ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଏତେଷାଂ କୃପଯା ରାଜଂସ୍ତ୍ଵଂ କୁରୁଷ୍ଵୌର୍ଧ୍ଵଦେହିକମ୍ । ଯେଷାଂ ନ ମାତା ନ ପିତା ନ ପୁତ୍ରୋ ନ ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ ॥ ୨,୯.

ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା ଦେଖାଇ, ରାଜା, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମା, ବାପା, ପୁଅ, କିମ୍ବା ଆତ୍ମୀୟ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକ୍ରିୟା କର।

ତେଷା ରାଜା ସ୍ଵଯଂ କୁର୍ଯାତ୍କର୍ମାଣି ତୁ ଯତୋ ନୃପଃ । ଆତ୍ମନଶ୍ଚ ଶୁଭଂ କର୍ମ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପାରଲୌକିକମ୍ ॥ ୨,୯.

ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜା ନିଜେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ପାରଲୋକିକ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଵିମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵଦୁଃ ଖେଭ୍ଯୋ ଯେନାଞ୍ଜୋ ଦୁର୍ଗାତିଂ ତରେତ୍ । ଭ୍ରାତରଃ କସ୍ଯ କେ ପୁତ୍ରାସ୍ତ୍ରିଯୋଽପି ସ୍ଵାର୍ଥକୋଵିଦାଃ ॥ ୨,୯.

ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ଜଟିଳ ପଥକୁ ସହଜରେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା; କାହା ପାଇଁ ଭାଇ, ପୁଅ, କିମ୍ବା ଜନାନୀ, ସେମାନେ ସବୁ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଲିପ୍ତ।

ନ କାର୍ଯସ୍ତେଷୁ ଵିଶ୍ରମ୍ଭ ସ୍ଵକୃତଂ ଭୁଜ୍ଯତେଯତଃ । ଗୃହେଷ୍ଵର୍ଥା ନିଵର୍ନ୍ତ୍ତନ୍ତେ ଶ୍ମଶାନେ ଚୈଵ ବାନ୍ଧଵାଃ ॥ ୨,୯.

ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ନିଜେ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ; ଧନ ଘରରେ ରହିଯାଏ, ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଶ୍ମଶାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସହିତ ଯାନ୍ତି।

ଶରୀରଂ କାଷ୍ଠାମାଦତ୍ତେ ପାପଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସହ ଵ୍ରଜେତ୍ । ତସ୍ମାଦାଶୁ ତ୍ଵଯା ସମ୍ଯଗାତ୍ମନଃ ଶ୍ରେଯ ଇଚ୍ଛତା ॥ ୨,୯.

ଶରୀର କେବଳ କାଠ ଉଠାଇ ନେଉଛି, ପାପ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଆତ୍ମା ସହିତ ଯାଏ; ତେଣୁ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଶୀଘ୍ର କରିବା ଉଚିତ।

ଅସ୍ଥିରେଣ ଶରୀରେଣ କର୍ତଵ୍ଯଞ୍ଚୌର୍ଧ୍ଵଦୋହିକମ୍ । ରାଜୋଵାଚ । କୃଶରୂପଃ କରାଲାକ୍ଷସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରେତ ଇଵ ଲକ୍ଷ୍ଯସେ ॥ ୨,୯.

ଏହି ଅସ୍ଥିର ଶରୀର ଥିବାବେଳେ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ରାଜା କହିଲେ: ତୁମେ ଶରୀରରେ କ୍ଷୀଣ, ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ପ୍ରେତ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛ।

କଥଯସ୍ଵଃ ମମ ପ୍ରୀତ୍ଯା ପ୍ରେତରାଜ ଯଥାତଥମ୍ । ତଥା ପୃଷ୍ଟଃ ସ ଵୈ ରାଜ୍ଞା ଉଵାଚ ସକଲଂ ସ୍ଵକମ୍ ॥ ୨,୯.

ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା ଦେଖାଇ, ପ୍ରେତରାଜ, ସତ୍ୟ କଥା କହ। ରାଜା ପଚାରିଲେ, ସେ ନିଜ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ।

ପ୍ରେତ ଉଵାଚ । କଥଯାମି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ଵମେଵାଦିତସ୍ତଵ । ପ୍ରେତତ୍ଵେ କାରଣଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦଯାଂ କର୍ତୁମିହାର୍ହସି ॥ ୨,୯.

ପ୍ରେତ କହିଲେ: ମୁଁ ଆରମ୍ଭରୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିବି, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ପ୍ରେତ ହେବାର କାରଣ ଶୁଣି, ଏଠି ଦୟା କରିବା ଉଚିତ।

ଵୈଦିଶଂ ନାମ ନଗରଂ ସର୍ଵସମ୍ପତ୍ସୁଖାଵହମ୍ । ନାନାଜନପଦାକୀର୍ଣଂ ନାନାରତ୍ନସମାକୁଲମ୍ ॥ ୨,୯.

ବୈଦିଶ ନାମକ ଏକ ସହର ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ଓ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ; ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ଏଠି ରହନ୍ତି, ଏଠି ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନର ଭଣ୍ଡାର ଅଛି।

ନାନାପୁଷ୍ପଵନାକୀର୍ଣଂ ନାନାପୁଣ୍ଯଜନାଵୃତମ୍ । ତତ୍ରାହଂ ନ୍ଯଵସଂ ଭୂପ ଦେଵାର୍ଚନରତଃ ସଦା ॥ ୨,୯.

ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଫୁଲ ହେବା ଉଦ୍ୟାନ ଥିଲା, ଏବଂ ନାନା ପୁଣ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଭରି ରହିଥିଲେ । ମୁଁ ସେଠି ରହୁଥିଲି, ରାଜା, ସଦା ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲଗିଥିଲି ।

ଵୈଶ୍ଯଜାତିଃ ସୁଦେଵୋଽହଂ ନାମ୍ନା ଵିଦିତମସ୍ତୁ ତେ । ହଵ୍ଯେନ ତର୍ପିତା ଦେଵାଃ କଵ୍ଯେନ ପିତରୋ ମଯା ॥ ୨,୯.

ମୋ ନାମ ସୁଦେବ, ବୈଶ୍ୟ ଜାତିର । ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ହବ୍ୟ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଛି, ପିତୃମାନେ ମୋର କବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ହୋଇଛନ୍ତି ।

ଵିଵିଧୈର୍ଦାନଯୋଗୈଶ୍ଚ ଵିପ୍ରାଃ ସନ୍ତର୍ପିତା ମଯା । ଆହାରଶ୍ଚ ଵିହାରଶ୍ଚ ମଯା ଵୈ ସୁନିଵେଶିତଃ ॥ ୨,୯.

ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦାନ ଦେଇ ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଛି । ମୋ ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିହାର ଭଲଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛି ।

ଦୀନାନାଥଵିଶିଷ୍ଟେଭ୍ଯୋ ମଯା ଦତ୍ତମନେକଧା । ତତ୍ସର୍ଵଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ଜାତଂ ମମ ଦୈଵାଦୁପାଗତମ୍ ॥ ୨,୯.

ଦୁଃଖୀ, ନିରାଶ୍ରୟ ଓ ଗୁଣବତୀ ଲୋକମାନେ ଙ୍କୁ ମୁଁ ଅନେକ ଦାନ ଦେଇଛି । କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ମୋ ପାଇଁ ଭାଗ୍ୟରେ ଅଫଳ ହୋଇଗଲା ।

ନ ମେଽସ୍ତି ସନ୍ତତିସ୍ତାତ ନ ସୁହୃନ୍ନ ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ । ନ ଚ ମିତ୍ରଂ ହିତସ୍ତାଦୃଗ୍ଯଃ କୁର୍ଯାଦୌର୍ଧ୍ଵଦୈହିକମ୍ ॥ ୨,୯.

ମୋର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନାହିଁ, କୌଣସି ମିତ୍ର କିମ୍ବା ବାନ୍ଧବ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ । ଏବଂ ଏମିତି କୌଣସି ନିକଟ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ଯିଏ ମୋ ପାଇଁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶରୀର କ୍ରିୟା କରିପାରିବ ।

ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ସୁସ୍ଥିରଂ ତେନ ମମ ଜାତଂ ନୃପୋତ୍ତମ । ଏକାଦଶଂ ତ୍ରିପକ୍ଷଞ୍ଚ ଷାଣ୍ମାସିକମଥାବ୍ଦିକମ୍ ॥ ୨,୯.

ଏହିପରି ଦଶାରେ, ରାଜା, ମୋର ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥା ସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି । ଏକାଦଶୀ, ତ୍ରିପକ୍ଷ, ଷଣ୍ମାସିକ ଓ ବାର୍ଷିକ କ୍ରିୟା—

ପ୍ରତିମାସ୍ଯାନି ଚାନ୍ଯା ନି ହ୍ଯେଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଷୋଡଶ । ଯସ୍ଯୈତାନି ନ ଦୀଯନ୍ତେ ପ୍ରେତଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଭୂପତେ ॥ ୨,୯.

ଏବଂ ପ୍ରତିମାସିକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଏଭଳି ମୋଟେ ଶୋଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା । ରାଜା, ଯାହା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରେତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା ହୋଇନାହିଁ—

ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ସୁସ୍ଥିରଂ ତସ୍ଯଃ ଦତ୍ତୈଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଶତୈରପି । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମହାରାଜ ପ୍ରେତତ୍ଵାଦୁଦ୍ଧରସ୍ଵ ମାମ୍ ॥ ୨,୯.

ତାଙ୍କର ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଶତ ଦେଇଲେ ମଧ୍ୟ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଯାଏ । ଏହି କଥା ଜାଣି, ମହାରାଜା, ମୋତେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ଉଦ୍ଧାର କର ।

ଵର୍ଣାନାଞ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ରାଜା ବନ୍ଧୁରିହୋଚ୍ଯତେ । ତନ୍ମାଂ ତାରଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମଣିରତ୍ନଂ ଦଦାମି ତେ ॥ ୨,୯.

ସମସ୍ତ ଜାତିରେ ରାଜାକୁ ଏଠାରେ ବାନ୍ଧବ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ । ତେଣୁ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର—ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ମଣି ଦେଇବି ।

ଯଥା ମମ ଶୁଭାଵାପ୍ତିର୍ଭଵେନ୍ନୃପଵରୋତ୍ତମ । ତଥା କାର୍ଯଂ ମହୀପାଲ ଦଯାଂ କୃତ୍ଵା ମଯି ପ୍ରଭୋ ॥ ୨,୯.

ମହାରାଜା, ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଯେପରି ମୋର ଭଲ ହେଉ । ମହୀପାଳ, ମୋପାଇଁ ଦୟା ଦେଖା ।

ସପିଣ୍ଡୈର୍ଵା ସଗୋତ୍ରୈର୍ଵା ନିଷ୍ଟୁରୈର୍ନ କୃତୋ ହିମେ । ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗସ୍ତତୋ ଦୁଷ୍ଟଂ ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନହମ୍ ॥ ୨,୯.

ମୋ ସପିଣ୍ଡ କିମ୍ବା ସଗୋତ୍ରୀୟ ଲୋକମାନେ ମୋ ପାଇଁ ବୃଷ ଉତ୍ସର୍ଗ କ୍ରିୟା କରିନାହାନ୍ତି । ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପାଇଛି ।

କ୍ଷୁତ୍ତୃଷାଵିଷ୍ଟଦେହଶ୍ଚ ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ପାନଂ ନ ଚାପ୍ନୁଯାମ୍ । ଅତୋ ଵିକୃତିରେଷା ଵୈ କୃଶାତ୍ଵାଦିରମାଂସକା ॥ ୨,୯.

ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ନ ପାଇବାରୁ ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଭୋକ ଓ ତିଆରେ ପୀଡିତ । ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଦେହରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି—କ୍ରିଶ ଓ ମାଂସ ହୀନ ଦେହ ।

କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଜନ୍ଯଂ ମହାଦୁଃ ଖମନୁଭଵାମି ପୁନଃ ପୁନଃ । ଅକଲ୍ଯାଣଂ ହି ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ଵିନା କୃତମ୍ ॥ ୨,୯.

ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ନାହିଁ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ପୁନିପୁନି ଅନୁଭବ କରୁଛି । ବୃଷ ଉତ୍ସର୍ଗ ନ କରିଲେ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥା ନିଶ୍ଚୟ ଅଶୁଭ ।

ତସ୍ମାଦ୍ରାଜନ୍ଦଯାସିନ୍ଧୋ ପ୍ରାର୍ଥଯାମି ତଵାଗ୍ରତଃ । ରାଜୋଵାଚ । ଵର୍ତତେ ମତ୍କୁଲେ ପ୍ରେତ ଇତି ଜ୍ଞେଯଂ କଥଂ ନରୈଃ ॥ ୨,୯.

ତେଣୁ, ରାଜା, ଦୟାର ସାଗର, ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି— ରାଜା କହିଲେ: ମୋ କୁଳରେ ପ୍ରେତ ଅଛି କି ନାହିଁ, ଲୋକମାନେ କିପରି ଜାଣିପାରିବେ?

ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ହି ପ୍ରେତ ପ୍ରେତତ୍ଵାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ କଥମ୍ । ପ୍ରେତ ଉଵାଚ । ଲିଙ୍ଗେନ ପୀଡଯା ପ୍ରେତୋଽନୁମାତଵ୍ଯୋ ନରୈଃ ସଦା ॥ ୨,୯.

ତେଣୁ, ପ୍ରେତ, ମୋତେ କହ, କିପରି ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ । ପ୍ରେତ କହିଲେ: ଲୋକମାନେ ସଦା ପୀଡାର ଚିହ୍ନ ଦେଖି ପ୍ରେତ ଅନୁମାନ କରିପାରିବେ ।

ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପୀଡାସ୍ତା ରାଜନ୍ଯା ଵୈ ପ୍ରେତକୃତା ଭୁଵି । ଋତୁଃ ସ୍ଯାଦଫଲଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯଦା ଵଂଶୋ ନ ଵର୍ଧତେ ॥ ୨,୯.

ରାଜା, ପ୍ରେତ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିରେ ହେଉଥିବା ପୀଡାଗୁଡିକୁ କହିବି: ଯେତେବେଳେ ଜନନୀମାନେ ଅଫଳ ହୋଇଯାନ୍ତି, କୁଳର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇନାହିଁ—

ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଚାଲ୍ପଵଯସଃ ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସମ୍ଭଵା । ଅକସ୍ମାଦ୍ଵୃତ୍ତିହରଣମପ୍ରତିଷ୍ଠା ଜନେଷୁ ଵୈ ॥ ୨,୯.

ଯେତେବେଳେ କମ୍ ବୟସର ଲୋକମାନେ ମରିଯାନ୍ତି, ଏହା ପ୍ରେତ ଦୁଃଖର ଚିହ୍ନ । ଅଚିରେ ଜୀବିକା ହରାଇଯିବା, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାନ୍ତି—

ଅକସ୍ମାଦ୍ଗୃହଦାହଃ ସ୍ଯାତ୍ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସମ୍ଭଵା । ସ୍ଵଗେହେ କଲହୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଯାଚ୍ଚ ମିଥ୍ଯାଭିଶଂସନମ୍ ॥ ୨,୯.

ଅଚିରେ ଘରରେ ଅଗ୍ନି ଲାଗିଯିବା, ଏହା ପ୍ରେତ ଦୁଃଖର ଚିହ୍ନ । ନିଜ ଘରରେ ସଦା କଳହ ଓ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିବା ।

ରାଜଯକ୍ଷ୍ମାଦିସମ୍ଭୂତିଃ ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସମ୍ଭଵା । ଅପି ସ୍ଵଯଂ ଧନଂ ମୁକ୍ତଂ ପ୍ରଯତ୍ନାଦନଵେ ପଥି ॥ ୨,୯.

ରାଜୟକ୍ଷ୍ମା ଓ ଏହା ପରି ରୋଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେ ପୀଡା, ସେ ପୀଡା ପ୍ରେତରୁ ହୁଏ। ଚେଷ୍ଟା କରି ଧନ ମୁକ୍ତ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଧନ ଠିକ୍ ପଥରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ଅସମ୍ଭବ।

ନୈଵ ଲଭ୍ଯେତ ନଶ୍ଯେତଃ ସା ପୀଡା ପ୍ରେତସଂମଵା । ସୁଵୃଷ୍ଟୌ କୃଷିନାଶଃ ସ୍ଯାଦ୍ଵାଣିଜ୍ଯାଦ୍ଵୃତ୍ତିନାଶନମ୍ ॥ ୨,୯.

ସେ ପୀଡା, ପ୍ରେତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ନ ମିଳେ ଓ ନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଭଲ ବର୍ଷା ହେଲେ ମଧ୍ୟ କୃଷି ନଷ୍ଟ ହେଇପାରେ, ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କର ଜୀବିକା ହରାଇଯିବା ସମ୍ଭବ।