ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

କ୍ଷୁତ୍ତୃଷାଵିଷ୍ଟଦେହଶ୍ଚ ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ପାନଂ ନ ଚାପ୍ନୁଯାମ୍ । ଅତୋ ଵିକୃତିରେଷା ଵୈ କୃଶାତ୍ଵାଦିରମାଂସକା ॥ ୨,୯.

ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ନ ପାଇବାରୁ ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଭୋକ ଓ ତିଆରେ ପୀଡିତ । ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଦେହରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି—କ୍ରିଶ ଓ ମାଂସ ହୀନ ଦେହ ।

କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଜନ୍ଯଂ ମହାଦୁଃ ଖମନୁଭଵାମି ପୁନଃ ପୁନଃ । ଅକଲ୍ଯାଣଂ ହି ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ଵିନା କୃତମ୍ ॥ ୨,୯.

ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ନାହିଁ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ପୁନିପୁନି ଅନୁଭବ କରୁଛି । ବୃଷ ଉତ୍ସର୍ଗ ନ କରିଲେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥା ନିଶ୍ଚୟ ଅଶୁଭ ।

ତସ୍ମାଦ୍ରାଜନ୍ଦଯାସିନ୍ଧୋ ପ୍ରାର୍ଥଯାମି ତଵାଗ୍ରତଃ । ରାଜୋଵାଚ । ଵର୍ତତେ ମତ୍କୁଲେ ପ୍ରେତ ଇତି ଜ୍ଞେଯଂ କଥଂ ନରୈଃ ॥ ୨,୯.

ତେଣୁ, ରାଜା, ଦୟାର ସାଗର, ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି— ରାଜା କହିଲେ: ମୋ କୁଳରେ ପ୍ରେତ ଅଛି କି ନାହିଁ, ଲୋକମାନେ କିପରି ଜାଣିପାରିବେ?

ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ହି ପ୍ରେତ ପ୍ରେତତ୍ଵାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ କଥମ୍ । ପ୍ରେତ ଉଵାଚ । ଲିଙ୍ଗେନ ପୀଡଯା ପ୍ରେତୋଽନୁମାତଵ୍ଯୋ ନରୈଃ ସଦା ॥ ୨,୯.

ତେଣୁ, ପ୍ରେତ, ମୋତେ କହ, କିପରି ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ । ପ୍ରେତ କହିଲେ: ଲୋକମାନେ ସଦା ପୀଡାର ଚିହ୍ନ ଦେଖି ପ୍ରେତ ଅନୁମାନ କରିପାରିବେ ।

ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପୀଡାସ୍ତା ରାଜନ୍ଯା ଵୈ ପ୍ରେତକୃତା ଭୁଵି । ଋତୁଃ ସ୍ଯାଦଫଲଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯଦା ଵଂଶୋ ନ ଵର୍ଧତେ ॥ ୨,୯.

ରାଜା, ପ୍ରେତ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିରେ ହେଉଥିବା ପୀଡାଗୁଡିକୁ କହିବି: ଯେତେବେଳେ ଜନନୀମାନେ ଅଫଳ ହୋଇଯାନ୍ତି, କୁଳର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇନାହିଁ—

ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଚାଲ୍ପଵଯସଃ ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସମ୍ଭଵା । ଅକସ୍ମାଦ୍ଵୃତ୍ତିହରଣମପ୍ରତିଷ୍ଠା ଜନେଷୁ ଵୈ ॥ ୨,୯.

ଯେତେବେଳେ କମ୍ ବୟସର ଲୋକମାନେ ମରିଯାନ୍ତି, ଏହା ପ୍ରେତ ଦୁଃଖର ଚିହ୍ନ । ଅଚିରେ ଜୀବିକା ହରାଇଯିବା, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାନ୍ତି—

ଅକସ୍ମାଦ୍ଗୃହଦାହଃ ସ୍ଯାତ୍ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସମ୍ଭଵା । ସ୍ଵଗେହେ କଲହୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଯାଚ୍ଚ ମିଥ୍ଯାଭିଶଂସନମ୍ ॥ ୨,୯.

ଅଚିରେ ଘରରେ ଅଗ୍ନି ଲାଗିଯିବା, ଏହା ପ୍ରେତ ଦୁଃଖର ଚିହ୍ନ । ନିଜ ଘରରେ ସଦା କଳହ ଓ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିବା ।

ରାଜଯକ୍ଷ୍ମାଦିସମ୍ଭୂତିଃ ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସମ୍ଭଵା । ଅପି ସ୍ଵଯଂ ଧନଂ ମୁକ୍ତଂ ପ୍ରଯତ୍ନାଦନଵେ ପଥି ॥ ୨,୯.

ରାଜୟକ୍ଷ୍ମା ଓ ଏହା ପରି ରୋଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେ ପୀଡା, ସେ ପୀଡା ପ୍ରେତରୁ ହୁଏ। ଚେଷ୍ଟା କରି ଧନ ମୁକ୍ତ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଧନ ଠିକ୍ ପଥରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ଅସମ୍ଭବ।

ନୈଵ ଲଭ୍ଯେତ ନଶ୍ଯେତଃ ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସଂମଵା । ସୁଵୃଷ୍ଟୌ କୃଷିନାଶଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵାଣିଜ୍ଯାଦ୍ଵୃତ୍ତିନାଶନମ୍ ॥ ୨,୯.

ସେ ପୀଡା, ପ୍ରେତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ନ ମିଳେ ଓ ନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଭଲ ବର୍ଷା ହେଲେ ମଧ୍ୟ କୃଷି ନଷ୍ଟ ହେଇପାରେ, ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କର ଜୀବିକା ହରାଇଯିବା ସମ୍ଭବ।

କଲତ୍ରଂ ପ୍ରତିକୂଲଂ ସ୍ଯାତ୍ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସମ୍ଭଵା । ଏଵନ୍ତୁ ପୀଡଯା ରାଜନ୍ପ୍ରେତଜ୍ଞାନଂ ଭଵେନ୍ନୃଣାମ୍ ॥ ୨,୯.

ଘରେ ଜନାନୀ ବିରୋଧୀ ହୋଇଯିବା ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ପୀଡା। ଏଭଳି ପୀଡା ଦ୍ୱାରା, ରାଜନ୍, ଲୋକେ ପ୍ରେତର ଉପସ୍ଥିତି ବୁଝିପାରନ୍ତି।

ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗୋ ଯଦି ଭଵେତ୍ପ୍ରେତତ୍ଵାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ତଦା । ତସ୍ମାନ୍ନୃପ ତ୍ଵମପ୍ଯେଵଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ କୁରୁ ପ୍ରଭୋ ॥ ୨,୯.

ଯଦି ବୃଷ ମୁକ୍ତ କରାଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରେତ ଦଶାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ତେଣୁ, ରାଜା, ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ବୃଷ ମୁକ୍ତି କରନ୍ତୁ।

ମାମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ନୃପେଽପ୍ଯତ୍ରାଧିକାରୋଽତ୍ଯନୁକମ୍ପଯା । ରାଜପୁତ୍ରୋ ହତଃ କଶ୍ଚିନ୍ମଯୈଵାପ୍ତସ୍ତତୋ ମଯା ॥ ୨,୯.

ମୋତେ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି ଏଠାରେ ରାଜାଙ୍କର ଅଧିକାର ଅଛି, ଅତି କରୁଣା ଦ୍ୱାରା। କିଛି ହତ ରାଜପୁତ୍ର ମୋତେ ମିଳିଛି, ତେଣୁ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।

କୁରୁଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ମେ ତଦ୍ଧନେନ ଵୃଷୋତ୍ସଵମ୍ । କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଵାଽଶ୍ଵଯୁଙ୍ମଧ୍ଯେଽଥଵା ନୃପ ॥ ୨,୯.

ମୋର ଧନ ନେଇ ବୃଷ ଉତ୍ସବ କରନ୍ତୁ, କାର୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ କିମ୍ବା ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସର ମଧ୍ୟରେ, ରାଜା।

ରେଵତୀଯୁକ୍ତଦିଵସେ କୃଷୀଷ୍ଠା ମେ ଵୃଷୋତ୍ସଵମ୍ । ପୁଣ୍ଯାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ସମାହୂଯ ଵହ୍ନିଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଵିଧାନତଃ ॥ ୨,୯.

ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ଦିନରେ, ମୋ ପାଇଁ ବୃଷ ଉତ୍ସବ କରନ୍ତୁ। ଶୁଭ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଡାକି, ବିଧିମତ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।

ମନ୍ତ୍ରୈର୍ହୋମସ୍ତଥା କାର୍ଯଃ ଷଡ୍ଭିର୍ନୃପ ଵିଧାନତଃ । ବହୂନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ ଭୋଜଯେଥାସ୍ତଦ୍ରତ୍ନାପ୍ତଧନେନ ଵୈ । ଏଵଂ କୃତେ ମହୀପାଲ ମମ ମୁକ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୨,୯.

ଛଅ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଧିମତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା। ସେ ମଣିରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ, ମହୀପାଳ, ମୋର ମୁକ୍ତି ହେବ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ତଥେତି ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ମଣିଂ ରାଜା ତତଃ ଖଗ ॥ ୨,୯.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: 'ଏହିପରି ହେଉ', ତାପରେ ରାଜା ମଣିକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଖଗ।

କ୍ରିଯାଧିକାରସ୍ତସ୍ଯୈଵ ଯୋ ଧନଗ୍ରାହକୋ ଭଵେତ୍ । କୁର୍ଵତୋସ୍ତୁ ତଯୋର୍ଵାର୍ତାମେଵଂ ପ୍ରେତମହୀକ୍ଷିତୋଃ ॥ ୨,୯.

ଯିଏ ଧନ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେହି କ୍ରିୟା କରିବାର ଅଧିକାର ଥାଏ। ଏଭଳି ଥିଲା ପ୍ରେତ ଓ ଭୂପତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା।

ଝଣତ୍କାରସ୍ତୁ ଘଣ୍ଟାନାଂ ଭେରୀଣାଂ ଭାଙ୍କୃତିସ୍ତଥା । ଜାତସ୍ତଦା ରାଜସେନା ଚତୁରଙ୍ଗା ସମାପତତ୍ ॥ ୨,୯.

ତାପରେ ଘଣ୍ଟାର ଝଣ୍ଟ ଶବ୍ଦ, ଢୋଲର ଦ୍ୱନି ଓ ଶଙ୍ଖର ଗୁଞ୍ଜନ ଶୁଣିଗଲା। ସେ ସମୟରେ ଚତୁରଙ୍ଗୀ ରାଜସେନା ଏକତ୍ରିତ ହେଲା।

ତସ୍ଯାମାଗତମାତ୍ରାଯାଂ ପ୍ରେତଶ୍ଚାଦୃଶ୍ଯତାଂ ଗତଃ । ତସ୍ମାଦ୍ଵନାଦ୍ଵିନିଃସୃତ୍ଯ ରାଜାପି ପୁରମାଗମତ୍ ॥ ୨,୯.

ସେ ସେନା ଆସିବା ସହିତ, ପ୍ରେତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା। ସେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ବାହାରି, ରାଜା ମଧ୍ୟ ସହରକୁ ଫେରିଲେ।

ସ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ପୂର୍ଣିମାଯାଂ ପ୍ରେତମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ସଂଵ୍ଯଧାତ୍ । ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ଵିଧାନେନ ତନ୍ମଣ୍ଯାପ୍ତଧନେନ ଚ ॥ ୨,୯.

କାର୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ, ସେ ପ୍ରେତ ପାଇଁ ବୃଷ ମୁକ୍ତି ବିଧିମତ କଲେ, ସେ ମଣିରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଧନ ଦ୍ୱାରା।

ପ୍ରେତୋଽପ୍ଯଯଂ ସପଦିଲବ୍ଧସୁଵର୍ଣଦେହଃ କର୍ମାନ୍ତ ଆଗତ ଇତି ପ୍ରଣନାମ ଭୂପମ୍ । ଦେଵ ତ୍ଵଦୀଯମହିମାଯମିତି ସ୍ତୁଵନ୍ ସ ଯାତୋ ଦିଵଂ ଗରୁଡ ଭୂପତିନା କୃତଜ୍ଞଃ ॥ ୨,୯.

ପ୍ରେତ, ତାଙ୍କ ସହ ପରିକର ନେଇ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ପାଇ, କର୍ମର ଶେଷକୁ ଆସି, ଭୂପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଦେବ, ଆପଣଙ୍କର ମହିମା କହି ଗରୁଡ, ଭୂପତିଙ୍କୁ କୃତଜ୍ଞ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯଥା ଭୂପତିନାପି ସଃ । ଉଦ୍ଧୃତଃ ପ୍ରେତଭାଵାଦ୍ଵୈ କିମନ୍ଯଚ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି ॥ ୨,୯.

ଏହା ସବୁ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଦେଲି, କିପରି ଏକ ରାଜା ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତ ଭାବରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ। ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି?

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୦ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଜାତେ ଆବ୍ଦିକେ ଚ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ । ଦେଵତ୍ଵଂ ଵା ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵଂ ପକ୍ଷିତ୍ଵଂ ଵାପ୍ନୁଯୁର୍ନରାଃ ॥ ୨,୧୦.

ଗରୁଡ କହିଲେ: ସପିଣ୍ଡୀକରଣ ଓ ବାର୍ଷିକ କ୍ରିୟା ହେଲେ, ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ପକ୍ଷୀ ଭାବ ପାଇପାରନ୍ତି।

ତେଷାଂ ଵିଭିନ୍ନାହାରାଣାଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵୈ ତୃପ୍ତିଦଂ କଥମ୍ । ଯଦପ୍ଯନ୍ଯୈର୍ଦ୍ଵିଜୈର୍ଭୁକ୍ତଂ ହୂଯତେ ଯଦି ଵାନଲେ ॥ ୨,୧୦.

ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆହାର ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିପରି ତୃପ୍ତି ଦେଇପାରେ? ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କଲେ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦିଲେ, ତାହା କିପରି ଲାଭ ଦେଇପାରେ?

ଶୁଭାଶୁଭାତ୍ମକୈଃ ପ୍ରେତସ୍ତଦ୍ଦତ୍ତଂ ଭୁଜ୍ଯତେ କଥମ୍ । ଶ୍ରାଦ୍ଧସ୍ଯାଵଶ୍ଯକତ୍ଵନ୍ତୁ ଆମାଵାସ୍ଯାଦିଷୁ ଶ୍ରୁତମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ମିଶ୍ର ପ୍ରେତ, ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ କିପରି ଭୋଗ କରେ? ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ଏହା ପରି ଦିନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଆବଶ୍ୟକତା ଶ୍ରୁତିରେ କହାଯାଇଛି।

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ । ପ୍ରେତାନାଂ ଶୃଣୁ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର ଯଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧନ୍ତୁ ତୃପ୍ତିଦମ୍ । ଦେଵୋ ଯଦପି ଜାତୋଽଯଂ ମନୁଷ୍ଯଃ କର୍ମଯୋଗତଃ ॥ ୨,୧୦.

ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: ଗରୁଡ଼, ତୁମେ ଶୁଣ, କିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେଇଲେ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି ମିଳେ। ଏଉଁ ଜଣେ ଦେବତା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କର୍ମର ଫଳରେ ସେ ଏକ ସମୟରେ ମାନବ ଥିଲେ।

ତସ୍ଯାନ୍ନମମୃତଂ ଭୂତ୍ଵା ଦେଵତ୍ଵେଽପ୍ଯନୁଯାତି ଚ । ଗାନ୍ଧର୍ଵ୍ଯେ ଭୋଗରୂପେଣ ପଶୁତ୍ଵେ ଚ ତୃଣଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୦.

ସେ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅମୃତ ହେଇଯାଏ, ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୋଗ ହେଇଯାଏ, ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୃଣ ହୋଇଯାଏ।

ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ହି ଵାଯୁରୂପେଣ ନାଗତ୍ଵେଽପ୍ଯନୁଗଚ୍ଛତି । ଫଲଂ ଭଵତି ପକ୍ଷିତ୍ଵେ ରାକ୍ଷସେଷୁ ତଥାମିଷମ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଶ୍ରାଦ୍ଧ ହେଉଛି ବାୟୁର ଆକାରରେ ଅଜନ୍ମା ଜୀବମାନେ ପଛରେ ଚାଲିଥାଏ; ପକ୍ଷୀମାନେ ପାଇଁ ଫଳ ହେଉଛି, ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଇଁ ମାଂସ ହେଉଛି।

ଦାନଵତ୍ଵେ ତଥା ମାଂସଂ ପ୍ରେତତ୍ଵେ ରୁଧିରଂ ତଥା । ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵେଽନ୍ନପାନାଦି ବାଲ୍ଯେ ଭୋଗରସୋ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୧୦.

ଦାନବମାନେ ପାଇଁ ମାଂସ ହେଉଛି, ପ୍ରେତମାନେ ପାଇଁ ରକ୍ତ ହେଉଛି; ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ହେଉଛି, ଶିଶୁମାନେ ପାଇଁ ଭୋଗର ରସ ହେଉଛି।