ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଵୈଶ୍ଯଜାତିଃ ସୁଦେଵୋଽହଂ ନାମ୍ନା ଵିଦିତମସ୍ତୁ ତେ । ହଵ୍ଯେନ ତର୍ପିତା ଦେଵାଃ କଵ୍ଯେନ ପିତରୋ ମଯା ॥ ୨,୯.

ମୋ ନାମ ସୁଦେବ, ବୈଶ୍ୟ ଜାତିର । ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ହବ୍ୟ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଛି, ପିତୃମାନେ ମୋର କବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ହୋଇଛନ୍ତି ।

ଵିଵିଧୈର୍ଦାନଯୋଗୈଶ୍ଚ ଵିପ୍ରାଃ ସନ୍ତର୍ପିତା ମଯା । ଆହାରଶ୍ଚ ଵିହାରଶ୍ଚ ମଯା ଵୈ ସୁନିଵେଶିତଃ ॥ ୨,୯.

ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦାନ ଦେଇ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଛି । ମୋ ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିହାର ଭଲଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛି ।

ଦୀନାନାଥଵିଶିଷ୍ଟେଭ୍ଯୋ ମଯା ଦତ୍ତମନେକଧା । ତତ୍ସର୍ଵଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ଜାତଂ ମମ ଦୈଵାଦୁପାଗତମ୍ ॥ ୨,୯.

ଦୁଃଖୀ, ନିରାଶ୍ରୟ ଓ ଗୁଣବତୀ ଲୋକମାନେ ଙ୍କୁ ମୁଁ ଅନେକ ଦାନ ଦେଇଛି । କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ମୋ ପାଇଁ ଭାଗ୍ୟରେ ଅଫଳ ହୋଇଗଲା ।

ନ ମେଽସ୍ତି ସନ୍ତତିସ୍ତାତ ନ ସୁହୃନ୍ନ ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ । ନ ଚ ମିତ୍ରଂ ହିତସ୍ତାଦୃଗ୍ଯଃ କୁର୍ଯାଦୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍ ॥ ୨,୯.

ମୋର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନାହିଁ, କୌଣସି ମିତ୍ର କିମ୍ବା ବାନ୍ଧବ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ । ଏବଂ ଏମିତି କୌଣସି ନିକଟ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ଯିଏ ମୋ ପାଇଁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶରୀର କ୍ରିୟା କରିପାରିବ ।

ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ସୁସ୍ଥିରଂ ତେନ ମମ ଜାତଂ ନୃପୋତ୍ତମ । ଏକାଦଶଂ ତ୍ରିପକ୍ଷଞ୍ଚ ଷାଣ୍ମାସିକମଥାବ୍ଦିକମ୍ ॥ ୨,୯.

ଏହିପରି ଦଶାରେ, ରାଜା, ମୋର ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥା ସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି । ଏକାଦଶୀ, ତ୍ରିପକ୍ଷ, ଷଣ୍ମାସିକ ଓ ବାର୍ଷିକ କ୍ରିୟା—

ପ୍ରତିମାସ୍ଯାନି ଚାନ୍ଯା ନି ହ୍ଯେଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶ । ଯସ୍ଯୈତାନି ନ ଦୀଯନ୍ତେ ପ୍ରେତଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଭୂପତେ ॥ ୨,୯.

ଏବଂ ପ୍ରତିମାସିକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଏଭଳି ମୋଟେ ଶୋଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା । ରାଜା, ଯାହା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରେତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ହୋଇନାହିଁ—

ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ସୁସ୍ଥିରଂ ତସ୍ଯଃ ଦତ୍ତୈଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଶତୈରପି । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମହାରାଜ ପ୍ରେତତ୍ଵାଦୁଦ୍ଧରସ୍ଵ ମାମ୍ ॥ ୨,୯.

ତାଙ୍କର ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଶତ ଦେଇଲେ ମଧ୍ୟ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଯାଏ । ଏହି କଥା ଜାଣି, ମହାରାଜା, ମୋତେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ଉଦ୍ଧାର କର ।

ଵର୍ଣାନାଞ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ରାଜା ବନ୍ଧୁରିହୋଚ୍ଯତେ । ତନ୍ମାଂ ତାରଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମଣିରତ୍ନଂ ଦଦାମି ତେ ॥ ୨,୯.

ସମସ୍ତ ଜାତିରେ ରାଜାକୁ ଏଠାରେ ବାନ୍ଧବ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ । ତେଣୁ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର—ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ମଣି ଦେଇବି ।

ଯଥା ମମ ଶୁଭାଵାପ୍ତିର୍ଭଵେନ୍ନୃପଵରୋତ୍ତମ । ତଥା କାର୍ଯଂ ମହୀପାଲ ଦଯାଂ କୃତ୍ଵା ମଯି ପ୍ରଭୋ ॥ ୨,୯.

ମହାରାଜା, ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଯେପରି ମୋର ଭଲ ହେଉ । ମହୀପାଳ, ମୋପାଇଁ ଦୟା ଦେଖା ।

ସପିଣ୍ଡୈର୍ଵା ସଗୋତ୍ରୈର୍ଵା ନିଷ୍ଟୁରୈର୍ନ କୃତୋ ହିମେ । ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗସ୍ତତୋ ଦୁଷ୍ଟଂ ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନହମ୍ ॥ ୨,୯.

ମୋ ସପିଣ୍ଡ କିମ୍ବା ସଗୋତ୍ରୀୟ ଲୋକମାନେ ମୋ ପାଇଁ ବୃଷ ଉତ୍ସର୍ଗ କ୍ରିୟା କରିନାହାନ୍ତି । ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପାଇଛି ।

କ୍ଷୁତ୍ତୃଷାଵିଷ୍ଟଦେହଶ୍ଚ ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ପାନଂ ନ ଚାପ୍ନୁଯାମ୍ । ଅତୋ ଵିକୃତିରେଷା ଵୈ କୃଶାତ୍ଵାଦିରମାଂସକା ॥ ୨,୯.

ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ନ ପାଇବାରୁ ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଭୋକ ଓ ତିଆରେ ପୀଡିତ । ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଦେହରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି—କ୍ରିଶ ଓ ମାଂସ ହୀନ ଦେହ ।

କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଜନ୍ଯଂ ମହାଦୁଃ ଖମନୁଭଵାମି ପୁନଃ ପୁନଃ । ଅକଲ୍ଯାଣଂ ହି ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ଵିନା କୃତମ୍ ॥ ୨,୯.

ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ନାହିଁ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ପୁନିପୁନି ଅନୁଭବ କରୁଛି । ବୃଷ ଉତ୍ସର୍ଗ ନ କରିଲେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥା ନିଶ୍ଚୟ ଅଶୁଭ ।

ତସ୍ମାଦ୍ରାଜନ୍ଦଯାସିନ୍ଧୋ ପ୍ରାର୍ଥଯାମି ତଵାଗ୍ରତଃ । ରାଜୋଵାଚ । ଵର୍ତତେ ମତ୍କୁଲେ ପ୍ରେତ ଇତି ଜ୍ଞେଯଂ କଥଂ ନରୈଃ ॥ ୨,୯.

ତେଣୁ, ରାଜା, ଦୟାର ସାଗର, ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି— ରାଜା କହିଲେ: ମୋ କୁଳରେ ପ୍ରେତ ଅଛି କି ନାହିଁ, ଲୋକମାନେ କିପରି ଜାଣିପାରିବେ?

ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ହି ପ୍ରେତ ପ୍ରେତତ୍ଵାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ କଥମ୍ । ପ୍ରେତ ଉଵାଚ । ଲିଙ୍ଗେନ ପୀଡଯା ପ୍ରେତୋଽନୁମାତଵ୍ଯୋ ନରୈଃ ସଦା ॥ ୨,୯.

ତେଣୁ, ପ୍ରେତ, ମୋତେ କହ, କିପରି ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ । ପ୍ରେତ କହିଲେ: ଲୋକମାନେ ସଦା ପୀଡାର ଚିହ୍ନ ଦେଖି ପ୍ରେତ ଅନୁମାନ କରିପାରିବେ ।

ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପୀଡାସ୍ତା ରାଜନ୍ଯା ଵୈ ପ୍ରେତକୃତା ଭୁଵି । ଋତୁଃ ସ୍ଯାଦଫଲଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯଦା ଵଂଶୋ ନ ଵର୍ଧତେ ॥ ୨,୯.

ରାଜା, ପ୍ରେତ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିରେ ହେଉଥିବା ପୀଡାଗୁଡିକୁ କହିବି: ଯେତେବେଳେ ଜନନୀମାନେ ଅଫଳ ହୋଇଯାନ୍ତି, କୁଳର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇନାହିଁ—

ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଚାଲ୍ପଵଯସଃ ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସମ୍ଭଵା । ଅକସ୍ମାଦ୍ଵୃତ୍ତିହରଣମପ୍ରତିଷ୍ଠା ଜନେଷୁ ଵୈ ॥ ୨,୯.

ଯେତେବେଳେ କମ୍ ବୟସର ଲୋକମାନେ ମରିଯାନ୍ତି, ଏହା ପ୍ରେତ ଦୁଃଖର ଚିହ୍ନ । ଅଚିରେ ଜୀବିକା ହରାଇଯିବା, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାନ୍ତି—

ଅକସ୍ମାଦ୍ଗୃହଦାହଃ ସ୍ଯାତ୍ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସମ୍ଭଵା । ସ୍ଵଗେହେ କଲହୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଯାଚ୍ଚ ମିଥ୍ଯାଭିଶଂସନମ୍ ॥ ୨,୯.

ଅଚିରେ ଘରରେ ଅଗ୍ନି ଲାଗିଯିବା, ଏହା ପ୍ରେତ ଦୁଃଖର ଚିହ୍ନ । ନିଜ ଘରରେ ସଦା କଳହ ଓ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିବା ।

ରାଜଯକ୍ଷ୍ମାଦିସମ୍ଭୂତିଃ ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସମ୍ଭଵା । ଅପି ସ୍ଵଯଂ ଧନଂ ମୁକ୍ତଂ ପ୍ରଯତ୍ନାଦନଵେ ପଥି ॥ ୨,୯.

ରାଜୟକ୍ଷ୍ମା ଓ ଏହା ପରି ରୋଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେ ପୀଡା, ସେ ପୀଡା ପ୍ରେତରୁ ହୁଏ। ଚେଷ୍ଟା କରି ଧନ ମୁକ୍ତ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଧନ ଠିକ୍ ପଥରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ଅସମ୍ଭବ।

ନୈଵ ଲଭ୍ଯେତ ନଶ୍ଯେତଃ ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସଂମଵା । ସୁଵୃଷ୍ଟୌ କୃଷିନାଶଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵାଣିଜ୍ଯାଦ୍ଵୃତ୍ତିନାଶନମ୍ ॥ ୨,୯.

ସେ ପୀଡା, ପ୍ରେତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ନ ମିଳେ ଓ ନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଭଲ ବର୍ଷା ହେଲେ ମଧ୍ୟ କୃଷି ନଷ୍ଟ ହେଇପାରେ, ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କର ଜୀବିକା ହରାଇଯିବା ସମ୍ଭବ।

କଲତ୍ରଂ ପ୍ରତିକୂଲଂ ସ୍ଯାତ୍ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସମ୍ଭଵା । ଏଵନ୍ତୁ ପୀଡଯା ରାଜନ୍ପ୍ରେତଜ୍ଞାନଂ ଭଵେନ୍ନୃଣାମ୍ ॥ ୨,୯.

ଘରେ ଜନାନୀ ବିରୋଧୀ ହୋଇଯିବା ମଧ୍ୟ ପ୍ରେତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ପୀଡା। ଏଭଳି ପୀଡା ଦ୍ୱାରା, ରାଜନ୍, ଲୋକେ ପ୍ରେତର ଉପସ୍ଥିତି ବୁଝିପାରନ୍ତି।

ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗୋ ଯଦି ଭଵେତ୍ପ୍ରେତତ୍ଵାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ତଦା । ତସ୍ମାନ୍ନୃପ ତ୍ଵମପ୍ଯେଵଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ କୁରୁ ପ୍ରଭୋ ॥ ୨,୯.

ଯଦି ବୃଷ ମୁକ୍ତ କରାଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରେତ ଦଶାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ତେଣୁ, ରାଜା, ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ବୃଷ ମୁକ୍ତି କରନ୍ତୁ।

ମାମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ନୃପେଽପ୍ଯତ୍ରାଧିକାରୋଽତ୍ଯନୁକମ୍ପଯା । ରାଜପୁତ୍ରୋ ହତଃ କଶ୍ଚିନ୍ମଯୈଵାପ୍ତସ୍ତତୋ ମଯା ॥ ୨,୯.

ମୋତେ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି ଏଠାରେ ରାଜାଙ୍କର ଅଧିକାର ଅଛି, ଅତି କରୁଣା ଦ୍ୱାରା। କିଛି ହତ ରାଜପୁତ୍ର ମୋତେ ମିଳିଛି, ତେଣୁ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।

କୁରୁଷ୍ଵ ତ୍ଵଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ମେ ତଦ୍ଧନେନ ଵୃଷୋତ୍ସଵମ୍ । କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଵାଽଶ୍ଵଯୁଙ୍ମଧ୍ଯେଽଥଵା ନୃପ ॥ ୨,୯.

ମୋର ଧନ ନେଇ ବୃଷ ଉତ୍ସବ କରନ୍ତୁ, କାର୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ କିମ୍ବା ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସର ମଧ୍ୟରେ, ରାଜା।

ରେଵତୀଯୁକ୍ତଦିଵସେ କୃଷୀଷ୍ଠା ମେ ଵୃଷୋତ୍ସଵମ୍ । ପୁଣ୍ଯାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ସମାହୂଯ ଵହ୍ନିଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଵିଧାନତଃ ॥ ୨,୯.

ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ଦିନରେ, ମୋ ପାଇଁ ବୃଷ ଉତ୍ସବ କରନ୍ତୁ। ଶୁଭ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଡାକି, ବିଧିମତ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।

ମନ୍ତ୍ରୈର୍ହୋମସ୍ତଥା କାର୍ଯଃ ଷଡ୍ଭିର୍ନୃପ ଵିଧାନତଃ । ବହୂନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ ଭୋଜଯେଥାସ୍ତଦ୍ରତ୍ନାପ୍ତଧନେନ ଵୈ । ଏଵଂ କୃତେ ମହୀପାଲ ମମ ମୁକ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୨,୯.

ଛଅ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଧିମତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା। ସେ ମଣିରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ, ମହୀପାଳ, ମୋର ମୁକ୍ତି ହେବ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ତଥେତି ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ମଣିଂ ରାଜା ତତଃ ଖଗ ॥ ୨,୯.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: 'ଏହିପରି ହେଉ', ତାପରେ ରାଜା ମଣିକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଖଗ।

କ୍ରିଯାଧିକାରସ୍ତସ୍ଯୈଵ ଯୋ ଧନଗ୍ରାହକୋ ଭଵେତ୍ । କୁର୍ଵତୋସ୍ତୁ ତଯୋର୍ଵାର୍ତାମେଵଂ ପ୍ରେତମହୀକ୍ଷିତୋଃ ॥ ୨,୯.

ଯିଏ ଧନ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେହି କ୍ରିୟା କରିବାର ଅଧିକାର ଥାଏ। ଏଭଳି ଥିଲା ପ୍ରେତ ଓ ଭୂପତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା।

ଝଣତ୍କାରସ୍ତୁ ଘଣ୍ଟାନାଂ ଭେରୀଣାଂ ଭାଙ୍କୃତିସ୍ତଥା । ଜାତସ୍ତଦା ରାଜସେନା ଚତୁରଙ୍ଗା ସମାପତତ୍ ॥ ୨,୯.

ତାପରେ ଘଣ୍ଟାର ଝଣ୍ଟ ଶବ୍ଦ, ଢୋଲର ଦ୍ୱନି ଓ ଶଙ୍ଖର ଗୁଞ୍ଜନ ଶୁଣିଗଲା। ସେ ସମୟରେ ଚତୁରଙ୍ଗୀ ରାଜସେନା ଏକତ୍ରିତ ହେଲା।

ତସ୍ଯାମାଗତମାତ୍ରାଯାଂ ପ୍ରେତଶ୍ଚାଦୃଶ୍ଯତାଂ ଗତଃ । ତସ୍ମାଦ୍ଵନାଦ୍ଵିନିଃସୃତ୍ଯ ରାଜାପି ପୁରମାଗମତ୍ ॥ ୨,୯.

ସେ ସେନା ଆସିବା ସହିତ, ପ୍ରେତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା। ସେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ବାହାରି, ରାଜା ମଧ୍ୟ ସହରକୁ ଫେରିଲେ।