ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ବହୂନ୍ଯବ୍ଦାନି ଵିଜନେ ଵନେ ତସ୍ଯ ଗତାନି ଵୈ । ତସ୍ଯ ବୁଦ୍ଧିସ୍ତତୋ ଜାତା ତୀର୍ଥାନୁଗମନଂ ପ୍ରତି ॥ ୨,୨୨.

ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅନେକ ବର୍ଷ କାଟିଥିଲେ; ପରେ ତାଙ୍କର ମନ ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆକୁଳ ହେଲା।

ପୁଣ୍ଯୈସ୍ତୀର୍ଥଜଲୈରେଵ ଶୋଷଯିଷ୍ଯେ କଲେଵରମ୍ । ସ ତୀର୍ଥେତ୍ଵରିତଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ତପସ୍ଵୀ ଭାସ୍କରୋଦଯେ । କୃତଜାପ୍ଯନମସ୍କାରୋ ହ୍ଯଧ୍ଵାନଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ ॥ ୨,୨୨.

‘ପୁଣ୍ୟ ତୀର୍ଥର ଜଳରେ ଏହି ଶରୀରକୁ ଶୋଷିଦେବି।’ ଏଭଳି ଭାବେ, ସେ ତୀର୍ଥରେ ଭାସ୍କର ଉଦୟରେ ସ୍ନାନ କରି, ଜପ ଓ ନମସ୍କାର କରି, ଯାତ୍ରାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଏକସ୍ମିନ୍ଦିଵସେ ଵିପ୍ରୋ ମାର୍ଗଭ୍ରଷ୍ଟୋ ମହାତପାଃ । ଦଦର୍ଶାଧ୍ଵନି ଗଚ୍ଛନ୍ସ ପଞ୍ଚ ପ୍ରେତାନ୍ ସୁଦାରୁଣାନ୍ ॥ ୨,୨୨.

ଏକ ଦିନ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାନ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ଭୁଲିଗଲେ, ଯାଉଥିବା ବେଳେ ପାଞ୍ଚି ଭୟଙ୍କର ପ୍ରେତକୁ ଦେଖିଲେ।

ଅରଣ୍ଯେ ନିର୍ଜନେ ଦେଶେ ସଂକଟେ ଵୃକ୍ଷଵର୍ଜିତେ । ପଞ୍ଚୈତାନ୍ଵିକୃତାକାରାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵୈ ଘୋରଦର୍ଶନାନ୍ । ଈଷତ୍ସନ୍ତ୍ରସ୍ତହୃଦଯୋଽତିଷ୍ଠଦୁନ୍ମୀଲ୍ଯ ଲୋଚନେ ॥ ୨,୨୨.

ଏକ ଜଙ୍ଗଲର ନିର୍ଜନ ଦେଶରେ, ଦୁର୍ଗମ ଓ ଗଛ ନଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ସେ ପାଞ୍ଚି ଭୟଙ୍କର ଦେଖା ଦେଉଥିବା, ବିକୃତ ଆକୃତିର ପ୍ରେତମାନେକୁ ଦେଖିଲେ; ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଅଲ୍ପ ଭୟରେ ଭରିଗଲା, ଚକିତ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖି ଦଣ୍ଡାଇ ରହିଲେ।

ଅଵଲମ୍ବ୍ଯ ତତୋ ଧୈର୍ଯଂ ଭଯମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଦୂରତଃ । ପପ୍ରଚ୍ଛ ମଧୁରାଭାଷୀ କେ ଯୂଯଂ ଵିକୃତାନନାଃ ॥ ୨,୨୨.

ପରେ, ନିଜକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରି, ଭୟକୁ ଛାଡ଼ି, ଦୂରରୁ ମଧୁର କଥାରେ ପଚାରିଲେ — ‘ତମେ କିଏ, ଏଭଳି ବିକୃତ ମୁହଁ ନେଇ?’

କିଞ୍ଚାଶୁଭଂ କୃତଂ କର୍ମ ଯେନ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସ୍ଥ ଵୈକୃତମ୍ । କଥଂ ଵା ଚୈକତଃ କର୍ମ ପ୍ରସ୍ଥିତାଃ କୁତ୍ର ନିଶ୍ଚିତମ୍ ॥ ୨,୨୨.

‘କଣ ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ଯାହାର ଫଳରେ ଏଭଳି ଦୁଃଖଦ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛ? ତମେ କିପରି ଏକାଠି ହେଲେ, ଏବଂ କେଉଁଠିକୁ ଯାଉଛ?’

ପ୍ରେତରାଜ ଉଵାଚ । ସ୍ଵୈଃ ସ୍ଵୈସ୍ତୁ କର୍ମଭିଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ହି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ପରଦ୍ରୋହରତାଃ ସର୍ଵେ ପାପମୃତ୍ଯୁଵଶଂ ଗତାଃ ॥ ୨,୨୨.

ପ୍ରେତରାଜ କହିଲେ — ‘ଆମେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ପ୍ରେତ ହେଇଛୁ, ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାରେ ଲାଗିଥିଲୁ, ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମର ଫଳରେ ମୃତ୍ୟୁ ଭୋଗିଛୁ।’

କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାର୍ଦିତା ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ସମୁପାଗତାଃ । ହତଵାକ୍ଯା ହତଶ୍ରୀକା ହତ ସଂଜ୍ଞା ଵିଚେତସଃ ॥ ୨,୨୨.

ଆମେ ସଦା କ୍ଷୁଦା ଓ ତିଆରେ ପୀଡିତ, ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛୁ; ଆମର କଥା ନାହିଁ, ଶ୍ରୀ ନାହିଁ, ସଂଜ୍ଞା ନାହିଁ, ଭ୍ରମିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛୁ।

ନ ଜାନୀମୋ ଦିଶଂ ତାତ ଵିଦିଶଂ ଚାତିଦୁଃ ଖିତାଃ । କ୍ଵ ନୁ ଗଚ୍ଛାମହେ ମୂଢାଃ ପିଶାଚାଃ କର୍ମଜା ଵଯମ୍ ॥ ୨,୨୨.

ତୋତେ କହୁଛି, ଆମେ ଦିଶା କିମ୍ବା ଦିଗ ବୁଝିପାରୁ ନାହିଁ, ଅତି ଦୁଃଖରେ ଅଛୁ; କେଉଁଠିକୁ ଯିବା, ଆମେ ମୂଢ଼, ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ପିଶାଚ ହେଇଛୁ।

ନ ମାତା ନ ପିତାସ୍ମାକଂ ପ୍ରେତତ୍ଵଂ କର୍ମଭିଃ ସ୍ଵକୈଃ । ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସ୍ମ ସହସା ଜାତଦୁଃ ଖୋଦ୍ଵେଗସମାକୁଲମ୍ ॥ ୨,୨୨.

ଆମର କୌଣସି ମାତା କିମ୍ବା ପିତା ନାହିଁ; ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ ଆମେ ଅଚିରେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛୁ, ନୂତନ ଦୁଃଖ ଓ ଉତ୍ତେଜନାରେ ଭରିଯାଇଛୁ।

ଦର୍ଶନେନ ଚ ତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ମୁଦିତାପ୍ଯାଯିତା ଵଯମ୍ । ମୁହୂର୍ତନ୍ତିଷ୍ଠ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ସର୍ଵମାଦିତଃ ॥ ୨,୨୨.

ତୁମକୁ ଦେଖି ଆମେ ଖୁସି ଓ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁଛୁ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରୁହ, ମୁଁ ଆରମ୍ଭରୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେବି।

ଅହଂ ପର୍ଯୁଷିତୋ ନାମ ଏଷ ସୂଚୀମୁଖସ୍ତଥା । ଶୀଘ୍ରଗୋ ରୋଘ (ହ) କଶ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚମୋ ଲେଖକଃ ସ୍ମତୃତଃ ॥ ୨,୨୨.

ମୁଁ ପର୍ୟୁଷିତ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହି ଜଣେ ସୂଚୀମୁଖ, ଏଭଳି ଶୀଘ୍ରଗ, ରୋଧକ ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ଲେଖକ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା।

ଏଵଂ ନାମ୍ନା ଚ ସର୍ଵେ ଵୈ ସଂପ୍ରାପ୍ତାଃ ପ୍ରେତତାଂ ଵଯମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ । ପ୍ରେତାନାଂ କର୍ମଜାତାନାଂ କଥଂ ଵୈ ନାମସମ୍ଭଵଃ । କିଞ୍ଚିତ୍କାରଣମୁଦିଶ୍ଯ ଯେନ ବ୍ରୂଯାଃ ସ୍ଵନାମକାନ୍ ॥ ୨,୨୨.

ଏଭଳି ନାମରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରେତ ଦେହ ପାଇଛୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ପ୍ରେତମାନେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କିପରି ଏଭଳି ନାମ ପାଇଥାନ୍ତି? ନିଜ ନାମର କାରଣ କହିବାକୁ ଦୟାକରି ଉଲ୍ଲେଖ କର।

ପ୍ରେତରାଜ ଉଵାଚ । ମଯା ସ୍ଵାଦୁ ସଦା ଭୁକ୍ତଂ ଦତ୍ତଂ ପର୍ଯୁଷିତଂ ଦ୍ଵିଜ ॥ ୨,୨୨.

ପ୍ରେତରାଜ କହିଲେ: ମୁଁ ସଦା ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିଲି ଏବଂ ଦେଇଥିଲି, ବ୍ରାହ୍ମଣ।

ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛତି ଵିପ୍ରେଣ ଯାଚିତଃ କ୍ଷୁଧିତେନ ଵୈ । ଏତତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ନାମ ପର୍ଯୁଷିତଂ ମମ ॥ ୨,୨୨.

ଏକ ଭୁକ୍ତ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ ଚାହିଲେ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଥିଲି; ଏହି କାରଣରୁ ମୋ ନାମ ପର୍ୟୁଷିତ।

ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛତି ଵିପ୍ରେଣ ଯାଚିତଃ କ୍ଷୁଧିତେନ ଵୈ । ଏତତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଶୀଘ୍ରଗୋଽଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ॥ ୨,୨୨.

ଏକ ଭୁକ୍ତ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ଜଣେକୁ ଚାହିଲେ, ଏହି ଜଣେ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଥିଲେ; ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ଜଣେ ଶୀଘ୍ରଗ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ।

ସୂଚିତା ବହଵୋଽନେନ ଵିପ୍ରା ଅନ୍ନାଧିକାଙ୍କ୍ଷଯା । ଏତତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଏଷ ସୂଚିମୁଖଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୨,୨୨.

ଏହି ଜଣେ ଅତି ଖାଦ୍ୟ ଆଶାରେ ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖାଇଥିଲେ; ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ଜଣେ ସୂଚୀମୁଖ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା।

ଏକାକୀ ମିଷ୍ଟମଶ୍ରାତି ପୋଷ୍ଯଵର୍ଗମୃତେ ସଦା । ବ୍ରାହ୍ମଣାନାମଭାଵେନ ରୋଧ (ହ) କସ୍ତେନ ଚୋଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୨୨.

ଏହି ଜଣେ ସଦା ଏକା ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିଲେ, କେବଳ ନିଜ ପୋଷ୍ୟମାନେ ଛଡି; ବ୍ରାହ୍ମଣ ନଥିବାରୁ ଏହି ଜଣେ ରୋଧକ ଭାବରେ ପରିଚିତ।

ପୁରାଯଂ ମୌନମାସ୍ଥାଯ ଯାଚିତୋ ଵିଲିଖେଦ୍ଭୁଵମ୍ । ତେନ କର୍ମଵିପାକେନ ଲେଖକୋ ନାମ ଚୋଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୨୨.

ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଜଣେ ଚୁପ୍ ରହି, ଚାହିଲା ପରେ ଭୂମିକୁ ଖୁଣିଥିଲେ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ ଏହି ଜଣେ ଲେଖକ ଭାବରେ ପରିଚିତ।

ପ୍ରେତତ୍ଵଂ କର୍ମଭାଵେନ ପ୍ରାପ୍ତଂ ନାମାନି ଚ ଦ୍ଵିଜ । ମେଷାନନୋ ଲେଖକୋଽଯଂ ରୋଧ (ହ) କଃ ପର୍ଵତାନନଃ ॥ ୨,୨୨.

ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ଦେହ ଏବଂ ଏହି ନାମ ପାଇଛୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ: ମେଷାନନ, ଲେଖକ, ରୋଧକ ଏବଂ ପର୍ବତାନନ।

ଶୀଘ୍ରଗଃ ପୁଶୁଵକ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ସୂଚକଃ ସୂଚିଵକ୍ତ୍ରଵାନ୍ । ଦୁଃଖିତା ନିତରାଂ ସ୍ଵମିନ୍ପଶ୍ଯ ରୂପଵିପର୍ଯଯମ୍ ॥ ୨,୨୨.

ଶୀଘ୍ରଗ ମେଷ ମୁହଁ ଧାରଣ କରିଛି, ପୁଶୁବକ୍ତ୍ର; ସୂଚକ ହେଉଛି ସୂଚୀ ମୁହଁ; ଆମେ ଅତି ଦୁଃଖିତ, ସ୍ୱାମୀ, ଦେଖ ଆମର ବିକୃତ ଆକୃତି।

କୃତ୍ଵା ମାଯାମଯଂ ରୂପଂ ଵିଚରାମୋ ମହୀତଲେ । ସର୍ଵେ ଚ ଵିକୃତାକାରା ଲମ୍ବୋଷ୍ଠା ଵିକୃତାନନାଃ ॥ ୨,୨୨.

ମାୟାର ଆକୃତି ନେଇ ଆମେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚୁଛୁ; ସମସ୍ତେ ବିକୃତ ଦେହ, ଲମ୍ବ ଠୋଡ଼ ଏବଂ ବିକୃତ ମୁହଁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।

ବୃହଚ୍ଛରୀରିଣୋ ରୌଦ୍ରା ଜାତାଃ ସ୍ଵେନୈଵ କର୍ମଣା । ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ପ୍ରେତତ୍ଵେ କାରଣଂ ମଯା ॥ ୨,୨୨.

ବଡ଼ ଦେହ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ନେଇ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ ଆମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛୁ; ପ୍ରେତ ଦେହର କାରଣ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।

ଜ୍ଞାନିନୋଽପି ଵଯଂ ସର୍ଵେ ଜାତାଃ ସ୍ମ ତଵ ଦର୍ଶନାତ୍ । ଯତ୍ର ତେ ଶ୍ରଵଣେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ତତ୍ପୃଚ୍ଛ କଥଯାମି ତେ ॥ ୨,୨୨.

ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ ପାଖରେ ଆସିଛୁ; ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଶ୍ରବଣରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖିଛ, ପ୍ରଶ୍ନ କର, ମୁଁ କହିଦେବି।

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ । ଯେ ଜୀଵା ଭୁଵି ଜୀଵନ୍ତି ସର୍ଵେଽପ୍ଯାହାରମୂଲକାଃ । ଯୁଷ୍ମାକମପିଚାହାରଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ॥ ୨,୨୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି; ମୁଁ ତୁମର ଖାଦ୍ୟ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।

ପ୍ରେତା ଊଚୁଃ । ଯଦି ତେ ଶ୍ରଵଣେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଆହାରାଣାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଅସ୍ମାକଂ ତୁ ମହୀଭାଗ ଶୃଣୁତ୍ଵଂ ସୁସମାହିତଃ ॥ ୨,୨୨.

ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ: ଯଦି ତୁମେ ଆମର ଖାଦ୍ୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖିଛ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତେବେ ଏହି କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।

ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଵାଚ । କଥଯନ୍ତୁ ମହାପ୍ରେତା ଆହାରଂ ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେନେମମୂଚୁଃ ପ୍ରେତାଃ ପୃଥକପୃଥକ୍ ॥ ୨,୨୨.

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: ମହାପ୍ରେତମାନେ ନିଜ ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କରି କହନ୍ତୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ପ୍ରେତମାନେ ଏକେକ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ପ୍ରେତା ଊଚୁଃ । ଶୃଣୁ ଚାହାରମସ୍ମାକଂ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ବଵିଗର୍ହିତମ୍ । ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଗର୍ହସେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଭୂଯୋଭୂଯଶ୍ଚ ଗର୍ହିତମ୍ ॥ ୨,୨୨.

ପ୍ରେତମାନେ କହିଲେ: ଏବେ ଆମର ଖାଦ୍ୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଏହାକୁ ଅପମାନ କରିବେ, ଏହା ଆଗୁଆ ଅପମାନିତ।

ଶ୍ଲେଷ୍ମମୂତ୍ରପୁରୀଷୋତ୍ଥଂ ଶରୀରାଣାଂ ମଲୈଃ ସହ । ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟୈଶ୍ଚୈଵ ଚାନ୍ଯୈଶ୍ଚ ପ୍ରେତାନାଂ ଭୋଜନଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୨୨.

ପ୍ରେତମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ହେଉଛି ଶ୍ଲେଷ୍ମା, ମୁତ୍ର, ପୂରିଷ, ଶରୀରର ମଳ ସହିତ, ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ।