ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ପଦଦାନାନି କୁର୍ଵୀତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତିସମନ୍ଵିତଃ । ତିଲପାତ୍ରାଣି କୁର୍ଵୀତ ସପ୍ତ ପଞ୍ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ॥ ୨,୧୪.

ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ପାଦାବରଣ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ତିଳ ପାତ୍ର ସାତ, ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ଯଥାଯଥ ଦେବା ଦରକାର।

ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯେତ୍ପଶ୍ଚାଦେକାଂ ଗାଂ ଚ ପ୍ରଦାପଯେତ୍ । ଵୃଷଂ ହି ଶନ୍ନୋଦେଵୀତି ଵେଦୋକ୍ତଵିଧିନା ତତଃ ॥ ୨,୧୪.

ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ଗୋ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ ବେଦ ଉକ୍ତି 'ଶନ୍ନୋ ଦେବୀ' ପଢି, ବୃଷ ଦାନ କରିବା ଦରକାର।

ଚତସୃଭିର୍ଵତ୍ସତରୀଭିଃ ପରିଣଯନମାଚରେତ୍ । ଵାମେ ଚକ୍ରଂ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ତ୍ରିଶୂଲଂ ଦକ୍ଷିଣେ ତଥା ॥ ୨,୧୪.

ଚାରିଟି ବଛିଆ ସହିତ ବୃଷର ବିଧିବତ୍ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ୍। ବାମ ଦିଗରେ ଚକ୍ର ଓ ଡାହାଣ ଦିଗରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଦେବା ଦରକାର।

ମୂଲ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୃଷସ୍ଯାପି ତଂ ଵୃଷଂ ଚ ଵିସର୍ଜଯେତ୍ । ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଵିଧାନେନ ସ୍ଵାହାକାରେଣ ଵୁଦ୍ଧିମାନ୍ ॥ ୨,୧୪.

ଏକ ଶ୍ରୋତା ପାଇଁ ଉଚିତ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ 'ସ୍ୱାହା' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବୃଷ ର ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ, ସେଇ ବୃଷକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ଉଚିତ।

କୁର୍ଯାଦେକାଦଶାହଂ ଚ ଦ୍ଵାଦଶାହଂ ଚ ଯତ୍ନତଃ । ସପିଣ୍ଡୀକରଣାଦର୍ଵାକ୍କୁର୍ଯାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶ ॥ ୨,୧୪.

ଏକାଦଶ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନର କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସାବଧାନ ଭାବେ କରି, ପରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ସହିତ ଷୋଳଷଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରମରେ କରିବା ଉଚିତ।

ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯିତ୍ଵା ତୁ ପଦଦାନାନି ଦାପଯେତ୍ । କାପୋସୋପରି ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ତାମ୍ରପାତ୍ରେ ତଥାଚ୍ଯୁତମ୍ ॥ ୨,୧୪.

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇଥିବା ପରେ, କାଠର ଫଳକ ଉପରେ ପାଦପୀଠ ରଖି ଦାନ ଦେବା ଓ ତାମ୍ବା ପାତ୍ର ଭରି ଦେବା ଉଚିତ।

ଵସ୍ତ୍ରେଣାଚ୍ଛାଦ୍ଯ ତତ୍ରସ୍ଥମର୍ଘଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛୁଭୈଃ ଫଲୈଃ । ନାଵମିକ୍ଷୁମଯୀଂ କୃତ୍ଵା ପଟ୍ଟସୂତ୍ରେଣ ଵେଷ୍ଟଯେତ୍ ॥ ୨,୧୪.

ଯାହା ରଖାଯାଇଛି, ତାହାକୁ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ଶୁଭ ଫଳ ସହିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଖଣ୍ଡସାକର ନୌକା ତିଆରି କରି, ପଟ୍ଟ ସୂତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ।

କାଂସ୍ଯପାତ୍ରେ ଘୃତଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଵୈତରଣ୍ଯା ନିମିତ୍ତତଃ । ନାଵାରୋହଣଂ କୁର୍ଯାତ୍ପୂଜଯେଦ୍ଗରୁଡଧ୍ଵଜମ୍ ॥ ୨,୧୪.

କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ଘିଅ ରଖି, ବୈତରଣୀ ନଦୀ ପାର ହେବା ପାଇଁ ନୌକାରେ ଚଢ଼ିବା କ୍ରିୟା କରିବା ଓ ଗରୁଡ଼ ଧ୍ୱଜକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

ଆତ୍ମଵିତ୍ତାନୁସାରେଣ ତଚ୍ଚ ଦାନମନନ୍ତକମ୍ । ଭଵସାଗରମଗ୍ନାନାଂ ଶୋକତାପାର୍ତିଦୁଃ ଖିନାମ୍ ॥ ୨,୧୪.

ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଅନନ୍ତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ଭବସାଗରରେ ଡୁବିଛନ୍ତି, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ।

ଧର୍ମପ୍ଲଵଵିହୀନାନାଂ ତାରକୋ ହି ଜନାର୍ଦନଃ । ତିଲା ଲୋହଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ କାର୍ପାସଂ ଲଵଣଂ ତଥା ॥ ୨,୧୪.

ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମର ନୌକା ବିହୀନ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଉଦ୍ଧାରକ। ତିଳ, ଲୋହା, ସୁନା, କପାସ ଓ ଲୁଣ—

ସପ୍ତଧାନ୍ଯଂ କ୍ଷିତିର୍ଗାଵୋ ହ୍ଯେକୈକଂ ପାଵନଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ତିଲପାତ୍ରାଣି କୁର୍ଵୀତ ଶଯ୍ଯାଦାନଂ ଚ ଦାପଯେତ୍ ॥ ୨,୧୪.

ସାତ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ, ମାଟି ଓ ଗାଈ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୁଦ୍ଧିକର ମନାଯାଏ। ତିଳର ପାତ୍ର ତିଆରି କରିବା ଓ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଦୀନାନାଥଵିଶିଷ୍ଟେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ । ଏଵଂ ଯଃ କୁରୁତେ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ପୁତ୍ରଵାନପ୍ଯପୁତ୍ରଵାନ୍ ॥ ୨,୧୪.

ଦୁଃଖୀ, ଅନାଥ ଓ ଗୁଣୀମାନେ ପାଇଁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ। ଏପରି କିଏ କରେ, ସେ ପୁଅ ଥିଲେ କିମ୍ବା ନଥିଲେ—

ସ ସିଦ୍ଧିଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଯଥା ତେ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ । ନିତ୍ଯଂ ନୈମିତ୍ତିକଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଯାଵଜ୍ଜୀଵତି ମାନଵଃ ॥ ୨,୧୪.

ସେ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ଯେପରି ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି, ସେପରି ସଫଳତା ପାଏ। ମଣିଷ ଜୀବନରେ ସବୁବେଳେ ନିୟମିତ ଓ ବିଶେଷ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।

ଯଃ କଶ୍ଚିତ୍କ୍ରିଯତେ ଧର୍ମସ୍ତତ୍ଫଲଂ ଚାକ୍ଷଯଂ ଭଵେତ୍ । ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଵ୍ରତାଦୀନାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯ ହି ॥ ୨,୧୪.

ଯେଉଁ କୌଣସି ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ତାହାର ଫଳ କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ। ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ବ୍ରତ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟରେ, ବାର୍ଷିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସର୍ବୋତ୍ତମ।

ଦେଵତାନାଂ ଗୁରୂଣାଂ ଚ ମାତାପିତ୍ରୋସ୍ତଥୈଵ ଚ । ପୁଣ୍ଯଂ ଦେଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଵର୍ଧତେ ଖଗ ॥ ୨,୧୪.

ଦେବତା, ଗୁରୁ, ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ସାହରେ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ପ୍ରତିଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ହେ ପକ୍ଷୀ।

ଅସ୍ମିନ୍ଯଜ୍ଞେଃ ହିଯଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଭୂରିଦାନଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ତତ୍ତସ୍ଯ ଚାକ୍ଷଯଂ ସର୍ଵଂ ଵେଦିକାଯାଂ ଯଥା କିଲ ॥ ୨,୧୪.

ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଯେ କୌଣସି ଅଧିକ ଦାନ କରେ, ସେଥିରେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ, ଯେପରି ଯଜ୍ଞ ବେଦିରେ ହୁଏ।

ଯଥା ପୂଜ୍ଯତମା ଲୋକେ ଯତଯୋ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ । ତଥୈଵ ପ୍ରତିପୂଜ୍ଯନ୍ତେ ଲୋକେ ସର୍ଵେ ଚ ନିତ୍ଯଶଃ ॥ ୨,୧୪.

ଯେପରି ଯତି ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ଲୋକରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନିତ, ସେପରି ସମସ୍ତେ ସବୁଠାରେ ସଦା ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି।

ଵରଦୋଽହଂ ସଦା ତସ୍ଯ ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରସ୍ତଥା ହରଃ । ତେ ଯାନ୍ତି ପରମାଂଲ୍ଲୋକାନିତି ସତ୍ଯଂ ଵଚୋ ମମ ॥ ୨,୧୪.

ମୁଁ ସେଠି ସଦା ଵର ଦେଇଥାଏ, ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ହରା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେମାନେ ଉଚ୍ଚତମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି—ଏହି ମୋର ସତ୍ୟ କଥା।

ଉତ୍ସୃଷ୍ଟୋ ଵୃଷଭୋ ଯତ୍ର ପିବତ୍ଯପୋ ଜଲାଶଯେ । ଶୃଙ୍ଗେଣାଲିଖତେ ଵାପି ଭୂମିଂ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରହର୍ଷିତଃ ॥ ୨,୧୪.

ଯେଉଁଠାରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ବୃଷ ଝିଲିକିରେ ପାଣି ପିଏ କିମ୍ବା ଶିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମାଟିକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଚିହ୍ନ ଦେଉଛି—

ପିତୄଣାମନ୍ନପାନଂ ଚ ପ୍ରଭୂତମୁପତିଷ୍ଠତି । ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାମମାଯାଂ ଵା ତିଲପାତ୍ରାଣି ଦାପଯେତ୍ ॥ ୨,୧୪.

ସେଠାରେ ପିତୃମାନେ ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ ପାଆନ୍ତି। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା କିମ୍ବା ଅମାବାସ୍ୟାରେ ତିଳର ପାତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସଂକ୍ରାନ୍ତୀନାଂ ସହସ୍ରାଣି ସୂର୍ଯପର୍ଵଶତାନି ଚ । ଦତ୍ତ୍ଵା ଯତ୍ଫଲମାପ୍ନୋତି ତଦ୍ଵୈ ନୀଲଵିସର୍ଜନେ ॥ ୨,୧୪.

ହଜାର ଶଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ଶତ ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂଜାରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ନୀଳ ବୃଷ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ମିଳେ।

ଵତ୍ସତର୍ଯଃ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ପଦାନି ଚ । ତିଲପାତ୍ରାଣି ଦେଯାନି ଶିଵଭକ୍ତଦ୍ଵିଜେଷୁ ଚ ॥ ୨,୧୪.

ବଛା ଓ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ସହିତେ ଜୁଟିଯୋଡ଼ା ଚପ୍ପଲ ଦେବା ଓ ଶିବଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ତିଳର ପାତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।

ଉମାମହେଶ୍ଵରଂ ଚୈକଂ ପରିଧାପ୍ଯ ପ୍ରିଦାପଯେତ୍ । ଅତସୀପୁଷ୍ପସଙ୍କାଶଂ ପୀତଵାସସମଚ୍ଯୁତମ୍ ॥ ୨,୧୪.

ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଅତସୀ ଫୁଲ ରଙ୍ଗର ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧାଇ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏହାକୁ ଅକ୍ଷୟ ଭାବରେ ଦେବା ଉଚିତ।

ଯେ ନମସ୍ଯନ୍ତି ଗୋଵିନ୍ଦଂ ନ ତେଷାଂ ଵିଦ୍ଯତେ ଭଯମ୍ । ପ୍ରେତତ୍ଵାନ୍ମୋକ୍ଷମିଚ୍ଛନ୍ତୋ ଯେ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ସତ୍କ୍ରିଯାମ୍ ॥ ୨,୧୪.

ଯେମାନେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ଭୟ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରେତ ଦଶାରୁ ମୁକ୍ତି ଚାହାନ୍ତି ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ।

ଯାସ୍ଯନ୍ତି ତେ ପରାଂଲ୍ଲୋକାନିତି ସତ୍ଯଂ ଵଚୋ ମମ । ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ମଯା ଚୈଵୋର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍ ॥ ୨,୧୪.

ସେମାନେ ଉଚ୍ଚତମ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିବେ—ଏହି ମୋର ସତ୍ୟ କଥା। ମୁଁ ତୁମକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଦେହିକ କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଦେଲି।

ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହାତ୍ମ୍ଯମତୁଲଂ ଗରୁଡୋ ହର୍ଷମାଗତଃ । ମାନୁଷାଣାଂ ହିତାର୍ଥାଯ ପୁନଃ ପ୍ରପଚ୍ଛକେଶଵମ୍ ॥ ୨,୧୪.

ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଅପୂର୍ବ ମହିମା ଶୁଣି ଗରୁଡ଼ ଅତି ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ମାନବମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ପୁଣି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୫ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ବଗଵନ୍ବ୍ରୂହି ମେ ସର୍ଵଂ ଯମଲୋକସ୍ଯ ନିର୍ଣଯମ୍ । ଜନ୍ତୋଃ ପ୍ରଯାଣମାରଭ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵର୍ତ୍ମଵିସ୍ତରମ୍ ॥ ୨,୧୫.

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, ଦୟାକରି ଯମଲୋକର ନ୍ୟାୟ, ଜୀବର ଯାତ୍ରା, ତାହାର ମହିମା ଓ ଏହି ପଥର ବିସ୍ତାର ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଶୃଣୁ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯମମାର୍ଗସ୍ଯ ନିର୍ଣଯମ୍ । ପ୍ରଯାଣକାନି ସର୍ଵାଣି ନଗରାଣି ଚ ଷୋଡଶ ॥ ୨,୧୫.

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯମର ପଥ, ସମସ୍ତ ଯାତ୍ରାର ଅବସ୍ଥା ଓ ଷୋଳ ଟି ନଗର ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।

ଷାଡଶୀତିସହସ୍ରାଣି ଯୋଜନାନାଂ ପ୍ରମାଣତଃ । ଯମଲୋକସ୍ଯ ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ଵୈ ଅନ୍ତରା ମାନୁଷସ୍ଯ ଚ ॥ ୨,୧୫.

ମଣିଷ ଲୋକ ଓ ଯମଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଛଅସହ ଛଅ ହଜାର ଯୋଜନା ଦୂର ଅଛି।