପିତା ମାତାଙ୍କୁ ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ କୌଣସି ଦୋଷ ଲାଗେ ନାହିଁ । ଯଦି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି ପୂର୍ଣ୍ଣ ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ତେବେ...
ଆତ୍ମାନଂ ଚ ପିତୄଂଶ୍ଚୈଵ ସ ନଯେଦ୍ଯମମନ୍ଦିରମ୍ । ସଂଗୃହୀତସ୍ତୁ ଯଃ କେଚିଦ୍ଦାସୀପୁତ୍ତ୍ରାଦଯଶ୍ଚ ଯେ ॥ ୨,୨୫.
ସେ ନିଜେ ଓ ପିତୃମାନେ ଯମଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଆନ୍ତି । ଦତ୍ତକ ପୁଅ, ଦାସୀର ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ...
ତୀର୍ଥେ କୁର୍ଯୁଃ ପିତୃଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦାନଂ (ମାସଂ) ଦଦ୍ଯୁର୍ଦ୍ଵିଜନ୍ମନେ । ସଂଗୃହୀତସୁତୋ ଭୂତ୍ଵା ପାକଂ ଵା ଯଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ॥ ୨,୨୫.
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରନ୍ତି, ଦ୍ୱିଜାତିକୁ (ମାସିକ) ଦାନ ଦେଇପାରନ୍ତି । ଯଦି ଦତ୍ତକ ପୁଅ ହୋଇ ରାନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଛି, ତେବେ...
ଵୃଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵିଜାନୀଯାଚ୍ଛୂଦ୍ରାନ୍ନେନ ଯଥା ଦ୍ଵିଜଃ । ନ ପ୍ରୀଣଯତି ତଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ପିତାମହମୁଖାନ୍ପିତୄନ୍ । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସ୍ଵଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୀନଜାତୀନ୍ସୁତାଂସ୍ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୨,୨୫.
ଯେପରି ଶୂଦ୍ର ରାନ୍ଧିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଫଳଦାୟକ ନୁହେଁ, ସେପରି ଏହି ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପିତାମହ ଆଦି ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । ଏହା ଜାଣି, ହେ ପକ୍ଷୀମାନ୍ୟ, ନିମ୍ନ ଜାତିର ପୁଅମାନେ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ ।
(ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଜ୍ଜାତଶ୍ଚାଣ୍ଡାଲାଦଧମଃ ସ୍ମୃତଃ ) । ଯସ୍ତୁ ପ୍ରଵ୍ରଜିତାଜ୍ଜାତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯାଂ ଶୂଦ୍ରତଶ୍ଚ ଯଃ ॥ ୨,୨୫.
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଠାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ ମଧ୍ୟ ଚଣ୍ଡାଳ ହେଲେ ସେ ଅତି ନିମ୍ନ ମନ୍ୟ । ଯେଉଁଠାରୁ ପ୍ରବ୍ରଜିତ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଠାରୁ ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି...
ଦ୍ଵାଵେତୌ ଵିଦ୍ଧି ଚାଣ୍ଡାଲୌ ସଗୋତ୍ରାଦ୍ଯସ୍ତୁ ଜାଯତେ । ସ୍ଵର୍ଯାତିଵିହିତାନ୍ପୁତ୍ରଃ ସମୁତ୍ପାଦ୍ଯ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୨,୨୫.
ଏହି ଦୁଇଜଣ, ଏକେ ଗୋତ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନି, ସେମାନେ ଚାଣ୍ଡାଳ ଭାବେ ଗଣାଯାନ୍ତି, ଖଗେଶ୍ୱର।
ତୈଃ ସୁଵୃତ୍ତୈଃ ସୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ଯଂ କୁଵୃତ୍ତୈର୍ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ହୀନଜାତିସମୁଦ୍ଭୂତୈଃ ସୁଵୃତ୍ତୈଃ ସୁଖମେଧତେ ॥ ୨,୨୫.
ଭଲ ଆଚରଣ ଥିଲେ ସୁଖ ମିଳେ, ଖରାପ ଆଚରଣ ଥିଲେ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ପଡେ। ନିମ୍ନ ଜାତିରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଆଚରଣ ଭଲ ଥାଏ, ସେମାନେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି।
କଲିକଲୁଷଵିମୁକ୍ତଃ ପୂଜିତଃ ସିଦ୍ଧସଙ୍ଘୈରମରଚମରମାଲାଵୀଜ୍ଯମାନୋଽପ୍ସରୋଭିଃ । ପିତୃଶତମପି ବନ୍ଧୂନ୍ପୁତ୍ତ୍ରପୌତ୍ତ୍ରପ୍ରପୌତ୍ତ୍ରାନପି ନରକନିମଗ୍ନାନୁଦ୍ଧରେଦେକ ଏଵ ॥ ୨,୨୫.
କଳିଯୁଗର ଦୁଷ୍ଟତାରୁ ମୁକ୍ତ, ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଅପ୍ସରାମାନେ ଦେବତାମାନେ ଚାମର ହଲାଇ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରୁଥିବା, ଏମିତି ଏକ ମାନ୍ୟବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ପୂର୍ବଜ, ବନ୍ଧୁ, ପୁତ୍ର, ପଉତ୍ର ଓ ପ୍ରପଉତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଶତାଧିକ ନରକରେ ପଡିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରେ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମାହପୁରାଣମ୍ ୨୬ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ସତ୍ଯଂ ବ୍ରୂହି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃପାଂ କୃତ୍ଵା ମଯି ପ୍ରଭୋ । ମୃତାନାଂ ଚୈଵ ଜନ୍ତୂନାଂ କଦା କୁର୍ଯାତ୍ସପିଣ୍ଡନମ୍ ॥ ୨,୨୬.
ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ କୃପା କରି ସତ୍ୟ କଥା କହ, ପ୍ରଭୁ। ମୃତ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ସପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ?