ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଧର୍ମଂ ଚାର୍ଥଂ ଚ କାମଂ ଚ ମୋକ୍ଷଂ ଚ କଥଯନ୍ତି ତେ । ଏକୋ ହି ଧର୍ମମାର୍ଗଶ୍ଚ ଦ୍ଵିତୀଯଶ୍ଚାର୍ଥମାର୍ଗକଃ ॥ ୨,୧୭.

ସେମାନେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ବିଷୟରେ କଥାହୁଅନ୍ତି; ଏଠି ଜଣେ ଧର୍ମର ପଥରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଥର ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି।

ଅପରଃ କାମମାର୍ଗଶ୍ଚ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗଶ୍ଚତୁର୍ଥକଃ । ଉତ୍ତମା ଧମମାର୍ଗେଣ ଵୈନତେଯ ପ୍ରଯାନ୍ତି ହି ॥ ୨,୧୭.

ଅନ୍ୟଜଣେ କାମର ପଥରେ, ଚତୁର୍ଥ ମୋକ୍ଷର ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି; ଯେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଧର୍ମର ପଥରେ ଯାଆନ୍ତି, ହେ ବେନତି।

ଅର୍ଥଦାତା ଵିମାନୈସ୍ତୁ ଅଶ୍ଵୈଃ କାମପ୍ରଦାଯକଃ । ହଂସଯୁକ୍ତଵିମାନୈଶ୍ଚ ମୋକ୍ଷାକାଙ୍କ୍ଷୀ ଵିସର୍ପତି ॥ ୨,୧୭.

ଅର୍ଥ ଦେଇଥିବା ଲୋକ ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଯାଆନ୍ତି; ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ହଁସ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଚଳନ୍ତି; ମୋକ୍ଷ ଚାହୁଁଥିବା ଉଡ଼ିଯାଆନ୍ତି।

ଇତରଃ ପାଦଚାରେଣ ତ୍ଵସିପତ୍ରଵନାନି ଚ । ପାଷାଣୈଃ କଣ୍ଟକୈଃ କ୍ଲିଷ୍ଟଃ ପାଶବଦ୍ଧୋଽଥ ଯାତି ଵୈ ॥ ୨,୧୭.

ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ପଦେ ପଦେ ଚାଲି, ତିକ୍ତି ଓ ତଳୱାର ପତ୍ର ଜଙ୍ଗଲ ମାଧ୍ୟମରେ, ପାଥର ଓ କାଁଟାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗି, ପାଶରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଯାଆନ୍ତି।

ଯଃ କଶ୍ଚିନ୍ମାନୁଷେ ଲୋକେ ଶ୍ରଵଣାନ୍ପୂଜଯେଦିହ । ଵର୍ଧନ୍ଯା ଜଲପାତ୍ରେମ ପକ୍ଵାନ୍ନପରିପୂର୍ଣଯା ॥ ୨,୧୭.

ମାନବ ଲୋକରେ ଯେଉଁଯେଉଁ ଲୋକ ଏଠାରେ ଶ୍ରବଣାଙ୍କୁ ବଢ଼ିବା ପାଇଁ ଜଳ ପାତ୍ର ଓ ପକା ଭୋଜନ ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି,

ଶ୍ରଵଣାନ୍ପୂଜଯେତ୍ତତ୍ର ମଯା ସହ ଖଗେଶ୍ଵର । ତସ୍ଯାହଂ ତତ୍ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯତ୍ସୁରୈରପି ଦୁର୍ଲଭମ୍ ॥ ୨,୧୭.

ଏଠାରେ ମୋ ସହିତ ଶ୍ରବଣାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସେଉଁଠି ତାକୁ ଏମିତି ଦେଉଛି, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରିନାହାନ୍ତି।

ସଂଭୋଜ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵେକାଦଶ ଶୁଭାଞ୍ଛୁଚୀନ୍ । ଦ୍ଵାଦଶଂ ସକଲତ୍ରଂ ଚ ମମ ପ୍ରୀତ୍ଯୈ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ ॥ ୨,୧୭.

ଏକାଦଶ ଶୁଭ୍ର ଓ ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଭୋଜନ କରାଇ, ଦ୍ୱାଦଶମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଘରବାଳି ସହିତ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଦେଵୈଃ ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯାନ୍ତି ସୁଖେପ୍ସଯା । ତୈଃ ପୂଜିତୈରହ ତୁଷ୍ଟଶ୍ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତେନ ଧର୍ମରାଟ୍ ॥ ୨,୧୭.

ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସୁଖ ଆଶାରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେମାନେ ପୂଜା କଲେ, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ, ଯେପରି ଧର୍ମରାଜ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ତୈସ୍ତୁଷ୍ଟୈର୍ମତ୍ପୁରଂ ଯାନ୍ତି ଲୋକା ଧର୍ମପାରାଯଣାଃ । ଶ୍ରଵଣାନାଂ ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ପତ୍ତିଂ ଚେଷ୍ଟିତଂ ଶୁଭମ୍ ॥ ୨,୧୭.

ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକମାନେ ମୋର ନିବାସକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଶ୍ରବଣାଙ୍କ ମହିମା, ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ,

ଶୃଣୋତି ପକ୍ଷିଶାର୍ଦୂଲ ସ ଚ ପାପୈର୍ନ ଲିପ୍ଯତେ । ଇହ ଲୋକେ ସୁଖଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ ॥ ୨,୧୭.

ଏହା ଶୁଣିଥିବା ଲୋକ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ; ଏହି ଲୋକରେ ସୁଖ ଭୋଗି, ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୮ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଶ୍ରଵଣାନାଂ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କ୍ଷଣଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ପୁନସ୍ତତଃ । ଯତ୍କୃତଂ ତୁ ମନୁଷ୍ଯୈଶ୍ଚପୁଣ୍ଯଂ ପାପମହର୍ନିଶମ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଶ୍ରବଣାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧ୍ୟାନ କରି, ପୁନି ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ କିମ୍ବା ପାପ ମଣିଷମାନେ ଦିନ ଓ ରାତି କରନ୍ତି,

ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚ ପରିଜ୍ଞାଯ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତୋ ନିଵେଦଯେତ୍ । ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତସ୍ତତଃ ସର୍ଵଂ କର୍ମ ତସ୍ମୈ ଵଦତ୍ଯଥ ॥ ୨,୧୮.

ସେ ସବୁ କଥା ଭଲଭାବରେ ବୁଝି, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ସେଥିରେ ନିବେଦନ କରନ୍ତି। ପୁନି, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ସେ ଲୋକଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କହିଦେଇଥାନ୍ତି।

ଵାଚୈଵ ଯତ୍କୃତଂ କର୍ମ କୃତଂ ଚୈଵ ତୁ କାଯିକମ୍ । ମାନସଂ ଚ ତଥା କର୍ମ କୃତଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ ॥ ୨,୧୮.

ମୁହଁରେ କହିଥିବା କିମ୍ବା ଦେହରେ କରିଥିବା କାମ, ଏବଂ ମନରେ ଭାବିଥିବା କାମ—ଏମାନେ ଯେଉଁଠି ହେଉ, ସେମାନଙ୍କ ଫଳ ଲୋକ ନିଜେ ଭୋଗ କରିଥାଏ, ସେଠି ଭଲ କିମ୍ବା ମନ୍ଦ ଯିଏ ହେଉ।

ଏଵଂ ତେ କଥିତସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରେତମାର୍ଗସ୍ଯ ନିର୍ଣଯଃ । ଵିଶ୍ରାନ୍ତି ଦାନି ସର୍ଵାଣି ସ୍ଥାନାନି କଥିତାନି ତେ ॥ ୨,୧୮.

ଏଭଳି ତୋତେ କୁହିଦେଲି, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ପିତୃଲୋକକୁ ଯିବା ପଥର ନିର୍ଣ୍ଣୟ। ଏହି ପଥରେ ଯେଉଁଠି ଆରାମ ମିଳେ, ସେ ସବୁ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ତୋତେ କୁହିଦେଲି।

ତମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦଦାତ୍ଯନ୍ନଂ ସୁଖଂ ଯାତି ମହାଧ୍ଵନି । ଦିଵା ରାତ୍ରୌ ତମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ସ୍ଥାନେ ଦୀପପ୍ରଦୋ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୮.

ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଭୋଜନ ଦେଲେ, ବଡ଼ ପଥରେ ସେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ। ଦିନ କିମ୍ବା ରାତି, ସେଠି ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଦୀପ ଦେବା ଉଚିତ।

ଅନ୍ଧକାରେ ମହାଘୋରେ ଶ୍ଵପୂର୍ଣେ ଲକ୍ଷ୍ଯଵର୍ଜିତେ । ଦୀପ୍ତେଽଧ୍ଵନି ଚ ତେ ଯାନ୍ତି ଦୀପୋ ଦତ୍ତଶ୍ଚ ଯୈର୍ନରୈଃ ॥ ୨,୧୮.

ଘୋର ଅନ୍ଧାର, କୁକୁରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚିହ୍ନ ବିହୀନ ସେଠି, କିମ୍ବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପଥରେ, ଯେଉଁମାନେ ଦୀପ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରେ।

କାର୍ତିକେ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଦୀପଦାନଂ ସୁଖାଯ ଵୈ । ଅଥ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସଂକ୍ଷେପାଦ୍ଯମମାର୍ଗସ୍ଯ ନିଷ୍କୃତିମ୍ ॥ ୨,୧୮.

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଦୀପ ଦାନ ସତ୍ୟ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ। ଏବେ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଯମପଥର ପାପମୁଚ୍ଚାର ବିଧି କହିବି।

ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯେନ ପିତୃଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି । ଏକାଦଶାହପିଣ୍ଡେନ ଶୁଦ୍ଧଦେହୋ ଭଵେତ୍ତତଃ ॥ ୨,୧୮.

ବୃଷ ଛାଡ଼ିବାର ପୁଣ୍ୟରେ ସେ ପିତୃଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚେ। ଏକାଦଶୀ ଦିନ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ, ସେ ଦେହ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ଉଦକୁମ୍ଭପ୍ରଦାନେନ କିଙ୍କରାସ୍ତୃପ୍ତିମାପ୍ନୁଯୁଃ ॥ ୨,୧୮.

ପାଣି ଭରା କୁମ୍ଭ ଦାନ କଲେ, ଯମର ସେବକମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ଶଯ୍ଯାଦାନାଦ୍ବିମାନସ୍ଥୋ ଯାତି ସ୍ଵର୍ଗେଷୁ ମାନଵଃ । ତଦହ୍ନି ଦୀଯତେ ସର୍ଵଂ ଦ୍ଵାଦଶାହେ ଵିଶେଷତଃ ॥ ୨,୧୮.

ଶଯ୍ୟା ଦାନ କଲେ, ପିତୃ ଦେବତା ବିମାନରେ ବସି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ସେହି ଦିନ ସବୁ ଦାନ ହୁଏ, ବିଶେଷକରି ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ।

ପଦାନି ସର୍ଵଵସ୍ତୂନି ଵରିଷ୍ଠାନି ତ୍ରଯୋଦଶେ । ଯୋ ଦଦାତି ମୃତସ୍ଯେହ ଜୀଵନ୍ନପ୍ଯାତ୍ମହେତଵେ ॥ ୨,୧୮.

ତେରଟି ପଦ ଓ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଜିନିଷ ଯିଏ ମୃତ ଲୋକ ପାଇଁ କିମ୍ବା ନିଜ ପାଇଁ ଜୀବନ କାଳରେ ଦେଇଥାଏ, ସେଠି ଦାନ ହୁଏ।

ତଦାଶ୍ରିତୋ ମହାମାର୍ଗେ ଵୈନତେଯ ସ ଗଚ୍ଛତି । ଏକ ଏଵାସ୍ତି ସର୍ଵତ୍ରେ ଵ୍ଯଵହାରଃ ଖଗାଧିପ ॥ ୨,୧୮.

ସେଇ ଦାନର ଆଶ୍ରୟରେ ବଡ଼ ପଥରେ ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଏ, ବିନତାନନ୍ଦନ। ସମସ୍ତଠିରେ ଏକେ ନିୟମ ଚାଲିଥାଏ, ପକ୍ଷୀନାଥ।

ଉତ୍ତମାଧମମଧ୍ଯାନାଂ ତତ୍ତଦାଵର୍ଜନଂ ଭଵେତ୍ । ଯାଵଦ୍ଭାଗ୍ଯଂ ଭଵେଦ୍ଯସ୍ଯ ତାଵନ୍ମାର୍ଗେଽତିରିଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୧୮.

ଉତ୍ତମ, ମଧ୍ୟମ, ଅଧମ ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ। ଯେତେ ଭାଗ୍ୟ ଅଛି, ସେତେ ମାତ୍ରାରେ ପଥରେ ଲାଭ ଅଧିକ ହୁଏ।

ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵସ୍ଯେନ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ତତ୍ତତ୍ରାଧିକରୋତି ତମ୍ । ମୃତେ ଯଦ୍ବାନ୍ଧଵୈର୍ଦତ୍ତଂ ତଦାଶ୍ରିତ୍ଯ ସୁଖୀ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୮.

ନିଜ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ସମ୍ପତି ଦେଇଥିବା ଦାନ ତାଙ୍କୁ ସେଠି ମିଳେ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବାନ୍ଧବମାନେ ଯାହା ଦେଇଥାନ୍ତି, ତାହା ଆଶ୍ରୟ କରି ସେ ସୁଖୀ ହୁଏ।

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । କସ୍ମାତ୍ପଦାନି ଦେଯାନି କିଂଵିଧାନି ତ୍ରଯୋଦଶ । ଦୀଯତେ କସ୍ଯ ଦେଵେଶ ତଦ୍ଵଦସ୍ଵ ଯଥାତଥମ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଗରୁଡ଼ ପଚାରିଲେ: କାହିଁକି ଏହି ପଦ ଦେବା ଉଚିତ? ଏହି ତେରଟି କଣ ପ୍ରକାରର? କାହାକୁ ଦିଆଯାଏ, ଦେବେଶ? ଏହି କଥା ମୋତେ ଠିକ୍ ଭାବରେ କହ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଛତ୍ତ୍ରୋପାନହଵସ୍ତ୍ରାଣି ମୁଦ୍ରିକା ଚ କମଣ୍ଡଲୁଃ । ଆସନଂ ଭାଜନଂ ଚୈଵ ପଦଂ ସପ୍ତଵିଧଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୨,୧୮.

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଛତା, ପାଦୁକା, ବସ୍ତ୍ର, ମୁଦ୍ରିକା, କମଣ୍ଡଳୁ, ଆସନ ଓ ପାତ୍ର—ଏହି ସାତଟି ପଦ ଭାବିଯାଏ।

ଆତପସ୍ତତ୍ର ଯୋ ରୌଦ୍ରୋ ଦହ୍ଯତେ ଯେନ ମାନଵଃ । ଛତ୍ରଦାନେନ ସୁଚ୍ଛାଯା ଜାଯତେ ପ୍ରେତତୁଷ୍ଟିଦା ॥ ୨,୧୮.

ସେଠି ଯେ ଭୟଙ୍କର ତାପରେ ଲୋକ ଦହିଯାଏ, ଛତା ଦାନ କଲେ ଶୀତଳ ଛାୟା ମିଳେ ଓ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ଅସିପତ୍ରଵନଂ ଘୋରଂ ସୋଽତିକ୍ରାମତି ଵୈ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଅଶ୍ଵାରୂଢାଶ୍ଚ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଦଦତେ ଯ ଉପାନହୌ ॥ ୨,୧୮.

ଘୋର ତଳୱନ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଚାଲିଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ପାଦୁକା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ିଥିବା ପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି।

ଆସନେ ସ୍ଵାଗତେ (ଭୋଜନେ) ଚୈଵ ଦତ୍ତଂ ତସ୍ମୈ ଦ୍ଵିଜାଯତେ । ସୁଖେନ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସ ପ୍ରେତଃ ପଥି ଗଚ୍ଛଞ୍ଛନୈଃ ଶନୈଃ ॥ ୨,୧୮.

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସିବା କିମ୍ବା ଭୋଜନ ପାଇଁ ଯେ ଆସନ ଦିଆଯାଏ, ସେ ପିତୃ ପଥରେ ଶାନ୍ତିରେ ଦୀରେ ଦୀରେ ଚାଲି, ସୁଖରେ ଭୋଗ କରନ୍ତି।