ବହୁଧର୍ମସମାକୀର୍ଣେ ନିର୍ଵାତେ ତୋଯଵର୍ଜିତେ । କମଣ୍ଡଲୁପ୍ରଦାନେନ ସୁଖୀ ଭଵତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ ॥ ୨,୧୮.
ଯେଉଁଠି ବହୁ ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି, ପବନ ଶାନ୍ତ ଓ ପାଣି ନାହିଁ, ସେଠି ଜଳପାତ୍ର ଦାନ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସୁଖ ପାଯିବେ।
ମୃତୋଦ୍ଦେଶେନ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦୁଦପାତ୍ରଂ ତୁ ତାମ୍ରଜମ୍ । ପ୍ରପାଦାନସହସ୍ରସ୍ଯ ତତ୍ଫଲଂ ସୋଽଶ୍ନୁତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ ୨,୧୮.
ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁବର୍ଗ ପାଇଁ ତାମ୍ର ଜଳପାତ୍ର ଦାନ କରେ, ସେ ହଜାରଟି ପାଦପୀଠ ଦାନର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଭ କରେ।
ଯମଦୂତା ମହାରୌଦ୍ରାଃ କରାଲାଃ କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଲାଃ । ନ ପୀଡଯନ୍ତି ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯାଦ୍ଵସ୍ତ୍ରାଭରଣଦାନତଃ ॥ ୨,୧୮.
ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ, ଭୟଙ୍କର ଓ କଳା-ପିଙ୍ଗଳ ମୁହଁ ଥିବା, ଯେଉଁମାନେ ଜଣେ ଜଣେ ପୋଷାକ ଓ ଗହଣା ଦାନ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ନାହାନ୍ତି।
ସାଯୁଧା ଧାଵମାନାଶ୍ଚ ନ ମାର୍ଗେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରାଃ । ପ୍ରଯାନ୍ତି ଯମଦୂତାସ୍ତେ ମୁଦ୍ରିକାଯାଃ ପ୍ରଦାନତଃ ॥ ୨,୧୮.
ଯିଏ ମୁଦ୍ରିକା ଦାନ କରିଥାଏ, ସେ ମାନେ ଯାଉଥିବା ରାସ୍ତାରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଯମଦୂତମାନେ ଦେଖି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଭାଜନାସନଦାନେନ ଆମାନ୍ନଭୋଜନେନ ଚ । ଆଜ୍ଯଯଜ୍ଞୋପଵୀତାଭ୍ଯାଂ ପଦଂ ସମ୍ପୂର୍ଣତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୮.
ଭାଜନ ଓ ଆସନ ଦାନ, ପକା ଖାଦ୍ୟ, ଘିଅ ଓ ଜଜ୍ଞୋପବୀତ ଦାନ କଲେ, ସେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଏଵଂ ମାର୍ଗେ ଗଚ୍ଛମାନସ୍ତୃଷାର୍ତଃ ଶ୍ରମପୀଡିତଃ । ମହିଷୀରଥ (ଦୁଗ୍ଧ) ଦାନାଚ୍ଚ ସୁଖୀ ଭଵତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ ॥ ୨,୧୮.
ଏଭଳି ଯାତ୍ରାରେ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ, ଯଦି ଗାଈ, ରଥ କିମ୍ବା ଦୁଧ ଦାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସୁଖ ପାଯିବେ।
ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ମୃତୋଦ୍ଦେଶେନ ଯତ୍କିଞ୍ଚିଦ୍ଦୀଯତେ ସ୍ଵଗୃହେ ଵିଭୋ । ସ ଗଚ୍ଛତି ମହାମାର୍ଗେ ତଦ୍ଦତ୍ତଂ କେନ ଗୃହ୍ଯତେ ॥ ୨,୧୮.
ଗରୁଡ଼ ପଚାରିଲେ: ହେ ପ୍ରଭୁ, ଘରେ ଯେଉଁ ଦାନ ମୃତ୍ୟୁବର୍ଗ ପାଇଁ ହୁଏ, ସେ ମହାମାର୍ଗରେ କିଏ ଗ୍ରହଣ କରେ?
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଗୃହ୍ଣାତି ଵରୁଣୋ ଦାନଂ ମମ ହସ୍ତେ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଅହଂ ଚ ଭାସ୍କରେ ଦେଵେ ଭାସ୍କରାତ୍ସୋଽଶ୍ନୁତେ ସୁଖମ୍ ॥ ୨,୧୮.
ଭଗବାନ କହିଲେ: ବରୁଣ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରି ମୋ ହାତରେ ଦେଇଥାଏ, ମୁଁ ସେଥିରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଦେଉଛି, ଏବଂ ସେଠାରୁ ସେ ଲୋକ ସୁଖ ଭୋଗ କରେ।
ଵିକର୍ମଣଃ ପ୍ରଭାଵେଣ ଵଂଶଚ୍ଛେଦେ କ୍ଷିତାଵିହ । ସର୍ଵେ ତେ ନରକଂ ଯାନ୍ତି ଯାଵତ୍ପାପସ୍ଯ ସଂକ୍ଷଯଃ ॥ ୨,୧୮.
ଅପକର୍ମର ପ୍ରଭାବରୁ, ପୃଥିବୀରେ ବଂଶ ଛିନ୍ନ ହେଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପାପ ଶେଷ ହେଉଅଯ୍ଯନ୍ତ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ସମଯେ ପୂର୍ଣେ ମହିଷାସନସଂସ୍ଥିତଃ । ନରକାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଧର୍ମାତ୍ମା ନାନାକ୍ରନ୍ଦସମାକୁଲାନ୍ ॥ ୨,୧୮.
ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ, ମହିଷ ଆସନରେ ବସି, ଧର୍ମାତ୍ମା ପ୍ରଭୁ ନରକରେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରନ୍ଦନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖି ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି।
ଚତୁରଶୀତିଲକ୍ଷାଣାଂ ନରକାଣାଂ ସ ଈଶ୍ଵରଃ । ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମା ଘୋରା ଯା ଏକଵିଂଶତିଃ ॥ ୨,୧୮.
ସେ ଚଉରାଶି ଲକ୍ଷ ନରକର ଇଶ୍ୱର; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକୋଇଶଟି ନରକ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର।
ତାମିସ୍ତ୍ରଂ ଲୋହଶଙ୍କୁଶ୍ଚ ମହାରୌରଵଶାଲ୍ମଲୀ । ରୌରଵଂ କୁଡ୍ଵଲଂ କାଲସୂତ୍ରକଂ ପୂତିମୃତିକା ॥ ୨,୧୮.
ତାମିସ୍ର, ଲୋହଶଙ୍କୁ, ମହାରୌରବ, ଶାଲ୍ମଳୀ, ରୌରବ, କୁଡ଼ବଳ, କାଳସୂତ୍ର, ପୂତିମୃତିକା,
ସଙ୍ଘାତଂ ଲୋହତୋଦଂ ଚ ସଵିଷଂ ସମ୍ପ୍ରତାପନମ୍ । ମହାନରକକାଲୋଲଃ ସଜୀଵନମହାପଥଃ ॥ ୨,୧୮.
ସଂଘାତ, ଲୋହତୋଡ଼, ବିଷଭରା, ସମ୍ପ୍ରତାପନ, ମହାନରକ, କାଳୋଳ, ସଜୀବନ, ମହାପଥ,
ଅଵୀଚିରନ୍ଧତା ମିସ୍ତ୍ରଃ କୁମ୍ଭୋପାକସ୍ତଥୈଵ ଚ । ଅସିପତ୍ରଵନଂ ଚୈଵ ପତନଶ୍ଚୈକଵିଂଶତିଃ ॥ ୨,୧୮.
ଅବୀଚି, ଅନ୍ଧତାମିସ୍ର, କୁମ୍ଭୋପାକ, ଅସିପତ୍ରବନ ଏବଂ ପତନ — ଏହି ଏକୋଇଶଟି।
ଯେଷାଂ ତୁ ନରକେ ଘୋରେ ବହ୍ଵବ୍ଦାନି ଗତାନି ଵୈ । ସନ୍ତାତର୍ନୈଵ ଵିଦ୍ଯତେ ଦୂତତ୍ଵଂ ତେ ତୁ (ପ୍ରେତ୍ଯ) ଯାନ୍ତି ହି ॥ ୨,୧୮.
ଏହି ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ଯେଉଁମାନେ ବହୁ ବର୍ଷ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ପରେ ଦୂତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।
ଯମେନ ପ୍ରେଷିତାସ୍ତେ ଵୈ ମାନୁଷସ୍ଯ ମୃତସ୍ଯ ତୁ । ଦିନେଦିନେ ପ୍ରଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଦତ୍ତମନ୍ନାଦ୍ଯପାନକମ୍ ॥ ୨,୧୮.
ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ଏହି ଦୂତମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ମୃତ ଲୋକ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନ୍ନ ଓ ପାନୀୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ପ୍ରେତସ୍ଯୈଵ ଵିଲୁଣ୍ଠନ୍ତି ମଧ୍ଯେ ମାର୍ଗେ ବୁଭୁକ୍ଷିତାଃ । ମାସାନ୍ତେ ଭୋଜନଂ ପିଣ୍ଡମେକେ ଯଚ୍ଛନ୍ତି ତତ୍ର ଵୈ ॥ ୨,୧୮.
ମୃତ ଲୋକ ପାଇଁ ମାର୍ଗରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନକୁ ଏହି ଭୁଖା ଦୂତମାନେ ଲୁଟିନେଇଥାନ୍ତି; ମାସ ଶେଷରେ କେହି କେହି ସେଠାରେ ପିଣ୍ଡ ଦିଅନ୍ତି।
ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତି ତେ ସର୍ଵେ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଚୈଵ ଵତ୍ସରମ୍ । ଏଵମାଦିକୃତୈଃ ପୁଣ୍ଯୈଃ କ୍ରମାତ୍ସୌରିପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୮.
ଏଭଳି ଦିନେ ଦିନେ, ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଏପରି ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ କ୍ରମେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୁରକୁ ପହଞ୍ଚିବା ହୁଏ।
ତତଃ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାନ୍ତେ ପ୍ରତ୍ଯାସନ୍ନେ ଯମାଲଯେ । ବହୁଭୀତକରେ ପ୍ରେତୋ ହସ୍ତମାତ୍ରଂ ସମୁତ୍ସୃଜେତ୍ ॥ ୨,୧୮.
ଏହାପରେ, ବର୍ଷ ଶେଷ ହେବାବେଳେ ଯେତେବେଳେ ଯମଙ୍କର ଗୃହ ନିକଟରେ ଆସିଯାଏ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଥିବା ପ୍ରେତ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ହାତର ଏକ ମାପ ଯେତେ ଦେହ ଥିଲା, ସେଠାରୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ।
ଦିଵସୈର୍ଦଶଭିର୍ଜାତଂ ତଂ ଦେହଂ ଦଶପିଣ୍ଡଜମ୍ । ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯସ୍ଯେଵ ରାମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେଜଃ ପ୍ରସର୍ପତି ॥ ୨,୧୮.
ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ଦଶଟି ପିଣ୍ଡରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ନୂତନ ଦେହ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ; ଏହାକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ତେଜ ଅନେକ ଦିଗକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, ଯେପରି ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ରାମଙ୍କ ତେଜ ଦେଖାଯାଏ।
କର୍ମଜଂ ଦେହମାଶ୍ରିତ୍ଯ ପୂର୍ଵଦେହଂ ସମୁତ୍ସଜେତ୍ । ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠମାତ୍ରୋ ଵାଯୁଶ୍ଚ ଶମୀପତ୍ରଂସମାରୁହେତ୍ ॥ ୨,୧୮.
କର୍ମର ଫଳରେ ମିଳିଥିବା ନୂତନ ଦେହକୁ ଧରି, ପୂର୍ବ ଦେହକୁ ପ୍ରେତ ଛାଡ଼ିଦିଏ; ଅଙ୍ଗୁଠି ପରି ଛୋଟ ଆତ୍ମା, ଶମୀ ଗଛର ପତ୍ର ଉପରେ ଚଢ଼ିଯାଏ।
ଵ୍ରଜଂସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ପଦୈକେନ ଯଥୈଵୈକେନ ଗଚ୍ଛତି । ଯଥା ତୃଣଜଲୌକେଵ ଦେହୀ କର୍ମାନୁଗୋଽଵଶଃ ॥ ୨,୧୮.
ସେ ଯେବେ ଚାଲେ କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡାଇ ରହେ, ଏକ ପାଉଁ ଦ୍ୱାରା ଚଳନ କରେ; ଯେପରି ତିନି ପାଣି ଉପରେ ଲମ୍ଭା ମାରେ, ଏହି ଦେହଧାରୀ ଆତ୍ମା କର୍ମରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ, ନିର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ।
ଵାସାଂସି ଜୀର୍ଣାନି ଯଥା ଵିହାଯ ନଵାନି ଗୃହ୍ଣାତି ନରୋଽପରାଣି । ତଥା ଶରୀରାଣି ଵିହାଯ ଜୀର୍ଣାନ୍ଯନ୍ଯାନି ସଂଯାତି ନଵାନି ଦେହୀ ॥ ୨,୧୮.
ଯେପରି ଏକ ମଣିଷ ପୁରୁଣା ଜାମାକପଡ଼ା ଛାଡ଼ି ନୂଆ ଜାମା ପିନ୍ଧେ, ସେପରି ଦେହୀ ଆତ୍ମା ପୁରୁଣା ଦେହକୁ ଛାଡ଼ି, ନୂଆ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୯ ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଵାଯୁଭୂତଃ କ୍ଷଧାଵିଷ୍ଟଃ କର୍ମଜଂ ଦେହମାଶ୍ରିତଃ । ତେ ଦେହଂ ସ ସମାସାଦ୍ଯ ଯମେନ ସହ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୧୯.
ଭଗବାନ କହିଲେ: ବାୟୁ ସଦୃଶ ହୋଇ, ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହେବା ପରେ, କର୍ମର ଫଳରେ ମିଳିଥିବା ଦେହକୁ ଧରି, ସେ ଦେହକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଯମଙ୍କ ସହ ଯାଏ।
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତପୁରଂ ତତ୍ର ଯୋଜନାନାଂ ତୁ ଵିଂଶତିଃ । କାଯସ୍ଥାସ୍ତତ୍ର ପଶ୍ଯନ୍ତି ପାପପୁଣ୍ଯାନି ସର୍ଵଶଃ ॥ ୨,୧୯.
ସେଠାରେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ନଗର ଅଛି, ଯାହା କି ବିଶ୍ ଯୋଜନ ଦୂରେ; ସେଠାରେ କାୟସ୍ଥମାନେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ଦେଖନ୍ତି।
ମହାଦାନେଷୁଦତ୍ତେଷୁ ଗତସ୍ତତ୍ର ସୁଖୀ ଭଵେତ୍ । ଯୋଜନାନାଂ ଚତୁର୍ଵିଂଶତ୍ପୁରଂ ଵୈଵସ୍ଵତଂ ଶୁଭମ୍ ॥ ୨,୧୯.
ଯିଏ ବଡ଼ ଦାନ ଦେଇଛି, ସେଠାରେ ସେ ସୁଖୀ ହୁଏ; ଚବିଶି ଯୋଜନ ଦୂରେ ଅଛି ଶୁଭ ବୈବସ୍ବତ ନଗର।
ଲୋହଂ ଲଵଣକାର୍ପାସଂ ତିଲପାତ୍ରଂ ଚ ଯୈର୍ନରୈଃ । ଦତ୍ତଂ ତେନୈଵ ତୃପ୍ଯନ୍ତି ଯମସ୍ଯ ପୁରଚାରିଣଃ ॥ ୨,୧୯.
ଯେମାନେ ଲୋହା, ଲୁଣ, ପଟ, କିମ୍ବା ତିଳର ପାତ୍ର ଦାନ କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ଦ୍ୱାରା ଯମଙ୍କର ସେବକମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ଗତ୍ଵା ଚ ତତ୍ର ତେ ସର୍ଵେ ପ୍ରତୀହାରଂ ଵଦନ୍ତି ହି । ଧର୍ମଧ୍ଵଜପ୍ରତୀହାରସ୍ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ସର୍ଵଦା ॥ ୨,୧୯.
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲାପରେ ସମସ୍ତେ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କୁ ଜଣାଇଦିଅନ୍ତି; ଧର୍ମଧ୍ୱଜ ନାମକ ଦ୍ୱାରପାଳ ସେଠାରେ ସଦା ଦଣ୍ଡାଇ ରହନ୍ତି।
ସପ୍ତଧାନ୍ଯସ୍ଯ ଦାନେନ ପ୍ରୀତୋ ଧର୍ମଧ୍ଵଜୋ ଭଵେତ୍ । ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ପ୍ରତୀହାରୋ ବ୍ରୂତେ ତସ୍ଯ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ ॥ ୨,୧୯.
ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟର ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମଧ୍ୱଜ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲାପରେ ଦ୍ୱାରପାଳ ତାଙ୍କର ଭଲ ଓ ଖରାପ କାମ କହିଦିଅନ୍ତି।
ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଯଦ୍ରୂପଂ ସନ୍ତଃ ସୁକୃତିନୋ ଜନାଃ । ପଶ୍ଯନ୍ତି ଚ ଦୁରାତ୍ମାନୋ ଯମରୂପଂ ସୁଭୀଷଣମ୍ ॥ ୨,୧୯.
ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ରୂପ କେବଳ ସଦ୍ଗୁଣୀ ଲୋକମାନେ ଦେଖନ୍ତି; ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଯମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଦେଖନ୍ତି।