ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଜନାଃ ସର୍ଵେ ସମାସ୍ତସ୍ଯ ଗୃହମାଗତ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ । ଦ୍ଵାରସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ଭାଗେ ଗୋମଯଂ ଗୌରସର୍ଷପାନ୍ ॥ ୨,୧୫.

ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏକଠା ହୋଇ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ, ବାଡ଼ିର ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରେ ଗୋମୟ ଓ ହଳଦୀ ଆଳି ରଖିବା ଉଚିତ।

ନିଧାଯ ଵରୁଣଂ ଦେଵମନ୍ତର୍ଧାଯ ସ୍ଵଵେଶ୍ମନି । ଭକ୍ଷଯେନ୍ନିମ୍ବପତ୍ରାଣି ଘୃତଂ ପ୍ରାଶ୍ଯ ଗୃହଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଘର ଭିତରେ ବରୁଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ରଖି, ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଖାଇ, ଘିଅ ଚଖି, ତାପରେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।

କେଚିଦ୍ଦୁଗ୍ଧେନ ସିଞ୍ଚନ୍ତି ଚିତାସ୍ଥାନଂ ଖଗେଶ୍ଵର । ଅଶ୍ରୁପାତଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଦଦ୍ଯାଦସ୍ମୈ ଜଲାଞ୍ଜଲୀନ୍ ॥ ୨,୧୫.

କେହି କେହି ଚିତା ସ୍ଥାନରେ ଦୁଧ ଛିଟନ୍ତି। ଅଂଶୁ ଝରାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରେତଙ୍କୁ ଜଳଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ।

ଶ୍ଲେଷ୍ମାଶ୍ରୁ ବାନ୍ଧଵୈର୍ମୁକ୍ତଂ ପ୍ରେତୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯତୋଽଵଶଃ । ଅତୋ ନ ରୋଦିତଵ୍ଯଂ ହି କ୍ରିଯାଃ କାର୍ଯାଃ ସ୍ଵଶକ୍ତିତଃ ॥ ୨,୧୫.

ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଯେଉଁ ଲୋଚୁ ଓ ଲାର ଛାଡନ୍ତି, ପ୍ରେତ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅଚେତନରେ ଭୋଗ କରେ। ତେଣୁ କାନ୍ଦିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।

ଦୁଗ୍ଧଂ ଚ ମୃନ୍ମଯେ ପାତ୍ରେ ତୋଯଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦିନତ୍ରଯମ୍ । ସୂର୍ଯେ ଚାସ୍ତଂ ଗତେ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଵଲଭ୍ଯାଂ ଚତ୍ଵରେଽପି ଵା ॥ ୨,୧୫.

ମାଟିର ବାଟିରେ ତିନି ଦିନ ଦୁଧ ଓ ପାଣି ଦେବା ଉଚିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପରେ, ବାଡ଼ି ଦ୍ୱାରରେ କିମ୍ବା ଗୃହ ମଝିରେ।

ବଦ୍ଧଃ ସଂମୂଢହୃଦଯୋ ଦେହମିଚ୍ଛନ୍କୃତାନୁଗଃ । ଶ୍ମଶାନଂ ଚତ୍ଵରଂ ଗେହଂ ଵୀକ୍ଷନ୍ଯାମ୍ଯୈଃ ସ ନୀଯତେ ॥ ୨,୧୫.

ମନ ଭ୍ରମିତ ଓ ଦେହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଥିବା, କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥିବା ପ୍ରେତକୁ ଯମଦୂତମାନେ ଶ୍ମଶାନ, ବାଡ଼ି ଦ୍ୱାର କିମ୍ବା ଘରକୁ ନେଇଯାନ୍ତି।

ଗର୍ତେ ପିଣ୍ଡା ଦଶାହଂ ଚ ଦାତଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଦିନେଦିନେ । ଜଲାଞ୍ଜଲୀଃ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯାଃ ପ୍ରେତମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ନିତ୍ଯଶଃ ॥ ୨,୧୫.

ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ଗଡ଼ିରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଓ ପ୍ରେତଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଜଳଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।

ତାଵଦ୍ଵୃଦ୍ଧିଶ୍ଚ କର୍ତଵ୍ଯା ଯାଵତ୍ପିଣ୍ଡଂ ଦଶାହିକମ୍ । ପୁତ୍ତ୍ରେଣ ହି କ୍ରିଯା କାର୍ଯା ଭାର୍ଯଯା ତଦଭାଵତଃ ॥ ୨,୧୫.

ଦଶ ଦିନର ପିଣ୍ଡ ଦେବା ସେଷ ହେଉଅଁତି ଯାଏଁ, ବୃଦ୍ଧି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ପୁଅ ନଥିଲେ ଭାର୍ଯ୍ୟା କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।

ତଦଭାଵେ ଚ ଶିଷ୍ଯେଣ ତଦଭାଵେ ସହୋଦରଃ । ଶ୍ମଶାନେ ଚାନ୍ଯତୀର୍ଥେ ଵା ଜଲଂ ପିଣ୍ଡଂ ଚ ଦାପଯେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

ସେଉଁଠି ଭାର୍ଯ୍ୟା ନଥିଲେ ଶିଷ୍ୟ, ଶିଷ୍ୟ ନଥିଲେ ଭାଇ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ମଶାନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପିଣ୍ଡ ଓ ପାଣି ଦେବା ଦରକାର।

ଓଦନାନି ଚ ସକ୍ତୂଂଶ୍ଚ ଶାକମୂଲଫଲାଦିନା । ପ୍ରଥମେଽହନି ଯଦ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ତଦ୍ଦଦ୍ଯାଦୁତ୍ତରେଽହନି ॥ ୨,୧୫.

ପକା ଭାତ, ଚାଟୁ, ଶାକ, ମୂଳ, ଫଳ ଇତ୍ୟାଦି ଯେଉଁଠି ପ୍ରଥମ ଦିନ ଦିଆଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ଦିନାନି ଦଶ ପିଣ୍ଡାଂଶ୍ଚ କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯତ୍ର ସୁତାଦଯଃ । ପ୍ରତ୍ଯହଂ ତେ ଵିଭଜ୍ଯନ୍ତେ ଚତୁର୍ଭାଗାଃ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୨,୧୫.

ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପିଣ୍ଡ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି; ପ୍ରତିଦିନ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟାଯାଏ।

ଭାଗଦ୍ଵଯଂ ତୁ ଦେହାର୍ଥଂ ପ୍ରୀତିଦଂ ଭୂତପଞ୍ଚକେ । ତୃତୀଯଂ ଯମଦୂତାନାଂ ଚତୁର୍ଥଂ ଚୋପଜୀଵ୍ଯତି ॥ ୨,୧୫.

ତାରୁ ଦୁଇ ଭାଗ ଦେହ ପାଇଁ, ଯାହା ପଞ୍ଚ ଭୂତକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ; ତୃତୀୟ ଭାଗ ଯମଦୂତଙ୍କୁ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଭାଗ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ।

ଅହୋରାତ୍ରୈସ୍ତୁ ନଵଭିଃ ପ୍ରେତୋ ନିଷ୍ପତ୍ତିମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଜନ୍ତୋର୍ନିଷ୍ପନ୍ନଦେହସ୍ଯ ଦଶମେ ଵଲଵତ୍କ୍ଷୁଧା ॥ ୨,୧୫.

ନଅ ଦିନ ରାତି ଭିତରେ ପ୍ରେତର ଶରୀର ଗଠନ ହୁଏ; ଦଶମ ଦିନରେ ନୂତନ ଦେହ ହେଲେ ଭୋକ ବେଶି ଲାଗେ।

ନ ଵିଧିର୍ନୈଵ ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ନ ସ୍ଵଧାଵାହନାଶିଷଃ । ନାମ ଗୋତ୍ରଂ ସମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ତଦ୍ଦଶାହିକମ୍ ॥ ୨,୧୫.

କୌଣସି ବିଧି, ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ସ୍ୱଧା ଦାନ କିମ୍ବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ; ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠିକି ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟିକିରହେ।

ଦଗ୍ଧେ ଦେହେ ପୁନର୍ଦେହମେଵମୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ଖଗ । ପ୍ରଥମେଽହନି ଯଃ ପିଣ୍ଡସ୍ତେନ ମୂର୍ଧା ପ୍ରଜାଯତେ ॥ ୨,୧୫.

ଦେହ ଦାହ କରାଯିବା ପରେ, ଏ ଚିଡ଼ିଆ, ଏକ ନୂତନ ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ପ୍ରଥମ ଦିନ ଯେଉଁ ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ତାହାରେ ମୁଣ୍ଡ ଗଠିତ ହୁଏ।

ଗ୍ରୀଵା ସ୍କନ୍ଧୌ ଦ୍ଵିତୀଯେ ଚ ତୃତୀଯେ ହୃଦଯଂ ଭଵେତ୍ । ଚତୁର୍ଥେନ ଭଵେତ୍ପୃଷ୍ଠଂ ପଞ୍ଚମେ ନାଭିରେଵ ଚ ॥ ୨,୧୫.

ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଗଳା ଓ କାନ୍ଧ, ତୃତୀୟ ଦିନରେ ହୃଦୟ, ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ପିଠ, ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ନାଭି ଗଠିତ ହୁଏ।

ଷଟ୍ସପ୍ତମେ କଟୀ ଗୁହ୍ଯମୃରୂ ଚାପ୍ଯଷ୍ଟମେ ତଥା । ତାଲୂ ପାଦୌ ଚ ନଵମେ ଦଶମେଽହ୍ନି କ୍ଷୁଧା ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଷଷ୍ଠ ଓ ସପ୍ତମ ଦିନରେ କମର ଓ ଗୁପ୍ତାଙ୍ଗ, ଅଷ୍ଟମ ଦିନରେ ଉରୁ, ନବମ ଦିନରେ ତାଳୁ ଓ ପାଦ, ଦଶମ ଦିନରେ ଭୋକ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।

ଦେହଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟୋ ଗୃହେ ଦ୍ଵାରେ ଚ ତିଷ୍ଠତି । ଦଶମେଽହନି ଯଃ ପିଣ୍ଡସ୍ତଂ ଦଦ୍ଯାଦାମିଷେଣ ତୁ ॥ ୨,୧୫.

ଦେହ ପାଇଁ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ ଘରର ଦ୍ୱାରେ ଦଢ଼ିଯାଏ; ଦଶମ ଦିନରେ ମାଂସ ସହିତ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।

ଯତୋ ଦେହେ ସମୁତ୍ପନ୍ନେ ପ୍ରେତୋଽତୀଵ କ୍ଷୁଧାନ୍ଵିତଃ । ଅତସ୍ତ୍ଵାମିଷବାହ୍ଯେନ କ୍ଷୁଧା ତସ୍ଯ ନ ନଶ୍ଯତି ॥ ୨,୧୫.

ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ପ୍ରେତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ; ତେଣୁ ମାଂସ ବିନା ଯଦି ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ତାହାର ଭୋକ ଶାନ୍ତ ହୁଏନି।

ଏକାଦଶେ ଦ୍ଵାଦଶାହେ ପ୍ରେତୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦିନଦ୍ଵଯମ୍ । ଯୋଷିତଃ ପୁରୁଷାସ୍ଯାପି ପ୍ରେତଶବ୍ଦଂ ସମୁଚ୍ଚରେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଏକାଦଶ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ପ୍ରେତ ଦୁଇ ଦିନ ଖାଏ; ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ଯେହେଉଁଥିବେ, 'ପ୍ରେତ' ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଦୀପମନ୍ନଂ ଜଲଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଯତ୍କିଞ୍ଚିଦ୍ଵସ୍ତୁ ଦୀଯତେ । ପ୍ରେତଶବ୍ଦେନ ତଦ୍ଦେଯଂ ମୃସ୍ଯାନନ୍ଦଦାଯକମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଦୀପ, ଖାଦ୍ୟ, ପାଣି, ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଜିନିଷ ଦେଲେ, 'ପ୍ରେତ' ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେବା ଉଚିତ; ଏହିଦ୍ୱାରା ପ୍ରେତ ଆନନ୍ଦ ପାଏ।

ତ୍ରଯୋଦଶେଽହ୍ନି ସ ପ୍ରେତୋ ନୀଯତେ ଚ ମହାପଥେ । ପିଣ୍ଡଜଂ ଦେହମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଦିଵା ନକ୍ତଂ ବୁଭୁକ୍ଷିତଃ ॥ ୨,୧୫.

ତ୍ରୟୋଦଶ ଦିନରେ ପ୍ରେତକୁ ବଡ଼ ରାସ୍ତାରେ ନେଇଯାଯାଏ, ପିଣ୍ଡରୁ ତିଆରି ଦେହ ଧାରଣ କରି ଦିନ ଓ ରାତି ଭୋକରେ ରହେ।

ଶୀତୋଷ୍ଣଶଙ୍କୁକ୍ରଵ୍ଯାଦଵହ୍ନିମାର୍ଗସ୍ତୁ ପାପିନାମ୍ । କ୍ଷୁଧା ତୃଷ୍ଣାତ୍ମିକା ଚୈଵ ସଵ୍ଵ ସୌମ୍ଯଂ କୃତାତ୍ମନାମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ପାପୀମାନେ ପାଇଁ ଏହି ପଥ ଠଣ୍ଡା, ଗରମ, କଠିନ, ଜନ୍ତୁ, ଅଗ୍ନି, ଭୋକ ଓ ତିଆସରେ ଭରିଥାଏ; ନିର୍ମଳମନ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସୁମଧୁର ହୁଏ।

ମାର୍ଗେ ଚୈତାନି ଦୁଃ ଖାନି ଅସିପତ୍ରଵନାନ୍ଵିତେ । କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାର୍ଦିତୋ ନିତ୍ଯଂ ଯମଦୃତୈଃ ପ୍ରପୀଡିତଃ ॥ ୨,୧୫.

ଏହି ପଥରେ ତଳୱାର ଗଛ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖ ରହିଛି; ସେ ସଦା ଭୋକ ତିଆସରେ ଭୋଗି, ଯମର ଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ।

ଅହନ୍ଯହନି ଵୈ ପ୍ରେତୋ ଯୋଜନାନାଂ ଶତଦ୍ଵଯମ୍ । ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ତଥା ସପ୍ତ ଅହୋରାତ୍ରେଣ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୧୫.

ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରେତ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଦୁଇଶେ ସତଚାଳିସି ଯୋଜନା ଯାତ୍ରା କରେ।

ଗୃହୀତୋ ଯମପାଶୈଶ୍ଚ ହାହେତି ରୁଦିତେ ତୁ ସଃ । ସ୍ଵଗୃହଂ ତୁ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଯାମ୍ଯଂ ପୁରମନୁଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଯମଙ୍କ ପାଶରେ ବାନ୍ଧାଯାଇ, 'ହା' ବୋଲି କାନ୍ଦି, ସେ ନିଜ ଘର ଛାଡ଼ି ଯମଙ୍କ ସହରକୁ ଯାଏ।

କ୍ରମେଣ ଯାତି ସ ପ୍ରେତଃ ପୁରଂ ଯାମ୍ଯଂ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ । ଅତୀତ୍ଯ ତାନିତାନ୍ଯେଵ ମାର୍ଗେ ପୁରଵରାଣି ଚ ॥ ୨,୧୫.

ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେତ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ଯମଙ୍କ ସହରକୁ, ମାର୍ଗରେ ବିଭିନ୍ନ ସହର ଅଟିକି, ପହଞ୍ଚିଯାଏ।

ଯାମ୍ଯଂ ସୌରିପୁରଂ ନଗେନ୍ଦ୍ରଭଵନଂ ଗନ୍ଧର୍ଵଶୈଲାଗମୌ । କ୍ରୋଞ୍ଚଂ କ୍ରୂରପୁରଂ ଵିଚିତ୍ରଭଵନଂ ବହ୍ଵାପଦଂ ଦୁଃ ଖଦମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଯମଙ୍କ ସହର, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହର, ପାହାଡ଼ର ମହଲ, ଗନ୍ଧର୍ବ ପାହାଡ଼, କ୍ରଞ୍ଚ, କଠୋର ସହର, ବିଚିତ୍ର ଘର ଥିବା ସହର, ବହୁ ଆପଦା ଓ ଦୁଃଖର ସ୍ଥାନ।

ନାନାକ୍ରନ୍ଦପୁରଂ ସୁତପ୍ରଭଵନଂ ରୌଦ୍ରଂ ପଯୋଵର୍ଷଣଂ ଶୀତାଢ୍ଯଂ ବହୁଧର୍ମଭୀତଭଵନଂ ଯାମ୍ଯଂ ପୁରଂ ଚାଗ୍ରତଃ ॥ ୨,୧୫.

ନାନା ପ୍ରକାର କାନ୍ଦନର ସହର, ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ଘର, ରୂଦ୍ର ସହର, ପାଣି ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ସହର, ବହୁତ ଶୀତ ଥିବା ସହର, ଧର୍ମକୁ ଭୟ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଘର, ଏବଂ ସାମ୍ନାରେ ଯମଙ୍କ ସହର।