ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପଦାନି ସର୍ଵଵସ୍ତୂନି ଵରିଷ୍ଠାନି ତ୍ରଯୋଦଶେ । ଯୋ ଦଦାତି ମୃତସ୍ଯେହ ଜୀଵନ୍ନପ୍ଯାତ୍ମହେତଵେ ॥ ୨,୧୮.

ତେରଟି ପଦ ଓ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଜିନିଷ ଯିଏ ମୃତ ଲୋକ ପାଇଁ କିମ୍ବା ନିଜ ପାଇଁ ଜୀବନ କାଳରେ ଦେଇଥାଏ, ସେଠି ଦାନ ହୁଏ।

ତଦାଶ୍ରିତୋ ମହାମାର୍ଗେ ଵୈନତେଯ ସ ଗଚ୍ଛତି । ଏକ ଏଵାସ୍ତି ସର୍ଵତ୍ରେ ଵ୍ଯଵହାରଃ ଖଗାଧିପ ॥ ୨,୧୮.

ସେଇ ଦାନର ଆଶ୍ରୟରେ ବଡ଼ ପଥରେ ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଏ, ବିନତାନନ୍ଦନ। ସମସ୍ତଠିରେ ଏକେ ନିୟମ ଚାଲିଥାଏ, ପକ୍ଷୀନାଥ।

ଉତ୍ତମାଧମମଧ୍ଯାନାଂ ତତ୍ତଦାଵର୍ଜନଂ ଭଵେତ୍ । ଯାଵଦ୍ଭାଗ୍ଯଂ ଭଵେଦ୍ଯସ୍ଯ ତାଵନ୍ମାର୍ଗେଽତିରିଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୧୮.

ଉତ୍ତମ, ମଧ୍ୟମ, ଅଧମ ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ। ଯେତେ ଭାଗ୍ୟ ଅଛି, ସେତେ ମାତ୍ରାରେ ପଥରେ ଲାଭ ଅଧିକ ହୁଏ।

ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵସ୍ଯେନ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ତତ୍ତତ୍ରାଧିକରୋତି ତମ୍ । ମୃତେ ଯଦ୍ବାନ୍ଧଵୈର୍ଦତ୍ତଂ ତଦାଶ୍ରିତ୍ଯ ସୁଖୀ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୮.

ନିଜ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ସମ୍ପତି ଦେଇଥିବା ଦାନ ତାଙ୍କୁ ସେଠି ମିଳେ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବାନ୍ଧବମାନେ ଯାହା ଦେଇଥାନ୍ତି, ତାହା ଆଶ୍ରୟ କରି ସେ ସୁଖୀ ହୁଏ।

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । କସ୍ମାତ୍ପଦାନି ଦେଯାନି କିଂଵିଧାନି ତ୍ରଯୋଦଶ । ଦୀଯତେ କସ୍ଯ ଦେଵେଶ ତଦ୍ଵଦସ୍ଵ ଯଥାତଥମ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଗରୁଡ଼ ପଚାରିଲେ: କାହିଁକି ଏହି ପଦ ଦେବା ଉଚିତ? ଏହି ତେରଟି କଣ ପ୍ରକାରର? କାହାକୁ ଦିଆଯାଏ, ଦେବେଶ? ଏହି କଥା ମୋତେ ଠିକ୍ ଭାବରେ କହ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଛତ୍ତ୍ରୋପାନହଵସ୍ତ୍ରାଣି ମୁଦ୍ରିକା ଚ କମଣ୍ଡଲୁଃ । ଆସନଂ ଭାଜନଂ ଚୈଵ ପଦଂ ସପ୍ତଵିଧଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଛତା, ପାଦୁକା, ବସ୍ତ୍ର, ମୁଦ୍ରିକା, କମଣ୍ଡଳୁ, ଆସନ ଓ ପାତ୍ର—ଏହି ସାତଟି ପଦ ଭାବିଯାଏ।

ଆତପସ୍ତତ୍ର ଯୋ ରୌଦ୍ରୋ ଦହ୍ଯତେ ଯେନ ମାନଵଃ । ଛତ୍ରଦାନେନ ସୁଚ୍ଛାଯା ଜାଯତେ ପ୍ରେତତୁଷ୍ଟିଦା ॥ ୨,୧୮.

ସେଠି ଯେ ଭୟଙ୍କର ତାପରେ ଲୋକ ଦହିଯାଏ, ଛତା ଦାନ କଲେ ଶୀତଳ ଛାୟା ମିଳେ ଓ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ଅସିପତ୍ରଵନଂ ଘୋରଂ ସୋଽତିକ୍ରାମତି ଵୈ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଅଶ୍ଵାରୂଢାଶ୍ଚ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦଦତେ ଯ ଉପାନହୌ ॥ ୨,୧୮.

ଘୋର ତଳୱନ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଚାଲିଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ପାଦୁକା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ିଥିବା ପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି।

ଆସନେ ସ୍ଵାଗତେ (ଭୋଜନେ) ଚୈଵ ଦତ୍ତଂ ତସ୍ମୈ ଦ୍ଵିଜାଯତେ । ସୁଖେନ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସ ପ୍ରେତଃ ପଥି ଗଚ୍ଛଞ୍ଛନୈଃ ଶନୈଃ ॥ ୨,୧୮.

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସିବା କିମ୍ବା ଭୋଜନ ପାଇଁ ଯେ ଆସନ ଦିଆଯାଏ, ସେ ପିତୃ ପଥରେ ଶାନ୍ତିରେ ଦୀରେ ଦୀରେ ଚାଲି, ସୁଖରେ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ବହୁଧର୍ମସମାକୀର୍ଣେ ନିର୍ଵାତେ ତୋଯଵର୍ଜିତେ । କମଣ୍ଡଲୁପ୍ରଦାନେନ ସୁଖୀ ଭଵତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଯେଉଁଠି ବହୁ ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି, ପବନ ଶାନ୍ତ ଓ ପାଣି ନାହିଁ, ସେଠି ଜଳପାତ୍ର ଦାନ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସୁଖ ପାଯିବେ।

ମୃତୋଦ୍ଦେଶେନ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦୁଦପାତ୍ରଂ ତୁ ତାମ୍ରଜମ୍ । ପ୍ରପାଦାନସହସ୍ରସ୍ଯ ତତ୍ଫଲଂ ସୋଽଶ୍ନୁତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁବର୍ଗ ପାଇଁ ତାମ୍ର ଜଳପାତ୍ର ଦାନ କରେ, ସେ ହଜାରଟି ପାଦପୀଠ ଦାନର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଭ କରେ।

ଯମଦୂତା ମହାରୌଦ୍ରାଃ କରାଲାଃ କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଲାଃ । ନ ପୀଡଯନ୍ତି ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯାଦ୍ଵସ୍ତ୍ରାଭରଣଦାନତଃ ॥ ୨,୧୮.

ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ, ଭୟଙ୍କର ଓ କଳା-ପିଙ୍ଗଳ ମୁହଁ ଥିବା, ଯେଉଁମାନେ ଜଣେ ଜଣେ ପୋଷାକ ଓ ଗହଣା ଦାନ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ନାହାନ୍ତି।

ସାଯୁଧା ଧାଵମାନାଶ୍ଚ ନ ମାର୍ଗେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରାଃ । ପ୍ରଯାନ୍ତି ଯମଦୂତାସ୍ତେ ମୁଦ୍ରିକାଯାଃ ପ୍ରଦାନତଃ ॥ ୨,୧୮.

ଯିଏ ମୁଦ୍ରିକା ଦାନ କରିଥାଏ, ସେ ମାନେ ଯାଉଥିବା ରାସ୍ତାରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଯମଦୂତମାନେ ଦେଖି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।

ଭାଜନାସନଦାନେନ ଆମାନ୍ନଭୋଜନେନ ଚ । ଆଜ୍ଯଯଜ୍ଞୋପଵୀତାଭ୍ଯାଂ ପଦଂ ସମ୍ପୂର୍ଣତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଭାଜନ ଓ ଆସନ ଦାନ, ପକା ଖାଦ୍ୟ, ଘିଅ ଓ ଜଜ୍ଞୋପବୀତ ଦାନ କଲେ, ସେ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଏଵଂ ମାର୍ଗେ ଗଚ୍ଛମାନସ୍ତୃଷାର୍ତଃ ଶ୍ରମପୀଡିତଃ । ମହିଷୀରଥ (ଦୁଗ୍ଧ) ଦାନାଚ୍ଚ ସୁଖୀ ଭଵତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଏଭଳି ଯାତ୍ରାରେ ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ, ଯଦି ଗାଈ, ରଥ କିମ୍ବା ଦୁଧ ଦାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସୁଖ ପାଯିବେ।

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ମୃତୋଦ୍ଦେଶେନ ଯତ୍କିଞ୍ଚିଦ୍ଦୀଯତେ ସ୍ଵଗୃହେ ଵିଭୋ । ସ ଗଚ୍ଛତି ମହାମାର୍ଗେ ତଦ୍ଦତ୍ତଂ କେନ ଗୃହ୍ଯତେ ॥ ୨,୧୮.

ଗରୁଡ଼ ପଚାରିଲେ: ହେ ପ୍ରଭୁ, ଘରେ ଯେଉଁ ଦାନ ମୃତ୍ୟୁବର୍ଗ ପାଇଁ ହୁଏ, ସେ ମହାମାର୍ଗରେ କିଏ ଗ୍ରହଣ କରେ?

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଗୃହ୍ଣାତି ଵରୁଣୋ ଦାନଂ ମମ ହସ୍ତେ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଅହଂ ଚ ଭାସ୍କରେ ଦେଵେ ଭାସ୍କରାତ୍ସୋଽଶ୍ନୁତେ ସୁଖମ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଭଗବାନ କହିଲେ: ବରୁଣ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରି ମୋ ହାତରେ ଦେଇଥାଏ, ମୁଁ ସେଥିରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଦେଉଛି, ଏବଂ ସେଠାରୁ ସେ ଲୋକ ସୁଖ ଭୋଗ କରେ।

ଵିକର୍ମଣଃ ପ୍ରଭାଵେଣ ଵଂଶଚ୍ଛେଦେ କ୍ଷିତାଵିହ । ସର୍ଵେ ତେ ନରକଂ ଯାନ୍ତି ଯାଵତ୍ପାପସ୍ଯ ସଂକ୍ଷଯଃ ॥ ୨,୧୮.

ଅପକର୍ମର ପ୍ରଭାବରୁ, ପୃଥିବୀରେ ବଂଶ ଛିନ୍ନ ହେଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପାପ ଶେଷ ହେଉଅଯ୍ଯନ୍ତ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।

କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ସମଯେ ପୂର୍ଣେ ମହିଷାସନସଂସ୍ଥିତଃ । ନରକାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଧର୍ମାତ୍ମା ନାନାକ୍ରନ୍ଦସମାକୁଲାନ୍ ॥ ୨,୧୮.

ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ, ମହିଷ ଆସନରେ ବସି, ଧର୍ମାତ୍ମା ପ୍ରଭୁ ନରକରେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରନ୍ଦନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖି ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି।

ଚତୁରଶୀତିଲକ୍ଷାଣାଂ ନରକାଣାଂ ସ ଈଶ୍ଵରଃ । ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମା ଘୋରା ଯା ଏକଵିଂଶତିଃ ॥ ୨,୧୮.

ସେ ଚଉରାଶି ଲକ୍ଷ ନରକର ଇଶ୍ୱର; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକୋଇଶଟି ନରକ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର।

ତାମିସ୍ତ୍ରଂ ଲୋହଶଙ୍କୁଶ୍ଚ ମହାରୌରଵଶାଲ୍ମଲୀ । ରୌରଵଂ କୁଡ୍ଵଲଂ କାଲସୂତ୍ରକଂ ପୂତିମୃତିକା ॥ ୨,୧୮.

ତାମିସ୍ର, ଲୋହଶଙ୍କୁ, ମହାରୌରବ, ଶାଲ୍ମଳୀ, ରୌରବ, କୁଡ଼ବଳ, କାଳସୂତ୍ର, ପୂତିମୃତିକା,

ସଙ୍ଘାତଂ ଲୋହତୋଦଂ ଚ ସଵିଷଂ ସମ୍ପ୍ରତାପନମ୍ । ମହାନରକକାଲୋଲଃ ସଜୀଵନମହାପଥଃ ॥ ୨,୧୮.

ସଂଘାତ, ଲୋହତୋଡ଼, ବିଷଭରା, ସମ୍ପ୍ରତାପନ, ମହାନରକ, କାଳୋଳ, ସଜୀବନ, ମହାପଥ,

ଅଵୀଚିରନ୍ଧତା ମିସ୍ତ୍ରଃ କୁମ୍ଭୋପାକସ୍ତଥୈଵ ଚ । ଅସିପତ୍ରଵନଂ ଚୈଵ ପତନଶ୍ଚୈକଵିଂଶତିଃ ॥ ୨,୧୮.

ଅବୀଚି, ଅନ୍ଧତାମିସ୍ର, କୁମ୍ଭୋପାକ, ଅସିପତ୍ରବନ ଏବଂ ପତନ — ଏହି ଏକୋଇଶଟି।

ଯେଷାଂ ତୁ ନରକେ ଘୋରେ ବହ୍ଵବ୍ଦାନି ଗତାନି ଵୈ । ସନ୍ତାତର୍ନୈଵ ଵିଦ୍ଯତେ ଦୂତତ୍ଵଂ ତେ ତୁ (ପ୍ରେତ୍ଯ) ଯାନ୍ତି ହି ॥ ୨,୧୮.

ଏହି ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ଯେଉଁମାନେ ବହୁ ବର୍ଷ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ପରେ ଦୂତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।

ଯମେନ ପ୍ରେଷିତାସ୍ତେ ଵୈ ମାନୁଷସ୍ଯ ମୃତସ୍ଯ ତୁ । ଦିନେଦିନେ ପ୍ରଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଦତ୍ତମନ୍ନାଦ୍ଯପାନକମ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ଏହି ଦୂତମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ମୃତ ଲୋକ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନ୍ନ ଓ ପାନୀୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

ପ୍ରେତସ୍ଯୈଵ ଵିଲୁଣ୍ଠନ୍ତି ମଧ୍ଯେ ମାର୍ଗେ ବୁଭୁକ୍ଷିତାଃ । ମାସାନ୍ତେ ଭୋଜନଂ ପିଣ୍ଡମେକେ ଯଚ୍ଛନ୍ତି ତତ୍ର ଵୈ ॥ ୨,୧୮.

ମୃତ ଲୋକ ପାଇଁ ମାର୍ଗରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନକୁ ଏହି ଭୁଖା ଦୂତମାନେ ଲୁଟିନେଇଥାନ୍ତି; ମାସ ଶେଷରେ କେହି କେହି ସେଠାରେ ପିଣ୍ଡ ଦିଅନ୍ତି।

ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତି ତେ ସର୍ଵେ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଚୈଵ ଵତ୍ସରମ୍ । ଏଵମାଦିକୃତୈଃ ପୁଣ୍ଯୈଃ କ୍ରମାତ୍ସୌରିପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଏଭଳି ଦିନେ ଦିନେ, ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଏପରି ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ କ୍ରମେ ସୂର୍ଯ୍ୟପୁରକୁ ପହଞ୍ଚିବା ହୁଏ।

ତତଃ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାନ୍ତେ ପ୍ରତ୍ଯାସନ୍ନେ ଯମାଲଯେ । ବହୁଭୀତକରେ ପ୍ରେତୋ ହସ୍ତମାତ୍ରଂ ସମୁତ୍ସୃଜେତ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଏହାପରେ, ବର୍ଷ ଶେଷ ହେବାବେଳେ ଯେତେବେଳେ ଯମଙ୍କର ଗୃହ ନିକଟରେ ଆସିଯାଏ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଥିବା ପ୍ରେତ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ହାତର ଏକ ମାପ ଯେତେ ଦେହ ଥିଲା, ସେଠାରୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ।

ଦିଵସୈର୍ଦଶଭିର୍ଜାତଂ ତଂ ଦେହଂ ଦଶପିଣ୍ଡଜମ୍ । ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯସ୍ଯେଵ ରାମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେଜଃ ପ୍ରସର୍ପତି ॥ ୨,୧୮.

ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ଦଶଟି ପିଣ୍ଡରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ନୂତନ ଦେହ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ; ଏହାକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ତେଜ ଅନେକ ଦିଗକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, ଯେପରି ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ରାମଙ୍କ ତେଜ ଦେଖାଯାଏ।