ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଓଂ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯମିତି ଚୈକଂ ନିଵେଦଯେତ୍ । ଓଂ ଯମାଯ ନମଶ୍ଚେତି ଦ୍ଵିତୀଯଂ ତଦନନ୍ତରମ୍ ॥ ୨,୮.

‘ଓଁ ପୃଥିବୀକୁ ନମସ୍କାର’ ବୋଲି ପ୍ରଥମ ହୋମ ଦେବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ ‘ଓଁ ଯମକୁ ନମସ୍କାର’ ବୋଲି ଦ୍ୱିତୀୟ ହୋମ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଓଂ ନମଶ୍ଚାଥ ରୁଦ୍ରାଯ ଶ୍ମାଶାନପତଯେ ନମଃ । ତତୋ ଦୀପ୍ତେ ସମିଦ୍ଧେଽଗ୍ନୌ ଭୂମୌ ପ୍ରକୃତିଦାରୁଣେ ॥ ୨,୮.

‘ଓଁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଶ୍ମଶାନର ପତିକୁ ନମସ୍କାର’ ବୋଲି ପାଠ କରିବା ଉଚିତ୍। ତାପରେ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ, ପ୍ରକୃତି ଭୂମିରେ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ୍।

ସପ୍ତଭ୍ଯୋ ଯମସଂଜ୍ଞେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ସପ୍ତ ଜଲାଞ୍ଜଲୀନ୍ । ଯମାଯ ଧର୍ମରାଜାଯ ମୃତ୍ଯଵେ ଚାନ୍ତକାଯ ଚ ॥ ୨,୮.

ଯମ ନାମରେ ସପ୍ତ ଜଣଙ୍କୁ, ସପ୍ତ ମୁଠି ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଯମ, ଧର୍ମରାଜ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅନ୍ତକକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଵୈଵସ୍ଵତାଯ କାଲାଯ ସର୍ଵପ୍ରାଣହରାଯ ଚ । ସ୍ଵଧାକାରନମସ୍କାରପ୍ରଣଵୈଃ ସହ ସପ୍ତଧା ॥ ୨,୮.

ବୈବସ୍ବତ, କାଳ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣ ନେବାକୁ, ସ୍ୱଧା, ନମସ୍କାର ଓ ପ୍ରଣବ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ, ସପ୍ତ ଥର ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଅମୁକାମୁକଗୌତ୍ରୈତତ୍ତୁଭ୍ଯମସ୍ତୁ ତିଲୋଦକମ୍ । ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ଦଶ ପିଣ୍ଡାଂସ୍ତୁ ଅର୍ଘପୁଷ୍ପସମନ୍ଵିତାନ୍ ॥ ୨,୮.

‘ଅମୁକ ଓ ଅମୁକ ଗୋତ୍ରରେ ଏହି ତିଳ ଜଳ ହେଉ’ ବୋଲି ପାଠ କରି, ଦଶଟି ପିଣ୍ଡ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଫୁଲ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଧୂପୋ ଦୀପୋ ବଲିର୍ଗନ୍ଧଃ ସର୍ଵେଷାମସ୍ତୁ ଚାକ୍ଷଯଃ । ଦଶ ପିଣ୍ଡାଂସ୍ତୁ ଦାନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୋଃ ସୌମ୍ଯଂ ମୁଖଂ ସ୍ମରେତ୍ ॥ ୨,୮.

ଧୂପ, ଦୀପ, ବଳି ଓ ଗନ୍ଧ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ହେଉ। ଦଶଟି ପିଣ୍ଡ ଦେଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶାନ୍ତ ମୁହଁକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ମାସିକଂ ମାସି ସପିଣ୍ଡୀକରଣଂ ତତଃ । ଆଶୌଚାନ୍ତେ ତତଃ କୁର୍ଯାଦାତ୍ମନୋ ଵା ମରସ୍ଯ ତୁ ॥ ୨,୮.

ପ୍ରତି ମାସରେ ମାସିକ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍, ତାପରେ ସପିଣ୍ଡୀକରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଆଶୌଚ ଶେଷରେ, ନିଜ ପାଇଁ କିମ୍ବା ମୃତ ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ୍।

କୁର୍ଯାଦସ୍ଥିରତାଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଶକ୍ତ୍ଯାରୋଗ୍ଯଧନାଯୁଷମ୍ । ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଜୀଵଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ମଯା ଖଗ ॥ ୨,୮.

ଅସ୍ଥିରତା ଜାଣି, ଶକ୍ତି, ଆରୋଗ୍ୟ, ଧନ ଓ ଆୟୁ ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ସମସ୍ତ ଜୀବନ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ଖଗ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୯ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଉକ୍ତମାଦ୍ଯାଂ କ୍ରିଯାଂ ଯାଵନ୍ନୃପୋଽପୀତିତ୍ଵଯାନଘ । କସ୍ଯଚିତ୍କେନଚିଦ୍ରାଜ୍ଞା କିମାଦ୍ଯା ସା କୃତା ପୁରା ॥ ୨,୯.

ଗରୁଡ କହିଲେ: ତୁମେ ଆରମ୍ଭ କ୍ରିୟା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛ, ରାଜା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ। କେଉଁ ଆଜ୍ଞାରେ ଓ କେଉଁ କାରଣରେ ପ୍ରଥମ କ୍ରିୟା ପୁରାତନ କାଳରେ କରାଯାଇଥିଲା?

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ସୁପର୍ଣ ଶୃଣୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥା ରାଜ୍ଞା କ୍ରିଯା କୃତା । ଆସୀତ୍କୃତଯୁଗେ ରାଜା ଵାଙ୍ଗୋ ଵୈ ବଭ୍ରୁଵାହନଃ ॥ ୨,୯.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଣ, ମୁଁ କହିବି କିପରି ଏହି କ୍ରିୟା ଏକ ରାଜା କରିଥିଲେ। କୃତୟୁଗରେ ବଂଗ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ବଭ୍ରୁବାହନଙ୍କ ପୁତ୍ର।

ପୃଥିଵ୍ଯାଶ୍ଚତୁରନ୍ତାଯା ଗୋପ୍ତା ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର ଧର୍ମତଃ । ଚତୁର୍ଭାଗାଂ ଭୁଵଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ସ ଭୁଙ୍କେ ଵସୁଧାଧିପଃ ॥ ୨,୯.

ପୃଥିବୀର ଚାରି ସୀମାର ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଖଗରାଜ, ଧର୍ମରେ। ଭୂମିର ଚାରି ଭାଗର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଗ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ଭୂମିର ଅଧିପତି।

ନ ପାପକୃତ୍କଶ୍ଚିଦାସୀତ୍ତସ୍ମିନ୍ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାସତି । ନାସୀଚ୍ଚୌରଭଯଂ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ନ କ୍ଷୁଦ୍ରଭଯମେଵ ହି ॥ ୨,୯.

ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟରେ କେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକ ଥିଲେ ନାହିଁ। ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଚୋର ଭୟ ଥିଲା ନାହିଁ, କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ଲୋକର ଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

ନାସୀଦ୍ଵ୍ଯାଧିଭଯଞ୍ଚାପି ତସ୍ମିଞ୍ଜନପଦେଶ୍ଵରେ । ସ୍ଵଧର୍ମେ ରେମିରେ ଚାସୀତ୍ତେଜସା ଭାସ୍କରୋପମଃ ॥ ୨,୯.

ସେ ଅଞ୍ଚଳରେ ରୋଗର ଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ ଥିଲା। ସମସ୍ତେ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଥିଲେ।

ଅକ୍ଷୁବ୍ଧତ୍ଵେର୍ଽଚଲସମଃ ସହିଷ୍ଣୁତ୍ଵେ ଧରାସମଃ । ସ କଦାଚିନ୍ମହାବାହୁଃ ପ୍ରଭୂତବଲଵାହନଃ ॥ ୨,୯.

ସେ ଅପରିବାହିତ ରହିଥିଲେ, ପାହାଡ଼ ଭଳି ଶାନ୍ତ ଓ ଦୃଢ଼; ଧରିଥିବା ଶକ୍ତିରେ ପୃଥିବୀ ଭଳି ସହିଷ୍ଣୁ; ସେ ମହାବାହୁ, ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଓ ଅନେକ ଘୋଡ଼ା ସହିତ, କେବେ କେବେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।

ଵନଂ ଜଗାମ ଗହନଂ ହଯାନାଞ୍ଚ ଶତୈର୍ଵୃତଃ । ସିଂହନାଦୈଶ୍ଚ ଯୋଧାନାଂ ଶଙ୍ଖଦୁନ୍ଦୁଭିନିଃ ସ୍ଵନୈଃ ॥ ୨,୯.

ସେ ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଶତାଧିକ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଘିରା, ଯୋଧାମାନେର ସିଂହ ଦହଡ଼ ଓ ଶଂଖ ଡୁଣ୍ଡୁଭିର ଗୁଞ୍ଜନ ସହିତ।

ଆସୀତ୍କିଲକିଲାଶବ୍ଦସ୍ତସ୍ମିନ୍ ଗଚ୍ଛତୀ ପାର୍ଥିଵେ । ତତ୍ରତତ୍ର ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୈଃ ସ୍ତୂଯମାନଃ ସମନ୍ତତଃ ॥ ୨,୯.

ରାଜା ଯାଉଥିବାବେଳେ ଏଠାଉଠା କିଲକିଲ ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା; ଚାରିପାଖରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।

ନିର୍ଯଯୌ ପରଯା ପ୍ରୀତ୍ଯା ଵନଂ ମୃଗଜିଘାଂସଯା । ସ ଗଚ୍ଛନ୍ଦଦୃଶେ ଧୀମାନ୍ନନ୍ଦନପ୍ରତିମଂ ଵନମ୍ ॥ ୨,୯.

ସେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଶିକାର କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଚାଲିଗଲେ; ଯାଉଥିବାବେଳେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ସଦୃଶ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ।

ବିଲ୍ଵାର୍କଖଦିରାକୀର୍ଣଂ କପିତ୍ଥଧ୍ଵଜସଂଯୁତମ୍ । ଵିଷମୈଃ ପର୍ଵତୈଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵତଶ୍ଚ ସମନ୍ଵିତମ୍ ॥ ୨,୯.

ସେ ଜଙ୍ଗଲ ବିଲ୍ବ, ଅର୍କ, ଖଦିର ଗଛରେ ଭରିଥିଲା; କପିଥ ଓ ଧ୍ୱଜ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ; ଚାରିପାଖରେ ଅସମ ଅଟାଳିକା ପାହାଡ଼ ଘିରିଥିଲା।

ନିର୍ଜଲଂ ନିର୍ମନୁଷ୍ଯଞ୍ଚ ବହୁଯୋଜନମାଯତମ୍ । ମୃଗସିଂହୈର୍ମହାଘୋରୈନ୍ଯୈଶ୍ଚାପି ଵନେଚରୈଃ ॥ ୨,୯.

ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ପାଣି ନଥିଲା, ମନୁଷ୍ୟ ନଥିଲେ, ବହୁ ଯୋଜନ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ; ଭୟଙ୍କର ପଶୁ, ସିଂହ ଓ ଭୟଜନକ ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁ ରହୁଥିଲେ।

ତଦ୍ଵନଂ ମନୁଜ ଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ସଭୃତ୍ଯବଲଵାହନଃ । ଲୀଲଯା ଲୋଡଯାମାସ ସୂଦଯନ୍ଵିଵିଧାନ୍ମୃଗାନ୍ ॥ ୨,୯.

ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସଦୃଶ ରାଜା, ତାଙ୍କର ସେନା ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ, ଏହି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଖେଳି-ଖେଳି ଚାଲିଗଲେ, ବିଭିନ୍ନ ପଶୁମାନେକୁ ମାରିଥିଲେ।

ମୃଗସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍କୁକ୍ଷିଂ ତତୋ ଵିଵ୍ଯାଧ ଭୂମିପଃ । ରାଜା ମୃଗପ୍ରସଙ୍ଗେନ ତମନୁ ପ୍ରାଵିଶଦ୍ଵନମ୍ ॥ ୨,୯.

ରାଜା ଏକ ପଶୁର ଉଦରକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଶିକାରର ଆକର୍ଷଣରେ, ସେ ଅଧିକ ଭିତରକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ଏକାକୀ ଵୈ ହୃତବଲଃ କ୍ଷୁତ୍ପ୍ରିପାସାସମନ୍ଵିତଃ । ସ ଵନସ୍ଯାନ୍ତମାସାଦ୍ଯ ମହଚ୍ଚାରଣ୍ଯମାସଦତ୍ ॥ ୨,୯.

ଏକା, ଶକ୍ତି ହରାଇ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣିର ଅଭାବରେ କ୍ଷୀଣ, ସେ ଜଙ୍ଗଲର ଗଭୀର ଅଂଶକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଓ ବିଶାଳ ଅରଣ୍ୟକୁ ଭିତରେ ଗଲେ।

ତୃଷଯା ପରଯାଵିଷ୍ଟୋଽନ୍ଵିଷ୍ଯଜ୍ଜଲମିତସ୍ତତଃ । ସ ଦୂରାତ୍ପୂରଚକ୍ରାହ୍ଵଂ ହଂସସାରସନାଦିତୈଃ ॥ ୨,୯.

ତୀବ୍ର ତୃଷ୍ଣାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ସେ ଏଠାଉଠା ପାଣି ଖୋଜିଲେ; ଦୂରରୁ ପୂରଚକ୍ର ନାମକ ହ୍ରଦରେ ହଂସ ଓ ସାରସର ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲେ।

ସୂଚିତଂ ସର ଆଗତ୍ଯ ସାଶ୍ଵ ଏଵ ଵ୍ଯଗାହତ । ପଦ୍ମାନାଞ୍ଚ ପରାଗେଣ ଉତ୍ପଲାନାଂ ରଜେନ ଚ ॥ ୨,୯.

ସେ ଶବ୍ଦର ଦିଗରେ ଯାଇ, ଘୋଡ଼ା ସହିତ ହ୍ରଦକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ପଦ୍ମର ପରାଗ ଓ ଉତ୍ପଳର ଧୂଳି ତାଙ୍କୁ ଢାକିଦେଲା।

ସୁଗନ୍ଧମମଲଂ ଶୀତଂ ପୀତ୍ଵାମ୍ଭୋ ନିର୍ଜଗାମ ହ । ମାର୍ଗଶ୍ରମପରିଶ୍ରାନ୍ତସ୍ତଡାଗତଟମଣ୍ଡପମ୍ ॥ ୨,୯.

ସେ ସୁଗନ୍ଧିତ, ପରିଶୁଦ୍ଧ, ଶୀତଳ ପାଣି ପିଇ, ହ୍ରଦର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମଣ୍ଡପକୁ ବାହାରିଲେ, ଯାତ୍ରାର କ୍ଳାନ୍ତିରେ ଶିଅଁ ହେଇ।

ନ୍ଯଗ୍ରୋଧଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତସ୍ଯାଶୁ ଜଟାସ୍ଵଶ୍ଵଂ ବବନ୍ଧ ହ । ସ ତତ୍ରାସ୍ତରମାସ୍ତୀର୍ଯ ଖେଟକାନୁପଧାଯ ଚ ॥ ୨,୯.

ସେ ଏକ ବଟଗଛ ଦେଖି, ତାହାର ମୂଳରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଶୀଘ୍ର ବାନ୍ଧିଦେଲେ; ଏକ ଚଟାଇ ଛାଡ଼ି, ତାହାର ତଳେ ତାଙ୍କର ଢାଲ ରଖି, ସେ ଏଠାରେ ଶୋଇ ପଡ଼ିଲେ।

ସୂଷ୍ଵାପ ଵାଯୁନା ତତ୍ର ସେଵ୍ଯାମାତସ୍ତଦା କ୍ଷଣମ୍ । କ୍ଷଣଂ ସୁପ୍ତେ ନୃପେ ତତ୍ର ପ୍ରେତୋ ଵୈ ପ୍ରେତଵାହନଃ ॥ ୨,୯.

ସେ ଏଠାରେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ବାୟୁର ସ୍ପର୍ଶରେ ଶୁଇଲେ; ରାଜା ଏଠାରେ ଘୁମେଇଥିବାବେଳେ, ଏକ ପ୍ରେତ ତାହାର ଯାନ ସହିତ ଆସିଲା।

କଶ୍ଚିଦତ୍ରାଜଗାମାଥ ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରେତଶତେନ ଚ । ଅସ୍ଥିଚର୍ମଶିରାଶେଷଶରୀରଃ ପରିଵିଭ୍ରମନ୍ ॥ ୨,୯.

ଏଠାରେ କିଏକି ଆସିଲେ, ଏକ ଶତ ପ୍ରେତ ସହିତ; ତାଙ୍କର ଶରୀର ମାତ୍ର ଅସ୍ଥି, ଚର୍ମ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଗଠିତ, ଏଠାଉଠା ଘୁଞ୍ଚୁଥିଲେ।

ଭକ୍ଷ୍ଯଂପେଯଂ ମାର୍ଗମାଣୋ ନ ବଧ୍ନାତି ଧୃତିଂ କ୍ଵଚିତ୍ । ତମପୂର୍ଵଂ ନୃପୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାକରୋଦସ୍ତ୍ରଂ ଶରାସନେ ॥ ୨,୯.

ସେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣି ଖୋଜୁଥିଲେ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ମିଳୁନାହିଁ; ଏହି ଅଜଣା ପ୍ରାଣୀକୁ ଦେଖି, ରାଜା ତାଙ୍କର ଧନୁ ଓ ଶର ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।