ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗୋ ଯଦି ଭଵେତ୍ପ୍ରେତତ୍ଵାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ତଦା । ତସ୍ମାନ୍ନୃପ ତ୍ଵମପ୍ଯେଵଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ କୁରୁ ପ୍ରଭୋ ॥ ୨,୯.

ଯଦି ବୃଷ ମୁକ୍ତ କରାଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରେତ ଦଶାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ତେଣୁ, ରାଜା, ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ବୃଷ ମୁକ୍ତି କରନ୍ତୁ।

ମାମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ନୃପେଽପ୍ଯତ୍ରାଧିକାରୋଽତ୍ଯନୁକମ୍ପଯା । ରାଜପୁତ୍ରୋ ହତଃ କଶ୍ଚିନ୍ମଯୈଵାପ୍ତସ୍ତତୋ ମଯା ॥ ୨,୯.

ମୋତେ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି ଏଠାରେ ରାଜାଙ୍କର ଅଧିକାର ଅଛି, ଅତି କରୁଣା ଦ୍ୱାରା। କିଛି ହତ ରାଜପୁତ୍ର ମୋତେ ମିଳିଛି, ତେଣୁ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।

କୁରୁଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ମେ ତଦ୍ଧନେନ ଵୃଷୋତ୍ସଵମ୍ । କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଵାଽଶ୍ଵଯୁଙ୍ମଧ୍ଯେଽଥଵା ନୃପ ॥ ୨,୯.

ମୋର ଧନ ନେଇ ବୃଷ ଉତ୍ସବ କରନ୍ତୁ, କାର୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ କିମ୍ବା ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସର ମଧ୍ୟରେ, ରାଜା।

ରେଵତୀଯୁକ୍ତଦିଵସେ କୃଷୀଷ୍ଠା ମେ ଵୃଷୋତ୍ସଵମ୍ । ପୁଣ୍ଯାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ସମାହୂଯ ଵହ୍ନିଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଵିଧାନତଃ ॥ ୨,୯.

ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ଦିନରେ, ମୋ ପାଇଁ ବୃଷ ଉତ୍ସବ କରନ୍ତୁ। ଶୁଭ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଡାକି, ବିଧିମତ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।

ମନ୍ତ୍ରୈର୍ହୋମସ୍ତଥା କାର୍ଯଃ ଷଡ୍ଭିର୍ନୃପ ଵିଧାନତଃ । ବହୂନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ ଭୋଜଯେଥାସ୍ତଦ୍ରତ୍ନାପ୍ତଧନେନ ଵୈ । ଏଵଂ କୃତେ ମହୀପାଲ ମମ ମୁକ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୨,୯.

ଛଅ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଧିମତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା। ସେ ମଣିରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ, ମହୀପାଳ, ମୋର ମୁକ୍ତି ହେବ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ତଥେତି ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ମଣିଂ ରାଜା ତତଃ ଖଗ ॥ ୨,୯.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: 'ଏହିପରି ହେଉ', ତାପରେ ରାଜା ମଣିକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଖଗ।

କ୍ରିଯାଧିକାରସ୍ତସ୍ଯୈଵ ଯୋ ଧନଗ୍ରାହକୋ ଭଵେତ୍ । କୁର୍ଵତୋସ୍ତୁ ତଯୋର୍ଵାର୍ତାମେଵଂ ପ୍ରେତମହୀକ୍ଷିତୋଃ ॥ ୨,୯.

ଯିଏ ଧନ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେହି କ୍ରିୟା କରିବାର ଅଧିକାର ଥାଏ। ଏଭଳି ଥିଲା ପ୍ରେତ ଓ ଭୂପତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା।

ଝଣତ୍କାରସ୍ତୁ ଘଣ୍ଟାନାଂ ଭେରୀଣାଂ ଭାଙ୍କୃତିସ୍ତଥା । ଜାତସ୍ତଦା ରାଜସେନା ଚତୁରଙ୍ଗା ସମାପତତ୍ ॥ ୨,୯.

ତାପରେ ଘଣ୍ଟାର ଝଣ୍ଟ ଶବ୍ଦ, ଢୋଲର ଦ୍ୱନି ଓ ଶଙ୍ଖର ଗୁଞ୍ଜନ ଶୁଣିଗଲା। ସେ ସମୟରେ ଚତୁରଙ୍ଗୀ ରାଜସେନା ଏକତ୍ରିତ ହେଲା।

ତସ୍ଯାମାଗତମାତ୍ରାଯାଂ ପ୍ରେତଶ୍ଚାଦୃଶ୍ଯତାଂ ଗତଃ । ତସ୍ମାଦ୍ଵନାଦ୍ଵିନିଃସୃତ୍ଯ ରାଜାପି ପୁରମାଗମତ୍ ॥ ୨,୯.

ସେ ସେନା ଆସିବା ସହିତ, ପ୍ରେତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା। ସେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ବାହାରି, ରାଜା ମଧ୍ୟ ସହରକୁ ଫେରିଲେ।

ସ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ପୂର୍ଣିମାଯାଂ ପ୍ରେତମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ସଂଵ୍ଯଧାତ୍ । ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ଵିଧାନେନ ତନ୍ମଣ୍ଯାପ୍ତଧନେନ ଚ ॥ ୨,୯.

କାର୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ, ସେ ପ୍ରେତ ପାଇଁ ବୃଷ ମୁକ୍ତି ବିଧିମତ କଲେ, ସେ ମଣିରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଧନ ଦ୍ୱାରା।

ପ୍ରେତୋଽପ୍ଯଯଂ ସପଦିଲବ୍ଧସୁଵର୍ଣଦେହଃ କର୍ମାନ୍ତ ଆଗତ ଇତି ପ୍ରଣନାମ ଭୂପମ୍ । ଦେଵ ତ୍ଵଦୀଯମହିମାଯମିତି ସ୍ତୁଵନ୍ ସ ଯାତୋ ଦିଵଂ ଗରୁଡ ଭୂପତିନା କୃତଜ୍ଞଃ ॥ ୨,୯.

ପ୍ରେତ, ତାଙ୍କ ସହ ପରିକର ନେଇ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ପାଇ, କର୍ମର ଶେଷକୁ ଆସି, ଭୂପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଦେବ, ଆପଣଙ୍କର ମହିମା କହି ଗରୁଡ, ଭୂପତିଙ୍କୁ କୃତଜ୍ଞ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯଥା ଭୂପତିନାପି ସଃ । ଉଦ୍ଧୃତଃ ପ୍ରେତଭାଵାଦ୍ଵୈ କିମନ୍ଯଚ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି ॥ ୨,୯.

ଏହା ସବୁ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଦେଲି, କିପରି ଏକ ରାଜା ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ଭାବରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ। ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି?

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୦ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଜାତେ ଆବ୍ଦିକେ ଚ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ । ଦେଵତ୍ଵଂ ଵା ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵଂ ପକ୍ଷିତ୍ଵଂ ଵାପ୍ନୁଯୁର୍ନରାଃ ॥ ୨,୧୦.

ଗରୁଡ କହିଲେ: ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଓ ବାର୍ଷିକ କ୍ରିୟା ହେଲେ, ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ପକ୍ଷୀ ଭାବ ପାଇପାରନ୍ତି।

ତେଷାଂ ଵିଭିନ୍ନାହାରାଣାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵୈ ତୃପ୍ତିଦଂ କଥମ୍ । ଯଦପ୍ଯନ୍ଯୈର୍ଦ୍ଵିଜୈର୍ଭୁକ୍ତଂ ହୂଯତେ ଯଦି ଵାନଲେ ॥ ୨,୧୦.

ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆହାର ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିପରି ତୃପ୍ତି ଦେଇପାରେ? ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କଲେ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଲେ, ତାହା କିପରି ଲାଭ ଦେଇପାରେ?

ଶୁଭାଶୁଭାତ୍ମକୈଃ ପ୍ରେତସ୍ତଦ୍ଦତ୍ତଂ ଭୁଜ୍ଯତେ କଥମ୍ । ଶ୍ରାଦ୍ଧସ୍ଯାଵଶ୍ଯକତ୍ଵନ୍ତୁ ଆମାଵାସ୍ଯାଦିଷୁ ଶ୍ରୁତମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ମିଶ୍ର ପ୍ରେତ, ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ କିପରି ଭୋଗ କରେ? ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ଏହା ପରି ଦିନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଆବଶ୍ୟକତା ଶ୍ରୁତିରେ କହାଯାଇଛି।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ପ୍ରେତାନାଂ ଶୃଣୁ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର ଯଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧନ୍ତୁ ତୃପ୍ତିଦମ୍ । ଦେଵୋ ଯଦପି ଜାତୋଽଯଂ ମନୁଷ୍ଯଃ କର୍ମଯୋଗତଃ ॥ ୨,୧୦.

ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: ଗରୁଡ଼, ତୁମେ ଶୁଣ, କିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେଇଲେ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି ମିଳେ। ଏଉଁ ଜଣେ ଦେବତା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କର୍ମର ଫଳରେ ସେ ଏକ ସମୟରେ ମାନବ ଥିଲେ।

ତସ୍ଯାନ୍ନମମୃତଂ ଭୂତ୍ଵା ଦେଵତ୍ଵେଽପ୍ଯନୁଯାତି ଚ । ଗାନ୍ଧର୍ଵ୍ଯେ ଭୋଗରୂପେଣ ପଶୁତ୍ଵେ ଚ ତୃଣଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୦.

ସେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅମୃତ ହେଇଯାଏ, ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୋଗ ହେଇଯାଏ, ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୃଣ ହୋଇଯାଏ।

ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ହି ଵାଯୁରୂପେଣ ନାଗତ୍ଵେଽପ୍ଯନୁଗଚ୍ଛତି । ଫଲଂ ଭଵତି ପକ୍ଷିତ୍ଵେ ରାକ୍ଷସେଷୁ ତଥାମିଷମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଶ୍ରାଦ୍ଧ ହେଉଛି ବାୟୁର ଆକାରରେ ଅଜନ୍ମା ଜୀବମାନେ ପଛରେ ଚାଲିଥାଏ; ପକ୍ଷୀମାନେ ପାଇଁ ଫଳ ହେଉଛି, ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଇଁ ମାଂସ ହେଉଛି।

ଦାନଵତ୍ଵେ ତଥା ମାଂସଂ ପ୍ରେତତ୍ଵେ ରୁଧିରଂ ତଥା । ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵେଽନ୍ନପାନାଦି ବାଲ୍ଯେ ଭୋଗରସୋ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଦାନବମାନେ ପାଇଁ ମାଂସ ହେଉଛି, ପ୍ରେତମାନେ ପାଇଁ ରକ୍ତ ହେଉଛି; ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ହେଉଛି, ଶିଶୁମାନେ ପାଇଁ ଭୋଗର ରସ ହେଉଛି।

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । କଥଂ କଵ୍ଯାନି ଦତ୍ତାନି ହଵ୍ଯାନି ଚ ଜନୈରିହ । ଗଚ୍ଛନ୍ତି ପିତୃଲୋକଂ ଵା ପ୍ରାପକଃ କୋଽତ୍ର ଗଦ୍ଯତେ ॥ ୨,୧୦.

ଗରୁଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ଲୋକେ ଏଠାରେ ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଯେ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସେଗୁଡିକିପରି ପିତୃଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚେ? ଏଠିରେ କିଏ ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ?

ମୃତାନାମପି ଜନ୍ତୂନାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମାପ୍ଯାଯନଂ ଯଦି । ନିର୍ଵାଣସ୍ଯ ପ୍ରଦୀପସ୍ଯ ତୈଲଂ ସଂଵର୍ଧଯେଚ୍ଛିଖାମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଶ୍ରାଦ୍ଧ ମୃତ ଜୀବମାନେ ପାଇଁ ତୃପ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ଏହା ମରିଯାଇଥିବା ଦୀପକୁ ତେଲ ଦେଇ ପୁନଃ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବା ପରି।

ମୃତାଶ୍ଚ ପୁରୁଷାଃ ସ୍ଵାମିନ୍ ସ୍ଵକର୍ମଜନିତାଂ ଗତିମ୍ । ଗାହନ୍ତଃ କେ କଥଂ ସ୍ଵସ୍ଯ ସୁତସ୍ଯ ଶ୍ରେଯ ଆପ୍ନୁଯୁଃ ॥ ୨,୧୦.

ମୃତ ଲୋକମାନେ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କ କର୍ମର ଫଳରେ ଯେ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ନିଜେ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ଉପକାର ଲାଭ କରିପାରିବେ?

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ଶ୍ରୁତେଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷତସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରାମାଣ୍ଯଂ ବଲଵତ୍ତରମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଯା ତୁଃ ବୋଧିତାର୍ଥସ୍ଯ ପୀଯୂଷତ୍ଵାଦିରୂପତା ॥ ୨,୧୦.

ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରମାଣ ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯାହା ଶିଖାଯାଏ, ତାହା ଅମୃତ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣର ଅଟୁଟ ରୂପ ନେଇଥାଏ।

ନାମଗୋତ୍ରଂ ପିତୄଣାଂ ଵୈ ପ୍ରାପକଂ ହଵ୍ଯକଵ୍ଯଯୋଃ । ଶ୍ରାଦ୍ଧସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରାସ୍ତଦ୍ଵତ୍ତୁ ପ୍ରାପକାଶ୍ଚୈଵ ଭକ୍ତିତଃ ॥ ୨,୧୦.

ପିତୃମାନେର ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଦେବତା ଓ ପିତୃଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅର୍ପଣ ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ; ଏହିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧର ମନ୍ତ୍ର ଓ ଭକ୍ତି ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ।

ଅଚେତନାନି ଚୈତାନି ପ୍ରାପଯନ୍ତି କଥନ୍ତ୍ଵିତି । ସୁପର୍ଣ ନାଵଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରାପକଂ ଵଚ୍ମି ତେଽପରମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଏହି ଜଡ଼ ବସ୍ତୁମାନେ ଅର୍ପଣ ପହଞ୍ଚାଇଥାନ୍ତି — ଏହା କିପରି? ଗରୁଡ଼, ସନ୍ଦେହ କରିବା ନାହିଁ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ପହଞ୍ଚାଇବା ଉପାୟ କହିବି।

ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତାଦଯସ୍ତେଷା ମାଧିପତ୍ଯେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ । କାଲେ ନ୍ଯାଯାଗତଂ ପାତ୍ରେ ଵିଧିନା ପ୍ରତିପାଦିତମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଅଗ୍ନିସ୍ୱାତ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପିତୃଙ୍କର ଅଧିପତି ଭାବେ ରହିଛନ୍ତି; ସମୟ ଓ ନ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ପହଞ୍ଚାଇଥାନ୍ତି।

ଅନ୍ନଂ ନଯନ୍ତି ତତ୍ରୈତେ ଜନ୍ତୁର୍ଯତ୍ରାଵତିଷ୍ଠତେ । ନାମ ଗୋତ୍ରଞ୍ଚ ମନ୍ତ୍ରାଶ୍ଚ ଦତ୍ତମନ୍ନଂ ନଯନ୍ତି ତେ ॥ ୨,୧୦.

ଏହି ଜୀବମାନେ ଖାଦ୍ୟକୁ ସେଠି ନେଇଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଆତ୍ମା ଅଛି; ନାମ, ଗୋତ୍ର ଓ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସେମାନେ ପହଞ୍ଚାଇଥାନ୍ତି।

ଅପି ଯୋନିଶତଂ ପ୍ରାପ୍ତାଂସ୍ତାଂସ୍ତୃପ୍ତିରୁପତିଷ୍ଠତି । ତେଷାଂ ଲୋକାନ୍ତରସ୍ଥାନାଂ ଵିଵିଧୈର୍ନାମଗୋତ୍ରକୈଃ ॥ ୨,୧୦.

ଯଦି ସେମାନେ ଶତ ଶତ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବେ ମଧ୍ୟ, ତୃପ୍ତି ସେମାନେ ପାଉଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଲୋକରେ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଭିନ୍ନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ତୃପ୍ତି ପାଉଛନ୍ତି।

ଅପସଵ୍ଯଂ କ୍ଷିତୌ ଦର୍ଭେ ଦତ୍ତାଃ ପିଣ୍ଡାସ୍ତ୍ରଯସ୍ତୁ ଵୈ । ଯାନ୍ତି ତାଂସ୍ତର୍ପଯନ୍ତ୍ଯେଵଂ ପ୍ରେତସ୍ଥାନସ୍ଥିତାନ୍ପିତୄନ୍ ॥ ୨,୧୦.

ପୃଥିବୀରେ ଦର୍ଭା ଉପରେ ବାମ ହାତର ତାର (ଅପସବ୍ୟ) ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ତିନିଟି ପିଣ୍ଡ ପ୍ରେତ ଲୋକରେ ଥିବା ପିତୃମାନେ ପାଖକୁ ଯାଇ ସେମାନେକୁ ତୃପ୍ତି ଦେଇଥାଏ।