ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଦେଵତାଭ୍ଯଃ ପିତୄଣାଂ ହି ପୂର୍ଵମାପ୍ଯାଯନଂ ଶୁଭମ୍ । ଯେ ଯଜନ୍ତି ପିତୄନ୍ଦେଵାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚ ହୁତାଶନମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ପିତୃମାନେ ପ୍ରଥମେ ଶୁଭ ଭାବେ ପୂରଣ କରାଯିବା ଦରକାର । ଯେମାନେ ପିତୃ, ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି,

ସର୍ଵଭୂତାନ୍ତରାତ୍ମାନଂ ମାମେଵ ହି ଯଜନ୍ତି ତେ । ସ୍ମାର୍ତେନ ଵିଧିନା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଵିଭଵୋଚିତମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ସେମାନେ ମୋତେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ଉପାସନା କରନ୍ତି ।

ଆବ୍ରାହ୍ମସ୍ତମ୍ବପର୍ଯନ୍ତଂ ଜଗତ୍ପ୍ରୀଣାତି ମାନଵଃ । ଅନ୍ନପ୍ରକିରଣଂ ଯତ୍ତୁ ମନୁଷ୍ଯୈଃ କ୍ରିଯତେ ଭୁଵି ॥ ୨,୧୦.

ମଣିଷ ଭ୉ମିରେ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ନ ବିକିରଣ କରେ, ତାହା ବ୍ରହ୍ମା ଠାରୁ ଗ୍ରାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଖୁସି କରେ ।

ତେନ ତୃପ୍ତିମୁପାଯାନ୍ତି ଯେ ପିଶାଚତ୍ଵମାଗତାଃ । ଯଚ୍ଚାମ୍ବୁଃ ସ୍ନାନଵସ୍ତ୍ରେଭ୍ଯୋ ଭୂମୌ ପତତି ଖେଚର ॥ ୨,୧୦.

ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯେମାନେ ପିଶାଚ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ପାନ୍ତି । ଏବଂ ନିସ୍ତାର କିମ୍ବା ପୋଇସା ଜଳ ଭ୉ମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ହେ ଖେଚର,

ତେନ ଯେ ତରୁତାଂ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତେଷାଂ ତୃପ୍ତିଃ ପ୍ରଜାଯତେ । ଯାନି ଗନ୍ଧାମ୍ବୂନି ଚୈଵ ପତନ୍ତି ଧରଣୀତଲେ ॥ ୨,୧୦.

ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯେମାନେ ଗଛ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ପାନ୍ତି । ଏବଂ ଯେଉଁ ସୁଗନ୍ଧି ଜଳ ଭ୉ମିରେ ପଡ଼ିଥାଏ,

ତେନ ଚାପ୍ଯାଯନଂ ତେଷାଂ ଯେ ଦେଵତ୍ଵମୁପାଗତାଃ । ଯେ ଚାପି ସ୍ଵକୁଲାଦ୍ବାହ୍ଯାଃ କ୍ରିଯାଯୋଗ୍ଯା ହ୍ଯସଂସ୍କୃତାଃ ॥ ୨,୧୦.

ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯେମାନେ ଦେବତା ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧୁରତା ପାନ୍ତି । ଏବଂ ଯେମାନେ ନିଜ କୁଳରୁ ବାହାରି, କ୍ରିୟାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ଅନୁଷ୍ଠାନ ନାହିଁ,

ଵିପନ୍ନାସ୍ତେ ତୁ ଵିକିରସଂମାର୍ଜନଜଲାଶିନଃ । ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାଚମନଂ ଯଚ୍ଚ ଜଲଂ ଯଚ୍ଚାହ୍ନି ସେଵିତମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଯେମାନେ ପତିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ବିକିରିତ ଅନ୍ନ, ଝାଡ଼ୁ ଓ ଜଳ ଖାଇ ରହନ୍ତି, ଭୋଜନ ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଜଳ ଓ ଦିନରେ ଯେଉଁ ଜଳ ପିଇଥାଏ,

ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତଥୈଵାନ୍ଯତ୍ତେନ ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତି ଵୈ । ପିଶାଚତ୍ଵମନୁପ୍ରାପ୍ତାଃ କୃମିକୀଟତ୍ଵମେଵ ଯେ ॥ ୨,୧୦.

ଏହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ପିଶାଚ ହୋଇଥିବା କିମ୍ବା କୀଟ କୃମି ହୋଇଥିବା ମଧ୍ୟ, ତୃପ୍ତି ପାନ୍ତି ।

ଉଦ୍ଧୃତେଷ୍ଵନ୍ନପିଣ୍ଡେଷୁ ଭୁଵି ଯେ ଚାନ୍ନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ । ତୈରେଵାପ୍ଯାଯନଂ ତେଷାଂ ଯେ ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵମାଗତାଃ ॥ ୨,୧୦.

ଅନ୍ନପିଣ୍ଡ ଦେବାବେଳେ ଯେଉଁ ଭ୉ମିରେ ଅନ୍ନ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ତୃପ୍ତି ପାନ୍ତି ।

ଏଵଂ ଵୈ କ୍ରିଯମାଣାନାଂ ତେଷାଂ ଚୈଵ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍ । କଶ୍ଚିଜ୍ଜଲାନ୍ନଵିକ୍ଷେପଃ ଶୁଚିରୁଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଏଵ ଵା ॥ ୨,୧୦.

ଏଭଳି ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନେ ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରାଯିବାବେଳେ, ଯେଉଁ ଜଳ କିମ୍ବା ଅନ୍ନ ବିକିରଣ ହୁଏ, ସେଠି ସୁଚି କିମ୍ବା ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ,

ତେନାନ୍ନେନ କୁଲେ ତେଷାଂ ଯେ ଵୈ ଜାତ୍ଯନ୍ତରଂ ଗତାଃ । ଭଵତ୍ଯାପ୍ଯାଯନଂ ତେଷାଂ ସମ୍ଯକ୍ଶ୍ରାଦ୍ଧେ କୃତେ ସତି ॥ ୨,୧୦.

ସେଇ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା କୁଳରେ ଯେମାନେ ଅନ୍ୟ ଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଠିକ୍ ଭାବେ କରିଲେ ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ପାନ୍ତି ।

ଅନ୍ଯାଯୋପାର୍ଜିତୈର୍ଦ୍ରଵ୍ଯୈର୍ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ କ୍ରିଯତେ ନରୈଃ । ତକୃପ୍ଯନ୍ତି ତେନ ଚଣ୍ଡାଲାଃ ପୁକ୍କସାଦ୍ଯୁପଯୋନିଷୁ ॥ ୨,୧୦.

ଯଦି ଅନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ ଧନ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତେବେ ଚଣ୍ଡାଳ, ପୁକ୍କସ ଓ ନିମ୍ନ ଜନ୍ମରେ ଥିବା ଲୋକ ତୃପ୍ତି ପାନ୍ତି ।

ଏଵଂ ସଂପ୍ରାପ୍ଯତେ ପକ୍ଷିନ୍ ଯଦ୍ଦତ୍ତମିହ ବାନ୍ଧଵୈଃ । ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଵଦ୍ଭିରନ୍ନାମ୍ଵୁଶାକୈସ୍ତୃପ୍ତିର୍ହି ଜାଯତେ ॥ ୨,୧୦.

ହେ ପକ୍ଷୀ, ଏଭଳି ଏଠାରେ ବାନ୍ଧବମାନେ ଯେଉଁ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାବେଳେ ଅନ୍ନ ଓ ଶାକ ଦେଇ ତୃପ୍ତି ହୁଏ ।

ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି । ସଦ୍ଯୋ ଦେହାନ୍ତରପ୍ରାପ୍ତିର୍ଵିଲଂବେନାଵନୀତଲେ ॥ ୨,୧୦.

ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲା, ତାହାର ସମସ୍ତ ବିବରଣୀ ମୁଁ କହିଦେଲି । ଦେହ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏଠାରେ ସତ୍ରେ କିମ୍ବା ବିଳମ୍ବରେ ହୁଏ ।

ପୃଷ୍ଟଵାନସି ତତ୍ତେଽହଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସମାସତଃ । ସଦ୍ଯୋ ଵିଲମ୍ବତଞ୍ଚୈଵୋଭଯଥାପି କଲେଵରମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ମୁଁ ଦୁଇଭଳି ଅର୍ଥ କଥା କହିବି — ଦେହ ସତ୍ରେ କିମ୍ବା କିଛି ବିଳମ୍ବ ପରେ ବଦଳାଯାଏ ।

ଯତୋ ହି ମର୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ତଦ୍ଵିଶେଷଞ୍ଚ ମେ ଶୃଣୁ । ଅଧୂମକଜ୍ଯୋତିରିଵାଙ୍ଗୁଷ୍ଠମାତ୍ରଃ ପୁମାଂସ୍ତତଃ ॥ ୨,୧୦.

ମଣିଷ କଣ ବିଶେଷ ପାଏ, ତାହା ମୋଠୁ ଶୁଣ । ଧୂମ ନଥିବା ଆଗ୍ନି ଲୋକା, ଅଙ୍ଗୁଠି ପରି ଛୋଟ ଦେହ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ ।

ଦେହମେକଂ ସଦ୍ଯ ଏଵ ଵାଯଵୀଯଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ । ଯଥା ନୃଣଜଲୌକା ହି ପଶ୍ଚତ୍ପାଦଂ ତଦୋଦ୍ଧରେତ୍ ॥ ୨,୧୦.

ସେ ସତ୍ରେ ଏକ ହାବା ଦେହ ନେଇଥାଏ । ଯେପରି ଜଳାଉକା ଭୋଜନ ପରେ ପଛ ପାଦ ଉଠାଏ, ସେପରି ।

ସ୍ଥିତିରଗ୍ର୍ଯସ୍ଯ ପାଦସ୍ଯ ଯଦା ଜାତା ଦୃଢା ଭଵେତ୍ । ଏଵଂ ଦେହୀ ପୂର୍ଵଦେହଂ ସମୁତ୍ସୃଜତି ତଂ ଯଦା ॥ ୨,୧୦.

ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଥମ ପାଉଟି ଦୃଢ ଭାବରେ ଥିବାରୁ ଦେହୀର ଦୃଢ ନିଶ୍ଚୟ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ପୂର୍ବ ଦେହକୁ ଛାଡିଦେଇଥାଏ।

ଭୋଗାର୍ଥମଗ୍ରେ ସ୍ଯାଦ୍ଦେହୋ ଵାଯଵୀଯ ଉପସ୍ଥିତଃ । ଵିଷଯଗ୍ରାହକଂ ଯଦ୍ଵନ୍ମ୍ରିଯମାଣସ୍ଯ ଚେନ୍ଦ୍ରିଯମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଭୋଗର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ବାୟୁ ଦେହ ଆସିଥାଏ, ମୃତ୍ୟୁଶୟାରେ ଥିବା ଲୋକର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଯେପରି ବିଷୟକୁ ଧରିଥାଏ।

ନିର୍ଵ୍ଯାପାରଂ ତଚ୍ଚ ଦେହେ ଵାଯୁନୈଵ ସ ଗଚ୍ଛତି । ଶରୀରଂ ଯଦଵାପ୍ନୋତି ତଚ୍ଚାପ୍ଯୁତ୍କ୍ଵମ୍ଯତି ସ୍ଵଯମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ସେ ଦେହ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଥିବାରୁ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ମୂଳ ଦେହକୁ ଛାଡିଦେଇଥାଏ; ଯେଉଁ ଦେହକୁ ଲାଭ କରେ, ସେଉଁ ଦେହକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଛାଡିଦେଇଥାଏ।

ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ଵଂ ଵିନିର୍ଯାତି ଜୀଵୋ ଗର୍ଭ ଈଵାଶଯାତ୍ । ଉତ୍କ୍ରାମନ୍ତଂ ସ୍ଥିତଂ ଵାପି ଭୁଞ୍ଜାନଂ ଵା ଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଜୀବ ନିଜ ଦେହକୁ ଧରି ଚାଲିଯାଏ, ଯେପରି ଗର୍ଭରୁ ଶିଶୁ ବାହାରିଯାଏ; ବାହାରୁଥିବା, ରହୁଥିବା କିମ୍ବା ଭୋଗ କରୁଥିବା ସମୟରେ ତାହା ଗୁଣରେ ଭରିଥାଏ।

ଵିମୂଢା ନାନୁପଶ୍ଯନ୍ତି ପଶ୍ଯନ୍ତି ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁଷଃ । ଆତିଵାହିକମିତ୍ଯେଵଂ ଵାଯଵୀଯଂ ଵଦନ୍ତି ହି ॥ ୨,୧୦.

ମୂଢ ଲୋକେ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଲୋକେ ଦେଖନ୍ତି; ଏହିପରି ଦେହକୁ 'ଆତିବାହିକ' କିମ୍ବା 'ବାୟୁ ଦେହ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଏଵଂ ତୁ ଯାତୁଧାନାନାଂ ତମେଵ ଚ ଵଦନ୍ତି ହି । ସୁପର୍ଣ ଈଦୃଶୋ ଦେହୋ ନୃଣାଂ ଭଵତି ପିଣ୍ଡଜଃ ॥ ୨,୧୦.

ଏହିପରି ଦେହକୁ ଯାତୁଧାନମାନେ ପାଇଥାନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ହେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଏହିପରି ଦେହ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପିଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି।

ପୁତ୍ରାଦିଭିଃ କୃତାଶ୍ଚେତ୍ସ୍ଯୁଃ ପିଣ୍ଡା ଦଶ ଦଶାହିକାଃ । ପିଣ୍ଡଜେନ ତୁ ଦେହେନ ଵାଯୁଜଶ୍ଚୈକତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୧୦.

ପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦଶ ଦିନ ଦଶଟି ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ, ପିଣ୍ଡଜ ଦେହ ବାୟୁ ଦେହ ସହ ଏକତାରେ ଯୋଗ ହୁଏ।

ପିଣ୍ଡଜୋ ଯଦି ନୈଵ ସ୍ଯାଦ୍ଵାଯୁଜୋଽର୍ହତି ଯାତନାମ୍ । ଦେହିନୋଽସ୍ମିନ୍ଯଥା ଦେହେ କୌମାରଂ ଯୌଵନଂ ଜରା । ତଥା ଦେହାନ୍ତରପ୍ରାପ୍ତିଃ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ରେତ୍ଯଵଧାରଯ ॥ ୨,୧୦.

ଯଦି ପିଣ୍ଡଜ ଦେହ ନଥାଏ, ବାୟୁ ଦେହ ଯାତନା ଭୋଗ କରେ; ଏହି ଦେହରେ ଯେପରି କୌମାର୍ୟ, ଯୁବାବସ୍ଥା, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଆସେ, ସେପରି ଅନ୍ୟ ଦେହ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ହେ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର, ଏହାକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝ।

ଵାସାଂସି ଜୀର୍ଣାନି ଯଥା ଵିହାଯ ନଵାନି ଗୃହ୍ଣାତି ନରୋପରାଣି । ତଥା ଶରୀରାଣି ଵିହାଯ ଜୀର୍ଣାନ୍ଯନ୍ଯାନି ସଂଯାତି ନଵାନି ଦେହୀ ॥ ୨,୧୦.

ଯେପରି ଜଣେ ଲୋକ ପୁରୁଣା ପୋଷାକ ଛାଡି ନୂତନ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧେ, ସେପରି ଦେହୀ ପୁରୁଣା ଦେହକୁ ଛାଡି ନୂତନ ଦେହକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ।

ନୈନଂ ଛିନ୍ଦନ୍ତି ଶସ୍ତ୍ରାଣି ନୈନଂ ଦହତି ପାଵକଃ । ନ ଚୈନଂ କ୍ଲେଦଯନ୍ତ୍ଯାପୋ ନ ଶୋଷଯତି ମାରୁତଃ ॥ ୨,୧୦.

ତାକୁ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର କାଟିପାରେନାହିଁ, ଅଗ୍ନି ଜଳାଇପାରେନାହିଁ, ଜଳ ଭିଜାଇପାରେନାହିଁ, ବାୟୁ ଶୁଷ୍କ କରିପାରେନାହିଁ।

ଵାଯଵୀଯାଂ ତନୁଂ ଯାତି ସଦ୍ଯ ଇତ୍ଯୁକ୍ତମେଵ ତେ । ପ୍ରାପ୍ତିର୍ଵିଲଂବତୋ ଯସ୍ଯ ତଂ ଦେହଂ ଖଲୁ ମେ ଶୃଣୁ ॥ ୨,୧୦.

ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସେ ସତ୍ୱରେ ବାୟୁ ଦେହ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; କିନ୍ତୁ ଯଦି ପ୍ରାପ୍ତି ବିଳମ୍ବ ହୁଏ, ସେ ଦେହ ବିଷୟରେ ମୋ ଉପଦେଶ ଶୁଣ।

କ୍ଵଚିଦ୍ଵିଲଂବତୋ ଦେହଂ ପିଣ୍ଡଜଂ ସ ସମାପ୍ନୁଯାତ୍ । ଅଥୋ ଗତୋ ଯାମ୍ଯଲୋକଂ ସ୍ଵୀଯକର୍ମାନୁସାରତଃ ॥ ୨,୧୦.

କେବେ କେବେ ବିଳମ୍ବରେ ପିଣ୍ଡଜ ଦେହ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ତାପରେ ନିଜ କର୍ମ ଅନୁସାରେ ଯମ ଲୋକକୁ ଯାଏ।