ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ତତ୍ର ଦତ୍ତେନ ପିଣ୍ଡେନ ଶ୍ରାଦ୍ଧେନାପ୍ଯାଯିତଃ ପୁରେ । ମୁହୂର୍ତାର୍ଧଂ ତୁ ଵିଶ୍ରମ୍ଯ କମ୍ପମାନଃ ସୁଦୁଃ ଖିତଃ ॥ ୨,୧୬.

ସେଠାରେ ପିଣ୍ଡ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୋଇ, ସେ ପୁରରେ ଅଧା ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଶାନ୍ତିରେ ବସେ, କିନ୍ତୁ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ଓ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ।

ତତ୍ପୁରଂ ସ ଵ୍ଯତିକ୍ରମ୍ଯ ତର୍ଜିତୋ ଯମକିଙ୍କରୈଃ । ପ୍ରଯାତି ଚିତ୍ରନଗରଂ ଵିଚିତ୍ରୋ ଯତ୍ର ପାର୍ଥିଵଃ ॥ ୨,୧୬.

ସେହି ପୁରକୁ ଛାଡ଼ି, ଯମର ଦାସମାନେ ଭୟ ଦେଇଥିବାବେଳେ, ସେ ଚିତ୍ରନଗରକୁ ଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଅସାଧାରଣ ରାଜା ଅଛନ୍ତି।

ଯମସ୍ଯୈଵାନୁଜଃ ସୌରିର୍ଯତ୍ର ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାସ୍ତି ହି । ମାସୈସ୍ତୁ ପଞ୍ଚଭିଃ ସାର୍ଧୈରୂପଷାଣ୍ମାସିକଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୬.

ସେଠାରେ ଯମଙ୍କର ଭାଇ ସୌରି ରାଜ୍ୟ କରନ୍ତି। ପାଞ୍ଚ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧ ମାସ ହେଲେ ଷଷ୍ଠ ମାସିକ ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ।

ଊନଷାଣ୍ମାସିକଂ ତତ୍ର ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯାମ୍ଯସମାହତଃ । ମାର୍ଗେ ପୁନଃ ପୁନସ୍ତସ୍ଯ ବୁଭୁକ୍ଷା ପୀଡଯତ୍ଯଲମ୍ ॥ ୨,୧୬.

ସେଠାରେ ଯମଦୂତମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଷଷ୍ଠ ମାସିକ ପିଣ୍ଡ ଭୋଗେ। ପଥରେ ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କୁ ଭୋକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।

ସନ୍ତିଷ୍ଠତେ ମୃତେ କୋଽପି ମଦୀଯଃ ସୁତବାନ୍ଧଵଃ । ସୌଖ୍ଯଂ ଯୋ ମେ ଜନଯତି ପତତଃ ଶୋକସାଗରେ ॥ ୨,୧୬.

ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଯଦି କେହି ପୁଅ କିମ୍ବା ବାନ୍ଧବ ରହିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ଶୋକର ସାଗରରେ ପଡ଼ିବାବେଳେ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଏଵଂ ମାର୍ଗେ ଵିଲପତି ଵାର୍ଯମାଣଶ୍ଚ କିଙ୍କରୈଃ । ଆଯାନ୍ତି ସଂମୁଖାସ୍ତତ୍ର କୈଵର୍ତାସ୍ତୁ ସହସ୍ରଶଃ ॥ ୨,୧୬.

ଏଭଳି ମାର୍ଗରେ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ ଓ ଯମଦୂତମାନେ ରୋକିଥିବା ସମୟରେ, ଏହିଠାରେ ହଜାର ହଜାର ନାଉଅଳିଆ ଆସନ୍ତି।

ଵଯଂ ତେ ତର୍ତୁକାମାଯ ମହାଵୈତରଣୀଂ ନଦୀମ୍ । ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣାଂ ପୂଯଶୋଣିତସଂକୁଲାମ୍ ॥ ୨,୧୬.

ଆମେ ତୁମକୁ ବଡ଼ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଅଟେଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯାହା ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ପୁୟ ଓ ରକ୍ତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

ନାନାଝଷସମାକୀର୍ଣାଂ ନାନାପକ୍ଷିଗଣୈର୍ଵୃତାମ୍ । ଵଯଂ ତ୍ଵାଂ ତାରଯିଷ୍ଯାମଃ ସୁଖେନେତି ଵଦନ୍ତି ତେ ॥ ୨,୧୬.

ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମାଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ନଦୀ, ଚାରିପାଖରେ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଘିରିଛନ୍ତି । ତଥାପି, ଆମେ ତୁମକୁ ସହଜରେ ପାର କରାଇଦେବୁ ବୋଲି ସେମାନେ କହନ୍ତି ।

ଅନ୍ତରଂ ଦେହି ଭୋ ପାନ୍ଥ ବହୁଲା ଚେଦ୍ରୁଚିସ୍ତଵ । ତେନ ତତ୍ର ପ୍ରଦତ୍ତା ଗୌସ୍ତଯା ନାଵା ପ୍ରସର୍ପତି । ମନୁଜାନାଂ ହିତଂ ଦାନମନ୍ତେ ଵୈତରଣୀ ସ୍ମୃତା ॥ ୨,୧୬.

ହେ ଯାତ୍ରୀ, ଯଦି ତୁମର ପାପ ବହୁତ ଅଧିକ, ତେବେ ଆମକୁ ଅଳ୍ପ ଅବକାଶ ଦିଅ । ଏହି କାରଣରୁ ସେଠାରେ ଗାଈ ଦାନ କରାଯାଏ, ଏବଂ ତାହାର ଦ୍ୱାରା ନାଉ ଆଗକୁ ବଢ଼େ । ମଣିଷମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତାହାକୁ ଶେଷରେ ବୈତରଣୀ ଦାନ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ ।

ପରାପାପଂ ଦହେତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଚ ସା ନଯେତ୍ । ନ ଦତ୍ତା ଚେତ୍ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାଂ ସମେତ୍ଯ ସମଜ୍ଜତି ॥ ୨,୧୬.

ଏହି ଦାନ ସମସ୍ତଙ୍କର ପାପ ଦାହ କରିଦେଉଛି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଯାଏ । ଯଦି ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେବେ ଗାଈ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ମଣିଷ ତଳକୁ ଡୁବିଯାଏ ।

ସ୍ଵସ୍ଥାଵସ୍ଥେ ଶରୀରେଽତ୍ର ଵୈତରଣ୍ଯା ଵ୍ରତଂ ଚରେତ୍ । ଦେଯା ଚ ଵିଦୁଷେ ଧେନୁସ୍ତାଂ ନଦୀଂ ତର୍ତୁମିଚ୍ଛତା ॥ ୨,୧୬.

ଏଠାରେ ଶରୀର ସ୍ୱସ୍ଥ ଥିବାବେଳେ ବୈତରଣୀ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ । ଯିଏ ସେଇ ନଦୀକୁ ପାର ହେବାକୁ ଚାହେଁ, ସେ ଜ୍ଞାନୀକୁ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ ।

ଅଵଦନ୍ମଜ୍ଜମାନସ୍ତୁ ନିନ୍ଦତ୍ଯାତ୍ମାନମାତ୍ମନା । ପାଥେଯାର୍ଥଂ ମଯା କିଞ୍ଚିନ୍ନ ପ୍ରଦତ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜାଯଚ ॥ ୨,୧୬.

ଯେତେବେଳେ ସେ ଡୁବୁଛି, ସେ ନିଜକୁ ଦୋଷାରୋପ କରି କହେ—'ମୁଁ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ କିଛି ଦାନ କରିନଥିଲି, ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ କିଛି ଦେଇନଥିଲି' ।

ନ ଦତ୍ତଂ ନ ହୁତଂ ଜପ୍ତଂ ନ ସ୍ନାତଂ ନ କୃତଂ ସ୍ତୁତମ୍ । ଯାଦୃଶଂ କର୍ମ ଚରିତଂ ମୂଢ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵେତି ତାଦୃଶମ୍ ॥ ୨,୧୬.

'ମୁଁ ଦାନ କରିନଥିଲି, ହୋମ କରିନଥିଲି, ଜପ କରିନଥିଲି, ସ୍ନାନ କରିନଥିଲି, ସ୍ତୁତି କରିନଥିଲି; ମୁଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ହେ ମୂଢ, ତାହାର ଫଳ ଏବେ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ' ।

ତଦୈଵ ହୃଦି ସଂମୂଢସ୍ତାଡିତୋ ଭାଷତେ ଭଟୈଃ । ଵୈତରଣ୍ଯାଃ ପରତଟେ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦତ୍ତଂ ଘଟାଦିକମ୍ ॥ ୨,୧୬.

ତାହାପରେ, ହୃଦୟରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ଯମଦୂତମାନେ ମାରିବା ପରେ ସେ କହେ; ବୈତରଣୀ ନଦୀର ଅପାର ପାରେ, ସେ ଯେଉଁ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ, ଏକ ଘଡ଼ା ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ହେଉ, ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କରେ ।

ଊନଷାଣ୍ମାସିକଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଗଚ୍ଛତି ଚାଗ୍ରତଃ । ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ତତ୍ର ଵିଶେଷେଣ ଭୋଜଯୀତ ଦ୍ଵିଜାଞ୍ଛୁଭାନ୍ ॥ ୨,୧୬.

ଅଧୂରା ଛଅ ମାସର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଗ କରି ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ । ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ସେଠାରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଶୁଭ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ ।

ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତଥା ସପ୍ତ ଯୋଜନାନି ଶତଦ୍ଵଯମ୍ । ପ୍ରଯାତି ପ୍ରତ୍ଯହଂ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଅହୋରାତ୍ରେଣ କର୍ଶିତଃ ॥ ୨,୧୬.

ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଚାଲିଚାଲି ଚାଳିଶି ସାତ ଏବଂ ଦୁଇଶ ଯୋଜନା ଦୂର ଯାଏ, ଦିନ ଓ ରାତିରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ।

ସପ୍ତମେ ମାସି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ପୁରଂ ବହ୍ଵାପଦଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵ ପ୍ରଦତ୍ତଂ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ସପ୍ତମମାସିକମ୍ ॥ ୨,୧୬.

ସପ୍ତମ ମାସ ଆସିଲେ ସେ ବହୁତ ବିପଦର ସହରକୁ ପହଞ୍ଚେ । ସେଠାରେ ସପ୍ତମ ମାସର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଗ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼େ ।

ଅଷ୍ଟମେ ମାସି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ନାନାକ୍ରନ୍ଦପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ନାନାକ୍ରନ୍ଦଗଣାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ରନ୍ଦମାନାନ୍ସୁଦାରୁଣମ୍ ॥ ୨,୧୬.

ଅଷ୍ଟମ ମାସ ଆସିଲେ ସେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରନ୍ଦନର ସହରକୁ ପହଞ୍ଚେ । ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ବହୁତ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ଦେଖେ ।

ସ୍ଵଯଂ ଚ ଶୂନ୍ଯହୃଦଯଃ ସମାକ୍ରନ୍ଦତି ଦୁଃ ଖିତଃ । ତନ୍ମାସିକଂ ଚ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତତ୍ର ସୁଖୀ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୬.

ସେ ନିଜେ ଶୂନ୍ୟ ହୃଦୟରେ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦେ; କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ମାସିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଗ କରି ସୁଖୀ ହୁଏ ।

ଵିହାଯ ତତ୍ପୁରଂ ପ୍ରେତୋ ଯାତି ତପ୍ତପୁରଂ ପ୍ରତି । ସୁତପ୍ତନଗରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନଵମେ ମାସି ସୋଽଶ୍ନୁତେ । ଦ୍ଵିଜଭୋଜ୍ଯଂ ପିଣ୍ଡଦାନଂ କୃତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସୁତେନ ଯତ୍ ॥ ୨,୧୬.

ସେ ସହରକୁ ଛାଡ଼ି, ପ୍ରେତ ତପ୍ତ ସହରକୁ ଯାଏ; ନବମ ମାସରେ ସେ ତିବ୍ର ତାପର ସହରକୁ ପହଞ୍ଚି, ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଗ କରେ ।

ମାସି ଵୈ ଦଶମେ ପ୍ରାପ୍ତେ ରୌଦ୍ରଂ ସ୍ଥାନଂ ସ ଗଚ୍ଛତି । ଦଶମେ ମାସି ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ତଦ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ପ୍ରଯାତି ସଃ ॥ ୨,୧୬.

ଦଶମ ମାସ ଆସିଲେ ସେ ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଏ; ଦଶମ ମାସରେ ଯାହା ଦିଆଯାଇଛି, ତାହା ଭୋଗ କରି ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ ।

ଦଶୈକମାସିକଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପଯୋଵର୍ଷଣମୃଚ୍ଛତି । ମେଘାସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଵର୍ଷନ୍ତି ପ୍ରେତାନାଂ ଦୁଃ ଖଦାଯକାଃ ॥ ୨,୧୬.

ଏକାଦଶ ମାସର ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଗ କରି ସେ ଦୁଧ ବର୍ଷାର ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚେ; ସେଠାରେ ମେଘମାନେ ବର୍ଷା କରନ୍ତି, ଯାହା ପ୍ରେତମାନେ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ଦିଏ ।

(ତତଃ ପ୍ରଚଲିତୋ ପୋତୋ ବହୁର୍ଘମତୃଷାର୍ଦିତଃ) । ଦ୍ଵାଦଶେ ମାସି ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ର ଭୁଙ୍କ୍ତେ ସୁଦୁଃ ଶିତଃ ॥ ୨,୧୬.

ତାପରେ, ନାଉ ଚାଲିଯାଏ, ସେ ଅତି ତିଆରେ ପୀଡ଼ିତ; ଦ୍ୱାଦଶ ମାସରେ ସେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଗ କରେ, ଯଦିଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ।

କିଞ୍ଚିନ୍ନ୍ଯୂନେ ତତୋ ଵର୍ଷେ ସାର୍ଧେ ଚୈକାଦଶେଽଥ ଵା । ଯାତି ଶୀତପୁରଂ ତତ୍ର ଶୀତଂ ଯତ୍ରାତିଦୁଃ ଖଦମ୍ ॥ ୨,୧୬.

ଏକବର୍ଷ କିଛି ଅଧୂରା ହେଲେ, କିମ୍ବା ଏକାଦଶ ଏବଂ ଅର୍ଧ ମାସରେ, ସେ ଶୀତ ସହରକୁ ଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ତୀବ୍ର ଶୀତ ଦୁଃଖ ଦିଏ ।

ଶୀତାର୍ତଃ କ୍ଷୁଧିତଃ ସୋଽଥ ଵୀକ୍ଷତେ ହି ଦିଶୋ ଦଶ । ତିଷ୍ଠେତ୍ତୁ ବାନ୍ଧଵଃ କୋଽପି ଯୋ ମେ ଦୁଃଖଂ ଵ୍ଯପୋହତି ॥ ୨,୧୬.

ଶୀତ ଓ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ ଦଶ ଦିଗକୁ ଦେଖେ; 'ମୋର କେହି ବାନ୍ଧବ ଅଛନ୍ତି କି, ଯେ ମୋର ଏହି ଦୁଃଖ ଦୂର କରିପାରିବେ?' ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରେ ।

କିଙ୍କରାସ୍ତଂ ଵଦନ୍ତ୍ଯେଵଂ କ୍ଵ ତେ ପୁଣ୍ଯଂ ହି ତାଦୃଶମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତେଷାଂ ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ହା ଦୈଵ ଇତି ଭାଷତେ ॥ ୨,୧୬.

ସେଇ ସେବକମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମର ସେ ପୁଣ୍ୟ କେଉଁଠି ଗଲା?' ସେମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦୁଃଖରେ କହିଲେ, 'ହା ଭାଗ୍ୟ!'

ଦୈଵଂ ହି ପୂର୍ଵସୁକୃତଂ ତନ୍ମଯା ନୈଵ ସଞ୍ଚିତମ୍ । ଏଵଂ ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ବହୁଶୋ ଧୈର୍ଯମାଲମ୍ବତେ ପୁନଃ ॥ ୨,୧୬.

ଭାଗ୍ୟ କହିଲେ ଯେ, ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ଭଲ କାମ, ଯାହାକି ମୁଁ କେବେ କରିନଥିଲି। ଏହିପରି ଭାବି ଭାବି, ସେ ପୁଣି ଆପଣକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।

ଚତ୍ଵାରିଂଶଦ୍ଯୋଜନାନି ଚତୁର୍ଯୁକ୍ତାନି ଵୈ ତତଃ । ଧର୍ମରାଜପୁରଂ ରମ୍ଯଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରାକୁଲମ୍ ॥ ୨,୧୬.

ତାପରେ, ଚାଳିଶି ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଚାରି ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ନଗର ଅଛି, ଯେଉଁଠି ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଭରିଥାନ୍ତି।

ଚତୁରଶୀତିଲକ୍ଷୈଶ୍ଚ ମୂର୍ତାମୂର୍ତୈରଧିଷ୍ଠିତମ୍ । ତ୍ରଯୋଦଶ ପ୍ରତୀହାରା ଧର୍ମରାଜପୁରେ ସ୍ଥିତାଃ ॥ ୨,୧୬.

ଏହି ନଗରରେ ଚଉରାଶି ଲକ୍ଷ ଜୀବ, ଦେହସହିତ ଓ ଦେହବିହୀନ, ବସିଥାନ୍ତି। ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ନଗରରେ ତେରଟି ଦ୍ୱାରପାଳ ଅଛନ୍ତି।