ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଉପସଂହାରକସ୍ତସ୍ମାଦେନଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ମୃତଂ ନଯ । ଇତି କ୍ରଵ୍ଯାଦମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଶରୀରାହୁତିମାଚରେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

‘ତୁମେ ସମାପ୍ତିକର୍ତ୍ତା, ଏହି ମୃତକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାଅ’ ବୋଲି କ୍ରବ୍ୟାଦଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଶରୀର ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

ଅର୍ଧଦଗ୍ଧେ ତଥା ଦେହେ ଦଦ୍ଯାଦାଜ୍ଯାହୁତିଂ ତତଃ । ଲୋମଭ୍ଯଃ ସ୍ଵୋତିଵାକ୍ଯେନ କୁର୍ଯାଦ୍ଧୋମଂ ଯଥାଵିଧି ॥ ୨,୧୫.

ଶରୀର ଅର୍ଧ ଦହିଗଲାପରେ ଘୃତ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ; ଉଚିତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଲୋମମାନେ ପାଇଁ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।

ଚିତାମାରୋପ୍ଯ ତଂ ପ୍ରେତଂ ହୁନେଦାଜ୍ଯାହୁତିଂ ତତଃ । ଯମାଯ ଚାନ୍ତକାଯେତି ମୃତ୍ଯଵେ ବ୍ରହ୍ମଣେ ତଥା ॥ ୨,୧୫.

ପ୍ରେତକୁ ଚିତାରେ ରଖି ତାପରେ ଘୃତ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ; ‘ଯମ, ଅନ୍ତକ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବ୍ରହ୍ମା’ଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି।

ଜାତଵେଦୋମୁକେ ଦେଯା ଏକା ପ୍ରେତମୁଖେ ତଥା । ଊର୍ଧ୍ଵଂ ତୁ ଜ୍ଵାଲଯେଦ୍ଵହ୍ନିଂ ପୂର୍ଵଭାଗେ ଚିତାଂ ପୁନଃ ॥ ୨,୧୫.

ଅଗ୍ନିର ମୁଖରେ ଏକ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ, ଏଭଳି ପ୍ରେତର ମୁଖରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଆହୁତି; ଏପରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଉପରକୁ ଜାଳାଇବା ଏବଂ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଚିତାକୁ ପୁନି ଜାଳାଇବା ଉଚିତ।

ଅସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମଧିଜାତୋସି ତ୍ଵଦଯଂ ଜାଯତାଂ ପୁନଃ । ଅସୌ ସ୍ଵର୍ଗାଯ ଲୋକାଯ ସ୍ଵାହା ଜ୍ଵଲତି ପାଵକଃ ॥ ୨,୧୫.

‘ତୁମଠାରୁ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଲୁ, ପୁନି ତୁମଠାରୁ ଜନ୍ମ ହେଉ। ଏହି ଅଗ୍ନି ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପାଇଁ ଜ୍ୱଳିଉଛି—ସ୍ୱାହା!’

ଏଵମାଜ୍ଯାହୁତିଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତିଲମିଶ୍ରାଂ ସମନ୍ତ୍ରକାମ୍ । ତତୋ ଦାହଃ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଃ ପୁତ୍ରେଣ କିଲ ନିଶ୍ଚିତମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ତିଳ ମିଶା ଘିଅ ଓ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଆହୁତି ଦେଇ ସେଉଁଠାରେ ପୁଅ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦାହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ରୋଦିତଵ୍ଯଂ ତତୋ ଗାଢମେଵଂ ତସ୍ଯ ସୁଖଂ ଭଵେତ୍ । ଦାହସ୍ଯାନନ୍ତରଂ ତତ୍ର କୃତ୍ଵା ସଞ୍ଚଯନକ୍ରିଯାମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ତାପରେ ଭଳି ଭଳି କାନ୍ଦିବା ଉଚିତ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମନରେ ଶାନ୍ତି ମିଳେ। ଦାହ ସେଷ ହେଲେ ଅସ୍ଥି ସଞ୍ଚୟ କରିବା କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।

ପ୍ରେତପିଣ୍ଡଂ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଦାହାର୍ତିଶମନଂ ଖଗ । ତାଵଦ୍ଭୂତାଃ ପ୍ରତୀକ୍ଷନ୍ତେ ତଂ ପ୍ରେତଂ ବାନ୍ଧଵାର୍ଥିନମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ, ଯାହା ମୃତକଙ୍କର ଦୁଃଖ ହ୍ରାସ କରେ। ଏଠାକୁ ଯାଏଁ, ଭୂତମାନେ ସେ ପ୍ରେତକୁ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି।

ଦାହସ୍ଯାନନ୍ତରଂ କାର୍ଯଂ ପୁତ୍ରୈଃ ସ୍ନାନଂ ସଚୈଲକମ୍ । ତିଲୋଦକଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାନ୍ନାମଗୋତ୍ରେଣ ତିଷ୍ଠତୁ ॥ ୨,୧୫.

ଦାହ ପରେ ପୁଅମାନେ ପୋଷାକ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ତିଳ ମିଶା ପାଣି ଦେଇ, ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।

ତତୋ ଜନପଦୈଃ ସର୍ଵୈର୍ଦାତଵ୍ଯା କରତାଲିକା । ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଷ୍ଣୁରିତି ବ୍ରୂଯାଦ୍ଗୁଣୈଃ ପ୍ରେତମୁଦୀରଯେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

ତାପରେ ଗାଁର ସମସ୍ତେ ହାତ ତାଳି ଦେବା ଉଚିତ। 'ବିଷ୍ଣୁ, ବିଷ୍ଣୁ' ବୋଲି କହି, ପ୍ରେତଙ୍କର ଗୁଣଗାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଜନାଃ ସର୍ଵେ ସମାସ୍ତସ୍ଯ ଗୃହମାଗତ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ । ଦ୍ଵାରସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ଭାଗେ ଗୋମଯଂ ଗୌରସର୍ଷପାନ୍ ॥ ୨,୧୫.

ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏକଠା ହୋଇ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ, ବାଡ଼ିର ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରେ ଗୋମୟ ଓ ହଳଦୀ ଆଳି ରଖିବା ଉଚିତ।

ନିଧାଯ ଵରୁଣଂ ଦେଵମନ୍ତର୍ଧାଯ ସ୍ଵଵେଶ୍ମନି । ଭକ୍ଷଯେନ୍ନିମ୍ବପତ୍ରାଣି ଘୃତଂ ପ୍ରାଶ୍ଯ ଗୃହଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଘର ଭିତରେ ବରୁଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ରଖି, ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଖାଇ, ଘିଅ ଚଖି, ତାପରେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ।

କେଚିଦ୍ଦୁଗ୍ଧେନ ସିଞ୍ଚନ୍ତି ଚିତାସ୍ଥାନଂ ଖଗେଶ୍ଵର । ଅଶ୍ରୁପାତଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଦଦ୍ଯାଦସ୍ମୈ ଜଲାଞ୍ଜଲୀନ୍ ॥ ୨,୧୫.

କେହି କେହି ଚିତା ସ୍ଥାନରେ ଦୁଧ ଛିଟନ୍ତି। ଅଂଶୁ ଝରାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରେତଙ୍କୁ ଜଳଞ୍ଜଳି ଦେବା ଉଚିତ।

ଶ୍ଲେଷ୍ମାଶ୍ରୁ ବାନ୍ଧଵୈର୍ମୁକ୍ତଂ ପ୍ରେତୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯତୋଽଵଶଃ । ଅତୋ ନ ରୋଦିତଵ୍ଯଂ ହି କ୍ରିଯାଃ କାର୍ଯାଃ ସ୍ଵଶକ୍ତିତଃ ॥ ୨,୧୫.

ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଯେଉଁ ଲୋଚୁ ଓ ଲାର ଛାଡନ୍ତି, ପ୍ରେତ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅଚେତନରେ ଭୋଗ କରେ। ତେଣୁ କାନ୍ଦିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।

ଦୁଗ୍ଧଂ ଚ ମୃନ୍ମଯେ ପାତ୍ରେ ତୋଯଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦିନତ୍ରଯମ୍ । ସୂର୍ଯେ ଚାସ୍ତଂ ଗତେ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଵଲଭ୍ଯାଂ ଚତ୍ଵରେଽପି ଵା ॥ ୨,୧୫.

ମାଟିର ବାଟିରେ ତିନି ଦିନ ଦୁଧ ଓ ପାଣି ଦେବା ଉଚିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପରେ, ବାଡ଼ି ଦ୍ୱାରରେ କିମ୍ବା ଗୃହ ମଝିରେ।

ବଦ୍ଧଃ ସଂମୂଢହୃଦଯୋ ଦେହମିଚ୍ଛନ୍କୃତାନୁଗଃ । ଶ୍ମଶାନଂ ଚତ୍ଵରଂ ଗେହଂ ଵୀକ୍ଷନ୍ଯାମ୍ଯୈଃ ସ ନୀଯତେ ॥ ୨,୧୫.

ମନ ଭ୍ରମିତ ଓ ଦେହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଥିବା, କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥିବା ପ୍ରେତକୁ ଯମଦୂତମାନେ ଶ୍ମଶାନ, ବାଡ଼ି ଦ୍ୱାର କିମ୍ବା ଘରକୁ ନେଇଯାନ୍ତି।

ଗର୍ତେ ପିଣ୍ଡା ଦଶାହଂ ଚ ଦାତଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଦିନେଦିନେ । ଜଲାଞ୍ଜଲୀଃ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯାଃ ପ୍ରେତମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ନିତ୍ଯଶଃ ॥ ୨,୧୫.

ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ଗଡ଼ିରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଓ ପ୍ରେତଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଜଳଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର।

ତାଵଦ୍ଵୃଦ୍ଧିଶ୍ଚ କର୍ତଵ୍ଯା ଯାଵତ୍ପିଣ୍ଡଂ ଦଶାହିକମ୍ । ପୁତ୍ତ୍ରେଣ ହି କ୍ରିଯା କାର୍ଯା ଭାର୍ଯଯା ତଦଭାଵତଃ ॥ ୨,୧୫.

ଦଶ ଦିନର ପିଣ୍ଡ ଦେବା ସେଷ ହେଉଅଁତି ଯାଏଁ, ବୃଦ୍ଧି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ପୁଅ ନଥିଲେ ଭାର୍ଯ୍ୟା କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର।

ତଦଭାଵେ ଚ ଶିଷ୍ଯେଣ ତଦଭାଵେ ସହୋଦରଃ । ଶ୍ମଶାନେ ଚାନ୍ଯତୀର୍ଥେ ଵା ଜଲଂ ପିଣ୍ଡଂ ଚ ଦାପଯେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

ସେଉଁଠି ଭାର୍ଯ୍ୟା ନଥିଲେ ଶିଷ୍ୟ, ଶିଷ୍ୟ ନଥିଲେ ଭାଇ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ମଶାନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପିଣ୍ଡ ଓ ପାଣି ଦେବା ଦରକାର।

ଓଦନାନି ଚ ସକ୍ତୂଂଶ୍ଚ ଶାକମୂଲଫଲାଦିନା । ପ୍ରଥମେଽହନି ଯଦ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ତଦ୍ଦଦ୍ଯାଦୁତ୍ତରେଽହନି ॥ ୨,୧୫.

ପକା ଭାତ, ଚାଟୁ, ଶାକ, ମୂଳ, ଫଳ ଇତ୍ୟାଦି ଯେଉଁଠି ପ୍ରଥମ ଦିନ ଦିଆଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ଦିନାନି ଦଶ ପିଣ୍ଡାଂଶ୍ଚ କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯତ୍ର ସୁତାଦଯଃ । ପ୍ରତ୍ଯହଂ ତେ ଵିଭଜ୍ଯନ୍ତେ ଚତୁର୍ଭାଗାଃ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୨,୧୫.

ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପିଣ୍ଡ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି; ପ୍ରତିଦିନ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟାଯାଏ।

ଭାଗଦ୍ଵଯଂ ତୁ ଦେହାର୍ଥଂ ପ୍ରୀତିଦଂ ଭୂତପଞ୍ଚକେ । ତୃତୀଯଂ ଯମଦୂତାନାଂ ଚତୁର୍ଥଂ ଚୋପଜୀଵ୍ଯତି ॥ ୨,୧୫.

ତାରୁ ଦୁଇ ଭାଗ ଦେହ ପାଇଁ, ଯାହା ପଞ୍ଚ ଭୂତକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରେ; ତୃତୀୟ ଭାଗ ଯମଦୂତଙ୍କୁ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଭାଗ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ।

ଅହୋରାତ୍ରୈସ୍ତୁ ନଵଭିଃ ପ୍ରେତୋ ନିଷ୍ପତ୍ତିମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଜନ୍ତୋର୍ନିଷ୍ପନ୍ନଦେହସ୍ଯ ଦଶମେ ଵଲଵତ୍କ୍ଷୁଧା ॥ ୨,୧୫.

ନଅ ଦିନ ରାତି ଭିତରେ ପ୍ରେତର ଶରୀର ଗଠନ ହୁଏ; ଦଶମ ଦିନରେ ନୂତନ ଦେହ ହେଲେ ଭୋକ ବେଶି ଲାଗେ।

ନ ଵିଧିର୍ନୈଵ ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ ନ ସ୍ଵଧାଵାହନାଶିଷଃ । ନାମ ଗୋତ୍ରଂ ସମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ତଦ୍ଦଶାହିକମ୍ ॥ ୨,୧୫.

କୌଣସି ବିଧି, ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ସ୍ୱଧା ଦାନ କିମ୍ବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ; ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠିକି ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟିକିରହେ।

ଦଗ୍ଧେ ଦେହେ ପୁନର୍ଦେହମେଵମୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ଖଗ । ପ୍ରଥମେଽହନି ଯଃ ପିଣ୍ଡସ୍ତେନ ମୂର୍ଧା ପ୍ରଜାଯତେ ॥ ୨,୧୫.

ଦେହ ଦାହ କରାଯିବା ପରେ, ଏ ଚିଡ଼ିଆ, ଏକ ନୂତନ ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ପ୍ରଥମ ଦିନ ଯେଉଁ ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ତାହାରେ ମୁଣ୍ଡ ଗଠିତ ହୁଏ।

ଗ୍ରୀଵା ସ୍କନ୍ଧୌ ଦ୍ଵିତୀଯେ ଚ ତୃତୀଯେ ହୃଦଯଂ ଭଵେତ୍ । ଚତୁର୍ଥେନ ଭଵେତ୍ପୃଷ୍ଠଂ ପଞ୍ଚମେ ନାଭିରେଵ ଚ ॥ ୨,୧୫.

ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ଗଳା ଓ କାନ୍ଧ, ତୃତୀୟ ଦିନରେ ହୃଦୟ, ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ପିଠ, ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ନାଭି ଗଠିତ ହୁଏ।

ଷଟ୍ସପ୍ତମେ କଟୀ ଗୁହ୍ଯମୃରୂ ଚାପ୍ଯଷ୍ଟମେ ତଥା । ତାଲୂ ପାଦୌ ଚ ନଵମେ ଦଶମେଽହ୍ନି କ୍ଷୁଧା ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଷଷ୍ଠ ଓ ସପ୍ତମ ଦିନରେ କମର ଓ ଗୁପ୍ତାଙ୍ଗ, ଅଷ୍ଟମ ଦିନରେ ଉରୁ, ନବମ ଦିନରେ ତାଳୁ ଓ ପାଦ, ଦଶମ ଦିନରେ ଭୋକ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।

ଦେହଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ କ୍ଷୁଧାଵିଷ୍ଟୋ ଗୃହେ ଦ୍ଵାରେ ଚ ତିଷ୍ଠତି । ଦଶମେଽହନି ଯଃ ପିଣ୍ଡସ୍ତଂ ଦଦ୍ଯାଦାମିଷେଣ ତୁ ॥ ୨,୧୫.

ଦେହ ପାଇଁ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସେ ଘରର ଦ୍ୱାରେ ଦଢ଼ିଯାଏ; ଦଶମ ଦିନରେ ମାଂସ ସହିତ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।

ଯତୋ ଦେହେ ସମୁତ୍ପନ୍ନେ ପ୍ରେତୋଽତୀଵ କ୍ଷୁଧାନ୍ଵିତଃ । ଅତସ୍ତ୍ଵାମିଷବାହ୍ଯେନ କ୍ଷୁଧା ତସ୍ଯ ନ ନଶ୍ଯତି ॥ ୨,୧୫.

ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ପ୍ରେତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ; ତେଣୁ ମାଂସ ବିନା ଯଦି ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ତାହାର ଭୋକ ଶାନ୍ତ ହୁଏନି।