ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଉକ୍ତାନି ଵାଚ୍ଯାନି ମଯା ନରାଣାମତଃ ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋଽପି ପକ୍ଷିନ୍ । ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଶରୀରଂ ପ୍ରତିଲଭ୍ଯ ଦେହୀ ବ୍ରଵୀତି କର୍ମାଣି କୃତାନି ପୂର୍ଵମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ପୁରୁଷମାନେ କହିଥିବା କଥା ଏଠାରେ ସମାପ୍ତ; ଏବେ ଆପଣ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ, ପକ୍ଷୀ। ନାରୀ ଦେହ ପାଇଲା ପରେ, ଏହି ଦେହଧାରୀ ଜୀବ ପୂର୍ବ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମକୁ କହେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୬ ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଏଵଂ ଵିଲପତସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରେତସ୍ଯୈଵଂ ଖଗେଶ୍ଵର । କ୍ରନ୍ଦମାନସ୍ଯ ନିତରାଂ ପୀଡିତସ୍ଯ ଚ କିଙ୍କରୈଃ ॥ ୨,୧୬.

ଭଗବାନ କହିଲେ: ଏଭଳି ଭାବରେ ସେ ପ୍ରେତ ଜନ୍ମୀ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ, ଖଗରାଜ, ଯମର ଦୂତମାନେ ତାକୁ ବେଶି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ।

ସପ୍ତଦଶ ଦିନାନ୍ଯେକୋ ଵାଯୁମାର୍ଗେ ଵିକୃଷ୍ଯତେ । ଅଷ୍ଟାଦଶେ ତ୍ଵହୋରାତ୍ରେ ପୂର୍ଵଂ ଯାମ୍ଯପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୬.

ସତର ଦିନ ଯାଏଁ ସେ ବାୟୁ ପଥରେ ଟାଣାଯାଏ; ଅଠାର ଦିନ ଓ ରାତିରେ ପ୍ରଥମେ ସେ ଯମପୁରୀକୁ ପହଞ୍ଚେ।

ତସ୍ମିନ୍ପୁରଵରେ ରମ୍ଯେ ପ୍ରେତାନାଂ ଚ ଗଣୋ ମହାନ୍ । ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀ ତତ୍ରନ୍ଯଗ୍ରୋଧଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ ॥ ୨,୧୬.

ସେ ସୁନ୍ଦର ଯମପୁରୀରେ ବହୁ ପ୍ରେତ ଜନ୍ମୀମାନେ ଥାନ୍ତି; ସେଠାରେ ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀ ବହେ, ଏବଂ ଏକ ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଅଶ୍ୱଥ ଗଛ ଅଛି।

ପୁରେ ସ ତତ୍ର ଵିଶ୍ରାମଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଯମକିଙ୍କରୈଃ । ଜାଯାପୁତ୍ରାଦିକଂ ସୌଖ୍ଯଂ ସ୍ମରେତ୍ତତ୍ର ସୁଦୁଃ ଖିତଃ ॥ ୨,୧୬.

ସେଠାରେ, ଯମର ଦୂତମାନେ ତାକୁ ବିଶ୍ରାମ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ସେ ଜନ୍ମର ଜୀବନର ଜନାନୀ, ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସୁଖକୁ ମନେପକାଏ।

ରୁଦତେ କରୁଣୈର୍ଵାକ୍ଯୈ ସ୍ତୃଷାର୍ତଃ ଶ୍ରମପୀଡିତଃ । ସ୍ଵଧନଂ ସ୍ଵକଲତ୍ରାଣି ଗୃହଂ ପୁତ୍ରାଃ ସୁଖାନି ଚ ॥ ୨,୧୬.

କଷ୍ଟରେ, ତୀବ୍ର ତୃଷ୍ଣା ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରେ, ସେ କରୁଣ ଶବ୍ଦରେ କାନ୍ଦେ; ନିଜ ଧନ, ଜନାନୀ, ଘର, ପୁଅ ଓ ସମସ୍ତ ସୁଖ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରେ।

ଭୃତ୍ଯମିତ୍ରାଣି ଚାନ୍ଯଚ୍ଚ ସର୍ଵଂ ଶୋଚତି ଵୈ ତଦା । କ୍ଷୁଧାର୍ତସ୍ଯ ପୁରେ ତସ୍ମିନ୍କିଙ୍କରୈସ୍ତସ୍ଯ ଚୋଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୧୬.

ସେ ନିଜ ଦାସ, ବନ୍ଧୁ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୋକ କରେ; ସେଠାରେ ତାକୁ ଭୋକ ଲାଗିଥିବାବେଳେ, ଯମର ଦୂତମାନେ ଏହିପରି କହନ୍ତି—

କିଙ୍କରା ଊଚୁଃ । କ୍ଵ ଧନଂ କ୍ଵ ସୁତା ଜାଯା କ୍ଵ ଗୃହଂ କ୍ଵ ତ୍ଵମୀଦୃଶଃ । ସ୍ଵକର୍ମୋପାର୍ଜିତଂ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ଚିରଂ ଗଚ୍ଛ ମହାପଥେ ॥ ୨,୧୬.

ଯମଦୂତମାନେ କହିଲେ: କେଉଁଠି ତୋର ଧନ, କେଉଁଠି ପୁଅ, କେଉଁଠି ଜନାନୀ, କେଉଁଠି ଘର, ଏବଂ ଏହି ଦଶାରେ ତୁମେ କେଉଁଠି? ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କର, ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାତ୍ରାରେ ଚାଲିଯା।

ଜାନାସି ଶଂବଲଵଶଂ ବଲମଧ୍ଵଗାନାଂ ନୋ ଶଂବଲଃ ପ୍ରଯତତେ ପରଲୋକପାନ୍ଥ । ଗନ୍ତଵ୍ଯମସ୍ତି ତଵ ନିଶ୍ଚିତମେଵ ତେନ ମାର୍ଗେଣ ଯତ୍ର ଭଵତଃ କ୍ରଯଵିକ୍ରଯୌ ନ ॥ ୨,୧୬.

ତୁମେ ଜାଣୁଛ କି, ଏହି ଦଣ୍ଡର ଶକ୍ତି କେତେ? ପରଲୋକ ଯାତ୍ରୀ ପାଇଁ କେହି ଦଣ୍ଡ ଧରି ଚେଷ୍ଟା କରେନାହିଁ। ତୁମକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଏହି ପଥରେ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯେଉଁଠି ତୁମର କିଣାବିକ୍ରି କିଛି ନାହିଁ।

ଯମଦୂତୋଦିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ପକ୍ଷିନ୍ନୈଵଂ ତ୍ଵଯା ଶ୍ରୁତମ୍ । ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତଃ ସର୍ଵୈର୍ହନ୍ଯମାନଃ ସ ମୁଦ୍ଗରୈଃ ॥ ୨,୧୬.

ଓ ପକ୍ଷୀ, ତୁମେ ଯମଦୂତମାନେ କହିଥିବା କଥା ଶୁଣିଛ। ଏଭଳି କହିବା ପରେ ସେଠାରେ ସେ ଲୋକଟିକୁ ସମସ୍ତେ ମୁଦଗର ଦ୍ୱାରା ମାଡ଼ିବାକୁ ଲାଗନ୍ତି।

ଅତ୍ର ଦତ୍ତଂ ସୁତୈଃ ପାତ୍ରେ (ତ୍ରୈଃ) ସ୍ନେହାଦ୍ଵା କୃପଯାଥ ଵା । ମାସିକଂ ପିଣ୍ଡମଶ୍ରାତି ତତଃ ସୌରିପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୬.

ଏଠାରେ ପୁଅମାନେ ମମତା କିମ୍ବା କରୁଣାରେ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ମାସିକ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ତାପରେ ସୌରିପୁରକୁ ଯାଏ।

ତତ୍ର ନାମ୍ନା ତୁ ରାଜା ଵୈ ଜଙ୍ଗମଃ କାଲରୂପଧୃକ୍ । ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଯଭୀତସ୍ତୁ ଵିଶ୍ରାମେ କୁରୁତେ ମତିମ୍ ॥ ୨,୧୬.

ସେଠାରେ ଜଙ୍ଗମ ନାମକ ରାଜା, ଯିଏ କାଳର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥାଏ, ଦେଖାଯାଏ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ଲୋକଟି ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ମନରେ ଶାନ୍ତି ଖୋଜେ।

ଉଦକଂ ଚାନ୍ନସଂଯୁକ୍ତଂ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ତସ୍ମିନ୍ପୁରେ ଗତଃ । ତ୍ରୈପକ୍ଷିକେ ତୁ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ତତ୍ପୁରଂ ସ ଵ୍ଯତିକ୍ରମେତ୍ ॥ ୨,୧୬.

ସେ ପୁରକୁ ପହଞ୍ଚିଲା ପରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ମିଶାଇ ଭୋଜନ କରେ। ତିନି ମାସରେ ଯେଉଁ ଦାନ ହୁଏ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ସେହି ପୁରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।

ନଗେନ୍ଦ୍ରନଗରେ ରମ୍ଯେ ପ୍ରେତୋ ଯାତି ଦିଵାନିଶମ୍ । ଗଚ୍ଛନ୍ଵନାନି ରୌଦ୍ରାଣି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ରନ୍ଦତି ତତ୍ର ସଃ ॥ ୨,୧୬.

ନଗେନ୍ଦ୍ରନଗରରେ ସୁନ୍ଦର ପୁରରେ ପ୍ରେତ ଦିନ ଓ ରାତି ଘୁରେ, ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖି ସେଠାରେ କାନ୍ଦେ।

ଭୀଷଣୈଃ କ୍ଲିଶ୍ଯମାନସ୍ତୁ ରୁଦତେ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ । ମାସଦ୍ଵଯାଵସାନେ ତୁ ତତ୍ପୁରଂ ସୋଽତିଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୧୬.

ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗି, ସେ ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦେ। ଦୁଇ ମାସ ଶେଷରେ ସେ ସେହି ପୁରକୁ ଛାଡ଼ିଯାଏ।

ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାନ୍ନଂ ଜଲଂ ପୀତ୍ଵା ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଵାନ୍ଧଵୈରିହ । କ୍ଲିଶ୍ଯମାନସ୍ତତଃ ପାଶୈର୍ନୋଯତେ ଯମକିଙ୍କରୈଃ ॥ ୨,୧୬.

ଏଠାରେ ବାନ୍ଧବମାନେ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଦେଇଥାନ୍ତି, ତାହା ଭୋଗି ସେ ପରେ ପାଶରେ ବାନ୍ଧାଯାଏ ଓ ଯମର ଦାସମାନେ ନେଇଯାନ୍ତି।

ତୃତୀଯେ ମାସି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଗନ୍ଧର୍ଵନଗରଂ ଶୁଭମ୍ । ତୃତୀଯଂ ମାସିକଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତତ୍ର ଗଚ୍ଛତ୍ଯସୌ ପୁରଃ ॥ ୨,୧୬.

ତୃତୀୟ ମାସ ଆସିଲେ ସେ ଶୁଭ ଗନ୍ଧର୍ବନଗରକୁ ପହଞ୍ଚେ। ସେଠାରେ ତୃତୀୟ ମାସିକ ପିଣ୍ଡ ଭୋଗି ସେହି ପୁରକୁ ଯାଏ।

ଶୈଲାଗମଂ ଚତୁର୍ଥେ ସ ମାସେ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଵୈ ପୁରମ୍ । ପାଷାଣାସ୍ତତ୍ର ଵର୍ଷନ୍ତି ପ୍ରେତସ୍ଯୋପରି ସଂସ୍ଥିତାଃ ॥ ୨,୧୬.

ଚତୁର୍ଥ ମାସରେ ସେ ଶୈଳାଗମ ନାମକ ପୁରକୁ ପହଞ୍ଚେ। ସେଠାରେ ପ୍ରେତ ଉପରେ ପାଥର ବର୍ଷା ହୁଏ।

ଚତୁର୍ଥମାସିକେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଭୁକ୍ତେ ତତ୍ର ସୁଖୀ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୬.

ସେଠାରେ ଚତୁର୍ଥ ମାସିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଗିଲେ ସେ ସୁଖୀ ହୁଏ।

ତତୋ ଯାତି ପୁରଂ ପ୍ରେତଃ କ୍ରୂରଂ ମାସେ ତୁ ପଞ୍ଚମେ । ଇହ ଦତ୍ତଂ ସୁତୈର୍ଭୁଙ୍କ୍ତେ ପ୍ରେତୋ ଵୈ ତତ୍ପୁରେ ସ୍ଥିତଃ । ଷଷ୍ଠେ ମାସି ତତଃ ପ୍ରେତୋ ଯାତି କ୍ରୌଞ୍ଚାବିଧଂ ପୁରମ୍ ॥ ୨,୧୬.

ତାପରେ ପ୍ରେତ ପଞ୍ଚମ ମାସରେ ଏକ କ୍ରୂର ପୁରକୁ ଯାଏ। ସେଠାରେ ପୁଅମାନେ ଯାହା ଦେଇଥାନ୍ତି, ତାହା ସେ ଭୋଗେ। ଷଷ୍ଠ ମାସରେ ପ୍ରେତ କ୍ରଉଞ୍ଚ ନାମକ ପୁରକୁ ଯାଏ।

ତତ୍ର ଦତ୍ତେନ ପିଣ୍ଡେନ ଶ୍ରାଦ୍ଧେନାପ୍ଯାଯିତଃ ପୁରେ । ମୁହୂର୍ତାର୍ଧଂ ତୁ ଵିଶ୍ରମ୍ଯ କମ୍ପମାନଃ ସୁଦୁଃ ଖିତଃ ॥ ୨,୧୬.

ସେଠାରେ ପିଣ୍ଡ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୋଇ, ସେ ପୁରରେ ଅଧା ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଶାନ୍ତିରେ ବସେ, କିନ୍ତୁ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ଓ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହୁଏ।

ତତ୍ପୁରଂ ସ ଵ୍ଯତିକ୍ରମ୍ଯ ତର୍ଜିତୋ ଯମକିଙ୍କରୈଃ । ପ୍ରଯାତି ଚିତ୍ରନଗରଂ ଵିଚିତ୍ରୋ ଯତ୍ର ପାର୍ଥିଵଃ ॥ ୨,୧୬.

ସେହି ପୁରକୁ ଛାଡ଼ି, ଯମର ଦାସମାନେ ଭୟ ଦେଇଥିବାବେଳେ, ସେ ଚିତ୍ରନଗରକୁ ଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଅସାଧାରଣ ରାଜା ଅଛନ୍ତି।

ଯମସ୍ଯୈଵାନୁଜଃ ସୌରିର୍ଯତ୍ର ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାସ୍ତି ହି । ମାସୈସ୍ତୁ ପଞ୍ଚଭିଃ ସାର୍ଧୈରୂପଷାଣ୍ମାସିକଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୬.

ସେଠାରେ ଯମଙ୍କର ଭାଇ ସୌରି ରାଜ୍ୟ କରନ୍ତି। ପାଞ୍ଚ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧ ମାସ ହେଲେ ଷଷ୍ଠ ମାସିକ ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ।

ଊନଷାଣ୍ମାସିକଂ ତତ୍ର ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯାମ୍ଯସମାହତଃ । ମାର୍ଗେ ପୁନଃ ପୁନସ୍ତସ୍ଯ ବୁଭୁକ୍ଷା ପୀଡଯତ୍ଯଲମ୍ ॥ ୨,୧୬.

ସେଠାରେ ଯମଦୂତମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଷଷ୍ଠ ମାସିକ ପିଣ୍ଡ ଭୋଗେ। ପଥରେ ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କୁ ଭୋକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।

ସନ୍ତିଷ୍ଠତେ ମୃତେ କୋଽପି ମଦୀଯଃ ସୁତବାନ୍ଧଵଃ । ସୌଖ୍ଯଂ ଯୋ ମେ ଜନଯତି ପତତଃ ଶୋକସାଗରେ ॥ ୨,୧୬.

ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଯଦି କେହି ପୁଅ କିମ୍ବା ବାନ୍ଧବ ରହିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ଶୋକର ସାଗରରେ ପଡ଼ିବାବେଳେ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଏଵଂ ମାର୍ଗେ ଵିଲପତି ଵାର୍ଯମାଣଶ୍ଚ କିଙ୍କରୈଃ । ଆଯାନ୍ତି ସଂମୁଖାସ୍ତତ୍ର କୈଵର୍ତାସ୍ତୁ ସହସ୍ରଶଃ ॥ ୨,୧୬.

ଏଭଳି ମାର୍ଗରେ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ ଓ ଯମଦୂତମାନେ ରୋକିଥିବା ସମୟରେ, ଏହିଠାରେ ହଜାର ହଜାର ନାଉଅଳିଆ ଆସନ୍ତି।

ଵଯଂ ତେ ତର୍ତୁକାମାଯ ମହାଵୈତରଣୀଂ ନଦୀମ୍ । ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣାଂ ପୂଯଶୋଣିତସଂକୁଲାମ୍ ॥ ୨,୧୬.

ଆମେ ତୁମକୁ ବଡ଼ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଅଟେଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯାହା ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ପୁୟ ଓ ରକ୍ତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

ନାନାଝଷସମାକୀର୍ଣାଂ ନାନାପକ୍ଷିଗଣୈର୍ଵୃତାମ୍ । ଵଯଂ ତ୍ଵାଂ ତାରଯିଷ୍ଯାମଃ ସୁଖେନେତି ଵଦନ୍ତି ତେ ॥ ୨,୧୬.

ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମାଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ନଦୀ, ଚାରିପାଖରେ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଘିରିଛନ୍ତି । ତଥାପି, ଆମେ ତୁମକୁ ସହଜରେ ପାର କରାଇଦେବୁ ବୋଲି ସେମାନେ କହନ୍ତି ।

ଅନ୍ତରଂ ଦେହି ଭୋ ପାନ୍ଥ ବହୁଲା ଚେଦ୍ରୁଚିସ୍ତଵ । ତେନ ତତ୍ର ପ୍ରଦତ୍ତା ଗୌସ୍ତଯା ନାଵା ପ୍ରସର୍ପତି । ମନୁଜାନାଂ ହିତଂ ଦାନମନ୍ତେ ଵୈତରଣୀ ସ୍ମୃତା ॥ ୨,୧୬.

ହେ ଯାତ୍ରୀ, ଯଦି ତୁମର ପାପ ବହୁତ ଅଧିକ, ତେବେ ଆମକୁ ଅଳ୍ପ ଅବକାଶ ଦିଅ । ଏହି କାରଣରୁ ସେଠାରେ ଗାଈ ଦାନ କରାଯାଏ, ଏବଂ ତାହାର ଦ୍ୱାରା ନାଉ ଆଗକୁ ବଢ଼େ । ମଣିଷମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତାହାକୁ ଶେଷରେ ବୈତରଣୀ ଦାନ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ ।