ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଵିମୃଶ୍ଯ ସୁଚିରଂ କାଲମିଦଂ କିମିତି ସତ୍ଵରମ୍ । କିଞ୍ଚିତ୍କ୍ଵଚିଦ୍ଗତା ସାଧ୍ଵୀ ତ୍ରପାଯାଃ କାରଣେନ ହି ॥ ୨,୧୦.

ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ କାହିଁକି ଏପରି ହେଲା ବୋଲି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚିନ୍ତା କଲେ; ଶୁଭ୍ରା ନାରୀ ଲଜ୍ଜାର କାରଣରେ କିଛିଠାରେ ଗଲେ।

କିଂ ଵା ନ ଭୋଜଯନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ସୀ ତାମନ୍ଵେଷଯାମ୍ଯହମ୍ । ଵିମୃଶନ୍ନେଵମେଵଂ ସ ସ୍ଵଯଂ ଵିପ୍ରାନଭୋଜଯତ୍ ॥ ୨,୧୦.

ମୁଁ କାହିଁକି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଖାଇବା ଦେବିନା? ଏହିପରି ଭାବି, ସେ ନିଜେ ତାକୁ ଖୋଜିଲେ, ତେବେ ସେ ନିଜେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଲେନି।

ଗତେଷୁ ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯେଷୁ ପ୍ରିଯାଂ ରାମୋଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍ । କଥଂ ତଲାସୁ ଲୀନା ତ୍ଵଂ ମୁନୀନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସମାଗତାନ୍ ॥ ୨,୧୦.

ପ୍ରଧାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ରାମ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁନିମାନେ ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ତୁମେ କିପରି ତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୁଚିଗଲା?'

ତତ୍ସର୍ଵଂ ମମ ତନ୍ଵଙ୍ଗି କାରଣଂ ଵଦ ମା ଚିରମ୍ । ଏଵମୁକ୍ତା ତଦା ଭର୍ତ୍ରା ସୀତା ସାଧୋମୁଖୀ ସ୍ଥିତା । ମୁଞ୍ଚନ୍ତୀ ଚାଶ୍ରୁସଂଘାତଂ ରାଘଵଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୨,୧୦.

ମୋତେ ଏହି ସବୁର କାରଣ କହ, ଦେରି କରିନାହଁ। ପତିଙ୍କର ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସୀତା ଶରମରେ ମୁଁହ ନମାଇ, ଲୁଚୁଥିବା ଲୁହ ଛାଡି, ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ।

ସୀତୋଵାଚ । ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ନାଥ ଯଦ୍ଦୃଷ୍ଟମାଶ୍ଚର୍ଯମିହ ଯାଦୃଶମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ସୀତା କହିଲେ: 'ନାଥ, ଏଠାରେ ମୁଁ ଦେଖିଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଶୁଣ।'

ପିତା ତଵ ମଯା ଦୃଷ୍ଟୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଗ୍ରେ ତୁ ରାଘଵଃ । ସର୍ଵାଭରଣସଂଯୁକ୍ତୋଦ୍ଵୌ ଚାନ୍ଯୌ ଚ ତଥାଵିଧୌ ॥ ୨,୧୦.

ରାଘବ, ତୁମର ପିତାକୁ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେଖିଥିଲି, ସମସ୍ତ ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ଏହିପରି ଦୁଇଜଣ ଅନ୍ୟ ଜଣକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଥିଲି।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵତ୍ପିତରଞ୍ଚାହମପକ୍ରାନ୍ତା ତଵାନ୍ତିକାତ୍ । ଵଲ୍କଲାଜିନସଂଵୀତା କଥଂ ରାଜ୍ଞଃ ପୁରଃ ପ୍ରଭୋ ॥ ୨,୧୦.

ତୁମର ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରୁ ଅପସରିଗଲି, ଭାଲକଲ ଓ କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚମଡ଼ ପିନ୍ଧିଥିଲି। ଏପରି ପୋଶାକରେ, କିପରି ମୁଁ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଇପାରିବି, ପ୍ରଭୁ?

ଭଵାମି ରିପୁଵୀରଘ୍ନ ସତ୍ଯମେତଦୁହାହୃତମ୍ । ସ୍ଵହସ୍ତେନ କଥଂ ଦେଯଂ ରାଜ୍ଞେ ଵା ଭୋଜନଂ ମଯା ॥ ୨,୧୦.

ଶତ୍ରୁବିରଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା, ଏହି କଥା ମୁଁ ଏକଦମ ସତ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିଛି। ମୋ ହାତରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା କିପରି sambhab?

ଦାସାନାମପି ଯେ ଦାସା ନୋପଭୁଞ୍ଜନ୍ତି କର୍ହିଚିତ୍ । ତୃଣପାତ୍ରେ କଥଂ ତସ୍ମୈ ଅନ୍ନଂ ଦାତୁଂ ହି ଶକ୍ରୁଯାମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଦାସମାନେର ଦାସମାନେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାବରେ ଭୋଜନ ନେନାହଁ। ତୃଣର ପାତ୍ରରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ କିପରି ଦେଇପାରିବି?

ଯାହଂ ରାଜ୍ଞା ପୁରା ଦୃଷ୍ଟା ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା । ସା ସ୍ଵେଦମଲଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗୀ କଥଂ ଯାସ୍ଯାମି ଭୂପତିମ୍ । ଅପକୃଷ୍ଟାସ୍ମି ତେନାହଂ ତ୍ରପଯା ରଘୁନନ୍ଦନ । ଶ୍ରୀଭାଗଵାନୁଵାଚ ॥ ୨,୧୦.

ମୁଁ ଯେଉଁଥିରେ ପୂର୍ବରୁ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସମସ୍ତ ଗହଣା ପିନ୍ଧି ଦେଖାଯାଇଥିଲି, ଏବେ ଘମ ଓ ମଳରେ ଲପେଟାଯାଇଛି, କିପରି ଭୂପତିଙ୍କୁ ଦେଖିବି? ଏହି କାରଣରେ, ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ମୁଁ ଶରମରେ ଅପସରିଗଲି।

ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରିଯାଵାକ୍ଯଂ ରାମୋ ଵିସ୍ମିତମାନସଃ ॥ ୨,୧୦.

ପ୍ରିୟାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ।

ଆଶ୍ଚର୍ଯମିତି ତଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତଦା ସ୍ଵସ୍ଥାନମାଗମତ୍ । ସୀତଯା ପିତରୋ ଦୃଷ୍ଟା ଯଥା ତତ୍ତେ ନିଵେଦିତମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଏହାକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବି, ସେ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ସୀତା ଯେପରି ତୁମକୁ କହିଛି, ସେପରି ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ।

ଅପରଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କିଞ୍ଚିଚ୍ଛୃଣୁ ସମାସତଃ । ଅମାଵସ୍ଯାଦିନେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଗୃହଦ୍ଵାରେ ସମାସ୍ଥିତାଃ ॥ ୨,୧୦.

ଏବେ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଅନ୍ୟ ମହିମା କିଛି ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି: ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ, ପିତୃମାନେ ବାୟୁ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ଘରର ଦ୍ୱାରରେ ଉଭେଇଥାନ୍ତି।

ଵାଯୁଭୂତାଃ ପ୍ରଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପିତୃଗଣା ନୃଣାମ୍ । ଯାଵଦସ୍ତମଯଂ ଭାନୋଃ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାସମାକୁଲାଃ ॥ ୨,୧୦.

ବାୟୁ ଭାବରେ ପିତୃମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧକୁ ଆଶା କରନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁଦା ଓ ତିଆରେ ପୀଡିତ ରହନ୍ତି।

ତତଶ୍ଚାସ୍ତଂ ଗତେ ସୂର୍ଯେ ନିରାଶା ଦୁଃଖସଂଯୁତାଃ । ନିଃଶ୍ଵସନ୍ତଶ୍ଚିରଂ ଯାନ୍ତି ଗର୍ହଯନ୍ତସ୍ତୁ ଵଂଶଜମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲା ପରେ, ଆଶାହୀନ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରି, ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡି, ନିଜ ବଂଶଜକୁ ଦୋଷ ଦେଇ ଚାଲିଯାନ୍ତି।

ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଅମାଯାଂ କର୍ତୁମର୍ହତି । ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ତି ପୁତ୍ରାଦ୍ଯାସ୍ତସ୍ଯ ବାନ୍ଧଵାଃ ॥ ୨,୧୦.

ତେଣୁ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଉତ୍ସାହରେ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟ ବାନ୍ଧବମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ତେବେ—

ଉଦ୍ଧୃତା ଯେ ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଞ୍ଚ ତୈଃ ସହ । ଭଜନ୍ତେ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସା ଵା ନ ତେଷାଂ ଜାଯତେ କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଯେମାନେ ଗୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋନ୍ତି; ସେମାନେ ପାଇଁ କ୍ଷୁଦା ଓ ତିଆ କେବେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏନାହିଁ।

ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ସମ୍ଯକ୍କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ । ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ଚରେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଶାକୈରପି ଯଥାଵିଧି ॥ ୨,୧୦.

ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀ ମନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଏବଂ ଉତ୍ସାହରେ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, ଶାକ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ।

କୁର୍ଵୀତ ସମଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁଲେ କଶ୍ଚିନ୍ନ ସୀଦତି । ଆଯୁଃ ପୁତ୍ରାନ୍ଯଶଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ କୀର୍ତିଂ ପୁଷ୍ଟିଂ ବଲଂ ଶ୍ରିଯମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ କରାଯାଏ, କୁଳରେ କେହି ଦୁଃଖରେ ପଡିନାହଁ। ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ପୁଅ, କୀର୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗ, ମହିମା, ପୋଷଣ, ବଳ ଓ ଶ୍ରୀ ମିଳେ।

ପଶୂନ୍ସୌଖ୍ଯଂ ଧନଂ ଧାନ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାତ୍ପିତୃପୂଜନାତ୍ । ଦେଵକାର୍ଯାଦପି ସଦା ପିତୃକାର୍ଯଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ ॥ ୨,୧୦.

ପିତୃପୂଜା କରିଲେ ଗୋ, ସୁଖ, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟ ମିଳେ । ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ଠାରୁ ସବୁବେଳେ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ ।

ଦେଵତାଭ୍ଯଃ ପିତୄଣାଂ ହି ପୂର୍ଵମାପ୍ଯାଯନଂ ଶୁଭମ୍ । ଯେ ଯଜନ୍ତି ପିତୄନ୍ଦେଵାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚ ହୁତାଶନମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ପିତୃମାନେ ପ୍ରଥମେ ଶୁଭ ଭାବେ ପୂରଣ କରାଯିବା ଦରକାର । ଯେମାନେ ପିତୃ, ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି,

ସର୍ଵଭୂତାନ୍ତରାତ୍ମାନଂ ମାମେଵ ହି ଯଜନ୍ତି ତେ । ସ୍ମାର୍ତେନ ଵିଧିନା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଵିଭଵୋଚିତମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ସେମାନେ ମୋତେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ଉପାସନା କରନ୍ତି ।

ଆବ୍ରାହ୍ମସ୍ତମ୍ବପର୍ଯନ୍ତଂ ଜଗତ୍ପ୍ରୀଣାତି ମାନଵଃ । ଅନ୍ନପ୍ରକିରଣଂ ଯତ୍ତୁ ମନୁଷ୍ଯୈଃ କ୍ରିଯତେ ଭୁଵି ॥ ୨,୧୦.

ମଣିଷ ଭ୉ମିରେ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ନ ବିକିରଣ କରେ, ତାହା ବ୍ରହ୍ମା ଠାରୁ ଗ୍ରାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଖୁସି କରେ ।

ତେନ ତୃପ୍ତିମୁପାଯାନ୍ତି ଯେ ପିଶାଚତ୍ଵମାଗତାଃ । ଯଚ୍ଚାମ୍ବୁଃ ସ୍ନାନଵସ୍ତ୍ରେଭ୍ଯୋ ଭୂମୌ ପତତି ଖେଚର ॥ ୨,୧୦.

ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯେମାନେ ପିଶାଚ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ପାନ୍ତି । ଏବଂ ନିସ୍ତାର କିମ୍ବା ପୋଇସା ଜଳ ଭ୉ମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ହେ ଖେଚର,

ତେନ ଯେ ତରୁତାଂ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତେଷାଂ ତୃପ୍ତିଃ ପ୍ରଜାଯତେ । ଯାନି ଗନ୍ଧାମ୍ବୂନି ଚୈଵ ପତନ୍ତି ଧରଣୀତଲେ ॥ ୨,୧୦.

ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯେମାନେ ଗଛ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ପାନ୍ତି । ଏବଂ ଯେଉଁ ସୁଗନ୍ଧି ଜଳ ଭ୉ମିରେ ପଡ଼ିଥାଏ,

ତେନ ଚାପ୍ଯାଯନଂ ତେଷାଂ ଯେ ଦେଵତ୍ଵମୁପାଗତାଃ । ଯେ ଚାପି ସ୍ଵକୁଲାଦ୍ବାହ୍ଯାଃ କ୍ରିଯାଯୋଗ୍ଯା ହ୍ଯସଂସ୍କୃତାଃ ॥ ୨,୧୦.

ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯେମାନେ ଦେବତା ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧୁରତା ପାନ୍ତି । ଏବଂ ଯେମାନେ ନିଜ କୁଳରୁ ବାହାରି, କ୍ରିୟାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ଅନୁଷ୍ଠାନ ନାହିଁ,

ଵିପନ୍ନାସ୍ତେ ତୁ ଵିକିରସଂମାର୍ଜନଜଲାଶିନଃ । ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାଚମନଂ ଯଚ୍ଚ ଜଲଂ ଯଚ୍ଚାହ୍ନି ସେଵିତମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଯେମାନେ ପତିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ବିକିରିତ ଅନ୍ନ, ଝାଡ଼ୁ ଓ ଜଳ ଖାଇ ରହନ୍ତି, ଭୋଜନ ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଜଳ ଓ ଦିନରେ ଯେଉଁ ଜଳ ପିଇଥାଏ,

ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତଥୈଵାନ୍ଯତ୍ତେନ ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତି ଵୈ । ପିଶାଚତ୍ଵମନୁପ୍ରାପ୍ତାଃ କୃମିକୀଟତ୍ଵମେଵ ଯେ ॥ ୨,୧୦.

ଏହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ପିଶାଚ ହୋଇଥିବା କିମ୍ବା କୀଟ କୃମି ହୋଇଥିବା ମଧ୍ୟ, ତୃପ୍ତି ପାନ୍ତି ।

ଉଦ୍ଧୃତେଷ୍ଵନ୍ନପିଣ୍ଡେଷୁ ଭୁଵି ଯେ ଚାନ୍ନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ । ତୈରେଵାପ୍ଯାଯନଂ ତେଷାଂ ଯେ ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵମାଗତାଃ ॥ ୨,୧୦.

ଅନ୍ନପିଣ୍ଡ ଦେବାବେଳେ ଯେଉଁ ଭ୉ମିରେ ଅନ୍ନ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ତୃପ୍ତି ପାନ୍ତି ।