ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ସ୍ଵଵାଚା ଵଦତେ ଯସ୍ତୁ ଗୋଵୃଷଦ୍ଵିଜାଵାଜିଷୁ । ଲିଙ୍ଗେ ଗଜେ ତଥା ଦେଵେ ଭୂତେ ପ୍ରେତେ ନିଶାଚରେ ॥ ୨,୨୩.

ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯଦି କେହି ଗାଈ, ବୃଷଭ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଦେବତା, ଭୂତ, ପ୍ରେତ କିମ୍ବା ନିଶାରେ ଘୁରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀ ବିଷୟରେ କଥା କହେ,

ସ୍ଵପ୍ନମଧ୍ଯେ ତୁ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର ପ୍ରେତଲିଙ୍ଗାନ୍ଯନେକଧା । ସ୍ଵକଲତ୍ରଂ ସ୍ଵବନ୍ଧୁଂ ଵା ସ୍ଵସୁତଂ ସ୍ଵପତିଂ ଵିଭୁମ୍ । ଵିଦ୍ଯମାନଂ ମୃତଂ ପଶ୍ଯେତ୍ପ୍ରେତଦୋଷେଣ ନିଶ୍ଚିତମ୍ ॥ ୨,୨୩.

ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯଦି ଅନେକ ପ୍ରେତ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ, କିମ୍ବା ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପରିବାର, ପୁଅ କିମ୍ବା ସ୍ୱାମୀ—ଜୀବନ୍ତ କିମ୍ବା ମୃତ—ଦେଖାଯାଏ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରେତ ଦୋଷର କାରଣ।

ଯାଚତେ ଯଃ ପରଂ ସ୍ଵପ୍ନେ କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଭ୍ଯାଂ ଚ ପରିପ୍ଲୁତଃ । ତୀର୍ଥେ ଗତ୍ଵା ଦହେତ୍ପିଣ୍ଡାନ୍ପ୍ରେତଦୌଷୈର୍ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୨,୨୩.

ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯଦି ଜଣେ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଇବା ପାଇଁ ମାଗୁଛି, ଭୋକ ଓ ତିଆରେ ପୀଡ଼ିତ, କିମ୍ବା ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ ପିଣ୍ଡ ଦାହ କରୁଛି, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରେତ ଦୋଷର ଲକ୍ଷଣ।

ନିର୍ଗଚ୍ଛେଦ୍ଵା ଗୃହାଦ୍ଵାପି ସ୍ଵପ୍ନେ ପୁତ୍ରସ୍ତଥା ପଶୁଃ । ପିତା ଭ୍ରାତା କଲତ୍ରଂ ଚ ପ୍ରେତଦୋଷୈସ୍ତୁ ପଶ୍ଯତି ॥ ୨,୨୩.

ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯଦି ପୁଅ, ପଶୁ, ବାପା, ଭାଇ କିମ୍ବା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଘରୁ ବାହାରିଯାଏ, ଏହା ପ୍ରେତ ଦୋଷରେ ଦେଖାଯାଏ।

ଚିହ୍ନାନ୍ଯେତାନି ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନିଵେଦଯେତ୍ । କୃତ୍ଵା ସ୍ନାନଂ ଗୃହେ ତୀର୍ଥେ ଶ୍ରୀଵୃକ୍ଷେ ତର୍ପଣଂ ଜଲୈଃ ॥ ୨,୨୩.

ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ, ଏହି ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରେତ ଦୋଷର ଚିହ୍ନ। ଏହା ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ଘରେ କିମ୍ବା ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ ତଳେ ଜଳ ଦେଇ ତର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।

କୃଷ୍ଣଧାନ୍ଯାନି ପୂଜାଂ ଚ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ଵେଦପାରଗେ । ହୋମଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାଶକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣଂ ଵାଚଯେତ୍ସୁଧୀଃ ॥ ୨,୨୩.

ଯେଉଁଠି ବେଦ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କଳା ଧାନ ଓ ପୂଜା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ କରିବା ଦରକାର। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ମଣିଷ ଦ୍ୱାରା ପଢ଼ାଯିବା ଉଚିତ।

ଏତଦ୍ଧି ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଯସ୍ତୁ ପ୍ରେତଲିଙ୍ଗନିଦର୍ଶନମ୍ । ପଠତେ ଶୃଣୁତେ ଵାପି ପ୍ରେତଚିହ୍ନଂ ଵିନଶ୍ଯତି ॥ ୨,୨୩.

ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏହି ପ୍ରେତ ଚିହ୍ନ ଓ ତାହାର ଚିହ୍ନ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରେତ ଚିହ୍ନ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୪ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ନାକାଲେ ମ୍ରିଯତେ କଶ୍ଚିଦିତି ଵେଦାନୁଶାସନମ୍ । କସ୍ମାନ୍ମୃତ୍ଯୁମଵାପ୍ନୋତି ରାଜା ଵା ଶ୍ରୋତ୍ରିଯୋପି ଵା ॥ ୨,୨୪.

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ବେଦ କହେ କେହି ତାଙ୍କର ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ମରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେବେ ରାଜା କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୃତ୍ୟୁ କାହିଁକି ପାଆନ୍ତି?

ଯଦୁକ୍ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ପୂର୍ଵମନୃତଂ ତଦ୍ଧି ଦୃଶ୍ଯତେ । ଵେଦୈରୁକ୍ତଂ ତୁ ଯଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଶତଂ ଜୀଵତି ମାନୁଷେ ॥ ୨,୨୪.

ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେଥିରେ ଅସତ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ବେଦ ଯାହା କହେ, ମଣିଷ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିଥାଏ।

ଜୀଵନ୍ତି ମାନୁଷେ ଲୋକେ ସର୍ଵେ ଵର୍ଣା ଦ୍ଵିଜାତଯଃ । ଅନ୍ତ୍ଯଜାମ୍ଲେଚ୍ଛଜାଶ୍ଚୈଵ ଖଣ୍ଡେ ଭାରତସଂଜ୍ଞକେ ॥ ୨,୨୪.

ମଣିଷ ଲୋକରେ ସମସ୍ତ ଜାତି ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏବଂ ଅନ୍ତ୍ୟଜ ଓ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଜନ୍ମ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ, ଭାରତ ଭୂମିରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି।

ନ ଦୃଶ୍ଯତେ କଲୌ ତଚ୍ଚ କସ୍ମାଦ୍ଦେଵ ସମାଦିଶ । (ଆଧାନାନ୍ମୃତ୍ଯୁମାପ୍ନୋତି ବାଲୋ ଵା ସ୍ଥଵିରୋ ଯୁବା ॥ ୨,୨୪.

କିନ୍ତୁ ଏହା କଳିଯୁଗରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହା କାହିଁକି ହେଉଛି, ହେ ଦେବ? (ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଯୁବକ, ଯେଉଁଠି ଦୀକ୍ଷା ହୁଏ, ସେଠି ମୃତ୍ୟୁ ଆସେ।)

ସଧନୋ ନିର୍ଧନୋ ଵାପି ସୁକୁମାରଃ ସୁରୂପଵାନ୍ । ଅଵିଦ୍ଵାଂଶ୍ଚୈଵ ଵିଦ୍ଵାଂଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତ୍ଵିତରୋ ଜନଃ ॥ ୨,୨୪.

ଧନୀ କିମ୍ବା ଗରିବ, କମଳା କିମ୍ବା ରୂପବାନ, ଅଜ୍ଞାନୀ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି—

ତପୋରତୋ ଯୋଗଶୀଲୋ ମହାଜ୍ଞାନୀ ଚ ଯୋ ନରଃ । ସର୍ଵଜ୍ଞାନରତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଧର୍ମାତ୍ମାତୁଲଵିକ୍ରମଃ ॥ ୨,୨୪.

ଯିଏ ତପସ୍ୟାରେ ଲାଗିଥାଏ, ଯୋଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ଲୀନ, ଧନୀ, ଧର୍ମିକ ଓ ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ—

) ସର୍ଵମେତଦଶଷେଣ ଜାଯତେ ଵସୁଧାତଲେ । କସ୍ମାନ୍ମୃତ୍ଯୁମଵାପ୍ନୋତି ରାଜା ଵା ଶ୍ରୋତ୍ରିଯୋଽପି ଵା ॥ ୨,୨୪.

ଏହା ସବୁ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ତେବେ ରାଜା କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୃତ୍ୟୁ କାହିଁକି ପାଆନ୍ତି?

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ସାଧୁସାଧୁ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଯସ୍ତ୍ଵଂ ଭକ୍ତୋଽସି ମେ ପ୍ରିଯଃ । ଶ୍ରୂଯତାଂ ଵଚନଂ ଗୁହ୍ଯଂ ନାନାଦେଶଵିନାଶନମ୍ ॥ ୨,୨୪.

ଭଗବାନ କହିଲେ: ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମେ ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ। ତୁମେ ମୋର ଭକ୍ତ ଓ ପ୍ରିୟ। ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।

ଵିଧାତୃଵିହିତୋ ମୃତ୍ଯୁଃ ଶୀଘ୍ରମାଦାଯ ଗଚ୍ଛତି । ତତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର କାଶ୍ଯପେଯ ମହାଦ୍ଯୁତେ ॥ ୨,୨୪.

ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନିୟମରେ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଜୀବନକୁ ନେଇଯାଏ। ତେଣୁ ହେ ପକ୍ଷୀମନ୍ଦିରା, କଶ୍ୟପ ଗୋତ୍ରୀୟ, ମହାତେଜସ୍ବୀ, ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।

ମାନୁଷଃ ଶତଜୀଵୀତି ପୁରା ଵେଦେନ ଭାଷିତମ୍ । ଵିକର୍ମଣଃ ପ୍ରଭାଵେଣ ଶୀଘ୍ରଂ ଚାପି ଵିନଶ୍ଯତି ॥ ୨,୨୪.

ପୂର୍ବରୁ ବେଦରେ କହାଯାଇଥିଲା ଯେ, ମଣିଷ ଶତବର୍ଷ ବଞ୍ଚିବ। କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍କର୍ମର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ଵେଦାନଭ୍ଯସନେନୈଵ କୁଲାଚାରଂ ନ ସେଵତେ । ଆଲସ୍ଯାତ୍କର୍ମଣାଂ ତ୍ଯାଗୋ ନିଷିଦ୍ଧେଽପ୍ଯାଦରଃ ସଦା ॥ ୨,୨୪.

ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ନ କରିବା, ପରିବାରର ଆଚାର ଅନୁସରଣ ନ କରିବା, ଆଳସ୍ୟରେ କର୍ମ ଛାଡ଼ିଦେବା, ନିଷିଦ୍ଧ କଥାରେ ସଦା ଆସକ୍ତି ରଖିବା—

ଯତ୍ର ତତ୍ର ଗୃହେଽଶ୍ରାତି ପରକ୍ଷେତ୍ରରତସ୍ତଥା । ଏତୈରନ୍ଯୈର୍ମହାଦୋଷୈର୍ଜାଯତେ ଚାଯୁଷଃ କ୍ଷଯଃ ॥ ୨,୨୪.

ଯେଉଁଠି ସେଉଁଠି ଘରେ ରହିବା, ଅନ୍ୟର ଜମିରେ ଆସକ୍ତି ରଖିବା, ଏହି ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଆୟୁର୍ କ୍ଷୟ ହୁଏ।

ଅଶ୍ରଦ୍ଦଧାନମଶୁଚିଂ ନାସ୍ତିକଂ ତ୍ଯକ୍ତମଙ୍ଗଲମ୍ । ପରଦ୍ରୋହାନୃତରଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଯତ (ମ) ମନ୍ଦିରମ୍ ॥ ୨,୨୪.

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ, ଅପବିତ୍ର, ନାସ୍ତିକ, ଅଶୁଭ ଛାଡ଼ିଦେଇଛି, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରେ, ମିଥ୍ୟା କଥା କହେ—ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯିଅନି।

ଅରକ୍ଷିତାରଂ ରାଜାନଂ ନିତ୍ଯଂ ଧର୍ମଵିଵର୍ଜିତମ୍ । କ୍ରୂରଂ ଵ୍ଯସନିନଂ ମୂର୍ଖଂ ଵେଦଵାଦବହିଷ୍କୃତମ୍ । ପ୍ରଜାପୀଡନକର୍ତାରଂ ରାଜାନଂ ଯମଶାସନମ୍ ॥ ୨,୨୪.

ଯେ ରାଜା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସଦା ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, କ୍ରୁର, ଅପରାଧରେ ଲାଗିଥିବା, ମୂର୍ଖ, ବେଦ ଆଲୋଚନାରୁ ବାହାରିଛନ୍ତି, ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି—ଏମିତି ରାଜା ଯମଙ୍କ ଶାସନରେ ପଡ଼ନ୍ତି।

ପ୍ରାପଯନ୍ତି ଵଶଂ ମୃତ୍ଯୋସ୍ତତୋ ଯାତି ଚ ଯାତନାମ୍ । ସ୍ଵକର୍ମାଣି ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ମୁଖ୍ଯଵୃତ୍ତାନି ଯାନି ଚ ॥ ୨,୨୪.

ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ବଶରେ ପହଁଚନ୍ତି ଓ ପରେ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଯାଆନ୍ତି, ନିଜ କର୍ମ ଓ ମୁଖ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ଛାଡ଼ିଦେଇ।

ପରକର୍ମରତୋ ନିତ୍ଯଂ ଯମଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି । ଶୂଦ୍ରଃ କରୋତିଃ ଯତ୍କିଞ୍ଚିଦ୍ଵିଜଶୁଶ୍ରୂଷଣଂ ଵିନା ॥ ୨,୨୪.

ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଅନ୍ୟଙ୍କର କାମରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେବା ଛାଡ଼ି ଯାହା କରେ—

ଉତ୍ତମାଧମମଧ୍ଯେ ଵା ଯମଲୋକେ ସ ପଚ୍ଯତେ । ସ୍ନାନଂ ଦାନଂ ଜପୋ ହୋମୋ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯୋ ଦଵର୍ତାଚ୍ଚନମ୍ ॥ ୨,୨୪.

ଯମରାଜଙ୍କ ଲୋକରେ ଉତ୍ତମ, ମଧ୍ୟମ କିମ୍ବା ଅଧମ ଯେଉଁଠି ଯିଏ ଯାଏ, ସେଠି ସେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରେ; ସେଠି ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ, ହୋମ କିମ୍ବା ଅଧ୍ୟୟନ କିଛି ହୁଏ ନାହିଁ।

ଯସ୍ମିନ୍ଦିନେ ନ ସେଵ୍ଯନ୍ତେ ସ ଵୃଥା ଦିଵସୋ ନୃଣାମ୍ । ଅନିତ୍ଯମଧ୍ରୁଵଂ ଦେହମନାଧାରଂ ରସୋଦ୍ଭଵମ୍ ॥ ୨,୨୪.

ଯେ ଦିନ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ସେ ଦିନ ମଣିଷ ପାଇଁ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ; ଏହି ଦେହ ଅସ୍ଥିର, ଅନିତ୍ୟ, ଅସାର ଏବଂ ରସରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ଅନ୍ନୋଦକମଯେ ଦେହେ ଗୁଣାନେତାନ୍ଵଦାମ୍ଯହମ୍ । ଯତ୍ପ୍ରାତଃ ସଂସ୍କୃତଂ ସାଯଂ ନୂନମନ୍ନଂ ଵିନଶ୍ଯତି ॥ ୨,୨୪.

ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟରୁ ଗଠିତ ଏହି ଦେହର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ କହୁଛି; ପ୍ରଭାତରେ ଯେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ, ସେଟି ସନ୍ଧ୍ୟାକୁ ଆସି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ତଦୀଯରସସମ୍ପୁଷ୍ଟକାଯେ କା ବତ ନିତ୍ଯତା । ଗତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର ଵପୁରର୍ଧଂ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ॥ ୨,୨୪.

ଏହି ଦେହ ଯାହାର ରସରେ ପୋଷିତ, ତାହାରେ କେଉଁଠି ନିତ୍ୟତା ରହିପାରିବ? ଏହି କଥା ଜାଣି, ଓ ପକ୍ଷୀରାଜ, ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦେହର ଅର୍ଧ ଅଂଶ ଚାଲିଯାଏ।

ନରଃ ପାପଵିନାଶାଯ କୁର୍ଵୀତ ପରମୌଷଧମ୍ । ଦେହଃ କିମନ୍ନଦାତୁଃ ସ୍ଵିନ୍ନିଷେକ୍ତୁର୍ମାତୁରେଵ ଵା ॥ ୨,୨୪.

ପାପ ନଶ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ମଣିଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଦେହ କି ଖାଦ୍ୟ ଦାତା, ବୀଜ ଦେବାଳୁ କିମ୍ବା ମାଆଙ୍କର ଦେହ ଅଟୁଟ ରହିପାରିବ?

ଉଭଯୋର୍ଵା ପ୍ରଭୋର୍ଵାପି ବାଲନୋଗ୍ନେଃ ଶୁନୋଽପି ଵା । କସ୍ତତ୍ର ପରମୋ ଯଜ୍ଞଃ କୃମିଵିଡ୍ଭସ୍ମସଂଜ୍ଞକେ ॥ ୨,୨୪.

ଦୁଇ ଅଭିଭାବକ, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ମାଲିକ, କିମ୍ବା ଶିଶୁ ଅଗ୍ନି, କିମ୍ବା କୁକୁର—ଏମିତି କିଟ, ମଳ, ଅସ୍ଥିର ଦେହରେ କେଉଁଠି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞ ରହିଛି?