ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଦର୍ଶନେନ ଚ ତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ମୁଦିତାପ୍ଯାଯିତା ଵଯମ୍ । ମୁହୂର୍ତନ୍ତିଷ୍ଠ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ସର୍ଵମାଦିତଃ ॥ ୨,୨୨.

ତୁମକୁ ଦେଖି ଆମେ ଖୁସି ଓ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁଛୁ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରୁହ, ମୁଁ ଆରମ୍ଭରୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେବି।

ଅହଂ ପର୍ଯୁଷିତୋ ନାମ ଏଷ ସୂଚୀମୁଖସ୍ତଥା । ଶୀଘ୍ରଗୋ ରୋଘ (ହ) କଶ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚମୋ ଲେଖକଃ ସ୍ମତୃତଃ ॥ ୨,୨୨.

ମୁଁ ପର୍ୟୁଷିତ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହି ଜଣେ ସୂଚୀମୁଖ, ଏଭଳି ଶୀଘ୍ରଗ, ରୋଧକ ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ଲେଖକ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା।

ଏଵଂ ନାମ୍ନା ଚ ସର୍ଵେ ଵୈ ସଂପ୍ରାପ୍ତାଃ ପ୍ରେତତାଂ ଵଯମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ । ପ୍ରେତାନାଂ କର୍ମଜାତାନାଂ କଥଂ ଵୈ ନାମସମ୍ଭଵଃ । କିଞ୍ଚିତ୍କାରଣମୁଦିଶ୍ଯ ଯେନ ବ୍ରୂଯାଃ ସ୍ଵନାମକାନ୍ ॥ ୨,୨୨.

ଏଭଳି ନାମରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରେତ ଦେହ ପାଇଛୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ପ୍ରେତମାନେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କିପରି ଏଭଳି ନାମ ପାଇଥାନ୍ତି? ନିଜ ନାମର କାରଣ କହିବାକୁ ଦୟାକରି ଉଲ୍ଲେଖ କର।

ପ୍ରେତରାଜ ଉଵାଚ । ମଯା ସ୍ଵାଦୁ ସଦା ଭୁକ୍ତଂ ଦତ୍ତଂ ପର୍ଯୁଷିତଂ ଦ୍ଵିଜ ॥ ୨,୨୨.

ପ୍ରେତରାଜ କହିଲେ: ମୁଁ ସଦା ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିଲି ଏବଂ ଦେଇଥିଲି, ବ୍ରାହ୍ମଣ।

ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛତି ଵିପ୍ରେଣ ଯାଚିତଃ କ୍ଷୁଧିତେନ ଵୈ । ଏତତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ନାମ ପର୍ଯୁଷିତଂ ମମ ॥ ୨,୨୨.

ଏକ ଭୁକ୍ତ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ ଚାହିଲେ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଥିଲି; ଏହି କାରଣରୁ ମୋ ନାମ ପର୍ୟୁଷିତ।

ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛତି ଵିପ୍ରେଣ ଯାଚିତଃ କ୍ଷୁଧିତେନ ଵୈ । ଏତତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଶୀଘ୍ରଗୋଽଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ॥ ୨,୨୨.

ଏକ ଭୁକ୍ତ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ଜଣେକୁ ଚାହିଲେ, ଏହି ଜଣେ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଥିଲେ; ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ଜଣେ ଶୀଘ୍ରଗ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ।

ସୂଚିତା ବହଵୋଽନେନ ଵିପ୍ରା ଅନ୍ନାଧିକାଙ୍କ୍ଷଯା । ଏତତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଏଷ ସୂଚିମୁଖଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୨,୨୨.

ଏହି ଜଣେ ଅତି ଖାଦ୍ୟ ଆଶାରେ ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖାଇଥିଲେ; ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ଜଣେ ସୂଚୀମୁଖ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା।

ଏକାକୀ ମିଷ୍ଟମଶ୍ରାତି ପୋଷ୍ଯଵର୍ଗମୃତେ ସଦା । ବ୍ରାହ୍ମଣାନାମଭାଵେନ ରୋଧ (ହ) କସ୍ତେନ ଚୋଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୨୨.

ଏହି ଜଣେ ସଦା ଏକା ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିଲେ, କେବଳ ନିଜ ପୋଷ୍ୟମାନେ ଛଡି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ନଥିବାରୁ ଏହି ଜଣେ ରୋଧକ ଭାବରେ ପରିଚିତ।

ପୁରାଯଂ ମୌନମାସ୍ଥାଯ ଯାଚିତୋ ଵିଲିଖେଦ୍ଭୁଵମ୍ । ତେନ କର୍ମଵିପାକେନ ଲେଖକୋ ନାମ ଚୋଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୨୨.

ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଜଣେ ଚୁପ୍ ରହି, ଚାହିଲା ପରେ ଭୂମିକୁ ଖୁଣିଥିଲେ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ ଏହି ଜଣେ ଲେଖକ ଭାବରେ ପରିଚିତ।

ପ୍ରେତତ୍ଵଂ କର୍ମଭାଵେନ ପ୍ରାପ୍ତଂ ନାମାନି ଚ ଦ୍ଵିଜ । ମେଷାନନୋ ଲେଖକୋଽଯଂ ରୋଧ (ହ) କଃ ପର୍ଵତାନନଃ ॥ ୨,୨୨.

ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ଦେହ ଏବଂ ଏହି ନାମ ପାଇଛୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ: ମେଷାନନ, ଲେଖକ, ରୋଧକ ଏବଂ ପର୍ବତାନନ।

ଶୀଘ୍ରଗଃ ପୁଶୁଵକ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ସୂଚକଃ ସୂଚିଵକ୍ତ୍ରଵାନ୍ । ଦୁଃଖିତା ନିତରାଂ ସ୍ଵମିନ୍ପଶ୍ଯ ରୂପଵିପର୍ଯଯମ୍ ॥ ୨,୨୨.

ଶୀଘ୍ରଗ ମେଷ ମୁହଁ ଧାରଣ କରିଛି, ପୁଶୁବକ୍ତ୍ର; ସୂଚକ ହେଉଛି ସୂଚୀ ମୁହଁ; ଆମେ ଅତି ଦୁଃଖିତ, ସ୍ୱାମୀ, ଦେଖ ଆମର ବିକୃତ ଆକୃତି।

କୃତ୍ଵା ମାଯାମଯଂ ରୂପଂ ଵିଚରାମୋ ମହୀତଲେ । ସର୍ଵେ ଚ ଵିକୃତାକାରା ଲମ୍ବୋଷ୍ଠା ଵିକୃତାନନାଃ ॥ ୨,୨୨.

ମାୟାର ଆକୃତି ନେଇ ଆମେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚୁଛୁ; ସମସ୍ତେ ବିକୃତ ଦେହ, ଲମ୍ବ ଠୋଡ଼ ଏବଂ ବିକୃତ ମୁହଁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।

ବୃହଚ୍ଛରୀରିଣୋ ରୌଦ୍ରା ଜାତାଃ ସ୍ଵେନୈଵ କର୍ମଣା । ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ପ୍ରେତତ୍ଵେ କାରଣଂ ମଯା ॥ ୨,୨୨.

ବଡ଼ ଦେହ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ନେଇ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ ଆମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛୁ; ପ୍ରେତ ଦେହର କାରଣ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।

ଜ୍ଞାନିନୋଽପି ଵଯଂ ସର୍ଵେ ଜାତାଃ ସ୍ମ ତଵ ଦର୍ଶନାତ୍ । ଯତ୍ର ତେ ଶ୍ରଵଣେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ତତ୍ପୃଚ୍ଛ କଥଯାମି ତେ ॥ ୨,୨୨.

ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ପାଖରେ ଆସିଛୁ; ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଶ୍ରବଣରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖିଛ, ପ୍ରଶ୍ନ କର, ମୁଁ କହିଦେବି।

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ । ଯେ ଜୀଵା ଭୁଵି ଜୀଵନ୍ତି ସର୍ଵେଽପ୍ଯାହାରମୂଲକାଃ । ଯୁଷ୍ମାକମପିଚାହାରଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ॥ ୨,୨୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି; ମୁଁ ତୁମର ଖାଦ୍ୟ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।

ପ୍ରେତା ଊଚୁଃ । ଯଦି ତେ ଶ୍ରଵଣେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଆହାରାଣାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଅସ୍ମାକଂ ତୁ ମହୀଭାଗ ଶୃଣୁତ୍ଵଂ ସୁସମାହିତଃ ॥ ୨,୨୨.

ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ: ଯଦି ତୁମେ ଆମର ଖାଦ୍ୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖିଛ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତେବେ ଏହି କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ । କଥଯନ୍ତୁ ମହାପ୍ରେତା ଆହାରଂ ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେନେମମୂଚୁଃ ପ୍ରେତାଃ ପୃଥକପୃଥକ୍ ॥ ୨,୨୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ମହାପ୍ରେତମାନେ ନିଜ ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କରି କହନ୍ତୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ପ୍ରେତମାନେ ଏକେକ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ପ୍ରେତା ଊଚୁଃ । ଶୃଣୁ ଚାହାରମସ୍ମାକଂ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ବଵିଗର୍ହିତମ୍ । ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଗର୍ହସେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଭୂଯୋଭୂଯଶ୍ଚ ଗର୍ହିତମ୍ ॥ ୨,୨୨.

ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ: ଏବେ ଆମର ଖାଦ୍ୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଏହାକୁ ଅପମାନ କରିବେ, ଏହା ଆଗୁଆ ଅପମାନିତ।

ଶ୍ଲେଷ୍ମମୂତ୍ରପୁରୀଷୋତ୍ଥଂ ଶରୀରାଣାଂ ମଲୈଃ ସହ । ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟୈଶ୍ଚୈଵ ଚାନ୍ଯୈଶ୍ଚ ପ୍ରେତାନାଂ ଭୋଜନଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୨୨.

ପ୍ରେତମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ହେଉଛି ଶ୍ଲେଷ୍ମା, ମୁତ୍ର, ପୂରିଷ, ଶରୀରର ମଳ ସହିତ, ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ।

ଗୃହାଣି ଚାପ୍ଯଶୌଚାନି ପ୍ରକୀର୍ଣୋପସ୍କରାଣି ଚ । ମଲିନାନି ପ୍ରସୂତାନି ପ୍ରେତା ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ତତ୍ର ଵୈ ॥ ୨,୨୨.

ଯେଉଁ ଘରରେ ଅପବିତ୍ରତା ରହିଛି, ଭାଣ୍ଡପାତ୍ର ବିକିରିତ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଛି, ମଳ ଓ ଅପବିତ୍ରତା ରହିଛି, ଓ ଯେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି, ସେଠାରେ ପିତୃପୂର୍ବଜମାନେ ଖାଦ୍ୟର ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ନାସ୍ତି ସତ୍ଯଂ ଗୃହେ ଯତ୍ର ନ ଶୌଚଂ ନ ଚ ସଂଯମଃ । ପତିତୈର୍ଦସ୍ଯୁଭିଃ ସଙ୍ଗଃ ପ୍ରେତା ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ତତ୍ର ଵୈ ॥ ୨,୨୨.

ଯେଉଁ ଘରରେ ସତ୍ୟବାଦିତା ନାହିଁ, ପବିତ୍ରତା ଓ ନିୟମ ନାହିଁ, ଓ ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଓ ଚୋରମାନେ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି, ସେଠାରେ ପିତୃମାନେ ଖାଦ୍ୟର ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ବଲିମନ୍ତ୍ରଵିହୀନାନି ହୋମହୀନାନି ଯାନି ଚ । ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯ ଵ୍ରତହୀନାନି ପ୍ରେତା ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ତତ୍ର ଵୈ ॥ ୨,୨୨.

ଯେଉଁଠାରେ ବଳି ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ, ହୋମ ହୁଏ ନାହିଁ, ଓ ନିଜେ ପଢ଼ାଶୁଣା କିମ୍ବା ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ପିତୃମାନେ ଖାଦ୍ୟର ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ନ ଲଜ୍ଜା ନ ଚ ମର୍ଯାଦା ଯଦାତ୍ର ସ୍ତ୍ରୀଜିତୋ ଗୃହୀ । ଗୁରଵୋ ଯତ୍ର ପୂଜ୍ଯା ନ ପ୍ରେତା ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ତତ୍ର ଵୈ ॥ ୨,୨୨.

ଯେଉଁଠାରେ ଲଜ୍ଜା ଓ ଶିଷ୍ଟାଚାର ନାହିଁ, ଘରମାଳିକ ଜଣେ ଜନାନୀଙ୍କ ଆଧିନରେ ଅଛନ୍ତି, ଓ ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ମାନେ ସମ୍ମାନ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ପିତୃମାନେ ଖାଦ୍ୟର ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ଯତ୍ର ଲୋଭସ୍ତଥା କ୍ରୋଧୋ ନିଦ୍ରା ଶୋକୋ ଭଯଂ ମଦଃ । ଆଲସ୍ଯଂ କଲହୋ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରେତା ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ତତ୍ର ଵୈ ॥ ୨,୨୨.

ଯେଉଁଠାରେ ଲୋଭ, କ୍ରୋଧ, ଅତି ନିଦ୍ରା, ଦୁଃଖ, ଭୟ, ମଦ, ଆଳସ୍ୟ ଓ ସବୁବେଳେ ଝଗଡ଼ା ରହିଥାଏ, ସେଠାରେ ପିତୃମାନେ ଖାଦ୍ୟର ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ଭର୍ତୃହୀନା ଚ ଯା ନାରୀ ପରଵୀର୍ଯଂ ନିଷେଵତେ । ବୀଜଂ ମୂତ୍ରସମାଯୁର୍କ୍ତ ପ୍ରେତା ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ତତ୍ତୁ ଵୈ ॥ ୨,୨୨.

ଯେଉଁ ଜନାନୀ ସ୍ୱାମୀ ବିହୀନ ଓ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯାହାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପୁରୁଷ ବୀଜ ଓ ମୁତ୍ର ରହିଛି, ସେଠାରେ ପିତୃମାନେ ତାହାର ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ଲଜ୍ଜା ମେ ଜାଯତେ ତାତ ଵଦତୋ ଭୋଜନଂ ସ୍ଵକମ୍ । ଯତ୍ସ୍ତ୍ରୀରଜୋ ଯୋନିଗତଂ ପ୍ରେତା ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ତତ୍ତୁ ଵୈ ॥ ୨,୨୨.

ମୋତେ ଏହି କଥା କହିବାକୁ ଲଜ୍ଜା ଲାଗୁଛି, ହେ ପ୍ରିୟ, ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟରେ ନାରୀର ରଜ ଅଛି କିମ୍ବା ଯୋନି ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ, ସେଠାରେ ପିତୃମାନେ ତାହା ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ନିର୍ଵିଣ୍ଣାଃ ପ୍ରେତଭାଵେନ ପୃଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାଂ ଦୃଢଵ୍ରତ । ଯଥା ନ ଭଵିତା ପ୍ରେତସ୍ତନ୍ମେ ଵଦ ତପୋଧନ । ନିତ୍ଯଂ ମୃତ୍ଯୁର୍ଵରଂ ଜନ୍ତୋଃ ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ମା ଭଵେତ୍କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୨,୨୨.

ପିତୃ ଭାବରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି, ହେ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ, କିପରି ମୁଁ ପିତୃ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚିପାରିବି? ସବୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ, କିନ୍ତୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ପିତୃ ଭାବ ହେଉନାହିଁ।

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ । ଉପଵାସପରୋ ନିତ୍ଯଂ କୃଚ୍ଛ୍ରଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣେ ରତଃ । ଵ୍ରତୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈଃ ପୂତୋ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ ॥ ୨,୨୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ଯିଏ ସଦା ଉପବାସରେ ଲାଗିଥାଏ, କଠିନ ଓ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରେ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସେ ପିତୃ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ଵ୍ରତଂ କୁର୍ଵଞ୍ଜାଗରେଣ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ଅପରୈଃ ସୁକୃତୈଃ ପୂତୋ ନ ପ୍ରେତୋ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ ॥ ୨,୨୨.

ଯିଏ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ରଖିଥାଏ ଓ ଜାଗରଣ କରେ, ଅନ୍ୟ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସେ ପିତୃ ହୁଏ ନାହିଁ।