ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ନରୈସ୍ତୁଷ୍ଟୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ଟୈଶ୍ଚ ଯତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଚ କୃତଂ ଚ ଯତ୍ । ସର୍ଵମାଵେଦଯନ୍ତି ସ୍ମ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତେ ଯମେ ଚ ତତ୍ ॥ ୨,୧୬.

ମଣିଷମାନେ ଯେଉଁଠି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଯେଉଁ କଥା କହିଛନ୍ତି କିମ୍ବା କାମ କରିଛନ୍ତି, ସେସବୁ ଶ୍ରବଣାମାନେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଓ ଯମଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତି।

ଦୂରାଚ୍ଛ୍ରଵଣଵିଜ୍ଞାନା ଦୂରାଦ୍ଦର୍ଶନଗୋଚରାଃ । ଏଵଞ୍ଚେଷ୍ଟାସ୍ତୁ ତେ ହ୍ଯଷ୍ଟୌ ସ୍ଵର୍ଭୂପାତାଲଚାରିଣଃ ॥ ୨,୧୬.

ସେମାନେ ଦୂରରୁ ଶୁଣିପାରନ୍ତି, ଦୂରରୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି; ଏହି ଆଠଜଣ ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ ଓ ପାତାଳରେ ଘୁରି ଘୁରି କାମ କରନ୍ତି।

ତେଷାଂ ପତ୍ନ୍ଯସ୍ତଥୈ ଵୋଗ୍ରା ଶ୍ରଵଣ୍ଯଃ ପୃଥଗାହ୍ଵଯାଃ । ଏଵଂ ତେଷାଂ ଶକ୍ତିରସ୍ତି ଯର୍ତ୍ଯେ ମର୍ତ୍ଯାଧିକାରିଣଃ ॥ ୨,୧୬.

ସେମାନଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଭୟଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଅଲଗା ନାମରେ 'ଶ୍ରବଣୀ' ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାନ୍ତି। ଏହିପରି ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅଛି, ଯାହା ମଣିଷମାନେ ଉପରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ରଖନ୍ତି।

ଵ୍ରତୈର୍ଦାନୈସ୍ତଵୈର୍ଯଶ୍ଚ ପୂଜଯେଦିହ ମାନଵଃ । ଜାଯନ୍ତେ ତସ୍ଯ ତେ ସୌମ୍ଯାଃ ସୁଖମୃତ୍ଯୁପ୍ରଦାଯିନଃ ॥ ୨,୧୬.

ଯଦି କେହି ଏଠାରେ ବ୍ରତ, ଦାନ ଓ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ତେବେ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ମୃଦୁ ହୋଇ, ସହଜ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମାହାପୁରାଣମ୍ ୧୭ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଏକୋ ମେ ସଂଶଯୋ ଦେଵ ହୃଦଯେ ସମ୍ପ୍ରବାଧତେ । ଶ୍ରମଣାଃ କସ୍ଯ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ କଥଂ ଯମପୁରେ ସ୍ଥିତାଃ ॥ ୨,୧୭.

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ, 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ହୃଦୟରେ ଏକ ସନ୍ଦେହ ଦୁଃଖ ଦେଉଛି: ଏହି ଶ୍ରବଣାମାନେ କାହାର ପୁଅ ଏବଂ କିପରି ଯମପୁରୀରେ ରହନ୍ତି?'

ମାନୁଷୈଶ୍ଚ କୃତଂ କର୍ମ କସ୍ମାଜ୍ଜାନନ୍ତି ତେ ପ୍ରଭୋ । କଥଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ତେ ସର୍ଵେ କସ୍ମାଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ସମାଗତମ୍ ॥ ୨,୧୭.

ମଣିଷମାନେ କ'ଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ଜାଣନ୍ତି? ସେମାନେ ସବୁ କଥା କିପରି ଶୁଣନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଜ୍ଞାନ କିପରି ପାଉଛନ୍ତି?

କୁତ୍ର ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ଦେଵେଶ କ୍ରଥଯସ୍ଵ ପ୍ରସାଦତଃ । ପକ୍ଷିରାଜଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୨,୧୭.

ହେ ଦେବେଶ, ସେମାନେ କେଉଁଠି ବସନ୍ତି? ଦୟାକରି ଏହା ମୋତେ କହନ୍ତୁ। ପକ୍ଷୀରାଜଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ୍ କହିଲେ—

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଵଚନଂ ସତ୍ଯଂ ସର୍ଵେଷାଂ ସୌଖ୍ଯଦାଯକମ୍ । ତଦହଂ କଥଯିଷ୍ଯାମି ଶ୍ରଵଣାନାଂ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ ॥ ୨,୧୭.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ, 'ମୋର ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରବଣାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କହିବି।'

ଏକୀଭୂତଂ ଯଦା ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍ । କ୍ଷୀରୋଦସାଗରେ ପୂର୍ଵଂ ମଯି ସୁପ୍ତେ ଜଗତ୍ପତୌ ॥ ୨,୧୭.

ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିଶ୍ୱ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲା, ପୂର୍ବକାଳରେ କ୍ଷୀରସାଗରରେ, ମୁଁ ବିଶ୍ୱପତି ଶୟନ କରୁଥିଲି—

ନାଭିସ୍ଥୋଜସ୍ତପସ୍ତେପେ ଵର୍ଷାଣି ସୁବହୂନ୍ଯପି । ଏକୀଭୂତଂ ଜଗତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ଭୂତଗ୍ରାମଚତୁର୍ଵିଧମ୍ ॥ ୨,୧୭.

ମୋର ନାଭିର କମଳରୁ ବ୍ରହ୍ମା ବହୁ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ; ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଚାରି ପ୍ରକାର ଜୀବ ସହିତ, ଏକାଠି ହୋଇ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା।

ବ୍ରହ୍ମଣା ନିର୍ମିତଂ ପୂର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁନା ପାଲିତଂ ତଦା । ରୁଦ୍ରଃ ସଂହାରମୂର୍ତିଶ୍ଚ ନିର୍ମିତୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ତତଃ ॥ ୨,୧୭.

ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ପରେ ବିଷ୍ଣୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ର, ସଂହାରର ଆକାର, ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ।

ଵାଯୁଃ ସର୍ଵଗତଃ ସୃଷ୍ଟଃ ସୂର୍ଯସ୍ତେଜୋଭିଵୃଦ୍ଧିମାନ୍ । ଧର୍ମରାଜସ୍ତତଃ ସୃଷ୍ଟଶ୍ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତେନ ସଂଯୁତ) ॥ ୨,୧୭.

ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ବାୟୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ; ତାପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ପରେ ଧର୍ମରାଜ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ସହିତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ସୃଷ୍ଟ୍ଵୈତଦାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ତପସ୍ତେପେ ତୁ ପଦ୍ମଜଃ । ଗତାନି ବହୁଵର୍ଷାଣି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ନାଭିପଙ୍କଜେ ॥ ୨,୧୭.

ଏହି ସମସ୍ତ ଆଦି ସୃଷ୍ଟି କରି, ପଦ୍ମଜ (ବ୍ରହ୍ମା) ତପସ୍ୟା କଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନାଭିର କମଳରେ ବହୁ ବର୍ଷ କଟିଗଲା।

ଯୋଯୋ ହି ନିର୍ମିତଃ ପୂର୍ଵଂ ତତ୍ତତ୍କର୍ମ ସମାଚରେତ୍ । କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ସମଯେ ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକସମନ୍ଵିତଃ ॥ ୨,୧୭.

ଯେଉଁଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ କାମ କରିବା ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଇ କାମ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ କରନ୍ତି; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ, ନିୟମିତ କରନ୍ତି।

ରୁଦ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଥା ଧର୍ମଃ ଶାସଯନ୍ତି ଵସୁନ୍ଧରାମ୍ । ନ ଜାନୀମୋ ଵଯଂ କିଞ୍ଚିଲ୍ଲୋକକୃତ୍ଯମିହୋଚ୍ଯତାମ୍ ॥ ୨,୧୭.

ରୁଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ଧର୍ମ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କରନ୍ତି; ଆମେ କିଛି ଜାଣିନାହୁଁ—ଏଠାରେ ଲୋକମାନଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ'ହାଯାଉ।

ଇତି ଚିନ୍ତାପରାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵା ଵିମମୃଶୁସ୍ତଦା । ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମନ୍ତ୍ରଂ ଵିବୁଧୈଃ ପ୍ରେରିତସ୍ତଦା ॥ ୨,୧୭.

ଏପରି ଭାବେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହୋଇ ଭଲଭାବେ ଆଲୋଚନା କଲେ; ପଣ୍ଡିତମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଭାବି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କଲେ।

ଗୃହୀତ୍ଵା ପୁଷ୍ପପତ୍ରାଣି ସୋସୃଜଦ୍ଦ୍ଵାଦଶାତ୍ମଜାନ୍ । ତେଜୋରାଶୀନ୍ଵିଶାଲାକ୍ଷାନ୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵଚନାତ୍ତୁ ତେ ॥ ୨,୧୭.

ଫୁଲର ପତ୍ର ନେଇ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦ୍ୱାଦଶ ପୁଅ ସୃଷ୍ଟି କଲେ—ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ବଡ଼ ଚକ୍ଷୁଅଳି।

ଯୋଯଂ ଵଦତି ଲୋକେସ୍ମିଞ୍ଛୁଭଂ ଵା ଯଦି ଵାଶୁଭମ୍ । ପ୍ରାପଯନ୍ତି ତତଃ ଶୀଘ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ କର୍ଣଗୋଚରମ୍ ॥ ୨,୧୭.

ଏହି ଲୋକରେ ଯାହା କହାଯାଏ, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ସେମାନେ ତାହାକୁ ଶୀଘ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କାନକୁ ପହଞ୍ଚାନ୍ତି।

ଦୂରାଚ୍ଛ୍ରଵଣଵିଜ୍ଞାନଂ ଦୂରାଦ୍ଦର୍ଶନଗୋଚରମ୍ । ସର୍ଵେ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ଯତ୍ପକ୍ଷିଂସ୍ତେନୈଵ ଶ୍ରଵଣା ମତାଃ ॥ ୨,୧୭.

ଦୂରରୁ ଶୁଣିବା ଓ ଦୂରରୁ ଦେଖିବାର ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନେ ରଖନ୍ତି; ଯାହା କୁହାଯାଏ, ସେମାନେ ଶୁଣନ୍ତି, ଏହିକାରଣରୁ ସେମାନେ 'ଶ୍ରବଣା' ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାନ୍ତି।

ସ୍ଥିତ୍ଵା ଚୈଵ ତଥାକାଶେ ଜନ୍ତୂନାଂ ଚେଷ୍ଟିତଂ ଚ ଯତ୍ । ତଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଧର୍ମରାଜାଗ୍ରେ ମୃତ୍ଯୁକାଲେ ଵଦନ୍ତି ଚ ॥ ୨,୧୭.

ଆକାଶରେ ରହି, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେଉଁ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଠାରୁ ସବୁ ଜାଣି, ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହନ୍ତି।

ଧର୍ମଂ ଚାର୍ଥଂ ଚ କାମଂ ଚ ମୋକ୍ଷଂ ଚ କଥଯନ୍ତି ତେ । ଏକୋ ହି ଧର୍ମମାର୍ଗଶ୍ଚ ଦ୍ଵିତୀଯଶ୍ଚାର୍ଥମାର୍ଗକଃ ॥ ୨,୧୭.

ସେମାନେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ବିଷୟରେ କଥାହୁଅନ୍ତି; ଏଠି ଜଣେ ଧର୍ମର ପଥରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଥର ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି।

ଅପରଃ କାମମାର୍ଗଶ୍ଚ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗଶ୍ଚତୁର୍ଥକଃ । ଉତ୍ତମା ଧମମାର୍ଗେଣ ଵୈନତେଯ ପ୍ରଯାନ୍ତି ହି ॥ ୨,୧୭.

ଅନ୍ୟଜଣେ କାମର ପଥରେ, ଚତୁର୍ଥ ମୋକ୍ଷର ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି; ଯେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଧର୍ମର ପଥରେ ଯାଆନ୍ତି, ହେ ବେନତି।

ଅର୍ଥଦାତା ଵିମାନୈସ୍ତୁ ଅଶ୍ଵୈଃ କାମପ୍ରଦାଯକଃ । ହଂସଯୁକ୍ତଵିମାନୈଶ୍ଚ ମୋକ୍ଷାକାଙ୍କ୍ଷୀ ଵିସର୍ପତି ॥ ୨,୧୭.

ଅର୍ଥ ଦେଇଥିବା ଲୋକ ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଯାଆନ୍ତି; ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ହଁସ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଚଳନ୍ତି; ମୋକ୍ଷ ଚାହୁଁଥିବା ଉଡ଼ିଯାଆନ୍ତି।

ଇତରଃ ପାଦଚାରେଣ ତ୍ଵସିପତ୍ରଵନାନି ଚ । ପାଷାଣୈଃ କଣ୍ଟକୈଃ କ୍ଲିଷ୍ଟଃ ପାଶବଦ୍ଧୋଽଥ ଯାତି ଵୈ ॥ ୨,୧୭.

ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ପଦେ ପଦେ ଚାଲି, ତିକ୍ତି ଓ ତଳୱାର ପତ୍ର ଜଙ୍ଗଲ ମାଧ୍ୟମରେ, ପାଥର ଓ କାଁଟାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗି, ପାଶରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଯାଆନ୍ତି।

ଯଃ କଶ୍ଚିନ୍ମାନୁଷେ ଲୋକେ ଶ୍ରଵଣାନ୍ପୂଜଯେଦିହ । ଵର୍ଧନ୍ଯା ଜଲପାତ୍ରେମ ପକ୍ଵାନ୍ନପରିପୂର୍ଣଯା ॥ ୨,୧୭.

ମାନବ ଲୋକରେ ଯେଉଁଯେଉଁ ଲୋକ ଏଠାରେ ଶ୍ରବଣାଙ୍କୁ ବଢ଼ିବା ପାଇଁ ଜଳ ପାତ୍ର ଓ ପକା ଭୋଜନ ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି,

ଶ୍ରଵଣାନ୍ପୂଜଯେତ୍ତତ୍ର ମଯା ସହ ଖଗେଶ୍ଵର । ତସ୍ଯାହଂ ତତ୍ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ଯତ୍ସୁରୈରପି ଦୁର୍ଲଭମ୍ ॥ ୨,୧୭.

ଏଠାରେ ମୋ ସହିତ ଶ୍ରବଣାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସେଉଁଠି ତାକୁ ଏମିତି ଦେଉଛି, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରିନାହାନ୍ତି।

ସଂଭୋଜ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵେକାଦଶ ଶୁଭାଞ୍ଛୁଚୀନ୍ । ଦ୍ଵାଦଶଂ ସକଲତ୍ରଂ ଚ ମମ ପ୍ରୀତ୍ଯୈ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍ ॥ ୨,୧୭.

ଏକାଦଶ ଶୁଭ୍ର ଓ ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଭୋଜନ କରାଇ, ଦ୍ୱାଦଶମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଘରବାଳି ସହିତ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଦେଵୈଃ ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ସଂପୂଜ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଯାନ୍ତି ସୁଖେପ୍ସଯା । ତୈଃ ପୂଜିତୈରହ ତୁଷ୍ଟଶ୍ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତେନ ଧର୍ମରାଟ୍ ॥ ୨,୧୭.

ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସୁଖ ଆଶାରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେମାନେ ପୂଜା କଲେ, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ, ଯେପରି ଧର୍ମରାଜ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ତୈସ୍ତୁଷ୍ଟୈର୍ମତ୍ପୁରଂ ଯାନ୍ତି ଲୋକା ଧର୍ମପାରାଯଣାଃ । ଶ୍ରଵଣାନାଂ ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ପତ୍ତିଂ ଚେଷ୍ଟିତଂ ଶୁଭମ୍ ॥ ୨,୧୭.

ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଲୋକମାନେ ମୋର ନିବାସକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଶ୍ରବଣାଙ୍କ ମହିମା, ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ,