ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଯଦା ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନୁଷ୍ଯଂ ତଦା ସର୍ଵଂ ତପତ୍ଯପି । ସର୍ଵଜନ୍ମାନି ସଂସ୍ମୃତ୍ଯ ଵିଷାଦୀ କୃତଚେତନଃ ॥ ୨,୨୪.

ଯେତେବେଳେ ସେ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ପାଏ, ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ; ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରି, ଜ୍ଞାନ ହୋଇ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ।

ଅଵେକ୍ଷ୍ଯ ଗର୍ଭଵାସାଂଶ୍ଚ କର୍ମଜା ଗତଯସ୍ତଥା । ମାନୁଷୋଦରଵାସୀ ଚେତ୍ତଦା ଭଵତି ପାତକୀ ॥ ୨,୨୪.

ଗର୍ଭବାସର ଅବସ୍ଥା ଓ କର୍ମଫଳର ଗତି ଦେଖି, ଯଦି କେହି ମଣିଷ ଗର୍ଭରେ ରହେ, ସେତେବେଳେ ସେ ପାପୀ ହୁଏ।

ଅଣ୍ଡଜାଦିଷୁ ଭୂତେଷୁ ଯତ୍ରଯତ୍ର ପ୍ରସର୍ପତି । ଆଧଯୋ ଵ୍ଯାଧଯଃ କ୍ଲେଶା ଜରାରୂପଵିପର୍ଯଯଃ ॥ ୨,୨୪.

ଡିମ୍ବ ଆଦି ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ସେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଯାଏ, ସେଠି ଦୁଃଖ, ରୋଗ, କଷ୍ଟ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଦେହର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଛି।

ଗର୍ଭଵାସାଦ୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତସ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନତିମିରାଵୃତଃ । ନ ଜାନାତିଃ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଲଭାଵଂ ସମାଶ୍ରିତଃ ॥ ୨,୨୪.

ଗର୍ଭବାସରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକି ରହିଥାଏ; ଓ ପକ୍ଷୀମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରି, ସେ କିଛି ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ।

ଯୌଵନେ ତିମିରାନ୍ଧଶ୍ଚ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସ ମୁକ୍ତିଭାକ୍ । ଆଧାନାନ୍ମୃତ୍ଯୁମାପ୍ନୋତି ବାଲୋ ଵା ସ୍ଥଵିରୋ ଯୁଵା ॥ ୨,୨୪.

ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଅନ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଦେଖିପାରେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଯୁବା ଯେ କିଏ ହେଉ, ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ସଧନୋ ନିର୍ଧନଶ୍ଚୈଵ ସୁକୁମାରଃ କୁରୂପଵାନ୍ । ଅଵିଦ୍ଵାଂଶ୍ଚୈଵ ଵିଦ୍ଵାଂଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତ୍ଵିତରୋ ଜନଃ ॥ ୨,୨୪.

ଧନୀ କିମ୍ବା ଦରିଦ୍ର, ସୁକୁମାର କିମ୍ବା କୁରୂପ, ଅଜ୍ଞାନୀ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଲୋକ—

ତପୋରତୋ ଯୋଗଶୀଲୋ ମହାଜ୍ଞାନୀ ଚ ଯୋ ନରଃ । ମହାଦାନରତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଧର୍ମାତ୍ମାତୁଲଵିକ୍ରମଃ । ଵିନା ମାନୁପଦେହଂ ତୁ ସୁଖଂ ଦୁଃ ଖଂ ନ ଵିନ୍ଦତି ॥ ୨,୨୪.

ଯିଏ ତପସ୍ୟାରେ ଲାଗିଥାଏ, ଯୋଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ, ମହାଦାନରେ ରତ, ଧନୀ, ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ—ମଣିଷ ଦେହ ବିନା ସେ କେବେ ଖୁସି କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିପାରେ ନାହିଁ।

ପ୍ରାକୃତୈଃ କର୍ମପାଶୈସ୍ତୁ ମୃତ୍ଯୁମାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ । ଆଧାନାତ୍ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ସ୍ଵଲ୍ପପାପୈର୍ଵିପଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୨୪.

ସାଧାରଣ କର୍ମର ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ି ମଣିଷ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ସାଧାରଣ ପାପ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରେ।

ପଞ୍ଚଵର୍ଷାଧିକୋ ଭୂତ୍ଵା ମହାପାପୈର୍ଵିପଚ୍ଯତେ । ଯୋନିଂ ପୂରଯତେ ଯସ୍ମାନ୍ମୃତୋଽପ୍ଯାଯାତି ଯାତି ଚ ॥ ୨,୨୪.

ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ ବଡ଼ ପାପ ପାଇଁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରେ; ସେ ଏକ ଗର୍ଭକୁ ପୂରଣ କରେ, ଏହି କାରଣରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଆସେ ଓ ଯାଏ।

ମୃତୋ ଦାନପ୍ରଭାଵେଣ ଜୀଵନ୍ମର୍ତ୍ଯଶ୍ଚିରଂ ଭୁଵି । ସୂତ ଉଵାଚ । ଇତି କୃଷ୍ଣଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗରୁଡୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୨,୨୪.

ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଦାନର ଶକ୍ତିରେ ମଣିଷ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପୃଥିବୀରେ ବଞ୍ଚିଥାଏ। ସୂତ କହିଲେ: କୃଷ୍ଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଗରୁଡ଼ ପଚାରିଲେ—

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ମୃତେ ବାଲେ କଥଂ କୁର୍ଯାତ୍ପିଣ୍ଡଦାନାଦିକାଃ କ୍ରିଯାଃ । ଗର୍ଭେଷୁ ଚ ଵିପନ୍ନାନାମାଚୂଡାକରଣାଚ୍ଛିଶୋଃ ॥ ୨,୨୪.

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ କିପରି ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ? ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଗର୍ଭରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶିଶୁଙ୍କର ପ୍ରଥମ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଣ କରିବା ଉଚିତ?

କଥଂ କିଂ କେନ ଦାତଵ୍ଯଂ ମୃତାନ୍ତେ କୋ ଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ । ଗରୁଡୋକ୍ତମିତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵାକ୍ଯମଥାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୨,୨୪.

ମୃତ୍ୟୁବେଳେ କେମିତି, କ'ଣ ଏବଂ କିଏ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ? କ'ଣ ନିୟମ ରହିଛି? ଗରୁଡ଼ଙ୍କର ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ଏପରି କହିଲେ:

ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ । ଯଦି ଗର୍ଭୋ ଵିପଦ୍ଯତେ ସ୍ତ୍ରଵତେ ଵାପି ଯୋଷିତଃ । ଯାଵନ୍ମାସଂ ସ୍ଥିତୋ ଗର୍ଭସ୍ତାଵଦ୍ଦିନମଶୌଚକମ୍ ॥ ୨,୨୪.

ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ଯଦି ଗର୍ଭ ନଷ୍ଟ ହୁଏ କିମ୍ବା ଜନନୀଙ୍କ ଗର୍ଭପାତ ହୁଏ, ଗର୍ଭ କେତେ ମାସ ରହିଥିଲା, ସେତେ ଦିନ ଅଶୁଚି ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ତସ୍ଯ କିଞ୍ଚିନ୍ନ କର୍ତଵ୍ଯମାତ୍ମନଃ ଶ୍ରେଯ ଇଚ୍ଛତା । ତତୋ ଜାତେ ଵିପନ୍ନେ ତୁ ଆ ଚୂଡାକରଣାଚ୍ଛିଶୋଃ ॥ ୨,୨୪.

ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ନିଜ ଭଲ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କିଛି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ହୋଇ ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଚୂଡ଼ାକରଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।

ଦୁଗ୍ଧଂ ଭୋଜ୍ଯଂ ତାଶକ୍ତି ବାଲାନାଂ ଚ ପ୍ରଦୀଯତେ । ଆ ଚୂଡାତ୍ପଞ୍ଚଵର୍ଷେ ତୁ ଦେହଦାହୋ ଵିଧୀଯତେ ॥ ୨,୨୪.

ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦୁଧ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଚୂଡ଼ାକରଣ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେହ ଦାହ କରିବା ନିୟମ ଅଛି।

ଦୁଗ୍ଧଂ ତସ୍ଯ ପ୍ରଦେଯଂ ସ୍ଯାଦ୍ବାଲାନାଂ ଭୋଜନଂ ଶୁଭମ୍ । ପଞ୍ଚଵର୍ଷାଧିକେ ପ୍ରେତେ ସ୍ଵଜାତିଵିହିତାନି ଚ ॥ ୨,୨୪.

ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଧ ଓ ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ନିଜ ଜାତି ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।

କୁର୍ଯାତ୍କର୍ମାଣି ସର୍ଵାଣି ଚୋଦକୁମ୍ଭାଦି ପାଯସମ୍ । ଦାତଵ୍ଯଂ ତୁ ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଣସମ୍ବନ୍ଧକସ୍ତୁ ସଃ ॥ ୨,୨୪.

ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା, ଉଦକ କୁମ୍ଭ ଓ ପାୟସ ଦେବା ଉଚିତ। ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କ୍ରିୟା ଦେହ ଋଣ ପୂରଣ ପାଇଁ ହୁଏ।

ଜାତସ୍ଯ ହି ଧ୍ରୁଵୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ଧ୍ରୁଵଂ ଜନ୍ମ ମୃତସ୍ଯ ଚ । କର୍ତଵ୍ଯଂ ପକ୍ଷିଶାର୍ଦୂଲ ପୁନର୍ଦେହକ୍ଷଯାଯ ଵୈ ॥ ୨,୨୪.

ଯେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ, ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଆଉ ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚିତ। ଏହିପରି ଦେହ ନାଶ ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।

ତସ୍ମୈ ଯଦ୍ରୋଚତେ ଦେଯମଦତ୍ତ୍ଵା ନିର୍ଧନେ କୁଲେ । ସ୍ଵଲ୍ପାଯୁର୍ନିର୍ଧନୋ ଭୂତ୍ଵା ରତିଭକ୍ତିଵିଵର୍ଜିତଃ ॥ ୨,୨୪.

ଯେଉଁଥିରେ ମନ ପସନ୍ଦ ହୁଏ, ସେଇ ଦେବା ଉଚିତ। ଦରିଦ୍ର ପରିବାରରେ ଦିଆଯାଏନି, ତେବେ ଅଳ୍ପଆୟୁ, ଦରିଦ୍ରତା ଓ ଆନନ୍ଦ ଭକ୍ତିର ଅଭାବ ହୁଏ।

ପୁନର୍ଜନ୍ମାପ୍ନୁଯାନ୍ମର୍ତ୍ଯସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦେଯମୃତେ ଶିଶୋଃ । ପୁରାଣେ ଗୀଯତେ ଗାଥା ସର୍ଵଥା ପ୍ରତିଭାତି ମେ ॥ ୨,୨୪.

ମୃତ ଶିଶୁ ପାଇଁ ଦାନ ନ କଲେ ମଣିଷ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ପୁରାଣରେ ଏହି କଥା ଗାଥା ଭାବେ ଗାଯାଯାଇଛି, ଏହା ସଫଳ ଭାବେ ମୋତେ ଦିଶେ।

ମିଷ୍ଟାନ୍ନଂ ଭୋଜନଂ ଦେଯଂ ଦାନେ ଶକ୍ତିସ୍ତୁ ଦୁର୍ଲଭା । ଭୋଜ୍ଯେ ଭୋଜନଶକ୍ତିଶ୍ଚ ରତିଶକ୍ତିର୍ଵରସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ ୨,୨୪.

ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଦାନ କରିବା ସାମର୍ଥ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଖାଦ୍ୟରେ ଖାଇବାର ଶକ୍ତି ଅଛି, ଭଲ ଜନୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରନ୍ତି।

ଵିଭଵେ ଦାନଶକ୍ତିଶ୍ଚ ନାଲ୍ପସ୍ଯ ତପସଃ ଫଲମ୍ । ଦାନାଦ୍ଭୋଗାନଵାପ୍ନୋତି ସୌଖ୍ଯଂ ତୀର୍ଥସ୍ଯ ସେଵନାତ୍ । ସୁଭାଷଣାନ୍ମୃତୋ ଯସ୍ତୁ ସ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଧର୍ମଵିତ୍ତମଃ ॥ ୨,୨୪.

ଧନରେ ଦାନ କରିବାର ଶକ୍ତି ଅଛି; ଦରିଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ନାହିଁ। ଦାନରେ ଭୋଗ ମିଳେ, ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନରେ ସୁଖ ମିଳେ, ଭଲ କଥା କହିଲେ ମୃତ ଜଣେ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ହୁଏ।

ଅଦତ୍ତଦାନାଚ୍ଚ ଭଵେଦ୍ଦରିଦ୍ରୋ ଦରିଦ୍ରଭାଵାଚ୍ଚ କରୋତିପାପମ୍ । ପାପପ୍ରଭାଵାନ୍ନରକଂ ପ୍ରଯାତି ପୁନର୍ଦରିଦ୍ରଃ ପୁନରେଵ ପାପୀ ॥ ୨,୨୪.

ଯାହା ଦେବା ଉଚିତ, ଦେଇନଥିଲେ ଦରିଦ୍ର ହୁଏ; ଦରିଦ୍ରତାରୁ ପାପ କରେ; ପାପର ଫଳରେ ନରକକୁ ଯାଏ, ପୁନି ଦରିଦ୍ର ଓ ପାପୀ ହୁଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୫ ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ । ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପୁରୁଷସ୍ତ୍ରୀ ଵିନିର୍ଣଯମ୍ । ଜୀଵନ୍ଵାପି ମୃତୋ ଵାପି ପଞ୍ଚଵର୍ଷାଧିକୋଽପି ଵା ॥ ୨,୨୫.

ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ଏବେ ମୁଁ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀଙ୍କ ନିୟମ କହିବି, ସେମାନେ ବଞ୍ଚିତ କିମ୍ବା ମୃତ, ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

ପୂର୍ଣେ ତୁ ପଞ୍ଚମେ ଵର୍ଷେ ପୁମାଂଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ । ସର୍ଵୈନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଜାନାତି ରୂପାରୂପଵିପର୍ଯଯୌ ॥ ୨,୨୫.

ପାଞ୍ଚମ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ପୁଅ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ସେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ରୂପ-ଅରୂପ ଭେଦ ବୁଝିପାରେ।

ପୂର୍ଵକର୍ମଵିପାକେନ ପ୍ରାଣିନାଂ ଵଧବନ୍ଧନମ୍ । ଵିପ୍ରାଦୀନନ୍ତ୍ଯଜାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପାପଂ ମାରଯତି ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ ୨,୨୫.

ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟା ଓ ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଠାରୁ ଅନ୍ତ୍ୟଜ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପାପ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ କରେ।

ଗର୍ଭେ ନଷ୍ଟେ କ୍ରିଯା ନାସ୍ତି ଦୁଗ୍ଧଂ ଦେଯଂ ମୃତେ ଶିଶୌ । ପରଂ ଚ ପାଯସଂ କ୍ଷୀରଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵଲଵିପତ୍ତିତଃ ॥ ୨,୨୫.

ଗର୍ଭ ନଷ୍ଟ ହେଲେ କୌଣସି କ୍ରିୟା ନାହିଁ; ମୃତ ଶିଶୁ ପାଇଁ ଦୁଧ ଦେବା ଉଚିତ। ଶିଶୁ ଅପମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ପାୟସ କିମ୍ବା କ୍ଷୀର ଦେବା ଉଚିତ।

ଏକାଦଶାହଂ ଦ୍ଵାଦଶାହଂ ଵୃଷଂ ଵୃଷଵିଧିଂ ଵିନା । ମହାଦାନଵିହୀନଂ ଚ କୁମାରେ କୃତ୍ଯମାଦିଶେତ୍ ॥ ୨,୨୫.

ଏକାଦଶ କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ, ବୃଷ ଓ ବୃଷ ନିୟମ ଛାଡ଼ି, ବଡ଼ ଦାନ ଛାଡ଼ି, ପୁଅ ପାଇଁ ଉଚିତ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।

କୁମାରାଣାଂ ଚୈଵ ବାଲାନାଂ ଭୋଜନଂ ଵସ୍ତ୍ରଵେଷ୍ଟନମ୍ । ବାଲେ ଵା ତରୁଣେ ଵୃଦ୍ଧେ ଘଟୋ ଭଵତି ଵୈ ମୃତେ ॥ ୨,୨୫.

ପୁଅ ଓ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ। ଶିଶୁ, ଯୁବକ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧ ଯେଉଁ ହେଉନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଘଟ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।