ଏକାଦଶେ ଦ୍ଵାଦଶାହେ ପ୍ରେତୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦିନଦ୍ଵଯମ୍ । ଯୋଷିତଃ ପୁରୁଷାସ୍ଯାପି ପ୍ରେତଶବ୍ଦଂ ସମୁଚ୍ଚରେତ୍ ॥ ୨,୧୫.
ଏକାଦଶ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ପ୍ରେତ ଦୁଇ ଦିନ ଖାଏ; ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ଯେହେଉଁଥିବେ, 'ପ୍ରେତ' ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଦୀପମନ୍ନଂ ଜଲଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଯତ୍କିଞ୍ଚିଦ୍ଵସ୍ତୁ ଦୀଯତେ । ପ୍ରେତଶବ୍ଦେନ ତଦ୍ଦେଯଂ ମୃସ୍ଯାନନ୍ଦଦାଯକମ୍ ॥ ୨,୧୫.
ଦୀପ, ଖାଦ୍ୟ, ପାଣି, ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଜିନିଷ ଦେଲେ, 'ପ୍ରେତ' ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେବା ଉଚିତ; ଏହିଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ଆନନ୍ଦ ପାଏ।
ତ୍ରଯୋଦଶେଽହ୍ନି ସ ପ୍ରେତୋ ନୀଯତେ ଚ ମହାପଥେ । ପିଣ୍ଡଜଂ ଦେହମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଦିଵା ନକ୍ତଂ ବୁଭୁକ୍ଷିତଃ ॥ ୨,୧୫.
ତ୍ରୟୋଦଶ ଦିନରେ ପ୍ରେତକୁ ବଡ଼ ରାସ୍ତାରେ ନେଇଯାଯାଏ, ପିଣ୍ଡରୁ ତିଆରି ଦେହ ଧାରଣ କରି ଦିନ ଓ ରାତି ଭୋକରେ ରହେ।
ଶୀତୋଷ୍ଣଶଙ୍କୁକ୍ରଵ୍ଯାଦଵହ୍ନିମାର୍ଗସ୍ତୁ ପାପିନାମ୍ । କ୍ଷୁଧା ତୃଷ୍ଣାତ୍ମିକା ଚୈଵ ସଵ୍ଵ ସୌମ୍ଯଂ କୃତାତ୍ମନାମ୍ ॥ ୨,୧୫.
ପାପୀମାନେ ପାଇଁ ଏହି ପଥ ଠଣ୍ଡା, ଗରମ, କଠିନ, ଜନ୍ତୁ, ଅଗ୍ନି, ଭୋକ ଓ ତିଆସରେ ଭରିଥାଏ; ନିର୍ମଳମନ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସୁମଧୁର ହୁଏ।
ମାର୍ଗେ ଚୈତାନି ଦୁଃ ଖାନି ଅସିପତ୍ରଵନାନ୍ଵିତେ । କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାର୍ଦିତୋ ନିତ୍ଯଂ ଯମଦୃତୈଃ ପ୍ରପୀଡିତଃ ॥ ୨,୧୫.
ଏହି ପଥରେ ତଳୱାର ଗଛ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖ ରହିଛି; ସେ ସଦା ଭୋକ ତିଆସରେ ଭୋଗି, ଯମର ଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ।
ଅହନ୍ଯହନି ଵୈ ପ୍ରେତୋ ଯୋଜନାନାଂ ଶତଦ୍ଵଯମ୍ । ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତଥା ସପ୍ତ ଅହୋରାତ୍ରେଣ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୧୫.
ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରେତ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଦୁଇଶେ ସତଚାଳିସି ଯୋଜନା ଯାତ୍ରା କରେ।
ଗୃହୀତୋ ଯମପାଶୈଶ୍ଚ ହାହେତି ରୁଦିତେ ତୁ ସଃ । ସ୍ଵଗୃହଂ ତୁ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଯାମ୍ଯଂ ପୁରମନୁଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୫.
ଯମଙ୍କ ପାଶରେ ବାନ୍ଧାଯାଇ, 'ହା' ବୋଲି କାନ୍ଦି, ସେ ନିଜ ଘର ଛାଡ଼ି ଯମଙ୍କ ସହରକୁ ଯାଏ।
କ୍ରମେଣ ଯାତି ସ ପ୍ରେତଃ ପୁରଂ ଯାମ୍ଯଂ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ । ଅତୀତ୍ଯ ତାନିତାନ୍ଯେଵ ମାର୍ଗେ ପୁରଵରାଣି ଚ ॥ ୨,୧୫.
ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେତ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ଯମଙ୍କ ସହରକୁ, ମାର୍ଗରେ ବିଭିନ୍ନ ସହର ଅଟିକି, ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ଯାମ୍ଯଂ ସୌରିପୁରଂ ନଗେନ୍ଦ୍ରଭଵନଂ ଗନ୍ଧର୍ଵଶୈଲାଗମୌ । କ୍ରୋଞ୍ଚଂ କ୍ରୂରପୁରଂ ଵିଚିତ୍ରଭଵନଂ ବହ୍ଵାପଦଂ ଦୁଃ ଖଦମ୍ ॥ ୨,୧୫.
ଯମଙ୍କ ସହର, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହର, ପାହାଡ଼ର ମହଲ, ଗନ୍ଧର୍ବ ପାହାଡ଼, କ୍ରଞ୍ଚ, କଠୋର ସହର, ବିଚିତ୍ର ଘର ଥିବା ସହର, ବହୁ ଆପଦା ଓ ଦୁଃଖର ସ୍ଥାନ।
ନାନାକ୍ରନ୍ଦପୁରଂ ସୁତପ୍ରଭଵନଂ ରୌଦ୍ରଂ ପଯୋଵର୍ଷଣଂ ଶୀତାଢ୍ଯଂ ବହୁଧର୍ମଭୀତଭଵନଂ ଯାମ୍ଯଂ ପୁରଂ ଚାଗ୍ରତଃ ॥ ୨,୧୫.
ନାନା ପ୍ରକାର କାନ୍ଦନର ସହର, ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ଘର, ରୂଦ୍ର ସହର, ପାଣି ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ସହର, ବହୁତ ଶୀତ ଥିବା ସହର, ଧର୍ମକୁ ଭୟ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଘର, ଏବଂ ସାମ୍ନାରେ ଯମଙ୍କ ସହର।
ତ୍ରଯୋଦଶେଽହ୍ନି ସ ପ୍ରେତୋ ଗୃହୀତୋ ଯମକିଙ୍କରୈଃ । ତସ୍ମିନ୍ମାର୍ଗେ ବ୍ରଜତ୍ଯେକୋ ଗୃହୀତ ଇଵ ମର୍କଟଃ ॥ ୨,୧୫.
ତ୍ରୟୋଦଶ ଦିନରେ ପ୍ରେତକୁ ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଧରିନେଇଥାନ୍ତି; ସେ ମାର୍ଗରେ ଏକାକି, ବାନ୍ଦି ମାଙ୍କଡ଼ ଭଳି ଚାଲିଯାଏ।
ତଥଵ ସ ଵ୍ରଜନ୍ମାର୍ଗେ ପୁତ୍ରପୁତ୍ରେତି ଚ ବ୍ରୁଵନ୍ । ହାହେତି କ୍ରନ୍ଦତେ ନିତ୍ଯଂ କୀଦୃଶଂ ତୁ ମଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୧୫.
ଏଭଳି ମାର୍ଗରେ ଯିବାବେଳେ, ସେ 'ପୁଅ! ପୁଅ!' ବୋଲି ଡାକେ, ସଦା 'ହା' ବୋଲି କାନ୍ଦେ, 'ମୁଁ କଣ କରିଥିଲି?' ବୋଲି ଦୁଃଖ କରେ।
ମାନୁଷ୍ଯଂ ଲଭ୍ଯତେ କସ୍ମାଦିତି ବ୍ରୂତେ ପ୍ରସର୍ପତି । ମହତା ପୁଣ୍ଯଯୋଗେନ ମାନୁଷ୍ଯଂ ଜନ୍ମ ଲଭ୍ଯତେ ॥ ୨,୧୫.
ମାନବ ଜନ୍ମ କାହିଁକି ମିଳେ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରେ। ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଜମା ହେଲେ ମାତ୍ର ଏହି ମାନବ ଜନ୍ମ ମିଳେ।
ନ ତତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରଦତ୍ତଂ ହି ଯାଚକେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵକଂ ଧନମ୍ । ପରାଧୀନଂ ତଦଭଵଦିତି ବ୍ରୂତେ (ରୌତି) ସଗଦ୍ଗଦଃ ॥ ୨,୧୫.
ଏହି ଜନ୍ମ ପାଇଲା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଆପଣଙ୍କର ଧନ ଭିକାରିଙ୍କୁ ଦେଇନଥିଲେ; ଏହି ବେଳେ କମ୍ପିକମ୍ପି କହେ—'ମୋ ଧନ ଅନ୍ୟଙ୍କ ହାତକୁ ଚଳିଗଲା'।
କିଙ୍କରୈଃ ପୀଡ୍ଯତେଽତ୍ଯର୍ଥଂ ସ୍ମରତେ ପୂର୍ଵଦୈହିକମ୍ ॥ ୨,୧୫.
ଯମର ଦୂତମାନେ ତାକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ଦେହକୁ ମନେପକାଏ।
ସୁଖସ୍ଯ ଦୁଃ ଖସ୍ଯ ନ କୋପି ଦାତା ପରୋ ଦଦାତୀତି କୁବୁଦ୍ଧିରେଷା । ପୁରା କୃତଂ କର୍ମ ସଦୈଵ ଭୁଜ୍ଯତେ ଦେହିନ୍କ୍ଵଚିନ୍ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୧୫.
ସୁଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଦେବାକୁ କେହି ଅନ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ଏହା ଭୁଲ ଧାରଣା। ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମର ଫଳ ନିଜେ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ—ଯେଉଁଠି ଥିବ, ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜୀବ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ମଯା ନ ଦତ୍ତଂ ନ ହୁତଂ ହୁତାଶନେ ତପୋ ନ ତପ୍ତଂ ହିମଶୈଲଗହ୍ଵରେ । ନ ସେଵିତଂ ଗାଙ୍ଗମହୋ ମହାଜଲଂ ଦେହିନ୍କ୍ଵଚିନ୍ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୧୫.
ମୁଁ କେବେ ଦାନ କରିନଥିଲି, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିନଥିଲି; ହିମ ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ କେବେ ତପସ୍ୟା କରିନଥିଲି; ଗଙ୍ଗା ମହାନଦୀର ସେବା କରିନଥିଲି—ଯେଉଁଠି ଥିବ, ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜୀବ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ନ ନିତ୍ଯଦାନଂ ନ ଗାଵାହ୍ନିକଂ କୃତଂ ନ ଵେଦଦାନଂ ନ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରପୁସ୍ତକମ୍ । ପୁରା ନଦୃଷ୍ଟଂ ନ ଚ ସେଵିତୋଽଧ୍ଵା ଦେହିନ୍କ୍ଵଚିନ୍ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୧୫.
ମୁଁ କେବେ ଦିନକୁ ଦିନ ଦାନ କରିନଥିଲି, ଗାଈଙ୍କୁ ସେବା କରିନଥିଲି, ବେଦ କିମ୍ବା ଶାସ୍ତ୍ର ପୁସ୍ତକ ଦାନ କରିନଥିଲି; ପବିତ୍ର ଯାତ୍ରା ଦେଖିନଥିଲି, ସେବା କରିନଥିଲି—ଯେଉଁଠି ଥିବ, ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜୀବ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଜଲାଶଯୋ ନୈଵ କୃତୋ ହି ନିର୍ଜଲେ ମନୁଷ୍ଯହେତୋଃ ପଶୁପକ୍ଷିହେତଵେ । ଗୋତୃପ୍ତିହେତୋର୍ନ କୃତଂ ହି ଗୋଚରଂ ଦେହିନ୍କ୍ଵଚିନ୍ନସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୧୫.
ମୁଁ କେବେ ଜଳ ନଥିବା ଥାଉରେ ମଣିଷ, ପଶୁ କିମ୍ବା ପକ୍ଷୀ ପାଇଁ ପୋଖରୀ କରିନଥିଲି; ଗାଈଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ ଚରାଗାହ କରିନଥିଲି—ଯେଉଁଠି ଥିବ, ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜୀବ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ମଯା ନ ଭୁକ୍ତଂ ପତିସଙ୍ଗସୌଖ୍ଯଂ ଵହ୍ନିପ୍ରଵେଶୋ ନ କୃତୋ ମୃତେ ସତି । ତସ୍ମିନ୍ମୃତେ ତଦ୍ଵ୍ରତପାଲନଂ ଵା ଦେହିନ୍କ୍ଵଚିନ୍ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୧୫.
ମୁଁ କେବେ ପତି ସହ ମିଳନର ସୁଖ ଭୋଗିନଥିଲି; ପତି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିନଥିଲି; ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବ୍ରତ ରଖିନଥିଲି—ଯେଉଁଠି ଥିବ, ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜୀବ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ମାସୋପଵାସୈର୍ନ ଵିଶୋଷିତଂ ଵପୁଶ୍ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣୈର୍ଵା ନିଯମୈଶ୍ଚ ସଂହତୈଃ । ନାରୀଶରୀରଂ ବହୁଦୁଃ ଖଭାଜନଂ ଲବ୍ଧଂ ମଯା ପୂର୍ଵକୃତୈର୍ଵିକର୍ମଭିଃ ॥ ୨,୧୫.
ମୁଁ କେବେ ମାସିକ ଉପବାସ କିମ୍ବା ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କଠିନ ନିୟମ ରଖି ଦେହକୁ କ୍ଷୀଣ କରିନଥିଲି; ପୂର୍ବ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ନାରୀ ଦେହ, ଅନେକ ଦୁଃଖର ପାତ୍ର, ପାଇଛି।
ଉକ୍ତାନି ଵାଚ୍ଯାନି ମଯା ନରାଣାମତଃ ଶୃଣୁଷ୍ଵାଵହିତୋଽପି ପକ୍ଷିନ୍ । ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଶରୀରଂ ପ୍ରତିଲଭ୍ଯ ଦେହୀ ବ୍ରଵୀତି କର୍ମାଣି କୃତାନି ପୂର୍ଵମ୍ ॥ ୨,୧୫.
ପୁରୁଷମାନେ କହିଥିବା କଥା ଏଠାରେ ସମାପ୍ତ; ଏବେ ଆପଣ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ, ପକ୍ଷୀ। ନାରୀ ଦେହ ପାଇଲା ପରେ, ଏହି ଦେହଧାରୀ ଜୀବ ପୂର୍ବ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମକୁ କହେ।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୬ ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଏଵଂ ଵିଲପତସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରେତସ୍ଯୈଵଂ ଖଗେଶ୍ଵର । କ୍ରନ୍ଦମାନସ୍ଯ ନିତରାଂ ପୀଡିତସ୍ଯ ଚ କିଙ୍କରୈଃ ॥ ୨,୧୬.
ଭଗବାନ କହିଲେ: ଏଭଳି ଭାବରେ ସେ ପ୍ରେତ ଜନ୍ମୀ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ, ଖଗରାଜ, ଯମର ଦୂତମାନେ ତାକୁ ବେଶି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ।
ସପ୍ତଦଶ ଦିନାନ୍ଯେକୋ ଵାଯୁମାର୍ଗେ ଵିକୃଷ୍ଯତେ । ଅଷ୍ଟାଦଶେ ତ୍ଵହୋରାତ୍ରେ ପୂର୍ଵଂ ଯାମ୍ଯପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୬.
ସତର ଦିନ ଯାଏଁ ସେ ବାୟୁ ପଥରେ ଟାଣାଯାଏ; ଅଠାର ଦିନ ଓ ରାତିରେ ପ୍ରଥମେ ସେ ଯମପୁରୀକୁ ପହଞ୍ଚେ।
ତସ୍ମିନ୍ପୁରଵରେ ରମ୍ଯେ ପ୍ରେତାନାଂ ଚ ଗଣୋ ମହାନ୍ । ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀ ତତ୍ରନ୍ଯଗ୍ରୋଧଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ ॥ ୨,୧୬.
ସେ ସୁନ୍ଦର ଯମପୁରୀରେ ବହୁ ପ୍ରେତ ଜନ୍ମୀମାନେ ଥାନ୍ତି; ସେଠାରେ ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀ ବହେ, ଏବଂ ଏକ ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଅଶ୍ୱଥ ଗଛ ଅଛି।
ପୁରେ ସ ତତ୍ର ଵିଶ୍ରାମଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଯମକିଙ୍କରୈଃ । ଜାଯାପୁତ୍ରାଦିକଂ ସୌଖ୍ଯଂ ସ୍ମରେତ୍ତତ୍ର ସୁଦୁଃ ଖିତଃ ॥ ୨,୧୬.
ସେଠାରେ, ଯମର ଦୂତମାନେ ତାକୁ ବିଶ୍ରାମ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ସେ ଜନ୍ମର ଜୀବନର ଜନାନୀ, ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସୁଖକୁ ମନେପକାଏ।
ରୁଦତେ କରୁଣୈର୍ଵାକ୍ଯୈ ସ୍ତୃଷାର୍ତଃ ଶ୍ରମପୀଡିତଃ । ସ୍ଵଧନଂ ସ୍ଵକଲତ୍ରାଣି ଗୃହଂ ପୁତ୍ରାଃ ସୁଖାନି ଚ ॥ ୨,୧୬.
କଷ୍ଟରେ, ତୀବ୍ର ତୃଷ୍ଣା ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରେ, ସେ କରୁଣ ଶବ୍ଦରେ କାନ୍ଦେ; ନିଜ ଧନ, ଜନାନୀ, ଘର, ପୁଅ ଓ ସମସ୍ତ ସୁଖ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରେ।
ଭୃତ୍ଯମିତ୍ରାଣି ଚାନ୍ଯଚ୍ଚ ସର୍ଵଂ ଶୋଚତି ଵୈ ତଦା । କ୍ଷୁଧାର୍ତସ୍ଯ ପୁରେ ତସ୍ମିନ୍କିଙ୍କରୈସ୍ତସ୍ଯ ଚୋଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୧୬.
ସେ ନିଜ ଦାସ, ବନ୍ଧୁ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୋକ କରେ; ସେଠାରେ ତାକୁ ଭୋକ ଲାଗିଥିବାବେଳେ, ଯମର ଦୂତମାନେ ଏହିପରି କହନ୍ତି—
କିଙ୍କରା ଊଚୁଃ । କ୍ଵ ଧନଂ କ୍ଵ ସୁତା ଜାଯା କ୍ଵ ଗୃହଂ କ୍ଵ ତ୍ଵମୀଦୃଶଃ । ସ୍ଵକର୍ମୋପାର୍ଜିତଂ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ଚିରଂ ଗଚ୍ଛ ମହାପଥେ ॥ ୨,୧୬.
ଯମଦୂତମାନେ କହିଲେ: କେଉଁଠି ତୋର ଧନ, କେଉଁଠି ପୁଅ, କେଉଁଠି ଜନାନୀ, କେଉଁଠି ଘର, ଏବଂ ଏହି ଦଶାରେ ତୁମେ କେଉଁଠି? ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କର, ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାତ୍ରାରେ ଚାଲିଯା।
ଜାନାସି ଶଂବଲଵଶଂ ବଲମଧ୍ଵଗାନାଂ ନୋ ଶଂବଲଃ ପ୍ରଯତତେ ପରଲୋକପାନ୍ଥ । ଗନ୍ତଵ୍ଯମସ୍ତି ତଵ ନିଶ୍ଚିତମେଵ ତେନ ମାର୍ଗେଣ ଯତ୍ର ଭଵତଃ କ୍ରଯଵିକ୍ରଯୌ ନ ॥ ୨,୧୬.
ତୁମେ ଜାଣୁଛ କି, ଏହି ଦଣ୍ଡର ଶକ୍ତି କେତେ? ପରଲୋକ ଯାତ୍ରୀ ପାଇଁ କେହି ଦଣ୍ଡ ଧରି ଚେଷ୍ଟା କରେନାହିଁ। ତୁମକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଏହି ପଥରେ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯେଉଁଠି ତୁମର କିଣାବିକ୍ରି କିଛି ନାହିଁ।