ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଦିନାନି ଦଶ ପିଣ୍ଡାଂଶ୍ଚ କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯତ୍ର ସୁତାଦଯଃ । ପ୍ରତ୍ଯହଂ ତେ ଵିଭଜ୍ଯନ୍ତେ ଚତୁର୍ଭାଗାଃ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୨,୧୫.

ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପିଣ୍ଡ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି; ପ୍ରତିଦିନ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟାଯାଏ।

ଭାଗଦ୍ଵଯଂ ତୁ ଦେହାର୍ଥଂ ପ୍ରୀତିଦଂ ଭୂତପଞ୍ଚକେ । ତୃତୀଯଂ ଯମଦୂତାନାଂ ଚତୁର୍ଥଂ ଚୋପଜୀଵ୍ଯତି ॥ ୨,୧୫.

ତାରୁ ଦୁଇ ଭାଗ ଦେହ ପାଇଁ, ଯାହା ପଞ୍ଚ ଭୂତକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ; ତୃତୀୟ ଭାଗ ଯମଦୂତଙ୍କୁ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଭାଗ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ।

ଅହୋରାତ୍ରୈସ୍ତୁ ନଵଭିଃ ପ୍ରେତୋ ନିଷ୍ପତ୍ତିମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଜନ୍ତୋର୍ନିଷ୍ପନ୍ନଦେହସ୍ଯ ଦଶମେ ଵଲଵତ୍କ୍ଷୁଧା ॥ ୨,୧୫.

ନଅ ଦିନ ରାତି ଭିତରେ ପ୍ରେତର ଶରୀର ଗଠନ ହୁଏ; ଦଶମ ଦିନରେ ନୂତନ ଦେହ ହେଲେ ଭୋକ ବେଶି ଲାଗେ।

ନ ଵିଧିର୍ନୈଵ ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ନ ସ୍ଵଧାଵାହନାଶିଷଃ । ନାମ ଗୋତ୍ରଂ ସମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ତଦ୍ଦଶାହିକମ୍ ॥ ୨,୧୫.

କୌଣସି ବିଧି, ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ସ୍ୱଧା ଦାନ କିମ୍ବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ; ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠିକି ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟିକିରହେ।

ଦଗ୍ଧେ ଦେହେ ପୁନର୍ଦେହମେଵମୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ଖଗ । ପ୍ରଥମେଽହନି ଯଃ ପିଣ୍ଡସ୍ତେନ ମୂର୍ଧା ପ୍ରଜାଯତେ ॥ ୨,୧୫.

ଦେହ ଦାହ କରାଯିବା ପରେ, ଏ ଚିଡ଼ିଆ, ଏକ ନୂତନ ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ପ୍ରଥମ ଦିନ ଯେଉଁ ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ତାହାରେ ମୁଣ୍ଡ ଗଠିତ ହୁଏ।

ଗ୍ରୀଵା ସ୍କନ୍ଧୌ ଦ୍ଵିତୀଯେ ଚ ତୃତୀଯେ ହୃଦଯଂ ଭଵେତ୍ । ଚତୁର୍ଥେନ ଭଵେତ୍ପୃଷ୍ଠଂ ପଞ୍ଚମେ ନାଭିରେଵ ଚ ॥ ୨,୧୫.

ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଗଳା ଓ କାନ୍ଧ, ତୃତୀୟ ଦିନରେ ହୃଦୟ, ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ପିଠ, ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ନାଭି ଗଠିତ ହୁଏ।

ଷଟ୍ସପ୍ତମେ କଟୀ ଗୁହ୍ଯମୃରୂ ଚାପ୍ଯଷ୍ଟମେ ତଥା । ତାଲୂ ପାଦୌ ଚ ନଵମେ ଦଶମେଽହ୍ନି କ୍ଷୁଧା ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଷଷ୍ଠ ଓ ସପ୍ତମ ଦିନରେ କମର ଓ ଗୁପ୍ତାଙ୍ଗ, ଅଷ୍ଟମ ଦିନରେ ଉରୁ, ନବମ ଦିନରେ ତାଳୁ ଓ ପାଦ, ଦଶମ ଦିନରେ ଭୋକ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।

ଦେହଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟୋ ଗୃହେ ଦ୍ଵାରେ ଚ ତିଷ୍ଠତି । ଦଶମେଽହନି ଯଃ ପିଣ୍ଡସ୍ତଂ ଦଦ୍ଯାଦାମିଷେଣ ତୁ ॥ ୨,୧୫.

ଦେହ ପାଇଁ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ ଘରର ଦ୍ୱାରେ ଦଢ଼ିଯାଏ; ଦଶମ ଦିନରେ ମାଂସ ସହିତ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।

ଯତୋ ଦେହେ ସମୁତ୍ପନ୍ନେ ପ୍ରେତୋଽତୀଵ କ୍ଷୁଧାନ୍ଵିତଃ । ଅତସ୍ତ୍ଵାମିଷବାହ୍ଯେନ କ୍ଷୁଧା ତସ୍ଯ ନ ନଶ୍ଯତି ॥ ୨,୧୫.

ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ପ୍ରେତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ; ତେଣୁ ମାଂସ ବିନା ଯଦି ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ତାହାର ଭୋକ ଶାନ୍ତ ହୁଏନି।

ଏକାଦଶେ ଦ୍ଵାଦଶାହେ ପ୍ରେତୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦିନଦ୍ଵଯମ୍ । ଯୋଷିତଃ ପୁରୁଷାସ୍ଯାପି ପ୍ରେତଶବ୍ଦଂ ସମୁଚ୍ଚରେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଏକାଦଶ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ପ୍ରେତ ଦୁଇ ଦିନ ଖାଏ; ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ଯେହେଉଁଥିବେ, 'ପ୍ରେତ' ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଦୀପମନ୍ନଂ ଜଲଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଯତ୍କିଞ୍ଚିଦ୍ଵସ୍ତୁ ଦୀଯତେ । ପ୍ରେତଶବ୍ଦେନ ତଦ୍ଦେଯଂ ମୃସ୍ଯାନନ୍ଦଦାଯକମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଦୀପ, ଖାଦ୍ୟ, ପାଣି, ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଜିନିଷ ଦେଲେ, 'ପ୍ରେତ' ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେବା ଉଚିତ; ଏହିଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ଆନନ୍ଦ ପାଏ।

ତ୍ରଯୋଦଶେଽହ୍ନି ସ ପ୍ରେତୋ ନୀଯତେ ଚ ମହାପଥେ । ପିଣ୍ଡଜଂ ଦେହମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଦିଵା ନକ୍ତଂ ବୁଭୁକ୍ଷିତଃ ॥ ୨,୧୫.

ତ୍ରୟୋଦଶ ଦିନରେ ପ୍ରେତକୁ ବଡ଼ ରାସ୍ତାରେ ନେଇଯାଯାଏ, ପିଣ୍ଡରୁ ତିଆରି ଦେହ ଧାରଣ କରି ଦିନ ଓ ରାତି ଭୋକରେ ରହେ।

ଶୀତୋଷ୍ଣଶଙ୍କୁକ୍ରଵ୍ଯାଦଵହ୍ନିମାର୍ଗସ୍ତୁ ପାପିନାମ୍ । କ୍ଷୁଧା ତୃଷ୍ଣାତ୍ମିକା ଚୈଵ ସଵ୍ଵ ସୌମ୍ଯଂ କୃତାତ୍ମନାମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ପାପୀମାନେ ପାଇଁ ଏହି ପଥ ଠଣ୍ଡା, ଗରମ, କଠିନ, ଜନ୍ତୁ, ଅଗ୍ନି, ଭୋକ ଓ ତିଆସରେ ଭରିଥାଏ; ନିର୍ମଳମନ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସୁମଧୁର ହୁଏ।

ମାର୍ଗେ ଚୈତାନି ଦୁଃ ଖାନି ଅସିପତ୍ରଵନାନ୍ଵିତେ । କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାର୍ଦିତୋ ନିତ୍ଯଂ ଯମଦୃତୈଃ ପ୍ରପୀଡିତଃ ॥ ୨,୧୫.

ଏହି ପଥରେ ତଳୱାର ଗଛ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖ ରହିଛି; ସେ ସଦା ଭୋକ ତିଆସରେ ଭୋଗି, ଯମର ଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ।

ଅହନ୍ଯହନି ଵୈ ପ୍ରେତୋ ଯୋଜନାନାଂ ଶତଦ୍ଵଯମ୍ । ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତଥା ସପ୍ତ ଅହୋରାତ୍ରେଣ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୧୫.

ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରେତ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଦୁଇଶେ ସତଚାଳିସି ଯୋଜନା ଯାତ୍ରା କରେ।

ଗୃହୀତୋ ଯମପାଶୈଶ୍ଚ ହାହେତି ରୁଦିତେ ତୁ ସଃ । ସ୍ଵଗୃହଂ ତୁ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଯାମ୍ଯଂ ପୁରମନୁଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଯମଙ୍କ ପାଶରେ ବାନ୍ଧାଯାଇ, 'ହା' ବୋଲି କାନ୍ଦି, ସେ ନିଜ ଘର ଛାଡ଼ି ଯମଙ୍କ ସହରକୁ ଯାଏ।

କ୍ରମେଣ ଯାତି ସ ପ୍ରେତଃ ପୁରଂ ଯାମ୍ଯଂ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ । ଅତୀତ୍ଯ ତାନିତାନ୍ଯେଵ ମାର୍ଗେ ପୁରଵରାଣି ଚ ॥ ୨,୧୫.

ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେତ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ଯମଙ୍କ ସହରକୁ, ମାର୍ଗରେ ବିଭିନ୍ନ ସହର ଅଟିକି, ପହଞ୍ଚିଯାଏ।

ଯାମ୍ଯଂ ସୌରିପୁରଂ ନଗେନ୍ଦ୍ରଭଵନଂ ଗନ୍ଧର୍ଵଶୈଲାଗମୌ । କ୍ରୋଞ୍ଚଂ କ୍ରୂରପୁରଂ ଵିଚିତ୍ରଭଵନଂ ବହ୍ଵାପଦଂ ଦୁଃ ଖଦମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଯମଙ୍କ ସହର, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହର, ପାହାଡ଼ର ମହଲ, ଗନ୍ଧର୍ବ ପାହାଡ଼, କ୍ରଞ୍ଚ, କଠୋର ସହର, ବିଚିତ୍ର ଘର ଥିବା ସହର, ବହୁ ଆପଦା ଓ ଦୁଃଖର ସ୍ଥାନ।

ନାନାକ୍ରନ୍ଦପୁରଂ ସୁତପ୍ରଭଵନଂ ରୌଦ୍ରଂ ପଯୋଵର୍ଷଣଂ ଶୀତାଢ୍ଯଂ ବହୁଧର୍ମଭୀତଭଵନଂ ଯାମ୍ଯଂ ପୁରଂ ଚାଗ୍ରତଃ ॥ ୨,୧୫.

ନାନା ପ୍ରକାର କାନ୍ଦନର ସହର, ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ଘର, ରୂଦ୍ର ସହର, ପାଣି ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ସହର, ବହୁତ ଶୀତ ଥିବା ସହର, ଧର୍ମକୁ ଭୟ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଘର, ଏବଂ ସାମ୍ନାରେ ଯମଙ୍କ ସହର।

ତ୍ରଯୋଦଶେଽହ୍ନି ସ ପ୍ରେତୋ ଗୃହୀତୋ ଯମକିଙ୍କରୈଃ । ତସ୍ମିନ୍ମାର୍ଗେ ବ୍ରଜତ୍ଯେକୋ ଗୃହୀତ ଇଵ ମର୍କଟଃ ॥ ୨,୧୫.

ତ୍ରୟୋଦଶ ଦିନରେ ପ୍ରେତକୁ ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଧରିନେଇଥାନ୍ତି; ସେ ମାର୍ଗରେ ଏକାକି, ବାନ୍ଦି ମାଙ୍କଡ଼ ଭଳି ଚାଲିଯାଏ।

ତଥଵ ସ ଵ୍ରଜନ୍ମାର୍ଗେ ପୁତ୍ରପୁତ୍ରେତି ଚ ବ୍ରୁଵନ୍ । ହାହେତି କ୍ରନ୍ଦତେ ନିତ୍ଯଂ କୀଦୃଶଂ ତୁ ମଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଏଭଳି ମାର୍ଗରେ ଯିବାବେଳେ, ସେ 'ପୁଅ! ପୁଅ!' ବୋଲି ଡାକେ, ସଦା 'ହା' ବୋଲି କାନ୍ଦେ, 'ମୁଁ କଣ କରିଥିଲି?' ବୋଲି ଦୁଃଖ କରେ।

ମାନୁଷ୍ଯଂ ଲଭ୍ଯତେ କସ୍ମାଦିତି ବ୍ରୂତେ ପ୍ରସର୍ପତି । ମହତା ପୁଣ୍ଯଯୋଗେନ ମାନୁଷ୍ଯଂ ଜନ୍ମ ଲଭ୍ଯତେ ॥ ୨,୧୫.

ମାନବ ଜନ୍ମ କାହିଁକି ମିଳେ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରେ। ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଜମା ହେଲେ ମାତ୍ର ଏହି ମାନବ ଜନ୍ମ ମିଳେ।

ନ ତତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରଦତ୍ତଂ ହି ଯାଚକେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵକଂ ଧନମ୍ । ପରାଧୀନଂ ତଦଭଵଦିତି ବ୍ରୂତେ (ରୌତି) ସଗଦ୍ଗଦଃ ॥ ୨,୧୫.

ଏହି ଜନ୍ମ ପାଇଲା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଆପଣଙ୍କର ଧନ ଭିକାରିଙ୍କୁ ଦେଇନଥିଲେ; ଏହି ବେଳେ କମ୍ପିକମ୍ପି କହେ—'ମୋ ଧନ ଅନ୍ୟଙ୍କ ହାତକୁ ଚଳିଗଲା'।

କିଙ୍କରୈଃ ପୀଡ୍ଯତେଽତ୍ଯର୍ଥଂ ସ୍ମରତେ ପୂର୍ଵଦୈହିକମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଯମର ଦୂତମାନେ ତାକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ଦେହକୁ ମନେପକାଏ।

ସୁଖସ୍ଯ ଦୁଃ ଖସ୍ଯ ନ କୋପି ଦାତା ପରୋ ଦଦାତୀତି କୁବୁଦ୍ଧିରେଷା । ପୁରା କୃତଂ କର୍ମ ସଦୈଵ ଭୁଜ୍ଯତେ ଦେହିନ୍କ୍ଵଚିନ୍ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ସୁଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଦେବାକୁ କେହି ଅନ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ଏହା ଭୁଲ ଧାରଣା। ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମର ଫଳ ନିଜେ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ—ଯେଉଁଠି ଥିବ, ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜୀବ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ମଯା ନ ଦତ୍ତଂ ନ ହୁତଂ ହୁତାଶନେ ତପୋ ନ ତପ୍ତଂ ହିମଶୈଲଗହ୍ଵରେ । ନ ସେଵିତଂ ଗାଙ୍ଗମହୋ ମହାଜଲଂ ଦେହିନ୍କ୍ଵଚିନ୍ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ମୁଁ କେବେ ଦାନ କରିନଥିଲି, ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିନଥିଲି; ହିମ ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ କେବେ ତପସ୍ୟା କରିନଥିଲି; ଗଙ୍ଗା ମହାନଦୀର ସେବା କରିନଥିଲି—ଯେଉଁଠି ଥିବ, ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜୀବ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ନ ନିତ୍ଯଦାନଂ ନ ଗାଵାହ୍ନିକଂ କୃତଂ ନ ଵେଦଦାନଂ ନ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରପୁସ୍ତକମ୍ । ପୁରା ନଦୃଷ୍ଟଂ ନ ଚ ସେଵିତୋଽଧ୍ଵା ଦେହିନ୍କ୍ଵଚିନ୍ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ମୁଁ କେବେ ଦିନକୁ ଦିନ ଦାନ କରିନଥିଲି, ଗାଈଙ୍କୁ ସେବା କରିନଥିଲି, ବେଦ କିମ୍ବା ଶାସ୍ତ୍ର ପୁସ୍ତକ ଦାନ କରିନଥିଲି; ପବିତ୍ର ଯାତ୍ରା ଦେଖିନଥିଲି, ସେବା କରିନଥିଲି—ଯେଉଁଠି ଥିବ, ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜୀବ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଜଲାଶଯୋ ନୈଵ କୃତୋ ହି ନିର୍ଜଲେ ମନୁଷ୍ଯହେତୋଃ ପଶୁପକ୍ଷିହେତଵେ । ଗୋତୃପ୍ତିହେତୋର୍ନ କୃତଂ ହି ଗୋଚରଂ ଦେହିନ୍କ୍ଵଚିନ୍ନସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ମୁଁ କେବେ ଜଳ ନଥିବା ଥାଉରେ ମଣିଷ, ପଶୁ କିମ୍ବା ପକ୍ଷୀ ପାଇଁ ପୋଖରୀ କରିନଥିଲି; ଗାଈଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ ଚରାଗାହ କରିନଥିଲି—ଯେଉଁଠି ଥିବ, ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜୀବ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ମଯା ନ ଭୁକ୍ତଂ ପତିସଙ୍ଗସୌଖ୍ଯଂ ଵହ୍ନିପ୍ରଵେଶୋ ନ କୃତୋ ମୃତେ ସତି । ତସ୍ମିନ୍ମୃତେ ତଦ୍ଵ୍ରତପାଲନଂ ଵା ଦେହିନ୍କ୍ଵଚିନ୍ନିସ୍ତର ଯତ୍ତ୍ଵଯା କୃତମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ମୁଁ କେବେ ପତି ସହ ମିଳନର ସୁଖ ଭୋଗିନଥିଲି; ପତି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିନଥିଲି; ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବ୍ରତ ରଖିନଥିଲି—ଯେଉଁଠି ଥିବ, ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜୀବ, ତୁମେ ନିଜ କର୍ମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।